Orzeczenie · 2023-12-12

I OSK 358/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2023-12-12

NSAAdministracyjneWysokawsa

pomoc społecznazasiłek celowyuchylenie decyzjipostępowanie administracyjneprawo proceduralnewspółpraca z organemkryterium dochodoweuzasadnienie decyzji

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza A. o uchyleniu zasiłku celowego przyznanego E. P. na zakup środków czystości. Organy administracji uznały, że skarżąca nie współpracuje z pracownikiem socjalnym, marnotrawi zasoby i nie podejmuje działań zmierzających do poprawy swojej sytuacji życiowej, mimo posiadania spółdzielczego prawa do dwóch mieszkań i zarejestrowania jako osoba bezrobotna. WSA stwierdził jednak, że organy obu instancji dopuściły się istotnych naruszeń prawa. Przede wszystkim, błędnie zastosowały przepisy dotyczące odrębnych postępowań – art. 106a u.p.s. (wstrzymanie wypłaty i wygaśnięcie decyzji) oraz art. 106 ust. 5 u.p.s. (zmiana lub uchylenie decyzji na niekorzyść strony). Sąd wskazał również na brak wyczerpującego materiału dowodowego, w tym brak daty przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i innych dokumentów potwierdzających postępowanie wyjaśniające, co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę. Dodatkowo, uzasadnienia decyzji organów zostały uznane za ogólnikowe, naruszające art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując organom ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Niewłaściwe stosowanie przepisów prawa materialnego dotyczących odrębnych postępowań, wymogi postępowania wyjaśniającego i uzasadnienia decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki stosowania przepisów ustawy o pomocy społecznej w kontekście uchylania świadczeń.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 106a i art. 106 ust. 5) w przypadku uchylenia decyzji przyznającej zasiłek celowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy obu instancji błędnie zastosowały przepisy dotyczące odrębnych postępowań, tworząc kompilację przepisów, czego nie mogły uczynić.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na rozbieżność między zawiadomieniem o wszczęciu postępowania na podstawie art. 106a u.p.s. a podstawą prawną i uzasadnieniem decyzji, które sugerowały zastosowanie art. 106 ust. 5 u.p.s. Organy nie mogły stosować przepisów dotyczących odrębnych postępowań w ramach jednego postępowania.

Czy organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i zgromadziły materiał dowodowy przed wydaniem decyzji uchylającej zasiłek celowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie wyjaśniające było niepełne, a materiał dowodowy niewystarczający.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził brak wskazania daty przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz brak innych dokumentów potwierdzających postępowanie wyjaśniające, co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę i ustalenie stanu faktycznego.

Czy uzasadnienia decyzji organów administracji spełniają wymogi prawa procesowego (art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienia były ogólnikowe i nie wskazywały wyraźnie podstawy prawnej uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ogólnikowe uzasadnienia naruszyły zasadę przekonywania i nie wyjaśniły stronie zasadności rozstrzygnięcia w sposób zgodny z wymogami prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza A. przyznającą zasiłek celowy.

Przepisy (25)

Główne

u.p.s. art. 39 § ust. 1, 2

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie kosztów zakupu żywności, leków, ogrzewania, odzieży, przedmiotów domowych, remontów, pogrzebu.

Pomocnicze

u.p.s. art. 3 § ust. 1, 3, 4

Ustawa o pomocy społecznej

Pomoc społeczna ma na celu wsparcie osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, nie zaś stałe dostarczanie środków utrzymania.

u.p.s. art. 3 § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

Organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy.

u.p.s. art. 4

Ustawa o pomocy społecznej

Osoba ubiegająca się o pomoc ma obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej.

u.p.s. art. 11 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Marnotrawienie świadczeń, celowe niszczenie, korzystanie niezgodnie z przeznaczeniem lub marnotrawienie własnych zasobów finansowych może skutkować ograniczeniem świadczeń, odmową ich przyznania lub przyznaniem w formie niepieniężnej.

u.p.s. art. 11 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

Brak współdziałania z pracownikiem socjalnym, odmowa podjęcia zatrudnienia lub leczenia odwykowego może stanowić podstawę do ograniczenia, odmowy, uchylenia lub wstrzymania świadczeń.

u.p.s. art. 17

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 106 § ust. 5

Ustawa o pomocy społecznej

Decyzja administracyjna może być zmieniona lub uchylona na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów, sytuacji dochodowej lub osobistej, pobrania nienależnego świadczenia, a także wystąpienia przesłanek z art. 11, 12 i 107 ust. 5.

u.p.s. art. 106a § ust. 1, 2, 3

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadku niepodejmowania świadczeń pieniężnych przez dwa miesiące, wypłata jest wstrzymana i wszczynane jest postępowanie wyjaśniające. W przypadku braku możliwości przeprowadzenia wywiadu i niestawienia się na wezwanie, stwierdza się wygaśnięcie decyzji.

p.p.s.a. art. 1 § § 1, 2