I OSK 353/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-16
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc społecznazasiłek stały wyrównawczyprawo administracyjneniepełnosprawnośćkryterium dochodoweterminywniosekwywiad środowiskowy

NSA uchylił wyrok WSA i decyzje SKO, przyznając prawo do zasiłku stałego wyrównawczego od daty nieprzerwanego spełniania przesłanek, a nie od daty złożenia kompletnego wniosku.

Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku stałego wyrównawczego dla Tadeusza B. WSA oddalił jego skargę, uznając, że zasiłek można przyznać od daty złożenia kompletnego wniosku. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że skoro niepełnosprawność i inne przesłanki do otrzymania zasiłku trwały nieprzerwanie, zasiłek powinien być przyznany od daty ich powstania, a nie od nowa. Sąd podkreślił również obowiązek pracownika socjalnego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Tadeusza B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego. WSA uznał, że zasiłek można przyznać od daty złożenia kompletnego wniosku, powołując się na art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej oraz § 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Tadeusz B. otrzymywał zasiłek stały wyrównawczy od 1.11.2002 r. do 1.10.2003 r. z powodu niepełnosprawności. Nowe orzeczenie o niepełnosprawności z 9.12.2003 r. potwierdziło jej istnienie od 1.08.2002 r. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że skoro niepełnosprawność i pozostałe przesłanki do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego istniały nieprzerwanie od 1.08.2002 r., a skarżący spełniał kryteria dochodowe, zasiłek powinien być traktowany jako kontynuacja, a nie świadczenie przyznawane od nowa. W związku z tym, zasiłek powinien być przyznany od daty, kiedy przesłanki te były spełnione, a nie od daty złożenia kompletnego wniosku. NSA zwrócił również uwagę na obowiązek pracownika socjalnego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, a nie przerzucania tego obowiązku na stronę ubiegającą się o świadczenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zasiłek stały wyrównawczy, będący kontynuacją świadczenia, powinien być przyznany od daty ponownego spełnienia przesłanek, jeśli te przesłanki trwały nieprzerwanie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skoro niepełnosprawność i inne przesłanki do otrzymania zasiłku stałego wyrównawczego istniały nieprzerwanie, zasiłek należy traktować jako kontynuację, a nie świadczenie przyznawane od nowa. W związku z tym, nie można uzależniać jego przyznania od daty złożenia kompletnego wniosku, jeśli przesłanki istniały wcześniej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.p.s. art. 27 § ust. 4 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Pomocnicze

u.p.s. art. 43 § ust. 6

Ustawa o pomocy społecznej

Świadczenia przyznaje się i wypłaca począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wywiadu środowiskowego art. 7

Określa rodzaje dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej, które powinny być sprawdzone w ramach wywiadu środowiskowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasiłek stały wyrównawczy był kontynuacją świadczenia, a nie przyznawany od nowa, ponieważ przesłanki (niepełnosprawność od 1.08.2002 r.) trwały nieprzerwanie. Obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i ustalenia okoliczności spoczywa na pracowniku socjalnym, a nie na stronie.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązków pracownika socjalnego nie można przerzucać na ubiegającego się o przyznanie świadczenia.

Skład orzekający

Małgorzata Borowiec

przewodniczący

Zbigniew Rausz

członek

Joanna Runge - Lissowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków stałych wyrównawczych jako kontynuacji świadczenia oraz obowiązków organów w zakresie wywiadu środowiskowego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania (ustawa o pomocy społecznej z 1990 r. i przepisy wykonawcze).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie daty przyznania świadczenia socjalnego i jak organy nie powinny przerzucać swoich obowiązków na obywateli.

Zasiłek stały wyrównawczy: kiedy liczy się nie data wniosku, a ciągłość prawa do świadczenia?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 353/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec /przewodniczący/
Zbigniew Rausz
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Lu 317/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-12-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 64 poz 414
art. 27 ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej - t.j.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz, Joanna Runge-Lissowska /spr./, Protokolant Urszula Radziuk, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Tadeusza B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 317/04 w sprawie ze skargi Tadeusza B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 29 marca 2004 r. (...) w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego 1/ uchyla zaskarżony wyrok, 2/ uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 29 marca 2004 r. (...) oraz decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia 14 stycznia 2004 r. (...) 3/ przyznaje adw. Piotrowi K. od Skarbu Państwa kwotę 120 zł /sto dwadzieścia/ tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
I OSK 353/05
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 3.12.2004 r. II SA/Lu 317/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Tadeusza B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 29.03.2004 r. (...) w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414 ze zm./, obowiązującej w dacie orzekania, do przyznania Tadeuszowi B. zasiłku stałego wyrównawczego. Zgodnie z art. 43 ust. 6 tej ustawy świadczenia przyznaje się i wypłaca począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją - kontynuował Sąd. Tadeusz B. złożył kompletny wniosek w dniu 14.01.2004 r. bowiem wcześniejszy z dnia 18.11.2003 r. nie zawierał pełnej dokumentacji, o której mowa w par. 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego /rodzinnego/ oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej /Dz.U. nr 114 poz. 1220/, a przede wszystkim orzeczenia lekarskiego o niepełnosprawności i wobec tego zasadnie zasiłek został przyznany od dnia 1.01.2004 r. stwierdził Wojewódzki Sąd.
Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył Tadeusz B., reprezentowany przez adwokata z urzędu, wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, iż pomimo faktu, że stały zasiłek wyrównawczy przyznany Tadeuszowi B. był jedynie kontynuacją uprzednio przyznanego świadczenia i w okresie od dnia 1.10.2003 r. do 31.12.2003 r. skarżący spełniał wszystkie przesłanki jego otrzymania, zasiłek wyrównawczy nie należy się skarżącemu za ten okres.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, że Tadeusz B. otrzymywał zasiłek stały wyrównawczy od dnia 1.11.2002 r. do 1.10.2003 r. w związku z niepełnosprawnością datującą od dnia 1.08. 2002 r., jak stanowiło orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 1.10. 2002 r. Orzeczenie z dnia 9.12.2003 r., na podstawie którego przyznano Tadeuszowi B. zasiłek zaskarżonymi przez niego decyzjami w niniejszej sprawie, innej daty istnienia niepełnosprawności, jak poprzednie orzeczenie nie wskazuje, określa ją na dzień 1.08.2002 r.
Zgodnie z art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, który stanowił podstawę wydania zaskarżonych decyzji, zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 4 ust. 1. Kryteria te Tadeusz B. spełniał od dnia 1.10.2003 r. do 31.12.2003 r. jak podnosi się w skardze kasacyjnej, a akta sprawy potwierdzają.
Zgodzić się bowiem należy ze skarżącym, że skoro jego niepełnosprawność trwa od 1.08.2002 r., a pozostałe przesłanki przyznania zasiłku stałego wyrównawczego są również spełnione, to świadczenie to nie jest przyznawanym od nowa, ale kontynuacją już przyznanego i otrzymywanego. Gdyby po dacie, do której był przyznany zasiłek stały wyrównawczy poprzednią decyzją, t.j. po 1.10. 2003 r. okazało się, że któraś z przesłanek wymienionych w art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej odpadła, wówczas zasiłek nie służyłby w ogóle, natomiast w sprawie niniejszej sytuacja taka nie miała miejsca, a wobec tego sprawy nie należało traktować jako nowej. Ze złożonego dnia 19.12.2003 r. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 9.12.2003 r. wynika bowiem wyraźnie, że niepełnosprawność nie ustała, nie przerwała się, ale trwa.
W takiej sytuacji zasada wyrażona w art. 43 ust. 6 ustawy mogła mieć zastosowanie tylko wówczas, gdy skarżący po raz pierwszy wystąpił o przyznanie tego świadczenia. W jego zaś przypadku kryteria do otrzymania zasiłku stałego wyrównawczego istniały nieprzerwanie, również i po dniu 1.10.2003 r., co przedłużone orzeczenie o niepełnosprawności potwierdziło.
Na marginesie należy zwrócić uwagę, iż dokumenty, których zażądano od skarżącego celem uzupełnienia wniosku są tymi, które powinien sprawdzić pracownik socjalny w trakcie postępowania, bądź aktualizacji wywiadu środowiskowego. Wymienione one są w par. 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 września 2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego /codziennego/ oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej /Dz.U. nr 114 poz. 1240/, jako niezbędne do ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej, czego dokonuje się w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego. Obowiązek przeprowadzenia tego wywiadu spoczywa zaś na pracowniku socjalnym, a dokonuje się tego w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia /par. 2 rozporządzenia/. Nie ma wiec podstaw do domagania się od występującego o przyznanie świadczenia, dokumentów mających potwierdzać okoliczności, które powinien ustalić pracownik socjalny w wywiadach środowiskowych i od ich datowania uzależniać kompletność wniosku. Innymi słowy, obowiązków pracownika socjalnego nie można przerzucać na ubiegającego się o przyznanie świadczenia.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 i 203 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI