I OSK 360/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku elektrycznego, wskazując na potrzebę prokonstytucyjnej wykładni przepisów i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku elektrycznego skarżącym, którzy zamieszkiwali w domu należącym do ich syna, a faktury za prąd wystawiane były na syna. Organy administracji uznały, że dodatek przysługuje tylko osobie, która jest stroną umowy z dostawcą energii. Sąd uchylił decyzje, podkreślając, że definicja odbiorcy energii nie może być interpretowana w sposób dyskryminujący i że należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym wywiad środowiskowy, aby ustalić faktyczny stan gospodarstwa domowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę I. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Dalików odmawiającą przyznania dodatku elektrycznego. Organy obu instancji uznały, że dodatek przysługuje wyłącznie osobie, która jest stroną umowy z dostawcą energii elektrycznej i dokonuje zakupu na własny rachunek, podczas gdy faktury za prąd w analizowanej sprawie wystawiane były na syna skarżących. Skarżący argumentowali, że ponoszą koszty utrzymania domu i energii, a dom stanowi ich miejsce zamieszkania na podstawie umowy dożywocia. Sąd uznał skargę za zasadną. Podkreślono, że definicja odbiorcy energii elektrycznej nie może być interpretowana w sposób wykluczający osoby, które faktycznie zamieszkują w gospodarstwie domowym i korzystają z energii, nawet jeśli umowa z dostawcą zawarta jest na innego członka rodziny. Sąd wskazał na potrzebę prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej, uwzględniając cel regulacji, jakim jest rekompensata wzrostu cen energii dla gospodarstw domowych. Podniesiono również, że organy administracji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, w tym wywiadu środowiskowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, definicja odbiorcy energii elektrycznej w kontekście przyznawania dodatku elektrycznego nie może być interpretowana w sposób wykluczający osoby, które faktycznie zamieszkują w gospodarstwie domowym i korzystają z energii, nawet jeśli umowa z dostawcą zawarta jest na innego członka rodziny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na potrzebę prokonstytucyjnej wykładni przepisów, uwzględniając cel regulacji jakim jest rekompensata wzrostu cen energii dla gospodarstw domowych. Podkreślono, że interpretacja przepisów nie może być dyskryminująca i należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym wywiad środowiskowy, aby ustalić faktyczny stan gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
u.o.e. art. 27 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
u.o.e. art. 29
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
u.o.e. art. 30 § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
u.o.e. art. 31 § ust. 1, 1a i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
u.o.e. art. 32 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
u.o.e. art. 33 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
u.o.e. art. 34 § ust. 1 - 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
Pomocnicze
u.o.e. art. 28
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e. art. 3 § pkt 13b
Prawo energetyczne
p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 32
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 33 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Definicja odbiorcy energii elektrycznej nie może być interpretowana w sposób wykluczający osoby faktycznie zamieszkujące w gospodarstwie domowym. Organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, w tym wywiadu środowiskowego. Prokonstytucyjna wykładnia przepisów jest konieczna dla zapewnienia sprawiedliwości społecznej i równego traktowania.
Odrzucone argumenty
Dodatek elektryczny przysługuje wyłącznie osobie będącej stroną umowy z dostawcą energii elektrycznej.
Godne uwagi sformułowania
dodatek nie może być wyłącznie przyznany osobie, którą łączy umowa o dostarczenie energii elektrycznej z przedsiębiorstwem energetycznym dokonując prokonstytucyjnej wykładni przepisów u.o.e. i uwzględniając cel powyższej regulacji należy uznać, że w sytuacji zaistniałej w sprawie istnieje możliwość przyznania dodatku skarżącym organ winien dokonać weryfikacji i w przypadku wątpliwości przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym wywiad środowiskowy
Skład orzekający
Agata Sobieszek-Krzywicka
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Jarosław Czerw
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku elektrycznego, obowiązki organów administracji w postępowaniu wyjaśniającym, zasada równego traktowania i sprawiedliwości społecznej w kontekście świadczeń publicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z dodatkiem elektrycznym, ale jego zasady interpretacyjne mogą mieć zastosowanie do innych świadczeń publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne zamieszkiwanie i korzystanie z mediów, a nie tylko formalne zapisy umowne, w kontekście świadczeń socjalnych. Podkreśla rolę sądu w zapewnieniu sprawiedliwości i właściwej interpretacji prawa.
“Czy możesz dostać dodatek na prąd, jeśli rachunki płaci syn? Sąd wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 748/23 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2023-11-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/ Jarosław Czerw Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Świadczenie socjalne Sygn. powiązane I OSK 360/24 - Wyrok NSA z 2025-02-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 269 art. 27, art. 28, art. 29, art. 30 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 1, 1a i 2, art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1 art. 34 ust. 1 - 3 Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 77 § 1, art. 104 § 1 art. 107 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 716 art. 3 pkt 13b Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - t.j. Dz.U. 2023 poz 390 art. 23 ust. 3, 12 i 13, art. 24a ust. 1 i 2, art. 25 ust. 3 i 4 oraz art. 29-30a Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 2, art. 8, art. 32 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Dnia 16 listopada 2023 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędzia WSA Jarosław Czerw Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 roku sprawy ze skargi I. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 9 czerwca 2023 r. znak: SKO.4146.386.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku elektrycznego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Dalików z dnia 17 kwietnia 2023 r., znak: GOPS.5474.30.2023. a.bł. Uzasadnienie Wójt Gminy Dalików wydał 17 kwietnia 2023 r. decyzję nr GOPS.5474.30.2023 na podstawie art. 27, art. 29, art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1 art. 34 ust. 1 - 3 ustawy z 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 269 z późn. zm.) - dalej "u.o.e.", art. 104 § 1 art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm.) - dalej "k.p.a.", w której odmówił I. S. (dalej "skarżący") przyznania dodatku elektrycznego. Organ I instancji podał, że 15 grudnia 2022 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku elektrycznego, w którym jako miejsce zamieszkania wskazał W. [...] (D.). Organ I instancji wskazał, iż w oparciu o zgromadzone dokumenty w sprawie (faktury wystawione przez przedsiębiorstwo energetyczne) ustalono, że końcowym odbiorcą energii elektrycznej spod adresu wnioskodawcy, nie jest wnioskodawca, lecz inne osoby (S. B., S. P.). Z tego względu organ I instancji wysłał do wnioskującego 30 marca 2023 r. wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie złożonego wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego. Organ podniósł, iż z uwagi na upływ terminu do złożenia wyjaśnień, należało przyjąć, że odbiorcą końcowym dokonującym zakupu energii elektrycznej są ustalone przez organ osoby (wskazane w dokumencie rozliczeniowym), co skutkowało wydaniem decyzji odmownej. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji podając, że zamieszkuje wraz z żoną M. pod wskazanym we wniosku adresem od 2017 r. i jest tam zameldowany. Skarżący wyjaśnił, że dom jest własnością jego syna P., synowej B. i wnuczki – J., którzy od 2013 roku przebywają w Wielkiej Brytanii. W opinii skarżącego, decyzja organu I instancji to kara za niezanieczyszczanie środowiska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu 9 czerwca 2023 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 27 ust. 1 u.o.e., wydało decyzję nr SKO.4146.386.23, w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przytaczając treść przepisów u.o.e. podniósł, że analiza wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego złożonego przez skarżącego wskazuje, iż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki jego przyznania. Organ przypomniał, że z art. 27 ust. 1 u.o.e. wynika, że dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne oraz, że na użytek ustawy przyjmuje się zatem definicję odbiorcy energii elektrycznej określoną w przepisach Prawa energetycznego. Stosownie do tej definicji przez odbiorcę energii elektrycznej rozumie się odbiorcę końcowego dokonującego zakupu energii elektrycznej wyłącznie w celu jej zużycia w gospodarstwie domowym, z tego względu, w opinii organu odwoławczego, odbiorcą energii elektrycznej w rozumieniu Prawa energetycznego jest osoba dokonująca zakupu tej energii. Organ przypomniał, iż dowodem potwierdzającym zakup energii elektrycznej jest faktura wystawiona przez przedsiębiorcę zajmującego się sprzedażą energii elektrycznej za dostawy energii, natomiast z załączonych przez skarżącego faktur z 22 lutego 2021 r., 16 marca 2021 r., 18 maja 2021 r., 21 lipca 2021 r., 21 września 2021 r., 19 listopada 2021 r. i 21 stycznia 2022 r. wystawionych przez PGE Obrót S.A., wynika, że nabywcą energii elektrycznej wg. lokalizacji licznika pod adresem W. [...],[...] D., są P. S. i B. S. (syn i synowa skarżącego), a nie skarżący. W przekonaniu organu, taki stan rzeczy ma wypływ na możliwość przyznania dodatku elektrycznego, bowiem z art. 27 ust. 1 u.o.e. wynika jednoznacznie, że dodatek ten przysługuje wyłącznie nabywcom energii elektrycznej, a skarżący nie jest osobą, która nabywa energię elektryczną. W tych warunkach fakt, że energia elektryczna nabywana przez P. S. i B. S. jest wykorzystywana przez skarżącego w celu ogrzewania jego gospodarstwa domowego, organ uznał za okoliczność "bez znaczenia", gdyż aby uzyskać prawo do dodatku elektrycznego skarżący musiałaby dokonywać zakupu energii elektrycznej na własny rachunek, a zatem posiadać własny licznik i umowę ze sprzedawcą energii elektrycznej. Skarżący i jego żona M. S. złożyli do sądu administracyjnego skargę na powyższą decyzję. Wskazali, iż zamieszkują pod adresem W. [...], w domu który stanowi własność syna i synowej, w oparciu o umowę dożywocia. Skarżący wskazali, iż ponoszą wszystkie koszty utrzymania domu w tym kosztów energii elektrycznej. Skarżący wskazał, iż dokonał obowiązku wpisu do centralnej ewidencji emisyjności budynków, w którym zaznaczył że posiada dwa rodzaje ogrzewania: elektryczne i piec na opał stały. Skarżący, jako dbający o ochronę środowiska poprzez użytkowanie ogrzewania elektrycznego, poczuli się pokrzywdzeni decyzją organu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie sądu, skarżąca M. S., pismem z 14 września 2023 r. wskazała, że posiada interes prawny w rozpoznaniu sprawy, gdyż zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem – I. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Spór w sprawie dotyczy odmowy przyznania dodatku elektrycznego. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić możliwość zaskarżenia decyzji organu odwoławczego z 9 czerwca 2023 r. przez oboje skarżących. Wskazać należy, że to skarżący – I. S., złożył wniosek o przyznanie wskazanego dodatku i jest adresatem decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji. Nie ma zatem wątpliwości, że służyła mu skarga do sądu administracyjnego, gdyż jest on stroną w postępowaniu w niniejszej sprawie, bowiem skarży działanie organu, które jest przedmiotem skargi w rozumieniu art. 32 p.p.s.a. Skarżąca – M. S., nie brała natomiast udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Nie występowała z wnioskiem o przyznanie wspomnianego dodatku, który uruchomiłby postępowanie administracyjne i nie była adresatem decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji. W tych warunkach skarżącą należało więc uznać za uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., który to również może złożyć skargę do sadu administracyjnego na decyzję, naruszającą jej interes prawny. Skarżąca jest bowiem członkiem gospodarstwa domowego, któremu odmówiono przyznania przedmiotowego dodatku a więc taki interes posiada. Przechodząc do rozpoznania skargi należy wyjaśnić, że postępowanie dotyczące przyznania przedmiotowego dodatku elektrycznego uregulowane jest w przepisach u.o.e. Dodatek elektryczny dla gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 27 ust. 1, wynosi 1.000 zł (art. 30 ust. 1 u.o.e.). W przypadku gdy zużycie energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w tym samym miejscu zamieszkania w 2021 r. wyniosło więcej niż 5 MWh, dodatek elektryczny wynosi 1.500 zł (art. 30 ust. 2 u.o.e.). Wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego składa się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 31 ust.1 i 2 u.o.e.). W przypadku, o którym mowa w art. 30 ust. 2, do wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego dołącza się rozliczenie z przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym działalność gospodarczą w zakresie obrotu energią elektryczną lub zaświadczenie wydane przez to przedsiębiorstwo potwierdzające, że zużycie energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w tym samym miejscu zamieszkania w 2021 r. wyniosło więcej niż 5 MWh (art. 31 ust. 1a u.o.e.). Należy podkreślić, iż jest to jedyny dokument wymagany przez przepisy u.o.e., który winno złożyć się do wniosku o wskazany dodatek. Przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku elektrycznego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Odmowa przyznania dodatku elektrycznego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku elektrycznego wymagają wydania decyzji administracyjnej (art. 33 ust. 1 u.o.e.). Do postępowania w sprawie wypłaty dodatku elektrycznego przepisy art. 23 ust. 3, 12 i 13, art. 24a ust. 1 i 2, art. 25 ust. 3 i 4 oraz art. 29-30a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140) stosuje się odpowiednio, przy czym ilekroć w tych przepisach jest mowa o rodzinie, rozumie się przez to gospodarstwo domowe, o którym mowa w art. 27 ust. 3 (art. 34 ust. 1 u.o.e.). W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 34 ust. 2 u.o.e.). Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 27 ust. 3 odpowiednio pkt 1 i 2. Przepis art. 34 ust. 2 stosuje się. (art. 32 ust. 1 i 2 u.o.e.). Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.o.e., dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne , w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się, m.in. osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe) - art. 27 ust. 3 pkt 1 u.o.e.. Pojęcie odbiorcy energii elektrycznej wyjaśnione jest przez odesłanie do przepisów ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 - dalej "u.p.e.") i jest nim odbiorca końcowy energii elektrycznej, dokonujący jej zakupu w celu zużycia w gospodarstwie domowym. Odbiorcą energii elektrycznej jest zatem, co do zasady, ten kogo łączy umowa o dostarczanie energii z przedsiębiorstwem energetycznym, gdyż ta osoba dokonuje zakupu tej energii. Niemniej, wbrew twierdzeniom organu, dodatek nie może być wyłącznie przyznany osobie, którą łączy umowa o dostarczenie energii elektrycznej z przedsiębiorstwem energetycznym. Gdyby twierdzenia organu miały okazać się prawidłowe, zbędne w ocenie Sądu, byłyby przepisy art. 28 u.o.e., które dotyczą sytuacji, gdy więcej niż jedno gospodarstwo domowe znajduje się pod tym samym adresem. Zakładając racjonalność ustawodawcy, kwestia zawarcia umowy z przedsiębiorstwem energetycznym ma więc jedynie znaczenie jako okoliczność faktyczna a nie okoliczność przesądzająca o prawie danej osoby do otrzymania przedmiotowego dodatku. Innymi słowy - do lokalu, który zajmuje osoba, wchodząca w skład gospodarstwa domowego ubiegającego się o dodatek, musi być dostarczana energia elektryczna na podstawie zawartej umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, która zasila główne źródło ogrzewania. W ocenie Sądu, fakt podpisania umowy przez innego członka rodziny niż występujący o dodatek, nie może być więc wyłącznym powodem do odmowy przyznania dodatku. Podkreślić należy, że gdyby w lokalu zajmowanym przez skarżących, zamieszkiwał także ich syn z żoną, należałoby uznać, że na podstawie art. 28 ust. 1 u.o.e. może być przyznany tylko jeden dodatek dla wszystkich gospodarstw domowych, zamieszkujących pod tym adresem. Skarżący mógłby jednak nadal otrzymać dodatek niezależnie od faktu, że umowę o dostarczenie energii elektrycznej podpisał jego syn - w sytuacji gdyby jako pierwszy złożył wniosek. W projekcie do ustawy (IX.2630) wskazano, że omawiany dodatek miał zrekompensować wzrost cen energii elektrycznej jej odbiorcom w gospodarstwach domowych, którzy będą musieli mierzyć się z koniecznością zapłaty wysokich rachunków za energię, zwłaszcza, że część z nich to odbiorcy "wrażliwi i ubodzy energetycznie". Projektowana regulacja miała zapewnić bezpieczeństwo energetyczne gospodarstwom domowym i zapewnić im ceny energii elektrycznej na poziomie umożliwiającym opłacenie rachunków. W art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ujęto zasadę demokratycznego państwa prawnego przez zapis, że "Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej." W art. 32 ust. 1 Konstytucji RP ujęto zasadę równości i zakaz dyskryminacji, przez zapis, że "Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne". Z powyższymi zasadami koresponduje art. 8 § 1 k.p.a., stanowiący zasadę zaufania do władzy publicznej zgodnie z którą "Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania". Z tych względów, w ocenie Sądu, zastosowanie przepisów u.o.e. nie może być dyskryminujące, osoby znajdujące się w podobnej sytuacji faktycznej i prawnej nie mogą być różnie traktowane przez organy administracji. Dlatego dokonując prokonstytucyjnej wykładni przepisów u.o.e. i uwzględniając cel powyższej regulacji należy uznać, że w sytuacji zaistniałej w sprawie istnieje możliwość przyznania dodatku skarżącym - po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Tym bardziej, że jak wyżej wskazano, możliwe było przyznanie tego dodatku również w sytuacji, gdyby pod tym samym adresem zamieszkiwał syn skarżących, prowadzący z żoną i córką odrębne gospodarstwo domowe. Nadto postępowanie w sprawie o przedmiotowy dodatek toczy się w oparciu o przepisy u.o.e. oraz przepisy wymienionej wcześniej ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (stosowane odpowiednio) a jedynie w sprawach nieregulowanych, na podstawie art. 34 ust. 3 u.o.e., stosuje się przepisy k.p.a. Organ winien więc, w razie wątpliwości dotyczących gospodarstwa domowego wnioskodawcy, skorzystać w pierwszej kolejności z możliwości przewidzianych przez ustawę, na podstawie której przyznaje on przedmiotowy dodatek (art. 32 ust. 2 u.o.e.) a dopiero w drugiej kolejności przepisy k.p.a. – czego w przedmiotowej sprawie nie uczynił a co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organ otrzymując wniosek zobowiązany jest dokonać jego weryfikacji i w przypadku wątpliwości przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym wywiad środowiskowy na podstawie art. 32 ust. 2 u.o.e. W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego (art. 32 ust. 4 u.o.e.). Organ winien ustalić kto faktycznie zamieszkuje pod wskazanym adresem, czy istnieje umowa o dostarczanie energii elektrycznej do danego lokalu, czy w lokalu istnieje główne źródło ciepła zasilane energią elektryczną, kto opłaca rachunki za prąd. Zdaniem Sądu, organ po ustaleniu, że we wskazanym lokalu nie mieszkają inne osoby niż skarżący oraz iż, to skarżący faktycznie opłacają rachunki za prąd i brak jest innego wniosku złożonego dla innego gospodarstwa domowego spod tego samego adresu, organ winien rozpoznać wniosek skarżącego na podstawie art. 33 ust. 1 u.o.e. i albo wypłacić dodatek skarżącemu, albo zakończyć postępowanie decyzją o odmowie przyznania dodatku, w przypadku odmiennych ustaleń i braku zaistnienia przesłanek do przyznania wskazanego dodatku. Jak już wskazano, na podstawie art. 32 u.o.e. właściwy organ dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków. Należy podkreślić, że choć w niniejszej sprawie bezspornie główne źródło ogrzewania zostało wpisane do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) i wniosek został złożony w terminie (chociaż organ nie odnosi się do tych kwestii w uzasadnieniu swojej decyzji), to nie jest wiadome, pomijając treść oświadczenia wnioskodawcy, czy organ pochylił się nad kwestią ewentualnego spełnienia przez stronę którejkolwiek z negatywnych przesłanek warunkujących przyznanie dodatku (np. art. 28 ust. 4 – 6 u.o.e.). Organ administracji publicznej jest bowiem obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Należy pamiętać, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zobowiązany jest uwzględnić wyżej wymienione wskazania Sądu. Dodatkowo, bez względu na wynik postępowania, organ powinien wskazać w swej decyzji, czy po stronie wnioskującego zostały spełnione wszelkie przesłanki do przyznania dodatku, w tym także odniesie się do kwestii przesłanek negatywnych, wykazując tym samym na konieczną, własną weryfikację warunków do przyznania dodatku, nie bazującą jedynie na oświadczeniach wskazanych we wniosku. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji. lp
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI