I OSK 341/07

I OSK 341/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zygmunt Zgierski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
II SO/Wa 160/06 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2007-01-23
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 5 kwietnia 2007 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2007 roku na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej Z. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2007 roku, sygnatura akt II SO/Wa 160/06 o oddaleniu wniosku Z. P. o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sprawie o sygnaturze II SAB/Wa 211/06 p o s t a n a w i a: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądzić na rzecz Z. P. od Ministra Obrony Narodowej kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek Z. P. o wymierzenie organowi - Ministrowi Obrony Narodowej grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sprawie o sygnaturze II SAB/Wa 211/06.
W motywach rozstrzygnięcia sąd I instancji podał, że Z. P. w dniu 8 listopada 2006 nadał listem poleconym skargę do Ministra Obrony Narodowej roku. Natomiast z akt sądowych o sygnaturze II SAB/Wa 211/06 wynika, że przesyłka ta wpłynęła do organu w dniu 21 listopada 2006 roku. Tymczasem skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi została przekazana do sądu w dniu 18 grudnia 2006 roku. Na tej podstawie sąd uznał, że Minister Obrony Narodowej wypełnił ciążący na nim obowiązek przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych w terminie trzydziestu dni, o którym stanowi art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył Z. P., za pośrednictwem pełnomocnika będącego radcą prawnym. W treści skargi zarzucił on sądowi I instancji rażące naruszenie przepisów prawa materialnego - tj. art. 2, 32 ust. 1, 184, 45 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2, 32 ust. 2, 87 ust. 1, 77 ust. 2 i 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nadto wskazał na naruszenie "przepisów prawa materialnego - postępowania sądowego" - art. 54 § 1 i 2, 55 § 1, 154 § 6, 141 § 4 w zw. z art. 64 § 3, 83 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na tej podstawie Z. P., w oparciu o przepis art. 174 pkt 1 i 2, art. 185 § 1, art. 187 § 1 w zw. z art. 64 § 3, art. 164 oraz art. 166 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o usunięcie skutków naruszenia prawa przez uchylenie w całości kwestionowanego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub wyznaczenie innego sądu administracyjnego i skierowanie tam sprawy do rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Nadto, Z. P. wniósł o przedstawienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - co do określenia początku biegu ustawowego terminu trzydziestu dni na przekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu, w szczególności czy początkiem tego terminu ma być dzień nadania przesyłki pocztowej zawierającej skargę, czy dzień jej wpłynięcia do organu.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej Z. P. wyjaśnił, że skarga została nadana listem poleconym w dniu 8 listopada 2006 roku na adres organu administracji, zatem trzydziestodniowy termin do przekazania dokumentów do sądu ekspirował w dniu 9 grudnia 2006 roku. Skarga wraz z aktami sprawy została przekazana do sądu dopiero w dniu 19 grudnia 2006 roku. Tym samym, w ocenie skarżącego, termin trzydziestu dni, o którym stanowi art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoczyna swój bieg w dniu nadania listu poleconego zawierającego skargę na adres organu administracji. Nadto, Z. P. wyraził pogląd, że w razie stwierdzenia naruszenia przez organ obowiązku w zakresie terminowego przekazania akt sprawy, sąd ma obowiązek wymierzyć organowi grzywnę. Sąd I instancji naruszył również przepisy, gdyż wydał rozstrzygnięcie kończące, bez oczekiwania na wypowiedzenie się skarżącego w przedmiocie odpowiedzi organu na wniosek o wymierzenie grzywny, przez co sąd pozbawił stronę możliwości działania i obrony swoich praw. W konkluzji skargi kasacyjnej Z. P. wywiódł, iż z racji tego, że ustawodawca nie określił podmiotu, na rzecz, którego grzywna z art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinna być wymierzona, żądanie wymierzenia grzywny na jego rzecz jest uzasadnione i dopuszczalne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Ustosunkowując się do zarzutów skargi kasacyjnej organ wskazał, że jest ona oczywiście bezzasadna, gdyż argumenty podniesione w jej treści są pozbawione podstaw faktycznych i prawnych. Zdaniem strony, nie ulega wątpliwości, że skarga została nadana listem poleconym w polskiej placówce pocztowej, a doręczona do organu w dniu 21 listopada 2006 roku. Zdaniem organu termin trzydziestu dni, o którym stanowi art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoczyna swój bieg w dacie otrzymania skargi przez organ.
W piśmie stanowiącym uzupełnienie skargi kasacyjnej Z. P. wniósł o uwzględnienie w postępowaniu nowego dowodu - pisma Centrum Usług Pocztowych Poczty Polskiej Oddziału Regionalnego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2007 roku. Z treści tego dokumentu wynika, że przesyłka nadana listem poleconym w dniu 8 listopada 2006 roku na adres Ministerstwa Obrony Narodowej, została odebrana przez pełnomocnika do doręczeń w dniu 13 listopada 2006 roku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie bądź na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 zd. 1 ppsa). Oznacza to, iż Sąd jest związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna Z. P. opiera się m. in. na zarzucie naruszenia art. 55 § 1 ppsa i zarzut ten uznać należy za uzasadniony. W kontekście regulacji zawartej w tym przepisie skonstatować należy, że w ocenie Sądu I instancji Z. P. nadał list polecony zawierający skargę na adres organu - Ministra Obrony Narodowej w dniu 8 listopada 2006 roku. Przesyłka ta wpłynęła do organu dnia 21 listopada 2006 roku, a odpowiedź ma skargę wraz z samą skargą i aktami sprawy została przekazana do sądu I instancji w dniu 18 grudnia 2006 roku. Sąd oparł się w tym zakresie na dacie prezentaty na skardze w aktach II SAB 211/06, nie ustalając w sposób właściwy, czy to był dzień wpływu pisma do organu. Tymczasem decydujące znaczenie ma data wpłynięcia pisma do organu, a nie dzień jego przekazania do określonej komórki organizacyjnej wyodrębnionej w ramach wewnętrznego podziału kompetencji. Skutek prawny doręczenia pisma osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej powstaje przez sam fakt jego odbioru dokonanego przez osobę upoważnioną i wobec tego doręczenie pisma następuje w dacie potwierdzenia przez tę osobę jego odbioru. Na ustalenie daty przyjęcia pisma nie ma wpływu wewnętrzny obieg pism, czyli to, czy osoba przyjmująca korespondencję przekazała pismo właściwym jednostkom organizacyjnym czy osobom powołanym do dokonania określonych czynności.
Zauważyć należy, że z treści pisma Centrum Usług Pocztowych Poczty Polskiej z dnia 13 lutego 2007 roku wynika, że przesyła zawierająca skargę wpłynęła do organu w dniu 13 listopada 2006 roku.
Wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie w sytuacji, gdy nie została wyjaśniona kwestia dotycząca daty odbioru pisma przez pracownika organu, było przedwczesne i stanowiło naruszenie art. 55 § 1 ppsa.
Odnosząc się do zasadniczego zarzutu skargi podnieść należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trzydziestodniowy termin na przekazanie do sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę rozpoczyna swój bieg w dacie wpłynięcia skargi do organu. Argumentem, który przemawia za takim stanowiskiem jest kwestia ewentualnej nierównej pozycji organu, który otrzymał skargę za pośrednictwem poczty, jak i organu w siedzibie, którego strona złożyła osobiście skargę. Organ, który otrzymał skargę za pośrednictwem poczty (bądź innej instytucji - polski urząd konsularny, dowództwo jednostki wojskowej bądź kapitan polskiego statku morskiego), mógłby mieć znacząco skrócony termin trzydziestu dni na przesłanie dokumentów do sądu. Do ograniczenia tego terminu dochodziłoby wówczas z winy innych podmiotów na działanie, których organ nie miałby wpływu. Tym samym nie można przenieść na organ odpowiedzialności za działanie (choć w tym przypadku za zaniechanie działania) innego podmiotu, w stosunku do którego organ nie ma możliwości zobligowania go do dokonania pewnych czynności.
Jeśli idzie o zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP, to sposób ich uzasadnienia nie pozwala na odniesienie się do nich z użyciem szczegółowej jurydycznej argumentacji. Skarga kasacyjna nie zawiera wystarczająco precyzyjnego i jednoznacznego wywodu prawnego, który pozwalałby na ustalenie, w jaki sposób doszło do tego naruszenia.
Konkludując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut skargi kasacyjnej za usprawiedliwiony i orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ppsa.
O zwrocie kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o treść art. 203 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 ppsa oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "b" w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej dzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).