I OSK 339/14

Naczelny Sąd Administracyjny2014-02-27
NSAnieruchomościŚredniansa
odszkodowanienieruchomośćwywłaszczeniedroga gminnawstrzymanie wykonaniagminaskarga kasacyjnaNSAfinanse publiczne

NSA wstrzymał wykonanie decyzji o odszkodowaniu za nieruchomość, uznając, że jej wykonanie przed merytorycznym rozpatrzeniem skargi kasacyjnej może spowodować znaczną szkodę majątkową dla gminy.

Gmina Miejska L. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie za nieruchomość. Gmina wniosła również o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że ustalone odszkodowanie jest rażąco zawyżone, a jego wypłata może naruszyć dyscyplinę finansów publicznych i spowodować trudne do odwrócenia skutki majątkowe. NSA uznał wniosek za zasadny, wstrzymując wykonanie decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Gminy Miejskiej L. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę gminną. Gmina złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody. Gmina argumentowała, że ustalone odszkodowanie w wysokości 115 225 zł jest rażąco zawyżone, a jego wypłata przed rozstrzygnięciem skargi kasacyjnej może spowodować znaczną szkodę majątkową, naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz utratę środków przeznaczonych na inne cele. NSA, powołując się na art. 61 § 3 P.p.s.a. i wcześniejsze orzecznictwo, uznał, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji (niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków) zostały spełnione. Sąd podkreślił, że wypłata zawyżonego odszkodowania może prowadzić do nieodwracalnych skutków finansowych dla gminy, a interes publiczny przemawia za wstrzymaniem wykonania decyzji do czasu merytorycznego rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie wykonania decyzji jest dopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego, jeśli zaistniały przesłanki niebezpieczeństwa znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wykonanie decyzji o odszkodowaniu przed merytorycznym rozpatrzeniem skargi kasacyjnej może prowadzić do znacznej szkody majątkowej dla gminy, np. poprzez utratę środków budżetowych, co uzasadnia wstrzymanie wykonania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszczalność wstrzymania wykonania decyzji na etapie postępowania kasacyjnego.

Dz. U. 2012 poz. 270 art. 61 § par. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie decyzji o odszkodowaniu przed rozstrzygnięciem skargi kasacyjnej może spowodować znaczną szkodę majątkową dla gminy. Istnieje niebezpieczeństwo naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Wypłata zawyżonego odszkodowania może prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków finansowych. Interes publiczny przemawia za wstrzymaniem wykonania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej trudne do odwrócenia skutki naruszenie dyscypliny finansów publicznych interes publiczny przemawia za wstrzymaniem wykonania decyzji

Skład orzekający

Maria Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących odszkodowań za nieruchomości i ochrony finansów publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, gdzie zarzuca się rażące zawyżenie odszkodowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – wstrzymania wykonania decyzji – i pokazuje, jak sądy chronią interes publiczny i środki finansowe jednostek samorządu terytorialnego przed potencjalnie szkodliwymi rozstrzygnięciami.

Gmina wygrywa wstrzymanie wypłaty zawyżonego odszkodowania – jak chronić budżet przed błędnymi decyzjami?

Dane finansowe

WPS: 115 225 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 339/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-02-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1070/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-11-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art 61 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, , , po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Gminy Miejskiej L. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1070/13 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1070/13 oddalił skargę Gminy Miejskiej L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w L., oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu ewidencyjnego [...] o powierzchni 313 m 2 zajętą pod publiczną drogę gminną przy ul. D. [...].
Skarżąca Gmina złożyła od powyższego wyroku skargę kasacyjną oraz wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji organu odwoławczego.
Zasadność powyższego wniosku wywodziła z faktu, że odszkodowanie, które na mocy zaskarżonej decyzji została zobligowana uiścić, ustalono – według skarżącej - w sposób rażąco zawyżony. Podmiot zaś publicznoprawny, którym była wnioskodawczyni, może zapłacić odszkodowanie wyłącznie, ale słuszne. Zdaniem skarżącej Gminy, istnieje zatem niebezpieczeństwo wypłaty zawyżonego odszkodowania, co może świadczyć o zaistnieniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody majątkowej.
W ocenie Gminy, wypłata odszkodowania w ustalonej w decyzji wysokości może stanowić naruszenie dyscypliny finansów publicznych, a także spowodować trudności w odzyskaniu pieniędzy, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Wykonanie ww. decyzji przed merytorycznym rozstrzygnięciem "skargi" może zatem prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. Konieczność wypłaty ustalonego w orzeczeniu odszkodowania wiąże się też z faktem utraty środków finansowych przeznaczonych na inne cele, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do ich niezrealizowania.
Wnioskodawczyni podkreśliła, że interes publiczny przemawia za wstrzymaniem wykonania decyzji. Interes prywatny właścicieli zaś nie ucierpi, ponieważ spór toczy się jedynie o wysokość przyznanego odszkodowania, a nie o uprawnienie do jego otrzymania. Właściciele nie poniosą straty z tego tytułu, gdyż po zakończeniu postępowania zostanie im wypłacone odszkodowanie w prawidłowej (i zwaloryzowanej na dzień zapłaty) wysokości.
Wypłata odszkodowania może spowodować trudne do odwrócenia skutki np. trwałe rozdysponowanie kwotą odszkodowania i niemożność uzyskania zwrotu uiszczonej kwoty. W następstwie zaś wypłaty zawyżonego odszkodowania powrót do stanu poprzedniego mógłby nastąpić ewentualnie po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (ewentualne postępowania sądowe, wysokie koszty postępowań sądowych), co oznacza trudne do odwrócenia skutki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek strony zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...]. Przedmiotową decyzją utrzymano w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...], którą ustalano na rzecz B. M. i E. R. odszkodowanie za nieruchomość położoną w L. w wysokości 115 225 zł.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej P.p.s.a.) w związku z art. 193 tej ustawy
(por. uchwała w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt
I GPS 1/07, publikacja ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77).
Zatem Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj.: niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
Odnosząc się do zasadności wniosku w przedmiotowej sprawie, należy uznać, że Gmina L. w złożonym przez siebie wniosku wykazała, iż zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania kwestionowanej przez nią decyzji. Wykonanie przedmiotowej decyzji przed podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia, co do zasadności wniesionej skargi kasacyjnej może prowadzić do wyrządzenia skarżącej kasacyjnie znacznej szkody. Konieczność zapłacenia przez stronę odszkodowania w ustalonej w decyzji wysokości wiąże się bowiem z utratą środków finansowych na cele określone wcześniej w uchwale budżetowej, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do ich niezrealizowania.
W związku z tym należy stwierdzić, że podane przez wnioskodawczynię okoliczności mogły stanowić podstawę do uzyskania ochrony tymczasowej i są one także aktualne na etapie postępowania kasacyjnego. Z tego też względu Sąd uznał, że strona wykazała w sposób dostateczny podając okoliczności wskazujące na istnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI