I OSK 33/23

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie administracyjneNSAzawieszenie postępowaniapodjęcie postępowanianastępstwo prawnekoszty postępowaniaakty notarialnezwrot kosztów

Podsumowanie

NSA podjął zawieszone postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej po śmierci uczestnika, stwierdzając jego następcę prawnego i przyznając zwrot kosztów notarialnych.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) podjął zawieszone postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej z powodu śmierci jednego z uczestników postępowania. Po ustaleniu następcy prawnego zmarłego, T.P., sąd uznał, że przyczyna zawieszenia ustała. Dodatkowo, NSA przyznał zwrot kosztów notarialnych związanych z uzyskaniem aktu poświadczenia dziedziczenia i protokołu dziedziczenia, uznając je za wydatek postępowania.

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie skargi kasacyjnej. Postępowanie zostało zawieszone z powodu śmierci uczestnika A.P. Po ustaleniu, że jego następca prawny, T.P., nabył spadek w całości, sąd uznał, że przyczyna zawieszenia ustała i postanowił o podjęciu postępowania. Dodatkowo, sąd rozpoznał kwestię zwrotu kosztów związanych z uzyskaniem odpisów aktów notarialnych (aktu poświadczenia dziedziczenia i protokołu dziedziczenia) od notariusz A.R. Sąd uznał te koszty, udokumentowane fakturą na kwotę 59,04 zł, za wydatek postępowania w rozumieniu art. 213 P.p.s.a. i postanowił o ich przyznaniu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenie następcy prawnego zmarłego uczestnika postępowania skutkuje ustaniem przyczyny zawieszenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd postanawia podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego. W niniejszej sprawie ustalono następcę prawnego zmarłego A.P., co uzasadnia podjęcie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 128 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 213

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o notariacie art. 95n § 2

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej art. 12 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie następcy prawnego zmarłego uczestnika jako podstawa do podjęcia zawieszonego postępowania. Koszty sporządzenia aktów notarialnych na żądanie sądu jako wydatek postępowania podlegający zwrotowi.

Godne uwagi sformułowania

ustanie przyczyna zawieszenia ustalenie następcy prawnego wydatek w rozumieniu art. 213 P.p.s.a.

Skład orzekający

Krzysztof Sobieralski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Procedury podjęcia zawieszonego postępowania po śmierci strony oraz kwalifikacji kosztów notarialnych jako wydatków postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci uczestnika w trakcie postępowania administracyjnego i procedury związanej z aktami notarialnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z podjęciem zawieszonego postępowania i zwrotem kosztów, co jest istotne dla praktyków, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Proceduralne zawiłości: Jak śmierć strony wpływa na postępowanie sądowe i koszty?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 33/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Sobieralski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1306/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-14
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Podjęto zawieszone postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 124 § 1 pkt 1, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B.G., W.G., R.Z., Z.K., R.K., Ł.K., S.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1306/22, w sprawie ze skargi Miasta Poznania na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 marca 2022 r., nr DO-II.7612.549.2019.AB, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. podjąć zawieszone postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z udziałem następcy prawnego uczestnika A.P. – T.P.; 2. przyznać notariuszowi A.R. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 59,04 zł (pięćdziesiąt dziewięć złotych cztery grosze) tytułem zwrotu kosztów za wypis aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 20 czerwca 2022 r. repertorium A numer [...] i protokołu dziedziczenia z dnia 20 czerwca 2022 r. repertorium A numer [...].
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 września 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1306/22, uchylił zaskarżoną decyzję Ministerstwa Rozwoju i Technologii z dnia 16 marca 2022 r., nr DO-II.7612.549.2019.AB, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji (pkt I) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego Miasta Poznania zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt II).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli: B.G., W.G., R.Z., Z.K., R.K., Ł.K., S.K.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r., na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie z uwagi na śmierć uczestnika A.P.
W związku z poczynionymi za pośrednictwem Rejestru Spadkowego prowadzonego przez Krajową Radę Notarialną ustaleniami Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do notariusz A.R. z Kancelarii Notarialnej w S. o przesłanie odpisu notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłym uczestniku, a także przesłanie odpisu protokołu dziedziczenia zawierającego adresy jego spadkobierców.
W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 13 lutego 2026 r. notariusz A.R. przesłała do Naczelnego Sądu Administracyjnego wypis aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 20 czerwca 2020 r., Rep. A nr [...], i wypis protokołu dziedziczenia z dnia 20 czerwca 2026 r., Rep. A nr [...] wraz z fakturą nr 83/2026 na kwotę 59,04 zł.
Z nadesłanego wypisu z aktu poświadczenia dziedziczenia wynika, że spadek po zmarłym A.P. nabyła w całości T.P.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.
Wobec ustalenia następcy prawnego zmarłego A.P. należało stwierdzić, że ustała przyczyna zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny postanowił podjąć zawieszone postępowanie na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji.
Stosownie do art. 213 P.p.s.a. do wydatków zalicza się w szczególności: należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie (pkt 1); koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym, określone w odrębnych przepisach (pkt 2). Wydatki służą do pokrycia kosztów postępowania w sprawie, innych niż opłaty sądowe. Wyliczenie rodzajów wydatków zawarte w komentowanym przepisie nie jest zamknięte o czym świadczy użycie w tym przepisie określenia "w szczególności" (zob. M. Niezgódka-Mendek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie IX, Warszawa 2024, art. 213, pkt 2, s. 756). Naczelny Sąd Administracyjny do takich wydatków zalicza koszty sporządzenia na żądanie sądu wypisów aktu notarialnego – aktu poświadczenia dziedziczenia, protokołów dziedziczenia, oświadczeń o przyjęciu spadku oraz koszty przesyłki tych aktów (zob. np. postanowienia NSA: z 10 maja 2023 r., II OSK 2567/22; z 16 maja 2023 r., II OSK 516/23; z 4 sierpnia 2023 r., III FSK 1059/21; z 12 października 2023 r., II OSK 495/21).
Zgodnie z art. 95n § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2024 r., poz. 1001 ze zm.) notariusz na żądanie m.in. sądu przesyła wypis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. Stosownie zaś do § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1566) za sporządzenie wypisu, odpisu lub wyciągu z akt notarialnych lub innego dokumentu maksymalna stawka wynosi 6 zł za każdą rozpoczętą stronę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego koszty z tytułu sporządzenia na żądanie Sądu wypisu aktów notarialnych, tj. aktu poświadczenia dziedziczenia i protokołu dziedziczenia w kwocie 59,04 zł, udokumentowane fakturą VAT, stanowią wydatek w rozumieniu art. 213 P.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. 2 sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę