I OSK 361/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-11-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
policjapostępowanie dyscyplinarnestwierdzenie nieważnościwznowienie postępowaniaorzeczenia dyscyplinarnesądownictwo administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną F.H. od wyroku WSA, uznając, że ustawa o Policji nie przewiduje możliwości stwierdzenia nieważności prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych, a jedynie ich wznowienie.

Skarga kasacyjna F.H. dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń dyscyplinarnych z 1994 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, wskazując, że nowelizacja ustawy o Policji od 2003 r. nie przewiduje takiej możliwości, a jedynie wznowienie postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że ustawa o Policji kompleksowo reguluje kwestię wzruszania orzeczeń dyscyplinarnych, wyłączając zastosowanie art. 156 KPA.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej F.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dwóch orzeczeń dyscyplinarnych z 1994 r. orzekających wydalenie ze służby. WSA uznał, że obowiązująca od 29.11.2003 r. ustawa o zmianie ustawy o Policji nie przewiduje możliwości wzruszenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego poprzez stwierdzenie jego nieważności, a jedynie w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 135 ustawy o Policji. Tym samym, przepisy art. 156 KPA nie miały zastosowania. F.H. zarzucił w skardze kasacyjnej m.in. rażące naruszenie prawa materialnego (art. 156, 157 KPA w zw. z art. 1 KPA oraz art. 135r ustawy o Policji) poprzez błędne przyjęcie braku możliwości ubiegania się o stwierdzenie nieważności decyzji dyscyplinarnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że art. 174 PPSA nie przewiduje podstawy rażącego naruszenia prawa materialnego, a KPA jest aktem procesowym. Analizując zarzuty dotyczące naruszenia art. 135 i 135k ust. 4 ustawy o Policji, NSA potwierdził stanowisko WSA. Podkreślono, że nowelizacja ustawy o Policji z 2003 r. kompleksowo uregulowała kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej, przewidując jedynie możliwość wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Z art. 135k ust. 4 wynikało, że od orzeczeń Komendanta Głównego Policji nie służy inny środek zaskarżenia niż wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skargę kasacyjną oddalono na podstawie art. 184 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, prawomocne orzeczenie dyscyplinarne nie może zostać wzruszone w trybie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 KPA, ponieważ ustawa o Policji kompleksowo reguluje tę kwestię, przewidując jedynie możliwość wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Ustawa o Policji, w szczególności po nowelizacji z 2003 r., zawiera wyczerpujące przepisy dotyczące wzruszania prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych, ograniczając tę możliwość do trybu wznowienia postępowania. Brak jest podstaw do stosowania przepisów KPA o stwierdzeniu nieważności w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. Policji art. 135 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 135k § ust. 4

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Pomocnicze

PPSA art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

KPA art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 157

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.u.o. Policji

Ustawa z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o Policji kompleksowo reguluje kwestię wzruszania prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych, dopuszczając jedynie wznowienie postępowania, a nie stwierdzenie nieważności. Przepisy KPA o stwierdzeniu nieważności (art. 156 KPA) nie mają zastosowania do prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych funkcjonariuszy Policji. Art. 174 PPSA nie przewiduje podstawy skargi kasacyjnej opartej na rażącym naruszeniu prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Możliwość stwierdzenia nieważności decyzji dyscyplinarnej na podstawie art. 156 KPA. Rażące naruszenie prawa materialnego jako podstawa skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca wyłączył możliwość stwierdzenia jego nieważności w trybie art. 156 kpa, bowiem przepisy te nie mają zastosowania wobec kompleksowej regulacji w tym zakresie w ustawie o Policji nie można zastosować postępowania nadzorczego, tj. stwierdzenia nieważności przewidzianego w art. 156 i następne kpa nie przewiduje zatem podstawy rażącego naruszenia prawa materialnego, jak to przytoczono w niniejszej skardze kasacyjnej

Skład orzekający

Małgorzata Stahl

przewodniczący

Anna Lech

członek

Joanna Runge-Lissowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy Policji jest regulowane przepisami szczególnymi ustawy o Policji, które wyłączają stosowanie ogólnych przepisów KPA o stwierdzeniu nieważności, dopuszczając jedynie wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej funkcjonariuszy Policji i możliwości wzruszania orzeczeń dyscyplinarnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu dyscyplinarnym funkcjonariuszy Policji, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i karnym.

Czy można unieważnić starą decyzję dyscyplinarną policjanta? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 361/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech
Joanna Runge - Lissowska /sprawozdawca/
Małgorzata Stahl /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie NSA Anna Lech Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2329/04 w sprawie ze skargi F. H. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń dyscyplinarnych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7.10.2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2329/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F. H. na decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] 2004 r., którą organ ten utrzymał w mocy swoją decyzję Nr [...] z dnia [...] 2004 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] Nr [...] z dnia [...] 1994 r. oraz poprzedzającego je orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] Nr [...] z dnia [...] 1994 r. o wymierzeniu F. H. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż w sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że obowiązująca od 29.11.2003 r. ustawa z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. Nr 192, poz. 1973) nie przewiduje możliwości wzruszenia orzeczenia dyscyplinarnego poprzez stwierdzenie jego nieważności. Prawomocne orzeczenie dyscyplinarne może być zmienione lub uchylone jedynie na podstawie art. 135 ustawy o Policji, tj. w trybie wznowienia postępowania, co oznacza, iż ustawodawca wyłączył możliwość stwierdzenia jego nieważności w trybie art. 156 kpa, bowiem przepisy te nie mają zastosowania wobec kompleksowej regulacji w tym zakresie w ustawie o Policji, tym samym zasadnie organ odmówił wszczęcia postępowania nadzorczego – podkreślił Sąd. Sąd wyjaśnił też, że art. 135 ust. 4 ustawy o Policji stanowi, że jeżeli orzeczenie w pierwszej instancji wydał Komendant Główny Policji, to odwołanie lub zażalenie nie przysługuje, a jedynie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego rozpoznania właściwy jest ten sam organ.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł F. H., reprezentowany przez adwokata, domagając się uchylenia wyroku i stwierdzenia nieważności decyzji, bądź jej uchylenia lub przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpoznania i zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, a to art. 156 i art. 157 kpa w zw. z art. 1 kpa oraz art. 135r ustawy o Policji i art. 2, 5 ustawy o zmianie ustawy o Policji, poprzez błędne, niczym nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący nie może się ubiegać o stwierdzenie nieważności decyzji dyscyplinarnej z 1994 r., gdyż zgodnie ze stanem obowiązującym dnia 29.11.2003 r. ustawa o Policji nie przewiduje możliwości wzruszenia orzeczenia dyscyplinarnego poprzez stwierdzenie jego nieważności i zatem można domagać się jedynie wznowienia postępowania dyscyplinarnego, pomimo iż z przepisu art. 135 ustawy o Policji bądź jakiegokolwiek innego nie wynika, aby przepis ten bądź jakikolwiek inny ograniczał możliwość występowania o nieważność decyzji dyscyplinarnej, a jedynie reguluje sprawę ewentualnego wznowienia postępowania dyscyplinarnego; - art. 156 i art. 157 kpa w związku z art. 135k ust. 4 ustawy o Policji w zw. z art. 127 § 2 i art. 17 pkt 4 i art. 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji dyscyplinarnej jest tożsame z postępowaniem dyscyplinarnym i toczy się przy uwzględnieniu obowiązujących od dnia 29.11.2003 r. przepisów dyscyplinarnych dla policjantów, a jednocześnie przyjęciu, że organem odwoławczym w przypadku odwołania od decyzji o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego decyzji dyscyplinarnej jest – tak jak w przypadku odwołania od decyzji dyscyplinarnej – ponownie Komendant Główny Policji, a nie MSWiA.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", zawiera dwie podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Przepis ten nie przewiduje zatem podstawy rażącego naruszenia prawa materialnego, jak to przytoczono w niniejszej skardze kasacyjnej. Nadto stwierdzić należy, że kodeks postępowania administracyjnego nie jest aktem prawa materialnego, ale procesowego, regulującego zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W świetle przepisów tego aktu, wojewódzkie sądy oceniają działanie organów administracji pod kątem zachowania zasad procesowych w nim przewidzianych. Stwierdzić zatem należy, że zarzut skargi kasacyjnej rażącego naruszenia zawartych w niej przepisów kpa jest nietrafny.
Pozostają zatem do rozważenia zarzuty naruszenia art. 135 i art. 135k ust. 4 ustawy o Policji poprzez ich błędną wykładnię, bo tak należy potraktować zarzut sformułowany jako "błędne przyjęcie".
Ustawą z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. Nr 192, poz. 1873) został zupełnie znowelizowany Rozdział 10 o odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), a ustawa ta weszła w życie z dniem 29.11.2003 r. Wobec tego w dacie orzekania przez organy obowiązywał art. 135, który to w ust. 1 stanowi, iż postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli wystąpią przypadki w nim przewidziane. Ponieważ ani te, ani inne przepisy Rozdziału 10 ustawy o Policji nie przewidują innej możliwości wzruszenia prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych, nie zawierając jakichkolwiek innych zapisów w tej kwestii oraz nie odsyłając do przepisów kpa, jedynym środkiem wzruszenia tych orzeczeń jest tryb wznowienia postępowania. Wobec takiej regulacji, którą należy uznać za kompletną, do prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych nie można zastosować postępowania nadzorczego, tj. stwierdzenia nieważności przewidzianego w art. 156 i następne kpa. Organ administracji nie miał zatem możliwości wdrożenia postępowania nadzorczego i odmowa jego wszczęcia zasadnie została oceniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jako zgodna z prawem. Nie można więc temu Sądowi zarzucić błędnej wykładni art. 135 ustawy o Policji.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 135k ust. 4 tej ustawy to nie można powiedzieć, aby Wojewódzki Sąd błędnie go zinterpretował.
Wynika z niego bowiem, że od orzeczeń Komendanta Głównego Policji nie służy inny środek zaskarżenia, aniżeli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Podkreślić należy, że Komendant Policji jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach bezpieczeństwa (art. 5 ust. 1), przełożonym dyscyplinarnym w ostatniej instancji, nad którym nie ma organu wyższego stopnia (art. 32 ust. 8), a wobec tego nie służy od jego rozstrzygnięć inny środek, jak tylko wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zatem zarzut naruszenia art. 135k ust. 4 jest także niesłuszny.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI