I OSK 354/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
wywłaszczeniezwrot nieruchomościpostępowanie administracyjneśmierć stronynastępstwo prawnezawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniaskarga kasacyjna

NSA podjął i ponownie zawiesił postępowanie kasacyjne po śmierci skarżącej, oczekując na ujawnienie następców prawnych.

Sąd administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną po śmierci skarżącej. Po początkowych trudnościach z potwierdzeniem zgonu, sąd uzyskał akt zgonu i dane następców prawnych. W związku z tym, sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie, a następnie ponownie je zawiesić, aby umożliwić następcom prawnym przystąpienie do sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej C.C. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Po złożeniu skargi kasacyjnej, pełnomocnik skarżącej poinformował o jej śmierci. Sąd podjął próbę weryfikacji tej informacji, która początkowo okazała się sprzeczna z danymi z rejestru PESEL. Po kolejnych wezwaniach, pełnomocnik przedłożył dokument medyczny, który nie został uznany za wystarczający do zawieszenia postępowania. Ostatecznie, po uzyskaniu aktu zgonu z Ambasady RP w Szwecji i jego tłumaczeniu, sąd ustalił dane następców prawnych zmarłej. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił podjąć zawieszone postępowanie, a następnie ponownie je zawiesić na podstawie przepisów P.p.s.a., oczekując na ujawnienie i ewentualne przystąpienie do sprawy następców prawnych zmarłej skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Śmierć strony powoduje zawieszenie postępowania z urzędu. Po ustaniu przyczyny zawieszenia (np. zgłoszeniu się następców prawnych) sąd postanawia o podjęciu postępowania.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (zawieszenie w razie śmierci strony) oraz art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (podjęcie postępowania po ustaniu przyczyny zawieszenia). W przypadku śmierci strony, postępowanie jest zawieszane do czasu ujawnienia i przystąpienia do sprawy następców prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 128 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności, w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego.

P.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo konsularne art. 31

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

wobec zatem ustania przyczyny zawieszenia postępowania wskazanej w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 października 2023 r. i możliwości nadania sprawie dalszego biegu postanowiono o podjęciu zawieszonego postępowania. Natomiast wskutek uzyskania aktu zgonu skarżącej kasacyjnie – C.C. (co zostało potwierdzone stosownym dokumentem), Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest do ponownego zawieszenia postępowania kasacyjnego wywołanego skargą kasacyjną C.C., do czasu ujawnienia i ewentualnego przystąpienia do udziału w sprawie następców prawnych po zmarłej.

Skład orzekający

Mariola Kowalska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania w przypadku śmierci strony, wymogi dowodowe dotyczące potwierdzenia zgonu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w postępowaniu kasacyjnym i procedury ustalania następców prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność proceduralną i dowodową w przypadku śmierci strony w trakcie postępowania sądowego, co jest częstym problemem praktycznym.

Śmierć strony w trakcie procesu: jak sąd radzi sobie z proceduralnymi wyzwaniami?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 354/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
II SA/Łd 602/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2019-10-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Podjęto zawieszone postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 128 par. 1 pkt 1 w zw. zart. 124 par.1 pkt 1 i art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej C.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 602/19 w sprawie ze skargi C.C. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 22 maja 2018 r., nr GN-III-7581.362.2018.ŁKa w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: 1. podjąć zawieszone postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, 2. zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 15 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 602/19 oddalił skargę C.C. na decyzję Wojewody Łódzkiego z 22 maja 2018 r., nr GN-III-7581.362.2018.ŁKa w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła C.C.
Pismem z 27 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącej – r.pr. M.C. poinformował tut. Sąd o śmierci skarżącej kasacyjnie.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2023 r. zwrócono się do Inspektora Ochrony Danych Osobowych NSA o udostępnienie danych w zakresie daty zgonu C.C. W odpowiedzi, Inspektor poinformował, że z danych zawartych w rejestrze PESEL wynika, iż osoba której dotyczyło zapytanie jest osobą żyjącą i mieszka w Szwecji. Podano także, że informacja ta aktualizowana była w dniu 25 maja 2017 r.
W związku z powyższym, pismem z 19 kwietnia 2023 r. zwrócono się do pełnomocnika skarżącej o nadesłanie, w terminie 7 dni, odpisu aktu zgonu zmarłej. Poinformowano jednocześnie, że w przypadku aktu zgonu sporządzonego w języku obcym należy dołączyć jego przysięgłe tłumaczenie.
W odpowiedzi, pełnomocnik skarżącej przedłożył tłumaczenie przysięgłe pisma lekarza medycyny, specjalisty chorób wewnętrznych, medycyny ogólnej i kardiologii z 14 stycznia 2022 r., z którego wynika, że przyczyną zgonu skarżącej było [...]. Pełnomocnik poinformował jednocześnie, że nie dysponuje żadnym innym dokumentem potwierdzającym zgon skarżącej.
Pismem z dnia 9 maja 2023 r. poinformowano pełnomocnika skarżącej, że nadesłany przez niego dokument nie stanowił prawidłowego wykonania zobowiązania Sądu, bowiem dokument ten nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania przez Sąd w myśl art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "P.p.s.a."). Sąd ponownie wezwał pełnomocnika do nadesłania aktu zgonu skarżącej wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski do dnia 15 czerwca 2023 r., tj. do dnia wyznaczonego terminu rozprawy.
W dniu 15 czerwca 2023 r., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odroczyć rozprawę oraz zobowiązać pełnomocnika skarżącej do przedłożenia aktu zgonu wraz z tłumaczeniem przysięgłym. Wezwanie to zostało odebrane przez pracownika Kancelarii pełnomocnika skarżącej w dniu 26 czerwca 2023 r.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 września 2023 r. ponownie zwrócono się do pełnomocnika skarżącej o nadesłanie aktu zgonu skarżącej wraz z tłumaczeniem przysięgłym pod rygorem zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Wezwanie zostało odebrane przez pracownika Kancelarii pełnomocnika skarżącej w dniu 11 września 2023 r.
Do dnia 31 października 2023 r. pełnomocnik nie odpowiedział na wezwanie.
Postanowieniem z 31 października 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie z uwagi na niewykonanie przez pełnomocnika wezwania Naczelnego Sądu Administracyjnego i niemożność nadania sprawie dalszego biegu.
Pismem z 27 listopada 2023 r. ponownie zwrócono się do pełnomocnika skarżącej o nadesłanie aktu zgonu zmarłej wraz z tłumaczeniem przysięgłym. Zwrócono się również do Konsula Ambasady RP w Szwecji Wydział Konsularny i Polonii o ewentualne potwierdzenie faktu zgonu skarżącej, nadesłanie aktu zgonu i podanie następców prawnych zmarłej.
W odpowiedzi, pismem z 18 grudnia 2023 r., Konsul Ambasady RP w Szwecji nadesłał stosowny odpis aktu zgonu C.C. w języku szwedzkim.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 grudnia 2023 r. zwrócono się do Konsula Ambasady RP w Szwecji o przetłumaczenie nadesłanego dokumentu (art. 31 ustawy Prawo konsularne).
W odpowiedzi, pismem z 13 lutego 2024 r., Konsul Ambasady RP w Szwecji nadesłał stosowny odpis aktu zgonu C.C. przetłumaczony na język polski oraz wyciąg ze szwedzkiej ewidencji ludności dotyczący zmarłej, ze wskazaniem relacji rodzinnych, w tym jej dzieci. Z dokumentów tych wynika, że zmarła posiadała troje dzieci – R.S., M.B. oraz P.K. Dokument zawierał również adresy ich zamieszkania.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2024 r. zwrócono się do ww. osób o udzielenie informacji czy po zmarłej toczyło się postępowanie spadkowe i ewentualne nadesłanie stosownych dokumentów. Zwrócono się także o udzielenie informacji czy podtrzymują skargę kasacyjną złożoną przez C.C.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności, w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo zarządcy sukcesyjnego w sprawach wynikających z prowadzenia jego przedsiębiorstwa, albo ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.
Zgodnie natomiast z art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3.
Wobec zatem ustania przyczyny zawieszenia postępowania wskazanej w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 października 2023 r. i możliwości nadania sprawie dalszego biegu postanowiono o podjęciu zawieszonego postępowania.
Natomiast wskutek uzyskania aktu zgonu skarżącej kasacyjnie – C.C. (co zostało potwierdzone stosownym dokumentem), Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest do ponownego zawieszenia postępowania kasacyjnego wywołanego skargą kasacyjną C.C., do czasu ujawnienia i ewentualnego przystąpienia do udziału w sprawie następców prawnych po zmarłej (art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 w zw. z art. 124 § 1 pkt 1 i art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI