I OSK 354/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA podjął i ponownie zawiesił postępowanie kasacyjne po śmierci skarżącej, oczekując na ujawnienie następców prawnych.
Sąd administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną po śmierci skarżącej. Po początkowych trudnościach z potwierdzeniem zgonu, sąd uzyskał akt zgonu i dane następców prawnych. W związku z tym, sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie, a następnie ponownie je zawiesić, aby umożliwić następcom prawnym przystąpienie do sprawy.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej C.C. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Po złożeniu skargi kasacyjnej, pełnomocnik skarżącej poinformował o jej śmierci. Sąd podjął próbę weryfikacji tej informacji, która początkowo okazała się sprzeczna z danymi z rejestru PESEL. Po kolejnych wezwaniach, pełnomocnik przedłożył dokument medyczny, który nie został uznany za wystarczający do zawieszenia postępowania. Ostatecznie, po uzyskaniu aktu zgonu z Ambasady RP w Szwecji i jego tłumaczeniu, sąd ustalił dane następców prawnych zmarłej. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił podjąć zawieszone postępowanie, a następnie ponownie je zawiesić na podstawie przepisów P.p.s.a., oczekując na ujawnienie i ewentualne przystąpienie do sprawy następców prawnych zmarłej skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Śmierć strony powoduje zawieszenie postępowania z urzędu. Po ustaniu przyczyny zawieszenia (np. zgłoszeniu się następców prawnych) sąd postanawia o podjęciu postępowania.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (zawieszenie w razie śmierci strony) oraz art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (podjęcie postępowania po ustaniu przyczyny zawieszenia). W przypadku śmierci strony, postępowanie jest zawieszane do czasu ujawnienia i przystąpienia do sprawy następców prawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (4)
Główne
P.p.s.a. art. 128 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności, w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego.
P.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo konsularne art. 31
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
wobec zatem ustania przyczyny zawieszenia postępowania wskazanej w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 października 2023 r. i możliwości nadania sprawie dalszego biegu postanowiono o podjęciu zawieszonego postępowania. Natomiast wskutek uzyskania aktu zgonu skarżącej kasacyjnie – C.C. (co zostało potwierdzone stosownym dokumentem), Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest do ponownego zawieszenia postępowania kasacyjnego wywołanego skargą kasacyjną C.C., do czasu ujawnienia i ewentualnego przystąpienia do udziału w sprawie następców prawnych po zmarłej.
Skład orzekający
Mariola Kowalska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania w przypadku śmierci strony, wymogi dowodowe dotyczące potwierdzenia zgonu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w postępowaniu kasacyjnym i procedury ustalania następców prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność proceduralną i dowodową w przypadku śmierci strony w trakcie postępowania sądowego, co jest częstym problemem praktycznym.
“Śmierć strony w trakcie procesu: jak sąd radzi sobie z proceduralnymi wyzwaniami?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 354/20 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-04-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-02-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Hasła tematyczne Zawieszenie/podjęcie postępowania Sygn. powiązane II SA/Łd 602/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2019-10-15 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Podjęto zawieszone postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 128 par. 1 pkt 1 w zw. zart. 124 par.1 pkt 1 i art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej C.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 602/19 w sprawie ze skargi C.C. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 22 maja 2018 r., nr GN-III-7581.362.2018.ŁKa w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: 1. podjąć zawieszone postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, 2. zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 15 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 602/19 oddalił skargę C.C. na decyzję Wojewody Łódzkiego z 22 maja 2018 r., nr GN-III-7581.362.2018.ŁKa w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła C.C. Pismem z 27 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącej – r.pr. M.C. poinformował tut. Sąd o śmierci skarżącej kasacyjnie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2023 r. zwrócono się do Inspektora Ochrony Danych Osobowych NSA o udostępnienie danych w zakresie daty zgonu C.C. W odpowiedzi, Inspektor poinformował, że z danych zawartych w rejestrze PESEL wynika, iż osoba której dotyczyło zapytanie jest osobą żyjącą i mieszka w Szwecji. Podano także, że informacja ta aktualizowana była w dniu 25 maja 2017 r. W związku z powyższym, pismem z 19 kwietnia 2023 r. zwrócono się do pełnomocnika skarżącej o nadesłanie, w terminie 7 dni, odpisu aktu zgonu zmarłej. Poinformowano jednocześnie, że w przypadku aktu zgonu sporządzonego w języku obcym należy dołączyć jego przysięgłe tłumaczenie. W odpowiedzi, pełnomocnik skarżącej przedłożył tłumaczenie przysięgłe pisma lekarza medycyny, specjalisty chorób wewnętrznych, medycyny ogólnej i kardiologii z 14 stycznia 2022 r., z którego wynika, że przyczyną zgonu skarżącej było [...]. Pełnomocnik poinformował jednocześnie, że nie dysponuje żadnym innym dokumentem potwierdzającym zgon skarżącej. Pismem z dnia 9 maja 2023 r. poinformowano pełnomocnika skarżącej, że nadesłany przez niego dokument nie stanowił prawidłowego wykonania zobowiązania Sądu, bowiem dokument ten nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania przez Sąd w myśl art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "P.p.s.a."). Sąd ponownie wezwał pełnomocnika do nadesłania aktu zgonu skarżącej wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski do dnia 15 czerwca 2023 r., tj. do dnia wyznaczonego terminu rozprawy. W dniu 15 czerwca 2023 r., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odroczyć rozprawę oraz zobowiązać pełnomocnika skarżącej do przedłożenia aktu zgonu wraz z tłumaczeniem przysięgłym. Wezwanie to zostało odebrane przez pracownika Kancelarii pełnomocnika skarżącej w dniu 26 czerwca 2023 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 września 2023 r. ponownie zwrócono się do pełnomocnika skarżącej o nadesłanie aktu zgonu skarżącej wraz z tłumaczeniem przysięgłym pod rygorem zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Wezwanie zostało odebrane przez pracownika Kancelarii pełnomocnika skarżącej w dniu 11 września 2023 r. Do dnia 31 października 2023 r. pełnomocnik nie odpowiedział na wezwanie. Postanowieniem z 31 października 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie z uwagi na niewykonanie przez pełnomocnika wezwania Naczelnego Sądu Administracyjnego i niemożność nadania sprawie dalszego biegu. Pismem z 27 listopada 2023 r. ponownie zwrócono się do pełnomocnika skarżącej o nadesłanie aktu zgonu zmarłej wraz z tłumaczeniem przysięgłym. Zwrócono się również do Konsula Ambasady RP w Szwecji Wydział Konsularny i Polonii o ewentualne potwierdzenie faktu zgonu skarżącej, nadesłanie aktu zgonu i podanie następców prawnych zmarłej. W odpowiedzi, pismem z 18 grudnia 2023 r., Konsul Ambasady RP w Szwecji nadesłał stosowny odpis aktu zgonu C.C. w języku szwedzkim. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 grudnia 2023 r. zwrócono się do Konsula Ambasady RP w Szwecji o przetłumaczenie nadesłanego dokumentu (art. 31 ustawy Prawo konsularne). W odpowiedzi, pismem z 13 lutego 2024 r., Konsul Ambasady RP w Szwecji nadesłał stosowny odpis aktu zgonu C.C. przetłumaczony na język polski oraz wyciąg ze szwedzkiej ewidencji ludności dotyczący zmarłej, ze wskazaniem relacji rodzinnych, w tym jej dzieci. Z dokumentów tych wynika, że zmarła posiadała troje dzieci – R.S., M.B. oraz P.K. Dokument zawierał również adresy ich zamieszkania. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2024 r. zwrócono się do ww. osób o udzielenie informacji czy po zmarłej toczyło się postępowanie spadkowe i ewentualne nadesłanie stosownych dokumentów. Zwrócono się także o udzielenie informacji czy podtrzymują skargę kasacyjną złożoną przez C.C. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności, w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo zarządcy sukcesyjnego w sprawach wynikających z prowadzenia jego przedsiębiorstwa, albo ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. Zgodnie natomiast z art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Wobec zatem ustania przyczyny zawieszenia postępowania wskazanej w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 października 2023 r. i możliwości nadania sprawie dalszego biegu postanowiono o podjęciu zawieszonego postępowania. Natomiast wskutek uzyskania aktu zgonu skarżącej kasacyjnie – C.C. (co zostało potwierdzone stosownym dokumentem), Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest do ponownego zawieszenia postępowania kasacyjnego wywołanego skargą kasacyjną C.C., do czasu ujawnienia i ewentualnego przystąpienia do udziału w sprawie następców prawnych po zmarłej (art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 w zw. z art. 124 § 1 pkt 1 i art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI