I OSK 350/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej W. i S. małżonków G. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Przedmiotem sporu była aktualizacja operatu ewidencji gruntów w zakresie uznania części działki nr [...] (drogi) za własność skarżących. Organy administracji, w tym Starosta J. i Wojewódzki Inspektor, odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując na brak wystarczających dowodów własności. Skarżący przedstawiali m.in. wyroki sądów cywilnych dotyczące spraw o eksmisję i służebność, a także akt własności ziemi. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, podkreślając, że ewidencja gruntów jedynie rejestruje stany prawne, a nie je tworzy, i wymaga dokumentów takich jak prawomocne orzeczenia sądowe czy akty notarialne. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za niezasadne. Sąd podkreślił, że wyroki sądów cywilnych, na które powoływali się skarżący, nie stanowiły dowodu własności spornej części drogi w rozumieniu przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. NSA potwierdził, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie może być wykorzystywana do dochodzenia praw właścicielskich, a do zmian w operacie potrzebne są dokumenty potwierdzające stan prawny, a nie jedynie opinie biegłych czy ustalenia z postępowań cywilnych, które nie rozstrzygnęły kwestii własności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowana interpretacja roli ewidencji gruntów jako rejestru, a nie źródła praw, oraz wymogów dowodowych dla aktualizacji danych ewidencyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wystarczających dowodów własności do zmiany danych ewidencyjnych, a nie samego ustalania prawa własności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyroki sądów cywilnych dotyczące spraw o eksmisję i służebność mogą stanowić podstawę do aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących własności części drogi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyroki te nie stanowią wystarczającego dowodu prawnego do zmiany danych ewidencyjnych, ponieważ ewidencja gruntów jedynie rejestruje istniejące stany prawne, a nie je tworzy ani nie rozstrzyga sporów o własność.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny. Do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym wymagane są dokumenty prawne, takie jak prawomocne orzeczenia sądowe rozstrzygające o własności, akty notarialne czy decyzje administracyjne, a nie dokumenty z postępowań, które nie rozstrzygnęły kwestii własności spornej części drogi.
Jaki jest charakter i funkcja ewidencji gruntów w kontekście ustalania praw do nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ewidencja gruntów pełni funkcje informacyjno-techniczne, rejestruje istniejące stany prawne ustalone w innym trybie, ale nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani ich nie nadaje.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych poprzez żądanie zmian w ewidencji. Ewidencja jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego, a nie jego źródłem.
Czy oznaczenie granicy działki linią przerywaną na mapie ewidencyjnej z 1963 r. może być podstawą do uznania, że część drogi stanowi własność skarżących?
Odpowiedź sądu
Nie, samo oznaczenie linii przerywanej nie przesądza o własności, zwłaszcza gdy inne dowody wskazują na odrębność działki drogowej i brak wystarczających dokumentów potwierdzających własność skarżących do tej części.
Uzasadnienie
Sąd I instancji ustalił, że linia przerywana na mapie z 1963 r. nie była wyjątkiem i dotyczyła wielu dróg, a powierzchnia drogi nie została włączona do działki skarżących. Późniejsze wprowadzenie linii ciągłych wyeliminowało wątpliwości co do granic.
Przepisy (13)
Główne
u.p.g.k. art. 22 § ust. 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
rozp. ERiB art. 46
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozp. ERiB art. 47
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Pomocnicze
u.p.g.k. art. 20
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 24
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
rozp. ERiB art. 10 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozp. ERiB art. 12 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1985r. w sprawie powołania i zakresu działania Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, organizacji i zakresu działania dyrekcji okręgowych dróg publicznych i jednostek im podległych, drogowej służby liniowej oraz służb drogowych podległych naczelnikowi gminy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie tworzy stanów prawnych. • Wyroki sądów cywilnych w sprawach o eksmisję i służebność nie stanowią wystarczającego dowodu własności do zmiany danych ewidencyjnych. • Do aktualizacji danych ewidencyjnych wymagane są dokumenty prawne takie jak akty notarialne, prawomocne orzeczenia sądowe rozstrzygające o własności lub decyzje administracyjne.
Odrzucone argumenty
Wyroki sądów cywilnych (np. o eksmisję) oraz opinie biegłych powinny być podstawą do zmiany danych ewidencyjnych. • Oznaczenie granicy linią przerywaną na mapie z 1963 r. świadczy o braku odrębności działki drogowej i powinno być podstawą do uznania jej własności przez skarżących. • Działka nr [...] została utworzona niezgodnie z przepisami prawa kartograficznego i geodezyjnego.
Godne uwagi sformułowania
ewidencja gruntów nie tworzy stanów prawnych, lecz jedynie je rejestruje • nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji • rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego • nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Jolanta Sikorska
sprawozdawca
Małgorzata Pocztarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja roli ewidencji gruntów jako rejestru, a nie źródła praw, oraz wymogów dowodowych dla aktualizacji danych ewidencyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wystarczających dowodów własności do zmiany danych ewidencyjnych, a nie samego ustalania prawa własności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje częsty problem rozbieżności między stanem faktycznym/prawnym a danymi ewidencyjnymi oraz pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do takich kwestii, podkreślając znaczenie właściwych dokumentów.
“Ewidencja gruntów: rejestr czy dowód własności? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.