I OSK 359/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-07-21
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo administracyjnenieruchomościużytkowanie wieczysteprawo własnościpostępowanie administracyjneSKONSAKPAwznowienie postępowaniawyłączenie pracownika

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło orzekać w tej samej sprawie w dwóch instancjach.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA uchylającego decyzję SKO o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. WSA uznał, że SKO orzekało w tym samym składzie w pierwszej i drugiej instancji, co stanowiło naruszenie przepisów K.p.a. NSA, po rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przez Trybunał Konstytucyjny, potwierdził wadliwość postępowania SKO i oddalił skargę kasacyjną organu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który uchylił decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdańska o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Kluczowym zarzutem WSA było to, że SKO orzekało w tym samym składzie zarówno wydając decyzję w pierwszej instancji (po wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy), jak i utrzymując w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Sąd pierwszej instancji uznał to za naruszenie art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., wskazując na potrzebę wyłączenia pracownika na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. Skarga kasacyjna organu kwestionowała tę wykładnię. Postępowanie przed NSA zostało zawieszone w celu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego dotyczącego stosowania art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. do członków SKO w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepisy K.p.a. za niezgodne z Konstytucją w zakresie, w jakim nie wyłączały członka SKO orzekającego w pierwszej instancji od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, NSA podjął postępowanie. Sąd potwierdził, że postępowanie z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy powinno toczyć się przed innym składem SKO. Wobec tego, NSA uznał, że WSA zasadnie uchylił decyzję SKO i oddalił skargę kasacyjną organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który brał udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji, powinien być wyłączony od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Uzasadnienie

WSA uznał, że orzekanie przez ten sam skład SKO w pierwszej instancji (po wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) i utrzymanie w mocy własnej decyzji narusza przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. NSA potwierdził tę wadliwość po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność przepisów K.p.a. z Konstytucją w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji, w tym przypadku z powodu naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przesłanek do wyłączenia pracownika, w tym przypadku członka SKO orzekającego w tej samej sprawie w kolejnych instancjach.

k.p.a. art. 27 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje kwestie wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, który powinien być rozstrzygnięty przez organ wyższego stopnia lub inny skład organu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza przepisy postępowania administracyjnego, ponieważ organ orzekał w tym samym składzie w pierwszej i drugiej instancji. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego potwierdził, że przepisy K.p.a. w zakresie wyłączenia członka SKO orzekającego w pierwszej instancji od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy są niezgodne z Konstytucją.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwestionująca zastosowanie art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. i art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. do sytuacji, gdy organ orzeka w tym samym składzie w kolejnych instancjach.

Godne uwagi sformułowania

Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekało w tym samym składzie zarówno wydając decyzję w pierwszej instancji, jak i na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co powoduje wadliwość decyzji drugoinstancyjnej. Jeśli Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku miało do tej pory przekonanie, że można być sędzią we własnej sprawie, to ww. wyrok Trybunału nie pozostawia żadnych wątpliwości w kwestii, że postępowanie z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy powinno się toczyć przed innym składem Samorządowego Kolegium Odwoławczego aniżeli przed tym, który wydał decyzję w pierwszej instancji.

Skład orzekający

Joanna Runge-Lissowska

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Pocztarek

członek

Jerzy Solarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów K.p.a. dotyczących wyłączenia członków organów administracji publicznej od orzekania w tej samej sprawie w kolejnych instancjach, zwłaszcza w kontekście wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do rzetelnego procesu i niezależności sądownictwa, a jej rozstrzygnięcie wymagało interwencji Trybunału Konstytucyjnego.

Czy organ administracji może być 'sędzią we własnej sprawie'? NSA i TK rozstrzygają kluczową kwestię proceduralną.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 359/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-03-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Solarski
Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Gd 36/05 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2006-03-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.24 § 1 pkt 5w zw. z art.27 §1 i art.127 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek NSA Jerzy Solarski Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 36/05 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 36/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną przez K.K. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...]. Decyzją tą Samorządowe Kolegium, w wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] lipca 1999 r. nr [...] o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd stwierdził, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekało w tym samym składzie zarówno wydając decyzję w pierwszej instancji, jak i na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co powoduje wadliwość decyzji drugoinstancyjnej z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., bowiem z mocy art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. wystąpiły przesłanki do wyłączenia pracownika, gdyż wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy powinien być rozstrzygnięty w innym składzie.
Reprezentowane przez radcę prawnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku i zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) przez błędne uznanie, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku jest dotknięta wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego,
2) naruszenie przepisów art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że członkowie Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzekający w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu gminy są wyłączeni od udziału w wydaniu decyzji na skutek wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy przepis art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu wywołanym wnioskiem, o którym mowa w art. 127 § 3 K.p.a.
Rozpoznając skargę, Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie, postanowieniem z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 992/08, z uwagi na to, że w sprawie II OSK 886/06 Naczelny Sąd postanowił przedstawić składowi siedmiu sędziów do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne: "Czy art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 K.p.a. ma zastosowanie do członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3". Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, postanowieniem z dnia 5 listopada 2007 r. II OPS 3/07, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: czy art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 21 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. w zakresie w jakim ogranicza wyłączenie członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do członka kolegium, który brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji jest zgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?
Po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. P 57/07, Naczelny Sąd Administracyjny podjął postępowanie w niniejszej sprawie i zważył co następuje:
We wskazanym wyżej wyroku, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Jeśli Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku miało do tej pory przekonanie, że można być sędzią we własnej sprawie, to ww. wyrok Trybunału nie pozostawia żadnych wątpliwości w kwestii, że postępowanie z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy powinno się toczyć przed innym składem Samorządowego Kolegium Odwoławczego aniżeli przed tym, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Dotyczy to zarówno członka jak i całego składu orzekającego (w niniejszej sprawie decyzja w drugiej instancji została wydana w składzie identycznym).
Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona przez K.K. decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego dające podstawę do jego wznowienia (art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.) i uchylił ją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a.