III SA/Łd 505/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą prawa do zasiłku dla bezrobotnych, uznając, że okresy zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, mimo niższego wynagrodzenia, powinny być zaliczone do 365 dni wymaganego stażu.
Skarżąca E.R. została uznana za bezrobotną, ale odmówiono jej prawa do zasiłku, ponieważ suma dni zatrudnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację była niższa niż wymagane 365 dni. Organy administracji nie zaliczyły okresów pracy w niepełnym wymiarze, argumentując, że wynagrodzenie było niższe od minimalnego. Sąd uchylił decyzje, przyjmując wykładnię systemową przepisów, zgodnie z którą wynagrodzenie w niepełnym wymiarze powinno być traktowane proporcjonalnie, a nie porównywane kwotowo z minimalnym wynagrodzeniem.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych E.R. Starosta Powiatu oraz Wojewoda utrzymali w mocy decyzję, wskazując, że suma dni zatrudnienia skarżącej w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację wyniosła 350 dni, co jest poniżej wymaganego progu 365 dni. Organy nie zaliczyły do tego okresu pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy oraz pracy na umowę zlecenia, ponieważ wynagrodzenie było niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2004 roku. Skarżąca odwołała się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że pracowała nieprzerwanie, a zmieniali się jedynie pracodawcy i rodzaje umów. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną. Sąd odwołał się do wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt OSK 1357/04), który stwierdził, że stosowanie wykładni gramatycznej przepisu dotyczącego minimalnego wynagrodzenia jest wadliwe. Sąd NSA wskazał, że taka interpretacja narusza zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP), gdyż stawia w gorszej sytuacji pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy. Sąd WSA w Łodzi podzielił ten pogląd, uznając, że przepis art. 71 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należy interpretować systemowo, a wynagrodzenie w niepełnym wymiarze powinno być zaliczone do okresu uprawniającego do zasiłku. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżone decyzje w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, okresy zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, mimo niższego kwotowo wynagrodzenia, powinny być zaliczone do wymaganego okresu 365 dni, pod warunkiem opłacania składki na Fundusz Pracy.
Uzasadnienie
Sąd zastosował wykładnię systemową i konstytucyjną, uznając, że wykładnia gramatyczna prowadziłaby do nierównego traktowania pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, naruszając zasadę równości wobec prawa. Wynagrodzenie w niepełnym wymiarze należy traktować proporcjonalnie, a nie porównywać kwotowo z minimalnym wynagrodzeniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.p.z.i.i.r.p. art. 71 § 1
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie co najmniej minimalne, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Sąd interpretuje wymóg minimalnego wynagrodzenia systemowo, uwzględniając zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.i.p.b. art. 23
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Przepis poprzednio obowiązującej ustawy, analogiczny do art. 71 u.p.z.i.i.r.p., który był przedmiotem wykładni NSA.
u.z.i.p.b. art. 56
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
u.z.i.p.b. art. 57
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
u.z.i.p.b. art. 53
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okresy zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, mimo niższego kwotowo wynagrodzenia, powinny być zaliczone do 365 dni wymaganego stażu do przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Wykładnia przepisów dotyczących wymaganego stażu pracy do zasiłku dla bezrobotnych powinna być systemowa i zgodna z zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP).
Odrzucone argumenty
Okresy zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, w których wynagrodzenie było niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę, nie mogą być zaliczone do 365 dni wymaganego stażu pracy do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych (stanowisko organów administracji).
Godne uwagi sformułowania
stosowanie wykładni gramatycznej przepisu [...] jest wadliwe naruszałoby to zdaniem Sądu zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej również wzgląd na zgodność z zasadami konstytucyjnymi przemawia za stosowaniem w tym przypadku wykładni systemowej
Skład orzekający
Janusz Nowacki
przewodniczący
Małgorzata Łuczyńska
członek
Monika Krzyżaniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w szczególności w kontekście zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy i wymogu minimalnego wynagrodzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które mogły ulec zmianie. Kluczowe jest powiązanie z zasadami konstytucyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak wykładnia sądowa może zmienić rutynowe zastosowanie przepisów, odwołując się do zasad konstytucyjnych i chroniąc prawa osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze.
“Czy praca na niepełny etat pozbawia Cię prawa do zasiłku? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 505/05 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2005-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Janusz Nowacki /przewodniczący/ Małgorzata Łuczyńska Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6331 Zasiłek dla bezrobotnych Sygn. powiązane I OSK 330/06 - Wyrok NSA z 2006-08-30 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji w części Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w (odzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Sędziowie: (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 2005 r. sprawy ze skargi E.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Uzasadnienie III SA/Łd 505/05 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta Powiatu [...], działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, lit. b oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., orzekł o uznaniu E.R. za osobę bezrobotną z dniem 30 maja 2005r. oraz odmówił jej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż na podstawie przedłożonych dokumentów oraz złożonego oświadczenia ustalono, iż suma okresów, o których mowa w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż 365 dni, co stanowi podstawę odmowy przyznania prawa do zasiłku. W odwołaniu od powyższej decyzji E.R. podniosła, iż wykonywała pracę w charakterze sprzątającej od dnia 8 marca 2004r. do 16 maja 2005r. i w tym czasie podlegała dwóm pracodawcom, a umowy były przedłużane na różnych zasadach. Dodała, iż jest obecnie bezrobotna i sama wychowuje dziecko w wieku 9 lat. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 71 ust. 1 ustawy dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu spełniającemu warunki, określone w art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który przewiduje, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych, 2) nie zaszła żadna z okoliczności powodujących brak prawa do zasiłku, wymieniona w art. 75 ustawy oraz 3) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na fundusz pracy. W ocenie organu, po przeanalizowaniu materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu 30 maja 2005r., tj. od dnia 29 listopada 2003r. do dnia 29 maja 2005r. skarżąca udokumentowała łącznie 350 dni okresu uprawniającego do przyznania prawa do zasiłku. Organ odwoławczy nie znalazł podstawy, aby do okresu uprawniającego do zasiłku zaliczyć okres zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy od dnia 8 marca 2004r. do dnia 31 marca 2004r. w Z.P.Ch. A w Ł. oraz okresów wykonywania pracy zarobkowej od dnia 1 września 2004r. do dnia 15 września 2004r., od dnia 16 września 2004r. do dnia 30 września 2004r. i od dnia 1 października 2004r. do dnia 31 października 2004r. w firmie B S.A. z siedzibą we W., gdyż wynagrodzenie skarżącej było niższe od najniższego wynagrodzenia, które w 2004r. wynosiło 824 zł brutto (Dz. U. 03.167.1623). W tej sytuacji, zdaniem organu, brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnego, gdyż przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują możliwości przyznania prawa do zasiłku z uwagi na trudną sytuację materialną osoby bezrobotnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie wniosła E.R. i podniosła, iż nie zgadza się z odmową przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Wyjaśniła, iż jej praca polegała na sprzątaniu w tym samym zakładzie pracy tj. ZOZ-ie w P., gdzie wykonywała pracę nieprzerwanie od dnia 8 marca 2004r. do dnia 16 maja 2005r.. Zmieniali się jedynie pracodawcy i rodzaje umów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.), zgodnie z którym - prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest bezsporny i nie budzi wątpliwości. W przypadku skarżącej okres 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania to okres od 29 listopada 2003r. do 29 maja 2005r. W tym okresie skarżąca pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy od 1 kwietnia 2004r do 31 lipca 2004r. w Z.P.Ch. A w Ł. (122 dni), od dnia 1 listopada 2004r. do dnia 16 maja 2005r. w firmie B S.A. z siedzibą we W. (197 dni) oraz wykonywała pracę zarobkową na podstawie umowy zlecenia w okresie od dnia 1 sierpnia 2004r. do dnia 31 sierpnia 2004r. w firmie B S.A. z siedzibą we W. i otrzymywała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Organ nie zaliczył skarżącej do okresu uprawniającego do zasiłku okresu zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy od dnia 8 marca 2004r. do dnia 31 marca 2004r. w Z.P.Ch. A w Ł. oraz okresów wykonywania pracy zarobkowej od dnia 1 września 2004r. do dnia 15 września 2004r., od dnia 16 września 2004r. do dnia 30 września 2004r. i od dnia 1 października 2004r. do dnia 31 października 2004r. w firmie B S.A. z siedzibą we W., gdyż wynagrodzenie skarżącej było niższe od najniższego wynagrodzenia, które w 2004r. wynosiło 824 zł brutto (Dz. U. 2003.167.1623). Jednocześnie z oświadczenia złożonego przez skarżącą w dniu 15 czerwca 2004r. i znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej wynika, iż w okresie pracy zarobkowej na ½ etatu od 8 marca 2004 do 31 marca 2004r. uzyskiwała wynagrodzenie w wysokości 420zł. W dotychczasowym swoim orzecznictwie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.) interpretował art. 23 tej ustawy, odpowiadający w swojej treści cytowanemu powyżej art. 71 aktualnie obowiązującej ustawy, stosując wykładnię gramatyczną. Sąd, podobnie jak organy administracji w przedmiotowej sprawie, przyjmował, iż przepis ten pozwala na zaliczenie do okresu 365 dni jedynie takiego okresu, w którym wynagrodzenie pracownika było wyższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną w wyroku z dnia 8 grudnia 2004 r (sygn. akt OSK 1357/04 - nie publikowany) nie podzielił takiego poglądu. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż za wadliwe należy uznać stosowanie wykładni gramatycznej przepisu art. 23 ust. 1 pkt. 2 lit. a) w zakresie wielkości osiąganego wynagrodzenia, bez powiązania go z innymi przepisami. Sąd powołał się na treść art. 56 ust. 1 , 57 ust. 1 i 53 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.). Przepisom tym odpowiadają przepisy art. 104, 106 i 107 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001). W uzasadnieniu podkreślono, iż stosowanie wykładni gramatycznej prowadziłoby do niekorzystnego traktowania tych pracowników, którzy zatrudnieni w niepełnym wymiarze czasu pracy osiągają kwotowo niższe wynagrodzenie od najniższego ustalonego przez Ministra Pracy i Polityki socjalnej. Wykładnia ta stawiałaby – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – w nierównej sytuacji pracowników znajdujących się w analogicznej sytuacji prawnej, (a więc zatrudnionych w tym samym wymiarze czasu pracy), stwarzając sytuację uprzywilejowaną tym, którzy za swą prace pobierają wyższe uposażenie. Naruszałoby to zdaniem Sądu zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tak więc, również wzgląd na zgodność z zasadami konstytucyjnymi przemawia za stosowaniem w tym przypadku wykładni systemowej. Sąd stwierdził zatem, iż użyte w art. 23 ust. 1 pkt. 2 lit a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.) określenie "kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia" odnosi się do wynagrodzenia pracownika w przeliczeniu na okres miesiąca. Podobny pogląd wyrażony został w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 listopada 2005r. w sprawie o sygn. akt: III SA/Łd 241/05 (niepublikowany). Sąd w tym składzie podziela pogląd wyżej wyrażony. W tej sytuacji przyjąć należy, iż tę samą wykładnię systemową należy stosować dokonując interpretacji aktualnie obowiązującego art. 71 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001). Zarzuty skarżącej są zatem zasadne. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji, stosując prawidłową interpretację art. 71 ust. 1 pkt. 2 lit. a cyt. ustawy winien zaliczyć E.R. do 365 dni, mogących stanowić podstawę do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, okres zatrudnienia wykonywany w niepełnym wymiarze czasu pracy od dnia 8 marca 2004r. do dnia 31 marca 2004r. w Z.P.Ch. A w Ł. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Uwzględniając treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji w zaskarżonej części jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI