I OSK 339/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
zawieszenie postępowaniaTrybunał KonstytucyjnyKPAsądy administracyjnenacjonalizacjapostępowanie administracyjneochrona praw

NSA odmówił zawieszenia postępowania w sprawie skargi kasacyjnej, mimo wniosku opartego na toczącym się przed TK postępowaniu dotyczącym zgodności przepisów KPA z Konstytucją.

Wniosek o zawieszenie postępowania przed NSA został złożony w związku z oczekiwaniem na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA. Sąd odmówił zawieszenia, powołując się na zasadę rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz możliwość wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów z Konstytucją.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek T.K. o zawieszenie postępowania w sprawie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie. Wniosek ten był uzasadniony oczekiwaniem na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 2/22) dotyczące zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego z Konstytucją RP. Sąd, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił, że zawieszenie postępowania jest fakultatywne i wymaga ścisłego związku między sprawami oraz celowości wstrzymania biegu postępowania. NSA uznał, że w tej konkretnej sprawie potrzeba zawieszenia nie zachodzi, kierując się zasadą ekonomii procesowej i obowiązkiem rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd zaznaczył, że nawet jeśli Trybunał Konstytucyjny uzna przepisy za niezgodne z Konstytucją, skarżący będą mogli wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a., co gwarantuje im ochronę praw. W związku z tym, NSA postanowił odmówić zawieszenia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie musi zawieszać postępowania, jeśli nie zachodzi ścisły związek prejudycjalny i nie jest to celowe, a rozpoznanie sprawy bez zwłoki jest priorytetem.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił fakultatywność zawieszenia, potrzebę ścisłego związku między sprawami oraz obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Wskazał również na możliwość wznowienia postępowania po ewentualnym orzeczeniu TK.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania (np. przed TK), ale zastosowanie tego przepisu jest fakultatywne i wymaga oceny celowości.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy.

p.p.s.a. art. 272 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarżący będą uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, jeśli TK uzna przepisy za niezgodne z Konstytucją.

u.zm.k.p.a. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis, którego zgodność z Konstytucją była badana przez TK.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Możliwość wznowienia postępowania po orzeczeniu TK.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez TK.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zasada ekonomiki procesowej

Skład orzekający

Karol Kiczka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 125 § 1 p.p.s.a. w kontekście wniosków o zawieszenie postępowania oczekujących na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oczekiwaniu na orzeczenie TK dotyczące zgodności przepisów KPA z Konstytucją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – relacji między sądem administracyjnym a Trybunałem Konstytucyjnym oraz prawa do sądu w kontekście oczekiwania na rozstrzygnięcie prejudycjalne.

Czy sąd musi czekać na Trybunał Konstytucyjny? NSA wyjaśnia zasady zawieszania postępowań.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 339/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karol Kiczka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 573/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-09-01
Skarżony organ
Minister Środowiska~Minister Energii
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 125 § 1 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku T.K. o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie skargi kasacyjnej T.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 573/23 w sprawie ze skargi R.K., M.K., T.K., I.K. i J.B. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 29 grudnia 2022 r. nr 9/DP-WOPIV/2022 w przedmiocie umorzenia z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 1 września 2023 r. (sygn. akt I SA/Wa 573/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.K., M.K., T.K., I.K. i J.B. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 29 grudnia 2022 r. nr 9/DP-WOPIV/2022, którą Minister w pkt 1. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 7 czerwca 2022 r. o umorzeniu (na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491)) z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 9 maja 1960 r. o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa Elektrownia w B., J.K. i S-ka B.; oraz w pkt. 2 orzekł o umorzeniu postępowania z wniosku M.S. i D.S.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku - skarżący T.K. zawarł wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy toczącej się przed Trybunałem pod sygnaturą K 2/22 (z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz z art. 77 ust. 2 a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Klimatu i Środowiska wniósł o jej oddalenie i oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Ponadto z przywołanego przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
W ocenie składu orzekającego, w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić trzeba, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest również rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania, sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Wskazać należy, że z udostępnionych przez Trybunał Konstytucyjny informacji o sprawach (https://trybunal.gov.pl) wynika, iż wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa - z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji zarejestrowano pod sygn. K 2/22 i sprawa oczekuje na rozpoznanie. Termin jej rozpoznania nie został jeszcze jednak wyznaczony. Kierując się zatem zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.
Jednocześnie skład orzekający wskazuje, że w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny uznał, że regulacja zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, to skarżący – na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. – będą uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Nie zostaną zatem pozbawieni obrony swoich praw.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI