I OSK 354/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że stanowi ona część zagospodarowanych leśnych terenów wypoczynkowych.
Skarżąca kasacyjnie domagała się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, twierdząc, że nie została ona zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia (tereny wypoczynkowe). Sąd I instancji oddalił jej skargę, a NSA utrzymał to rozstrzygnięcie. Sąd uznał, że nieruchomość stanowi część większego kompleksu leśnego, który został zagospodarowany jako tereny wypoczynkowe, spełniając tym samym cel wywłaszczenia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez C. K. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, jakim było urządzenie leśnych terenów wypoczynkowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że dla oceny realizacji celu wywłaszczenia kluczowe jest zagospodarowanie całego kompleksu leśnego, którego część stanowi sporna działka. Wskazał, że na terenie kompleksu "[...]" o powierzchni ponad 1250 ha, w tym na spornej działce, znajdują się liczne urządzenia rekreacyjne, drogi leśne, szlaki turystyczne i inne elementy infrastruktury wypoczynkowej. Sąd uznał, że nieruchomość została zagospodarowana na leśne tereny wypoczynkowe i włączona do Lasu [...], co oznacza, że cel wywłaszczenia został zrealizowany i nieruchomość nie podlega zwrotowi. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwej oceny materiału dowodowego przez Sąd I instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość nie podlega zwrotowi, jeśli stanowi część kompleksu leśnego, który został zagospodarowany jako tereny wypoczynkowe, spełniając tym samym cel wywłaszczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dla oceny realizacji celu wywłaszczenia kluczowe jest zagospodarowanie całego kompleksu leśnego, którego część stanowi sporna działka. Wskazał na liczne urządzenia rekreacyjne i infrastrukturę na terenie kompleksu, co potwierdza realizację celu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 216
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 6 § ust. 2 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość stanowi część kompleksu leśnego zagospodarowanego jako tereny wypoczynkowe, co oznacza realizację celu wywłaszczenia. Zarzut naruszenia przepisów postępowania jest wadliwy, jeśli nie wskazuje konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia (tereny wypoczynkowe). Sąd I instancji wadliwie ocenił materiał dowodowy i nie wyjaśnił wnikliwie stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
urządzenie terenów należy rozumieć jako takie ich wyposażenie lub zagospodarowanie, aby służyły wypoczynkowi nie przez sam fakt istnienia lub dostępności, lecz także aby stworzyły nową jakość przeznaczoną nie tylko na prowadzenie gospodarki leśnej, lecz także stwarzało warunki do wypoczynku dla mieszkańców, pełniło funkcję wypoczynkową. w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na dyspozycję art. 183 § 1 p.p.s.a., nie może, we własnym zakresie korygować, konkretyzować czy też uściślać zarzutów skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
sprawozdawca
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w szczególności kryteriów realizacji celu wywłaszczenia w kontekście zagospodarowania kompleksów leśnych na cele wypoczynkowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zagospodarowania terenów leśnych na cele wypoczynkowe w ramach większego kompleksu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie faktów i przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie niż dla szerokiej publiczności.
“Czy wywłaszczona działka leśna może wrócić do właściciela, gdy cel wywłaszczenia zrealizowano na całym kompleksie?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 354/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-09-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-02-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Chaciński Elżbieta Kremer /przewodniczący/ Piotr Niczyporuk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane II SA/Łd 602/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2019-10-15 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 602/19 w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 22 maja 2019 r. nr GN-III.7581.362.2018.ŁKa w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 602/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd I instancji) oddalił skargę C. K. (dalej: Skarżąca) na decyzję Wojewody Łódzkiego (dalej: Wojewoda) z 22 maja 2019 r. nr GN-lll.7581.362.2018.ŁKa w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 136 ust. 3, art. 137 w zw. z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm., dalej: "u.g.n."), polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd, że organy orzekające naruszyły normę art. 136 ust. 3, art. 137 w zw. z art. 216 u.g.n. poprzez bezpodstawne uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki zwrotu nieruchomości a w konsekwencji poprzez bezzasadną odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art.12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), poprzez oddalenie skargi oraz oparcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy z powodu nierozpatrzenia sprawy wnikliwie w oparciu o całokształt materiału dowodowego i niedokonaniu jego wszechstronnej oceny, w sytuacji gdy nie przeprowadzono dokładnej analizy problematycznych kwestii, co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji, a także na treść wyroku. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 136 ust. 3, art. 137 w zw. z art. 216 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji ich błędne niezastosowanie, wobec przyjęcia przez Sąd, że działania podejmowane przez jednostki Skarbu Państwa polegające na działaniach porządkowych i pielęgnacyjnych doprowadziły do osiągnięcia celu, dla którego wywłaszczona została nieruchomość, tj. urządzenia leśnych terenów wypoczynkowych, w sytuacji gdy dokonując prawidłowej wykładni powołanych przepisów nie można dojść do takiego przekonania, bowiem na nieruchomości od chwili nabycia jej przez Skarb Państwa nic się nie zmieniło, nie dokonano żadnej zmiany - nie można więc mówić o realizacji żadnego celu publicznego, a działania podejmowanie na nieruchomości niczym nie różnią się od czynności podejmowanych przez prywatnych właścicieli nieruchomości i mają charakter pielęgnacyjno zachowawczy. Wskazując na powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. - poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto, wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postepowanie sądowe z uwagi na śmierć Skarżącej. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął zawieszone postepowanie sądowe z udziałem następców prawnych zmarłej Skarżącej – R. S,, M. B. oraz P. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji. Na wstępie należy zaznaczyć, że zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. zawarty w petitum skargi kasacyjnej został wadliwie skonstruowany. Przepis ten dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała konkretnego przepisu, z podaniem numeru właściwej jednostki redakcyjnej aktu prawnego, który, w jej ocenie, naruszył Sąd I instancji. Zatem nie sprecyzowała zarzutu, nie przytoczyła właściwie podstaw kasacyjnych, a tym samym uniemożliwiła ustalenie granic zaskarżenia. Skoro zatem art. 8 k.p.a. dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne, to Skarżąca kasacyjnie musi wskazać chociażby konkretny paragraf, który - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - został naruszony przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Pogląd ten jest obecnie powszechnie akceptowalny w orzecznictwie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r., sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 96; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 2034/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 2520/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2360/19; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2362/19, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na dyspozycję art. 183 § 1 p.p.s.a., nie może, we własnym zakresie korygować, konkretyzować czy też uściślać zarzutów skargi kasacyjnej. Natomiast to autor skargi kasacyjnej winien przywołać podstawy kasacyjne (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a mianowicie wskazać konkretne przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jego zdaniem naruszył Sąd I instancji. Stanowi to jego powinność, gdyż jest on profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1669/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1977/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1151/21, źródło CBOSA). W skardze kasacyjnej powołano się na obie podstawy, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., jednakże istota sprawy dotyczy wykładni, a w konsekwencji niezastosowania powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3, art. 137 w zw. z art. 216 u.g.n. Mając na uwadze treść powyższego zarzutu, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Jednocześnie w myśl art. 137 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (ust. 1 pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (ust. 1 pkt 2). Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2). W rozpoznawanej sprawie sporna nieruchomość została nabyta na podstawie umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego z 24 maja 1971 r. W § 2 ww. aktu notarialnego wskazano, że stanowiąca własność wyżej wymienionego nieruchomość obejmująca działkę nr [...], położona jest w całości w obrębie granic lokalizacji szczegółowej terenów wypoczynkowych [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2081/11 (źródło CBOSA), stwierdził, że urządzenie terenów należy rozumieć jako takie ich wyposażenie lub zagospodarowanie, aby służyły wypoczynkowi nie przez sam fakt istnienia lub dostępności, lecz także aby stworzyły nową jakość przeznaczoną nie tylko na prowadzenie gospodarki leśnej, lecz także stwarzało warunki do wypoczynku dla mieszkańców, pełniło funkcję wypoczynkową. W zestawieniu z normą art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami istotnym jest jedynie to, czy w okresie 10 lat od daty nabycia został na spornej działce urządzony teren wypoczynkowy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że gdyby na przedmiotowej nieruchomości gospodarka leśna prowadzona była w sposób niewzbudzający kontrowersji, to nie byłoby to wystarczające do przyjęcia pełnienia przez ten teren funkcji wypoczynkowej dla ludności. Zarzut naruszenia art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. poprzez błędną jego wykładnię nie może zostać uznany za zasadny, bowiem dla uznania, że na spornej działce urządzono teren wypoczynkowy, wystarczające jest ustalenie, że w sąsiedztwie spornej działki w okresie 10 lat od jej nabycia powstały takie urządzenia służące do wypoczynku, do funkcjonowania których niezbędna była również nieruchomość stanowiąca własność F. M. W ocenie Sądu nie można również podzielić zapatrywania wyrażonego w skardze kasacyjnej, że urządzenia do wypoczynku powinny być zlokalizowane na spornej działce lub w jej bezpośrednim sąsiedztwie. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2081/11, że należy uwzględnić okoliczność wywłaszczenia na ten sam cel innych nieruchomości w kompleksie "[...]". Dopiero na tej podstawie, w realiach niniejszej sprawy, można ustalić, czy w sąsiedztwie przedmiotowej działki w okresie 10 lat od jej nabycia powstały takie urządzenia służące do wypoczynku, do funkcjonowania których niezbędna była również nieruchomość stanowiąca własność F. M. Oznacza to, że w istocie rzeczy należy brać pod uwagę czynności podjęte na obszarze całego kompleksu leśnego. Jeżeli bowiem mowa jest o urządzeniu leśnych terenów wypoczynkowych z wykorzystaniem spornej działki, to ocenie należy poddać zakres czynności składających się na urządzenie leśnych terenów wypoczynkowych na całości, a nie jedynie we fragmencie kompleksu terenów leśnych. Kompleks leśnych terenów wypoczynkowych pełni bowiem jako całość funkcję służenia wypoczynkowi. Trafnie wskazał Sąd I instancji, że trudno uznać, tak jak to interpretuje Skarżąca, że zlokalizowanie terenów leśnych jako kompleksu winno polegać na usytuowaniu właśnie na tej niewielkiej, przedmiotowej działce konkretnych urządzeń. Nie można również oczekiwać, że w bezpośrednim sąsiedztwie spornej działki zostaną usytuowane tego rodzaju urządzenia. Sporna działka jest bowiem jedynie częścią kompleksu leśnego i sposób urządzenia tego kompleksu jako całości przesądza o realizacji celu wywłaszczenia. Należy w tym miejscu przywołać ustalenie dokonane podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych 21 listopada 2017 r., że skrajna działka nr [...] stanowi część kompleksu leśnego "[..]". Na terenie działki znajduje się drzewostan, w różnej fazie rozwoju (między innymi świerki ok. 4 szt., klony ok 25 szt., pozostały drzewostan stanowią osiki i inne pojedyncze gatunki drzew). Ze stanu lasu opisanego w planie urządzenia lasu z lat 1981-1990 wynika, iż na przedmiotowej działce był ukształtowany drzewostan w 90% dębowy, w pozostałych 10% brzoza i sosna oraz miejscowo samosiejki klonu w wieku 5 lat. Wiek dębów określono na 95 lat. Zatem był to drzewostan w pełni ukształtowany, nie wymagający żadnych innych zabiegów, poza pielęgnacyjnymi, tj. cięcia sanitarne, trzebież wczesna lub późna. W ocenie Sądu tak określony obszar stanowi punkt odniesienia dla oceny realizacji celu wywłaszczenia. Odmienne stanowisko Skarżącej nie znajduje uznania w zgromadzonym materiale dowodowym, a w szczególności w zeznaniach świadków przesłuchanych podczas rozprawy administracyjnej 12 marca 2018 r. Z ich zeznań wynika, iż urządzenia rekreacyjne powstawały w rejonie ulicy [...] na działkach sąsiednich stanowiących razem z działką [...] jeden kompleks leśny, z którego korzystali i korzystają spacerowicze czy grzybiarze. Świadczy to o jej rekreacyjnym wykorzystaniu. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że działka nr ew. [...] stanowi aktualnie fragment wydzielenia leśnego [...] o łącznej powierzchni 5,32 ha pokrytego zwartym drzewostanem w wieku ok. 75 lat, tworząc wspólnie z innymi nieruchomościami zwarty kompleks leśny o powierzchni ponad 1250 ha położony w całości w granicach administracyjnych miasta i jest na bieżąco wykorzystywana do rekreacji i odpoczynku.. W [...] (którego elementem jest działka nr ew. [...]), usytuowane zostały urządzenia leśnych terenów wypoczynkowych takich jak: 1) 150 km dróg i ścieżek leśnych, 2) oznaczone szlaki turystyczne: 4 piesze (czerwony, niebieski, żółty, zielony), 1 szlak rowerowy (czarny), 3) ścieżki rowerowe w lesie [...] dł. 16,5 km, [...] dł. 680 mb, 4) zimowa trasa narciarska dł. 4 km, 5) ścieżka konna dł. 5,2 km, 6) 8 wejść do lasu z parkingami i infrastrukturą rekreacyjną, 7) ścieżka przyrodniczo - leśna dł. 1-4 km, 8) tor do jazdy konnej [...] dł. 1,2 km, 9) ścieżka przyrodniczo - historyczna dł. 1 km, 10) zagospodarowanie rekreacyjne 475 elementów, w tym: 6 deszczochronów, 1 miejsce piknikowe, 207 ław, kłód, stołów, itp., 11) 150 koszy na śmieci, 12) 111 innych (tablice informacyjne, wygrodzenia, kładki, rogatki, itp.). Zatem organy i Sąd I instancji zasadnie uznały, że przedmiotowa działka stanowi część kompleksu leśnego i realizacja celu publicznego nastąpiła. Działka o nr ew. [...] została zagospodarowana na leśne tereny wypoczynkowe i włączona do Lasu [...] . Zachowano naturalne zasoby tej działki, stanowiącej w większości drzewostan dębowy o wysokich walorach biologicznych. Celem wywłaszczenia, zgodnie z aktem notarialnym z 1971 r., była lokalizacja terenów wypoczynkowych [...] i poczynając od tego roku przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana była jako teren leśny o charakterze publicznie dostępnym, otwartym, służącym rekreacji. Niezasadnie Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art.12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (zarzuty I b skargi kasacyjnej). Zarzuty te zostały uzasadnione oddaleniem skargi w następstwie przyjęcia za prawidłowy stanu faktycznego ustalonego przez organy. W ocenie Skarżącej kasacyjnie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny sprawy, a konkretnie nie rozpatrzono sprawy wnikliwie w oparciu o całokształt materiału dowodowego i niedokonaniu jego wszechstronnej oceny, w sytuacji gdy nie przeprowadzono dokładnej analizy problematycznych kwestii, co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji, a także na treść wyroku. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej na poparcie stawianych zarzutów, należy zauważyć, że w sprawie bezsporne pozostaje to, że z § 2 aktu notarialnego z 24 maja 1971 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość położona jest w całości w obrębie granic lokalizacji szczegółowej terenów wypoczynkowych [...]. W treści aktu notarialnego powołano zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej nr 167/59 wydane przez Prezydium Rady Narodowej [...], Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego w dniu 12 września 1959 r. Akt notarialny z 24 maja 1971 r. został zawarty w oparciu o przepis art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości na cele wymienione w lokalizacji szczegółowej, zgodnie z którą nieruchomość znajduje się w obrębie granic terenów wypoczynkowych [...]. Ponadto w piśmie z 12 kwietnia 1961 r. były właściciel nieruchomości wnioskował o zamianę placu położonego w [...] przy skrzyżowaniu ulic [...] i [...] na inną nieruchomość z uwagi na planowane utworzenie terenów wypoczynkowych. Z kolei w protokole z 10 kwietnia 1970 r., sporządzonego z udziałem byłego właściciel i przedstawiciela ZDiZ m. [...], spisanego na okoliczność dobrowolnego zbycia spornej nieruchomości wskazano, że celem nabycia jest urządzenie leśnych terenów wypoczynkowych w [...]. Ponadto we wspomnianym protokole podkreślono, że właściciel został poinformowany o zamiarach inwestycyjnych ZDiZ m. [...] w stosunku do ww. nieruchomości. Sąd Wojewódzki, analizując dostępny materiał dowodowy, wskazał na czym oparł poczynione ustalenia oraz jakie na ich podstawie wyciągnął wnioski. Rolą organu w toku postępowania administracyjnego jest: podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), zastosowanie zasady pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.), wyjaśnienie stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy (art. 11), działanie w sprawie wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.) oraz udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie uzasadnienie w sposób przewidziany w (art. 107 § 3 k.p.a.) wydanej decyzji. Dokumentacja akt niniejszej sprawy wskazuje, że prawidłowo Sąd I instancji ocenił, że organy prowadzące postępowanie tym standardom sprostały. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga natomiast wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Prawidłowo, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego oceniono, że przedmiotowa działka stanowi część kompleksu leśnego i została zagospodarowana na leśne tereny wypoczynkowe i włączona do Lasu [...]. Postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, zebrano dostępny materiał, który poddano całościowej analizie, a wnioski z niej wyciągnięte są zgodne z doświadczeniem życiowym. Brak podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art.12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez wadliwą ocenę materiału dowodowego. W konsekwencji nie jest zasadny zarzut niewłaściwego zastosowani art. art. 136 ust. 3, art. 137 w zw. z art. 216 u.g.n. Skoro w sprawie przedmiotowa działka stanowi część leśnych terenów wypoczynkowych, to nie podlega ona zwrotowi i zastosowanie wskazanych przepisów prawa materialnego było w sprawie uzasadnione. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI