I OSK 361/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-01-26
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo jazdycofnięcie uprawnieńzakaz prowadzenia pojazdówsąd karnykodeks karny wykonawczyprawo o ruchu drogowymdecyzja administracyjnapodstawa prawnaNSAWSA

Podsumowanie

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że cofnięcie prawa jazdy na mocy zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego przez sąd karny jest dopuszczalne na podstawie przepisów Kodeksu karnego wykonawczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził nieważność decyzji o cofnięciu prawa jazdy, uznając brak podstawy prawnej w prawie administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, argumentując, że przepisy Kodeksu karnego wykonawczego (art. 182 § 2 Kkw) stanowią materialnoprawną podstawę do wydania przez starostę decyzji o cofnięciu uprawnień, nawet jeśli przepis ten znajduje się w akcie prawnym spoza gałęzi prawa administracyjnego. Sąd podkreślił potrzebę traktowania prawa jako systemu.

Sprawa dotyczyła cofnięcia prawa jazdy K. K. na mocy zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego przez sąd karny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał decyzje administracyjne za nieważne z powodu braku materialnoprawnej podstawy w prawie administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznał stanowisko WSA za błędne. Sąd kasacyjny podkreślił, że prawo należy traktować jako system, a przepisy Kodeksu karnego wykonawczego (art. 182 § 2 Kkw), mimo że nie należą do typowego prawa administracyjnego, stanowią wystarczającą podstawę materialnoprawną do wydania przez starostę decyzji o cofnięciu uprawnień. Starosta, działając jako organ postępowania wykonawczego, jest zobowiązany do wykonania orzeczenia sądu karnego o zakazie prowadzenia pojazdów poprzez cofnięcie uprawnień. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy Kodeksu karnego wykonawczego mogą stanowić materialnoprawną podstawę do wydania decyzji administracyjnej, nawet jeśli nie należą do typowej gałęzi prawa administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawo należy traktować jako system, a fakt umieszczenia przepisu w Kodeksie karnym wykonawczym nie wyklucza jego zastosowania jako podstawy materialnoprawnej dla decyzji administracyjnej. Kluczowa jest funkcja normy, która wywołuje skutek w sferze stosunków społecznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

Kkw art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy

Stanowi materialnoprawną podstawę do wydania przez organ administracji decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w związku z orzeczonym przez sąd karny zakazem prowadzenia pojazdów.

u.s.p. art. 38 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Określa starostę jako organ właściwy do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości powiatu.

Pomocnicze

Prd art. 140 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Określa przesłanki cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem przez starostę.

Prd art. 91

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Dotyczy wydawania prawa jazdy, a nie cofania uprawnień w związku z zakazem karnym.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia NSA.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia NSA.

Konstytucja RP art. 7

Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Konstytucja RP art. 88

Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunek wejścia w życie przepisu prawa jest jego ogłoszenie.

Kpa art. 1 § pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja decyzji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy Kkw stanowią materialnoprawną podstawę do cofnięcia uprawnień. Starosta jest właściwym organem do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Prawo należy traktować jako system, a umiejscowienie przepisu w Kkw nie wyklucza jego zastosowania w prawie administracyjnym.

Odrzucone argumenty

Brak materialnoprawnej podstawy w prawie administracyjnym do cofnięcia uprawnień na podstawie zakazu karnego. WSA błędnie zinterpretował przepisy Kkw i ustawy o samorządzie powiatowym. Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe i nie spełniało wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Prawo należy traktować w sposób całościowy, jako system powiązanych ze sobą przepisów, często należących do różnych dziedzin prawa, a nie jako oderwane (niezależne) od siebie gałęzie regulujące poszczególne materie. Nie jest istotnym, w jakim akcie, w jakiej dziedzinie prawa, dana norma prawa materialnego została przez ustawodawcę umieszczona. Jeżeli norma prawna wywołuje skutek bezpośrednio w sferze stosunków społecznych, których dotyczy, to niewątpliwie jest normą materialną.

Skład orzekający

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący

Marek Stojanowski

sprawozdawca

Elżbieta Stebnicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że przepisy prawa karnego wykonawczego mogą stanowić podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnych, a także właściwości starosty w zakresie cofania uprawnień na podstawie zakazu karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia uprawnień na skutek zakazu karnego; interpretacja przepisów Kkw i ustawy o samorządzie powiatowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji prawa karnego i administracyjnego oraz interpretacji przepisów, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak sądy integrują różne gałęzie prawa.

Czy zakaz prowadzenia pojazdów przez sąd karny automatycznie oznacza cofnięcie prawa jazdy? NSA wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 361/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno
Marek Stojanowski /sprawozdawca/
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II SA/Bd 908/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2004-12-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.), , Elżbieta Stebnicka, Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Bd 908/04 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od K. K. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwotę 180zł. /sto osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
UZADADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 29 grudnia 2004r. sygn. akt II SA/Bd 908/04 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] o cofnięciu K. K. uprawnienia do kierowania pojazdami kat, "B".
W niniejszej sprawie S. Ż. decyzją z dnia [...] nr [...] cofnął K. K. uprawnienie do kierowania pojazdami kat. "B" nr 02230/00/0419 nr druku C0057680, wydane w dniu 21 stycznia 2001r. przez Starostę [...], licząc od dnia 12 kwietnia 2003r. do dnia 12 kwietnia 2005r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2004r. sygn. akt IIK 216/03 orzekł wobec K. K., na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego (Dz. U. z 1997r. Nr 88, poz. 553 ze zm.), środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat, począwszy od dnia 12 kwietnia 2003r. W takiej sytuacji organ był, na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm., zwaną dalej Kkw.), zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu K. K. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. "B".
Pismem z dnia 24 czerwca 2004r. K. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...], opierając je m. in. na zarzucie, że ww. wyrok z dnia 21 kwietnia 2004r., będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest niesłuszny, ponieważ Sąd błędnie ustalił stan faktyczny stwierdzając, że to K. K. prowadził pod wpływem alkoholu samochód w chwili spowodowania kolizji drogowej.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję Starosty [...] z dnia [...].
W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z obowiązującym prawem, w związku z czym brak jest podstaw do jej uchylenia. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji stwierdził, że wyrok Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia 21 kwietnia 2004r. sygn. akt IIK 216/03 jest prawomocny i nie podlega zaskarżeniu. Tym bardziej nie może on być przedmiotem oceny ze strony organów administracji publicznej, które są nim związane.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] K. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, gdzie wskazano analogiczne okoliczności do tych, które zostały podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z dnia 29 grudnia 2004r. sygn. akt II SA/Bd 908/04 Sąd wskazał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż wskazane w jej uzasadnieniu, gdyż kwestionowana decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały bez podstawy prawnej.
Kwestię rozstrzygniętą przez organ zaskarżoną decyzją, tj. kwestię wydawania uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi oraz instytucję ich cofania, ustawodawca uregulował w ustawie z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Na podstawie przepisów tej ustawy uprawnionym do kierowania pojazdem silnikowym jest kierowca, który posiada odpowiednie kwalifikacje, jest przeszkolony, zdał odpowiedni egzamin i ma odpowiedni stan zdrowia (art. 87 ust. 1 i 2 cyt. ustawy). Kierowca musi legitymować się odpowiednim dokumentem, stwierdzającym uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, który zgodnie z art. 97 ust. 1 omawianej ustawy, wydaje za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się, a w uzasadnionych przypadkach, właściwy ze względu na miejsce czasowego pobytu.
Również w tej ustawie, ustawodawca przewidział instytucję cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi.
Starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie wystąpienia jednej z przesłanek, określonych w art. 140 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca określił zamknięty krąg sytuacji, w których dopuścił możliwość rozstrzygnięcia przez organ administracji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym i że nie ustanowił podstawy do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym, w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, zatem brak jest przepisu prawnego powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej.
Podstawą wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym nie jest również przepis art. 91 omawianej ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, ponieważ przepis ten dotyczy innej kwestii, tj. wydania prawa jazdy. Podstawą takiej decyzji nie jest także art. 182 § 2 Kkw., bowiem nie reguluje materii objętej systemem prawa administracyjnego.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że nieważną jest decyzja administracyjna orzekająca o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem osobie, w razie orzeczenia wobec niej zakazu prowadzenia pojazdów, gdyż w obecnym stanie prawnym brakuje w systemie prawa administracyjnego materialnego podstawy prawnej, do wydania tego typu rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia 21 lutego 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], reprezentowane przez pełnomocnika radcę prawnego J. J., wniosło skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2004r. sygn. akt II SA/Bd 908/04.
Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwaną dalej ppsa), tj. naruszenie przepisu art. 182 § 2 w związku z art. 2 pkt 9 Kkw. oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że starosta nie może wydać decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem osobie, w razie orzeczenia wobec niej zakazu prowadzenia pojazdów.
Ponadto jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano również art. 174 pkt 2 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, wskutek naruszenia art. 141 § 4 tej ustawy, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie odpowiadające wymogom przepisu tego artykułu.
Zdaniem skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, stwierdzając ww. wyrokiem 29 grudnia 2004r. nieważność decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem osobie, w razie orzeczenia wobec niej zakazu prowadzenia pojazdów, ze względu na brak w systemie prawa administracyjnego materialnego, podstawy prawnej do wydania tego typu rozstrzygnięcia, naruszył przepis art. 182 § 2 w związku z art. 2 pkt 9 Kkw oraz art. 38 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie powiatowym, poprzez jego błędną wykładnię.
Jako kryterium rozgraniczające normy materialne i proceduralne, zdaniem skarżącego, należy przyjąć przede wszystkim funkcję danej normy, a tę determinuje skutek, jaki norma ta ma powodować. Jeśli norma prawna wywołuje skutek bezpośrednio w sferze stosunków społecznych, których dotyczy, to niewątpliwie jest normą materialną. O tym zaś, jaki skutek wywołuje dana norma, decyduje jej dyspozycja, wskazująca jakie konsekwencje prawne wynikają z określonej hipotezy, w razie jej skonkretyzowania się w określonym wypadku. Takie kryterium – zdaniem skarżącego – pozwala uznać przepis art. 182 § 2 Kkw za normę materialną, ze względu na jej skutek, jaki ta norma wywołuje w sferze bezpośrednich stosunków społecznych.
Nie wyeliminowanie z obrotu prawnego kwestionowanego wyroku z dnia 2004r. sygn. akt II SA/Bd 908/04 i uznanie słuszności stanowiska w nim zawartego, byłoby równoznaczne z dopuszczeniem braku wykonalności prawomocnych orzeczeń sądów karnych. Zgodnie z art. 182 § 2 Kkw, organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Treść tego przepisu jest całkowicie jasna i nie wymaga wykładni. Natomiast wykładnia tego przepisu dokonana przez Sąd w kwestionowanym wyroku obarczona jest wadą, polegającą na tym, iż Sąd nie uwzględnił faktu, że prawo należy traktować w sposób całościowy jako system, a nie jako oderwane od siebie gałęzie lub dziedziny.
O ile art. 91 pkt 2 ww. ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym stanowi o zakazie wydania prawa jazdy osobie, stosunku do której został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów – w okresie obowiązywania tego zakazu, o tyle nie traktuje w ogóle o sposobie postępowania w przypadku osoby, która posiada prawo jazdy i został wobec niej orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów. Zaistniałą "lukę" ustawodawca zlikwidował, na mocy art. 1 pkt 117 ustawy z dnia 24 lipca 2003r. o zmianie ustawy Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 142, poz. 1380), dodając do art. 182 Kkw paragraf 2, ustanawiając obowiązek organu, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, cofnięcia uprawnień do ich prowadzenia i nie wydawania tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
Starosta jako organ samorządu terytorialnego wykonujący takie orzeczenie, działa jako organ postępowania wykonawczego, w rozumieniu art. 2 pkt 9 Kkw. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 Kkw, podstawą materialnoprawną decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem jest przepis art. 182 § 2 Kkw, zaś sama decyzja wydawana jest w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego.
Cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów należy do spraw z zakresu administracji publicznej i stanowi ponadto jednostronne rozstrzygnięcie organu o wiążących konsekwencjach dla indywidualnie określonego podmiotu i w konkretnej sprawie. Jest więc decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kpa.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 ww. ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym, decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości powiatu wydaje starosta. Skoro zatem sprawy dotyczące m. in. cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów, zgodnie z ww. ustawą z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, należą do kompetencji właściwego starosty, to uznać należy, że wystarczającą podstawą prawną decyzji o cofnięciu uprawnień jest art. 38 ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie powiatowym, w związku z art. 182 § 2 i art. 2 pkt 9 Kkw.
Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano również art. 174 pkt 2 ppsa, poprzez naruszenie art. 141 § 4 tej ustawy, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wskutek wadliwego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie odpowiadającemu wymogom przepisu tego artykułu.
Stosownie do art. 141 § 4 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli zaś w wyniku uwzględnienia skargi, sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z dnia 29 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie ustosunkował się także w sposób właściwy do najważniejszej kwestii, tzn. dlaczego starosta jako organ postępowania wykonawczego w rozumieniu art. 2 pkt 9 Kkw, nie jest uprawniony do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów na podstawie art. 182 § 2 Kkw, skoro przepis tego artykułu w sposób wyraźny nakazuje określone działanie właściwemu organowi, zaś organ ten jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu. Ponadto uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera – wbrew nakazowi ustawowemu – żadnych wskazań lub wytycznych co do dalszego postępowania.
Brak prawidłowego uzasadnienia wyroku, odpowiadającego przepisowi art. 141 § 4 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uniemożliwia dotarcie do prawdy obiektywnej.
W skardze kasacyjnej podniesiono również zarzut, że Sąd błędnie powołał podstawę prawną orzeczenia z dnia 29 grudnia 2004r., bowiem art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy sytuacji, gdy sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia, a nie w przypadku gdy ją uwzględnia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, zaś z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania sądowego. Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności, określone w art. 183 § 2 cyt. ustawy, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ przy rozpoznawaniu sprawy sąd naruszył przepisy wskazane w skardze kasacyjnej.
Nie jest do przyjęcia stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zawarte w zaskarżonym wyroku z dnia 29 grudnia 2004r., iż w obecnym stanie prawnym brakuje w systemie prawa administracyjnego materialnego, podstawy prawnej do wydania decyzji o cofnięciu K. K. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, wskutek orzeczenia wobec niego środka karnego, w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat.
W myśl postanowień art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2000r., sygn. akt I CKN 582/98 przez decyzję administracyjną należy rozumieć kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administrujących w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, indywidualnie określonej osoby fizycznej lub prawnej, w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne.
Decyzja jest aktem władczym, wydanym przez organ do tego upoważniony, który stanowi ingerencję w prawa, bądź obowiązki wskazanego w niej podmiotu, skierowanym na wywołanie określonych skutków prawnych.
Skoro decyzja stanowi konkretyzację prawa materialnego, w odniesieniu do indywidualnej osoby, w konkretnie oznaczonej sprawie, to podstawę do jej wydania trzeba wyprowadzać z obowiązujących przepisów prawa materialnego.
Zatem, żeby można na dany podmiot nałożyć obowiązki, bądź przyznać, cofnąć lub odebrać przyznane uprawnienia istotnym jest, po pierwsze: żeby obowiązywał przepis prawa materialnego, pozwalający na taką ingerencję w prawa obywatela i po drugie: żeby istniał właściwy organ administracji, wyposażony przez ustawodawcę w prawo regulacji danej materii, w drodze indywidualnych aktów (decyzji).
Powyższe stanowisko znalazło wyraz w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 1996r., sygn. akt SA/Ka 347/96, w którym Sąd wskazał, że podstawą prawną decyzji administracyjnej jest przepis prawa, powierzający organowi administracji publicznej, załatwienie sprawy w tej formie.
Nie jest natomiast istotne, w jakim akcie, w jakiej dziedzinie prawa, dana norma prawa materialnego została przez ustawodawcę umieszczona. Bowiem na porządek prawny obowiązujący w danym miejscu i czasie składa się szereg przepisów o różnej randze, należących do wielu dziedzin prawa oraz różnej specyfice (normy materialne, proceduralne, czy tez ustrojowe).
Prawo należy traktować w sposób całościowy, jako system powiązanych ze sobą przepisów, często należących do różnych dziedzin prawa, a nie jako oderwane (niezależne) od siebie gałęzie regulujące poszczególne materie.
Natomiast jako kryterium rozgraniczające normy materialne i proceduralne należy przyjąć przede wszystkim funkcję danej normy, a tę determinuje skutek, jaki norma ta ma powodować. Jeśli norma prawna wywołuje skutek bezpośrednio w sferze stosunków społecznych, których dotyczy, to niewątpliwie jest normą materialną. O tym zaś, jaki skutek wywołuje dana norma, decyduje jej dyspozycja, wskazująca jakie konsekwencje prawne wynikają z określonej hipotezy, w razie jej skonkretyzowania się w określonym wypadku.
Dla wypełniania przez organ administracji swoich ustawowych zadań, nie ma żadnego znaczenia, gdzie normy prawa materialnego – będące podstawą działania organu – zostały przez ustawodawcę zamieszczone. Istotne jest tylko to, żeby dana norma prawa materialnego była powszechnie obowiązująca, tzn. istniała w porządku prawnym w chwili wydawania decyzji administracyjnej.
Zatem warunkiem istnienia danej normy prawa materialnego, będącego podstawą wydania decyzji, nie jest jej zamieszczenie w akcie normatywnym zwyczajowo przyjętym, jako regulującym materię należącą do dziedziny szeroko rozumianego prawa administracyjnego, lecz jej wejście do porządku prawnego, choćby w akcie nie regulującym wprost materii związanej z prawem administracyjnym. Bowiem zgodnie z art. 88 Konstytucji RP warunkiem wejścia w życie przepisu prawa jest jego ogłoszenie.
Takim przepisem, będącym podstawą wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych jest przepis art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) – powoływany dalej jako Kkw.
Natomiast organem właściwym do wydania decyzji w tej sprawie jest, na podstawie art. 2 pkt 9 Kkw w związku z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), właściwy miejscowo starosta.
Zgodnie z art. 182 § 2 Kkw organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
Przepis ten wszedł do porządku prawnego z dniem 1 września 2003r., na mocy ustawy z dnia 24 lipca 2003r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw. Zatem obowiązywał, zarówno w czasie wydawania decyzji I i II organu, jak i w czasie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy.
Natomiast w myśl art. 2 pkt 9 Kkw organem postępowania wykonawczego jest odpowiedni terenowy organ administracji rządowej lub samorządu terytorialnego.
Zatem, na mocy art. art. 38 ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie powiatowym, organem właściwym do wydania decyzji o cofnięciu K. K. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, wskutek orzeczenia wobec niego środka karnego, w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat, licząc od dnia 12 kwietnia 2003r. do dnia 12 kwietnia 2005r. był Starosta [...].
Cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów należy do spraw z zakresu administracji publicznej i stanowi ponadto jednostronne rozstrzygnięcie organu o wiążących konsekwencjach dla indywidualnie określonego podmiotu i w konkretnej sprawie. Jest więc decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kpa.
Norma prawna wynikająca z przepisu art. 182 § 2 Kkw. jest oczywista i nie wymaga skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych.
Organ, tj. starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania podmiotu, w razie zaistnienia sytuacji, o której mowa w art. 182 § 2 Kkw., jest zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, a więc decyzja taka ma charakter decyzji związanej.
Z uwagi na powyższe nietrafnym jest stanowisko Sądu I Instancji, zgodnie z którym przepisy ustawy – Kodeks karny wykonawczy nie mogą stanowić podstawy decyzji administracyjnej, ponieważ nie należą do systemu prawa administracyjnego.
Jak to już wyżej wykazano, nie jest istotnym w jakim akcie został zamieszczony przepis prawa lecz to, czy z danego przepisu można wyprowadzić normę prawa materialnego, mogącą stanowić podstawę do wydania decyzji administracyjnej oraz istnienie organu administracji, uprawnionego do wydawania rozstrzygnięć w konkretnych sprawach, indywidualnie oznaczonego adresata.
Mając na uwadze, iż zarzuty skargi kasacyjnej okazały się usprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 oraz art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę