Orzeczenie · 2025-11-13

I OSK 36/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-13
NSAnieruchomościŚredniansa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowaniedroga publicznaautostradawartość rynkowaoperat szacunkowypostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii. Decyzja ta utrzymywała w mocy rozstrzygnięcie Wojewody Mazowieckiego o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod budowę drogi. Skarżący zarzucił sądowi niższej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak poinformowania o możliwości wypowiedzenia się co do dowodów, co miało uniemożliwić mu przedstawienie kontroperatu szacunkowego. Ponadto, zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 12 ust. 5 i art. 18 specustawy drogowej oraz art. 128, 130, 134 u.g.n., a także art. 21 Konstytucji, twierdząc, że przyznane odszkodowanie było zaniżone i nie odpowiadało wartości rynkowej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty procesowe nie były uzasadnione, ponieważ skarżący miał wystarczający czas na przedstawienie dowodów, a brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów materialnoprawnych, sąd wskazał na wadliwość skargi kasacyjnej w zakresie nieprecyzyjnego wskazania przepisów prawa materialnego. Ponadto, NSA podkreślił, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji opinii biegłego, a skarżący nie wykazał, aby ustalona wysokość odszkodowania była niezgodna z prawem. Zarzut naruszenia art. 21 Konstytucji również uznano za nieuzasadniony, gdyż przepisy ustawowe zostały dochowane.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości pod drogi publiczne, zasady oceny dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wymogi formalne skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specustawy drogowej i przepisów o gospodarce nieruchomościami. Interpretacja dowodu z opinii biegłego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, mające miejsce w postępowaniu administracyjnym, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, skutkujące uwzględnieniem skargi kasacyjnej?

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżący miał wystarczający czas na przedstawienie dowodów, a jego aktywność procesowa nie była ograniczona.

Uzasadnienie

Skarżący miał wystarczający czas na przedstawienie kontroperatu szacunkowego w postępowaniu administracyjnym, a jego twierdzenia o braku możliwości wypowiedzenia się co do dowodów nie mogły przemawiać za zasadnością skargi kasacyjnej.

Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do merytorycznej weryfikacji opinii biegłego (rzeczoznawcy majątkowego) przy ocenie prawidłowości ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji opinii biegłego.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikowania opinii biegłego pod względem merytorycznym. Okoliczność, że strona uważa przyznane odszkodowanie za niewystarczające, nie dowodzi, że decyzja nie była legalna.

Czy przyznane odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, ustalone na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego i zgodne z przepisami prawa, narusza art. 21 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przepisy ustawowe określające wysokość odszkodowania zostały dochowane, a ich zgodność z Konstytucją nie została podważona, to nie można przyjąć naruszenia art. 21 Konstytucji.

Uzasadnienie

Przepisy Konstytucji RP są ogólne, a ich konkretyzacja następuje w ustawach. Skoro przepisy ustawowe zostały dochowane, a ich zgodność z Konstytucją nie była kwestionowana, to wyrok oddalający skargę nie naruszał art. 21 Konstytucji.

Czy kontroperat szacunkowy przedstawiony dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym może stanowić dowód w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kontroperat szacunkowy, będący opinią biegłego, nie może stanowić dowodu z dokumentu w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Uzasadnienie

Dowód z opinii biegłego (rzeczoznawcy majątkowego) nie jest dowodem z dokumentu w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., nawet jeśli jest utrwalony na piśmie. Jest to stanowisko biegłego wymagające wiedzy specjalistycznej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii utrzymującą w mocy decyzję o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość.

Przepisy (19)

Główne

t.j. Dz.U. 2023 poz. 162 art. 12 § ust. 5

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

t.j. Dz.U. 2023 poz. 162 art. 18

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 344 art. 128

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 344 art. 130

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 344 art. 134

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 106 § § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 176 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do dowodów. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 12 ust. 5, art. 18 specustawy drogowej, art. 128, 130, 134 u.g.n.) poprzez ustalenie zaniżonego odszkodowania. • Naruszenie art. 21 Konstytucji RP poprzez przyznanie odszkodowania niespełniającego wymogu słuszności. • Naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie dowodu z kontroperatu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Kasacyjny nie ma uprawnień do uzupełniania czy poprawiania tej skargi. • Dowodem w tym przypadku nie jest bowiem informacja o określonym prawie czy stosunku prawnym albo okoliczności mającej znaczenie prawne a jest nim stanowisko biegłego w kwestii, która wymaga wiedzy specjalistycznej. • Okoliczność, że strona jedynie uważała, że przyznane jej odszkodowanie było niewystarczające (nie było słuszne) nie mogło bowiem dowodzić, że zaskarżona decyzja nie była legalna.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Marek Stojanowski

członek

Monika Nowicka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości pod drogi publiczne, zasady oceny dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wymogi formalne skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specustawy drogowej i przepisów o gospodarce nieruchomościami. Interpretacja dowodu z opinii biegłego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Interpretacja dowodu z opinii biegłego jest również kluczowa dla praktyków.

Zaniżone odszkodowanie za wywłaszczoną działkę? NSA wyjaśnia, kiedy opinia biegłego jest kluczowa.

Dane finansowe

WPS: 31 348,8 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst