I OSK 36/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów KPA (art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1) poprzez pominięcie ustalenia rzeczywistego terenu podlegającego zajęciu dla prac budowlanych i oparcie się wyłącznie na oświadczeniu wnioskodawcy, a także naruszenie art. 124 UGN i art. 21 oraz 64 Konstytucji RP. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że WSA w Gdańsku prawidłowo ocenił, iż przebieg linii, umiejscowienie słupa oraz obszar ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości zostały precyzyjnie określone w załączniku graficznym do decyzji Starosty. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że powierzchnia zajęcia nieruchomości na czas prac budowlanych wynika z wniosku inwestora i wiąże organy orzekające, a przedsiębiorstwo energetyczne jako podmiot profesjonalny posiada wiedzę niezbędną do określenia szerokości pasów ograniczenia. Odnosząc się do zarzutu pominięcia dokumentacji zdjęciowej, NSA wskazał, że WSA szczegółowo odniósł się do zakresu zajęcia nieruchomości, który został określony poprzez podanie powierzchni 272 m² na mapie. Sąd uznał, że żądanie powiększenia szerokości pasa nie znajduje uzasadnienia w żądaniu wnioskodawcy. NSA stwierdził również, że spełnione zostały przesłanki z art. 124 ust. 1 i 3 UGN, a inwestycja ma charakter celu publicznego. Ograniczenie prawa własności nie stanowi rażącego naruszenia Konstytucji, a właścicielka ma prawo do dochodzenia odszkodowania. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie zakresu pasa technologicznego w postępowaniu o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na cele publiczne, rola oświadczenia inwestora w postępowaniu administracyjnym, zasady postępowania dowodowego w sprawach dotyczących nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z inwestycją celu publicznego (linia energetyczna) i może wymagać uwzględnienia specyfiki danej inwestycji oraz przepisów szczególnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy administracji publicznej mogą oprzeć ustalenie zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (pasa technologicznego) wyłącznie na oświadczeniu inwestora, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie inwestora jako profesjonalnego podmiotu, posiadającego wiedzę niezbędną do określenia szerokości pasów ograniczenia, może być traktowane jako punkt wyjścia dla określenia pasa ograniczenia w sposób rzetelny i oparty na obiektywnych danych projektowych i profesjonalnej wiedzy, zwłaszcza gdy sąd pierwszej instancji uznał, że zakres ten został wystarczająco jasno i precyzyjnie określony.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż zakres zajęcia nieruchomości został wystarczająco jasno i precyzyjnie określony w załączniku graficznym, a oświadczenie inwestora, jako podmiotu profesjonalnego, może być podstawą do ustalenia pasa ograniczenia. Sąd pierwszej instancji prawidłowo podkreślił, że powierzchnia zajęcia nieruchomości na czas prac budowlanych wynika z wniosku inwestora i wiąże organy orzekające.
Czy pominięcie dokumentacji zdjęciowej złożonej po wykonaniu prac, mającej potwierdzać nieadekwatność wniosku inwestora w zakresie pasa podlegającego wywłaszczeniu, stanowi naruszenie przepisów KPA?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd pierwszej instancji szczegółowo odniósł się do kwestii zakresu zajęcia nieruchomości i uznał, że sposób opisania zakresu zajęcia nieruchomości, przy odzwierciedleniu go w załącznikach graficznych, jest wystarczająco jasny, czytelny i precyzyjny, a żądanie powiększenia szerokości pasa nie znajduje uzasadnienia w żądaniu wnioskodawcy.
Uzasadnienie
WSA szczegółowo odniósł się do zakresu zajęcia nieruchomości, wskazując, że został on określony poprzez podanie powierzchni 272 m² na załączonej mapie. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że taki sposób opisania zakresu zajęcia nieruchomości, przy odzwierciedleniu go w załącznikach graficznych, jest wystarczająco jasny, czytelny i precyzyjny. Argumentacja skarżącej dotycząca dowodów z opinii biegłych została już rozpatrzona przez Sąd pierwszej instancji, który uznał, że żądanie powiększenia szerokości pasa nie znajduje uzasadnienia w żądaniu wnioskodawcy.
Czy ograniczenie prawa własności na podstawie nieustalonych przesłanek i w błędnym zakresie, nieodpowiadającym terenowi niezbędnemu dla czynności, dla których został wyznaczony, narusza art. 124 UGN oraz art. 21 i 64 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 124 ust. 1 i 3 UGN, inwestycja ma charakter celu publicznego, a organy prawidłowo wyważyły interes prywatny i publiczny oraz oceniły zaistnienie przesłanek do ograniczenia prawa własności.
Uzasadnienie
WSA szczegółowo uzasadnił spełnienie wszystkich przesłanek z art. 124 ust. 1 i 3 UGN, w tym fakt, iż planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że organy nie mogą kwestionować zakresu inwestycji wskazanego przez inwestora, a ich rola ogranicza się do badania zgodności planowanej inwestycji z dokumentami planistycznymi. Szerokość pasa technologicznego odpowiada szerokości rozstawu skrajnych przewodów linii powiększonej o 2 m w każdą stronę od osi linii, co zostało ustalone na wniosek inwestora i znajduje uzasadnienie w potrzebach przedsiębiorstwa przesyłowego. Ograniczenie prawa własności nie stanowi rażącego naruszenia Konstytucji, a właścicielka ma prawo do dochodzenia odszkodowania.
Przepisy (14)
Główne
u.g.n. art. 124 § ust. 1 i 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 124 § ust. 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 128 § ust. 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 KPA poprzez pominięcie ustalenia rzeczywistego terenu podlegającego zajęciu dla prac budowlanych i oparcie się wyłącznie na oświadczeniu inwestora. • Naruszenie art. 124 UGN poprzez ograniczenie prawa własności na podstawie nieustalonych przesłanek i w błędnym zakresie. • Naruszenie art. 21 i 64 Konstytucji RP poprzez częściowe wywłaszczenie właściciela gruntu bez prawidłowego sprawdzenia podstaw faktycznych i ustalenia jego zakresu.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjnej opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. • W skardze kasacyjnej nie wskazano jednoznacznie jakie jednostki redakcyjne przepisu art. 124 u.g.n. miałyby zostać naruszone w niniejszej sprawie, podczas gdy przepis ten dzieli się na ustępy 1-8. • Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół prawidłowości określenia zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z realizacją inwestycji celu publicznego, w szczególności w odniesieniu do ustalenia wielkości tzw. pasa technologicznego. • Powierzchnia zajęcia nieruchomości na czas prac budowlanych wynika z wniosku inwestora i w zasadzie wiąże organy orzekające w sprawie. Brak jest uzasadnienia, by organy orzekały o ograniczeniu prawa własności ponad żądanie wnioskodawcy – inwestora. • Przedsiębiorstwo energetyczne, jako podmiot profesjonalny, posiada wiedzę niezbędną do określenia szerokości pasów ograniczenia dla działek, konieczną do wykonania zaplanowanych prac oraz właściwego korzystania z urządzenia przesyłowego w przyszłości. […]
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
członek
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie zakresu pasa technologicznego w postępowaniu o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na cele publiczne, rola oświadczenia inwestora w postępowaniu administracyjnym, zasady postępowania dowodowego w sprawach dotyczących nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z inwestycją celu publicznego (linia energetyczna) i może wymagać uwzględnienia specyfiki danej inwestycji oraz przepisów szczególnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa własności i inwestycji celu publicznego, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na standardowej interpretacji przepisów KPA i UGN, bez przełomowych wniosków.
“Czy oświadczenie inwestora wystarczy do ograniczenia Twojej nieruchomości? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.