I OSK 352/16

I OSK 352/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-02-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Górska
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Kr 928/15 - Wyrok WSA w Krakowie z 2015-10-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 518
art. 136 ust. 3, art. 137
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 928/15 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej Kraków na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną, 2 zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz Gminy Miejskiej Kraków 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 928/15 uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie zwrotu nieruchomości.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. znak [...] Starosta Krakowski, na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140 ust. 1 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm. – dalej "u.g.n.") orzekł o nieodpłatnym zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr 242/7 o pow. 0,0344 ha, objętej księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. P. m. Kraków, na rzecz H. K., K. A., J. A. oraz T. A. - po 1/4 cz.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowa nieruchomość, została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Dzielnicy Kraków – P. z dnia [...] stycznia 1977 r. znak [...], z przeznaczeniem pod budowę osiedla "[...]" zgodnie z decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Krakowa z dnia [...] sierpnia 1975 r. znak [...] zatwierdzającą plan realizacyjny powołanej wyżej inwestycji. Organ podał, że w w/w decyzji wywłaszczeniowej jako właścicielkę wskazano wymienioną w [...], zmarłą M. P. – J., jednakże na podstawie pozyskanego z Urzędu Miasta Krakowa Aktu Własności Ziemi z dnia [...] listopada 1978 r. znak [...], wydanego przez Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Dzielnicowego Kraków – P., organ I instancji ustalił, iż w dacie wywłaszczenia właścicielką działki nr 242/2, obr. 57, jedn. ewid. P., była faktycznie J. A. z domu W., która wystąpiła z wnioskiem o zwrot tej nieruchomości, podtrzymanym następnie przez jej wszystkich spadkobierców. Podano, że z uwagi na fakt, iż pomimo podejmowanych czynności w tym zakresie organowi I instancji nie udało się odnaleźć wskazanego w decyzji wywłaszczeniowej planu realizacyjnego, ustalenia dotyczące doprecyzowania celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oparto o analizę pozyskanego do akt sprawy planu realizacyjnego zagospodarowania terenu osiedla mieszkaniowego B. – P. w Krakowie, zatwierdzonego decyzją Zarządu Rozbudowy Krakowa z [...] września 1976 r. znak [..., który obejmował także obszar aktualnej działki nr 242/7, obr. [...], jedn. ewid. P. i zgodnie z którym przedmiotowa nieruchomość znalazła się na obszarze przeznaczonym pod urządzenie zieleni osiedlowej z nasadzeniami drzew liściastych, zaś w jej zachodniej części planowano zrealizować fragment ciągu pieszego. Wspomniana zieleń osiedlowa, tj. drzewa liściaste oraz trawniki, miała wypełnić teren znajdujący się pomiędzy ul. [...] i zaprojektowanymi ciągami pieszymi. Organ I instancji – na podstawie pozyskanych w toku postępowania dowodów z oględzin nieruchomości, archiwalnych zdjęć lotniczych przedmiotowego terenu oraz zeznań świadków, jak również dokumentacji związanej z realizacją przebiegającego przez nieruchomość ciągu pieszego pochodzącą z 2006 r. – stwierdził, iż działkę nr 242/7, obr. [...], jedn. ewid. Kraków – P. należało uznać za zbędną na cel jej wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 u.g.n. i orzec o jej zwrocie, przy czym – w ocenie organu – na odmienną ocenę ustalonego stanu faktycznego przedmiotowej sprawy nie pozwala również wykładnia przepisu art. 137 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, przedstawiona w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11.
Ponadto organ I instancji odstąpił od dokonania rozliczeń z tytułu zwrotu w/w nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, bowiem, jak ustalono w przedmiotowej sprawie, wpłata do depozytu sądowego kwoty ustalonego w decyzji wywłaszczeniowej odszkodowania nastąpiła na rzecz spadkobierców osoby wskazanej w w/w, decyzji, która jak jednak wykazano, nie była rzeczywistym właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dacie odjęcia jej prawa własności, a zatem to nie na rzecz J. A. z domu W., legitymującej się aktem własności ziemi przedmiotowej nieruchomości ustalono odszkodowanie z tytułu jej wywłaszczenia, a następnie złożono do depozytu sądowego. Dodatkowo organ I instancji wskazał, iż w kontekście powyższych ustaleń nie znajdzie również w jego ocenie zastosowania regulacja przewidziana w art. 140 ust. 4 powołanej ustawy, gdyż na nieruchomości nie powstały nakłady zwiększające jej wartość, które byłyby związane z realizacją celu wywłaszczenia.
Odwołanie od w/w decyzji złożyła Gmina Kraków podnosząc, iż stan faktyczny przedmiotowej nieruchomości wskazuje na zrealizowanie na jej terenie zmodyfikowanych założeń pierwotnego celu wywłaszczenia poprzez odstąpienie od nowych nasadzeń i wykorzystaniu istniejącego drzewostanu, co nie pozwala na uznanie tej nieruchomości za zbędną na cel jej wywłaszczenia. Ponadto strona odwołująca podniosła, iż organ I instancji w zbyt wąskim ujęciu dokonał analizy skutków, jakie wynikają z wykładni przepisu art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. zaprezentowanej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11. W odwołaniu zakwestionowano również odstąpienie przez organ I instancji od dokonania rozliczeń związanych ze zwrotem przedmiotowej nieruchomości, podnosząc, iż odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia zostało ustalone ostateczną decyzją Naczelnika Dzielnicy Kraków-P. z [...] stycznia 1977 r. znak DZGT [...], zaś obowiązek jego wypłaty spełniono poprzez jego złożenie do depozytu sądowego.
Decyzją z [...] czerwca 2015 r. znak: [...], Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Krakowskiego.
Na powyższą decyzję Gmina Miejska Kraków złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 928/15, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W pierwszej kolejności Sąd podkreślił, że nieruchomością wywłaszczoną w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami nie była działka nr 242/7 o pow. 0,0344 ha, objęta księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. P. m. Kraków, lecz 9 razy większa nieruchomość o powierzchni 0,3071 ha, oznaczona ówcześnie jako działka nr 242/2, obj. [...], położona w obrębie [...], b. gm. kat. B. Sąd wskazał, że działka nr 242/7, o której zwrocie orzeczono, jest w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy działką gruntu, tj. częścią – i to niewielką – wywłaszczonej nieruchomości gruntowej. Tymczasem całe postępowanie organu, skupiło się wyłącznie na tym fragmencie wywłaszczonej nieruchomości, którą jest działka nr 242/7, w oderwaniu od całej wywłaszczonej nieruchomości, a ponadto bez wnikliwego rozważenia celu wywłaszczenia, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego.
Sąd I instancji podkreślił, że w myśl poglądów wyrażanych przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, warunek o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. musi odnosić się do całości wywłaszczonej nieruchomości, a nie jej części (działki powstałej z podziału takiej nieruchomości). Ponadto wskazał, że okoliczność, iż lokalizacja celu wywłaszczenia odbiega nieco od planowanej nie ma wypływu na zrealizowanie celu wywłaszczenia tj. budowę osiedla mieszkaniowego. Sąd podał, że NSA w orzecznictwie wskazuje, iż inwestycja w postaci budowy osiedla mieszkaniowego ma charakter złożony i wieloetapowy, a zatem jej realizacja może trwać niejednokrotnie dłuższy okres czasu. Dlatego teren zajęty przez osiedle mieszkaniowe nie musi być w całości pokryty różnymi inwestycjami budowlanymi. W szczególności mogą na nim występować obszary tzw. zielone, czy rekreacyjne lub strefy ochronne. Sąd podkreślił, że osiedle mieszkaniowe jest swego rodzaju, mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców. W ocenie Sądu z tego względu nie można również – co do zasady – wykluczyć możliwości, by na terenie osiedlowym, pierwotnie przeznaczonym pod zieleń lub mającym tzw. charakter rekreacyjny, w przyszłości powstał np. jakiś obiekt bardziej obecnie potrzebny jego mieszkańcom.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ w ogóle nie ustalał i nie rozważał, co zostało zrealizowane na wywłaszczonej nieruchomości tj. działce oznaczonej ówcześnie nr 242/2, obj. [...], położonej w obrębie [...], b. gm. kat. B., o powierzchni 0,3071 ha. Skoncentrował się natomiast wyłącznie na tym, czy przeznaczenie fragmentu wywłaszczonej nieruchomości tj. aktualnie działki nr 242/7 o pow. 0,0344 ha, poł. w obr. [...] jedn. ewid. P. m. Kraków, jest dosłownie identyczne, z przeznaczeniem wynikającym dla tej części nieruchomości z załącznika graficznego do decyzji Zarządu Rozbudowy Krakowa z [...] września 1976 r. znak [...]. Sąd zauważył, że w wyniku takiego podejścia do sprawy, w aktach administracyjnych nie ma nawet dokumentów, które dałyby podstawę do ustalenia granic wywłaszczonej nieruchomości oraz do ustalenia co zostało na niej zrealizowane.
Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ w pierwszej kolejności uzupełni materiał dowodowy, o dowody z których wynikać będzie, jakie były granice wywłaszczonej nieruchomości, tj. działki oznaczonej ówcześnie nr 242/2, obj. [...], położonej w obrębie [...], b. gm. kat. B., o powierzchni 0,3071 ha. oraz czy, co i kiedy w ramach celu wywłaszczenia zostało na tej nieruchomości zrealizowane. Następnie dokona oceny, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany na całej tej nieruchomości – w zw. z art. 137 ust. 2 u.g.n. i treścią wniosku. Ocena ta dokonana będzie z uwzględnieniem wyrażonych powyżej poglądów prawnych i specyfiki celu wywłaszczenia jakim była budowa osiedla mieszkaniowego. Organ przy tym uwzględni, że w orzecznictwie administracyjnym można uznać za utrwalony pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 20 listopada 2014r., I OSK 2755/13, iż nieistotne odbieganie lokalizacji celu wywłaszczenia od planowanego, nie ma wypływu na zrealizowanie celu wywłaszczenia, w szczególności jeśli celem tym jest budowa osiedla mieszkaniowego. Sąd stwierdził, że taka ocena realizacji celu wywłaszczenia jaką w niniejszej sprawie zaprezentował organ, mogłaby zasługiwać na aprobatę, jeśli celem tym byłaby nie budowa osiedla mieszkaniowego, a realizacja parku miejskiego.
W zakresie nieodpłatności zwrotu nieruchomości, Sąd podzielił stanowisko przedstawione przez organ w uzasadnieniu decyzji, przy czym ta kwestia może mieć – zdaniem Sądu – ewentualne znaczenie tylko w sytuacji, jeśli w ponownym postępowaniu organ uznałby, że istnieją podstawy do zwrotu żądanej części wywłaszczonej nieruchomości.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Wojewoda Małopolski, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych prawem.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), tj. art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzez błędną wykładnię co do przyjęcia zakresu sprawy rozstrzyganej przez organy administracji,
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie w swoim uzasadnieniu, że "nieruchomością wywłaszczoną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie była działka nr 242/7 o pow. 0,0344 ha, objęta księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. P. m. Kraków, lecz 9 razy większa nieruchomość o powierzchni 0,3071 ha, oznaczona ówcześnie jako działka nr 242/2, obj. [...], położona w obrębie [...], b. gm. kat. B. Działka nr 242/7, o której zwrocie orzeczono, jest w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy działką gruntu tj. częścią – i to niewielką – wywłaszczonej nieruchomości gruntowej. Tymczasem całe postępowanie organu, skupiło się wyłącznie na tym fragmencie wywłaszczonej nieruchomości, którą jest działka nr 242/7, w oderwaniu od całej wywłaszczonej nieruchomości, a co ponadto również bardzo istotne, bez wnikliwego rozważenia celu wywłaszczenia, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego. (...) organ w ogóle nie ustalał i nie rozważał, co zostało zrealizowane na wywłaszczonej nieruchomości tj. działce oznaczonej ówcześnie nr 242/2, obj. [...], położonej w obrębie [...], b. gm. kat. B., o powierzchni 0,3071 ha. Skoncentrował się natomiast wyłącznie na tym, czy przeznaczenie fragmentu wywłaszczonej nieruchomości tj. aktualnie działki nr 242/7 o pow. 0,0344 ha, poł. w obr. [...] jedn. ewid. P. m. Kraków, jest dosłownie identyczne, z przeznaczeniem wynikającym dla tej części nieruchomości z załącznika graficznego do decyzji Zarządu Rozbudowy Krakowa z [...] września 1976 r. znak [...]. W wyniku takiego podejścia do sprawy, w aktach administracyjnych brak nawet dokumentów, które dałyby podstawę do ustalenia granic wywłaszczonej nieruchomości oraz do ustalenia co zostało na niej zrealizowane."
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że przedmiotem postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie była nieruchomość oznaczona jako działka nr 242/7 o pow. 0,0344 ha, objęta księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. 57 jedn. ewid. P. m. Kraków, o zwrot której, pismem z dnia 26 czerwca 2008r. wystąpiła jej poprzednia właścicielka, J. A. (zmarła w toku postępowania). Organ podkreślił, że to w/w wniosek, którego treść jest precyzyjna i jednoznaczna, wyznaczał granice sprawy. Wykluczonym zatem w takiej sytuacji było badanie przez organy ziszczenia się przesłanek zwrotu w odniesieniu do jakiejkolwiek innej nieruchomości – w tym innej części pierwotnej nieruchomości objętej wywłaszczeniem. Podkreślono, że zgodny jest pogląd wyrażony w orzecznictwie, iż o braku zbędności nieruchomości na cel jej wywłaszczenia nie przesądza fakt zrealizowania jakiejkolwiek inwestycji (choćby miała charakter inwestycji celu publicznego), lecz inwestycji, która stanowiła podstawę wywłaszczenia takiej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina Miejska Kraków, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Wskazano, że powołane przez Wojewodę Małopolskiego w skardze kasacyjnej wyroki dotyczyły odmiennego stanu faktycznego. W przedmiotowej sprawie pozostawienie wolnego od zabudowy terenu zieleni (następnie przekształconego w park miejski) będzie realizacją celu wywłaszczenia tylko w przypadku, gdy zrealizowane zostało osiedle mieszkaniowe. W takim przypadku ustalenie realizacji podstawowego (określonego w decyzji wywłaszczeniowej) celu wywłaszczenia nie wyjdzie poza zakres przedmiotowy sprawy, lecz stanie się koniecznym warunkiem do jej rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, gdyż wyrok Sądu pierwszej instancji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zgodnie z art.183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. tj. 2018, poz.1302), powoływanej dalej, jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art.183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty oparte na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W ramach podstawy określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący organ podniósł wyłącznie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. Zarzut ten nie mógł być uwzględniony, gdyż wskazany przepis - art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a jest przepisem wynikowym, którego nie można naruszyć w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż reguluje on sposób rozstrzygnięcia sprawy. Skuteczność skargi kasacyjnej w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego zależy zaś od wykazania, że sąd administracyjny popełnił błąd w procesie dochodzenia do rozstrzygnięcia, oceniając wadliwie przepisy regulujące materię lub tryb postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego aktu. W skardze kasacyjnej, poza przepisem regulującym sposób rozstrzygnięcia sprawy, nie powołano żadnego innego przepisu postępowania, którego naruszenie miałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji zarzuty oparte na podstawie określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej.
Natomiast w ramach podstawy określonej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. podniesiono wyłącznie zarzut naruszenia art.136 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami bez powiązania lub wskazania odrębnie zarzutu naruszenia art.137 wskazanej ustawy, który zawiera ustawową definicję zbędności nieruchomości, czyli określa przesłanki uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia. Wobec nie wskazania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art.137 u.g.n. należy uznać, że skarżący kasacyjnie podnosi wyłącznie zarzut naruszenia art.136 u.g.n. "poprzez błędną wykładnię co do przyjęcia zakresu sprawy rozstrzyganej przez organy administracji" i do tej wyłącznie kwestii może się odnieść Naczelny Sąd Administracyjny. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej Wojewoda prezentuje stanowisko, że wniosek o zwrot nieruchomości, którego treść jest precyzyjna i jednoznaczna, wyznaczał granice sprawy, a zatem wykluczonym w takiej sytuacji było badanie przez organy ziszczenia się przesłanek zwrotu w odniesieniu do jakiejkolwiek innej nieruchomości – w tym innej części pierwotnej nieruchomości objętej wywłaszczeniem. Z tym stanowiskiem Wojewody należy się co do zasady zgodzić. Wprawdzie działka nr 242/7 stanowiła tylko część terenu wywłaszczonego objętego decyzją Naczelnika Dzielnicy Kraków - Podgórze z dnia [...] stycznia 1977 r. znak [...] z przeznaczeniem pod budowę osiedla "B.", to jednak wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dotyczył konkretnie określonej ewidencyjnie działki i w tym tylko zakresie było prowadzone przedmiotowe postępowanie. Jednakże, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że przy ocenie realizacji budowy osiedla mieszkaniowego należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla, takich jak: budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa i ciągi piesze (chodniki). Przytaczając orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji trafnie wywiódł, że badając realizację takiego celu wywłaszczenia, jak budowa osiedla mieszkaniowego nie można pominąć czy został zrealizowany cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej na nieruchomości, jako całości, czy pobudowano osiedle mieszkaniowe i jak zagospodarowano wywłaszczoną działkę nr 242/2. Oceny realizacji celu wywłaszczenia na konkretnej działce nie można dokonywać w oderwaniu od realizacji celu podstawowego, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego. Oczywistym jest, że granice niniejszej sprawy wyznaczał wniosek o zwrot działki nr 242/7 i należało ocenić, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany na tej właśnie działce, ale oceny należy dokonać przy uwzględnieniu, że wywłaszczenie nastąpiło w celu budowy osiedla mieszkaniowego i ustaleniu, czy ten podstawowy cel został zrealizowany.
Zbędnym było natomiast zobowiązanie organu do ustalania granic całej działki 242/2 o powierzchni 0,3071 ha skoro przedmiotem zwrotu jest część tej działki oznaczona nr 242/7 o powierzchni 0.0344 ha. Nie budzi bowiem wątpliwości w świetle zgromadzonych dokumentów, że zarówno działka 242/2, jak również stanowiąca jej część oznaczona aktualnie jako działka 242/7 była wywłaszczona (decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] stycznia 1977 r., operat nr [...] z dnia [...] maja 1979r. z którego wynika, że działka 242/2 uległa podziałowi na działki nr 242/3 o pow.552 m2,, nr 242/4 o pow.2252 m2, nr 242/5 o pow.267 m2, zaś z planu podziału nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. wynika, że działkę 242/3 o pow. 552 m2 podzielono na działki nr 242/6 o pow. 208 m2 i 242/7 o pow.344 m.2), jak również jakie są granice działki nr 242/7 ( kserokopia mapy ewidencyjnej – k.6 akt adm.). W aktach sprawy znajduje się także protokół oględzin przedmiotowej nieruchomości, zdjęcia lotnicze, a wygląd działki 242/7 oddają fotografie załączone do operatu szacunkowego. Organ poczynił także ustalenia odnośnie sposobu zagospodarowania spornej działki na podstawie planu realizacyjnego zagospodarowania terenu Osiedla B.– P. zatwierdzonego decyzją z dnia [...] września 1976 r., gdzie również oznaczono położenie działki nr 242/7. Natomiast jak wynika z akt sprawy, mimo starań organu nie udało się odnaleźć planu realizacyjnego inwestycji – budowa osiedla mieszkaniowego "B." zatwierdzonego decyzją z dnia 23 sierpnia 1975 r., wymienionego w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji dokona w odniesieniu do działki nr 242/7 oceny ziszczenia się przesłanek określonych w art.136 ust.3 w zw. z art.137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mając na uwadze, że celem wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego.
Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.204 pkt 2 p.p.s.a.