I OSK 329/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-09-01
NSAAdministracyjneWysokansa
oświatasamorząd terytorialnydyrektor szkołykonkurskompetencjewójtrada gminynadzórustawa o systemie oświatyustawa o samorządzie gminnym

NSA uchylił wyrok WSA i rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że wójt gminy, a nie rada gminy, jest organem właściwym do ogłaszania i unieważniania konkursów na stanowiska dyrektorów szkół.

Sprawa dotyczyła sporu kompetencyjnego między wójtem a radą gminy w kwestii ogłaszania i unieważniania konkursów na stanowiska dyrektorów szkół. Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia wójta o przeprowadzeniu konkursów, uznając, że kompetencje te należą do rady gminy. WSA podtrzymał to stanowisko. NSA uchylił jednak wyrok WSA i rozstrzygnięcie nadzorcze, stwierdzając, że to wójt gminy jako organ wykonawczy jest właściwy do przeprowadzania konkursów na dyrektorów szkół, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy H. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ś. Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy H. w sprawie przeprowadzenia konkursów na stanowiska dyrektorów szkół, argumentując, że kompetencje te należą do rady gminy. WSA podzielił to stanowisko, powołując się na zasadę domniemania właściwości rady gminy oraz konstytucyjny podział organów gminy na stanowiące i wykonawcze. NSA uznał jednak skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że ustawa o systemie oświaty, w szczególności art. 5c pkt 2 i art. 36a, jednoznacznie przypisuje kompetencje związane z obsadzaniem stanowisk dyrektorów szkół organom wykonawczym gminy, takim jak wójt. W związku z tym, wójt jest organem właściwym do ogłaszania, przeprowadzania, a także unieważniania konkursów na stanowiska dyrektorów. NSA stwierdził, że zasada domniemania właściwości rady gminy z ustawy o samorządzie gminnym nie ma zastosowania w sytuacji, gdy ustawa szczególna (o systemie oświaty) precyzyjnie określa właściwość organu wykonawczego. Sąd wskazał również na zgodność swojej interpretacji z orzecznictwem NSA oraz stanowiskiem Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu i Rządowego Centrum Legislacji. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz Gminy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wójt gminy, jako organ wykonawczy, jest właściwy do ogłaszania, przeprowadzania i unieważniania konkursów na stanowiska dyrektorów szkół.

Uzasadnienie

Ustawa o systemie oświaty, w szczególności art. 5c pkt 2 i art. 36a, jednoznacznie przypisuje kompetencje związane z obsadzaniem stanowisk dyrektorów organom wykonawczym gminy. Zasada domniemania właściwości rady gminy z ustawy o samorządzie gminnym nie ma zastosowania, gdy ustawa szczególna precyzyjnie określa właściwość organu wykonawczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.s.o. art. 5c § pkt 2

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.s.o. art. 36a § ust. 1

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.s.o. art. 36a § ust. 5

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

rozp. MENiS art. 1 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej

Konkurs ogłasza organ prowadzący szkołę.

rozp. MENiS art. 8

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej

Organ prowadzący szkołę unieważnia konkurs.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.o. art. 36a § ust. 7a

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Delegacja ustawowa dla ministrów do wydania rozporządzenia określającego regulamin konkursu.

u.s.g. art. 18 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Zasada domniemania właściwości rady gminy, która nie ma zastosowania w tej sprawie.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 18 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wójt gminy jest organem właściwym do ogłaszania i unieważniania konkursów na stanowiska dyrektorów szkół. Ustawa o systemie oświaty precyzyjnie określa kompetencje organu wykonawczego w tym zakresie, wyłączając zastosowanie zasady domniemania właściwości rady gminy z ustawy o samorządzie gminnym.

Odrzucone argumenty

Kompetencje do ogłaszania i unieważniania konkursów na stanowiska dyrektorów szkół należą do rady gminy. Czynności związane z ogłaszaniem konkursu mają charakter stanowiący, a nie wykonawczy.

Godne uwagi sformułowania

to wójt gminy jest podmiotem, któremu zostały powierzone kompetencje do podejmowania wszystkich czynności związanych z obsadzaniem stanowisk dyrektorów w szkołach publicznych prowadzonych przez gminy. zasada domniemania właściwości rady 'we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania gminy' ustawodawca przekazał innym niż rada gminy organom czynności określone jako 'powierzenie stanowiska'. Takie działania mają charakter wykonawczy, a nie kontrolny czy stanowiący.

Skład orzekający

Elżbieta Stebnicka

przewodniczący

Jan Paweł Tarno

członek

Tomasz Zbrojewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie właściwości organów gminy w zakresie przeprowadzania konkursów na stanowiska dyrektorów szkół."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia; późniejsze zmiany legislacyjne mogą wpłynąć na jego aktualność.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kompetencyjnego w samorządzie terytorialnym, które ma bezpośrednie przełożenie na funkcjonowanie szkół i proces wyłaniania ich dyrektorów.

Kto naprawdę decyduje o dyrektorach szkół? NSA rozstrzyga spór między wójtem a radą gminy.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 329/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-09-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący/
Jan Paweł Tarno
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Oświata
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
IV SA/Gl 626/04 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2004-10-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok
Uchylono akt nadzoru
Powołane przepisy
Dz.U. 1996 nr 67 poz 329
art. 5c pkt 2, art. 36a ust. 5
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
Dz.U. 2003 nr 189 poz 1855
par. 1 ust. 1, par. 8
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 18 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Analiza przepisów zawartych w art. 36a i art. 5c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /t.j. Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./ wskazuje, że to wójt gminy jest podmiotem, któremu zostały powierzone kompetencje do podejmowania wszystkich czynności związanych z obsadzaniem stanowisk dyrektorów w szkołach publicznych prowadzonych przez gminy. Oznacza to, że wójt jako organ prowadzący szkołę, ogłasza konkurs na stanowisko dyrektora szkoły /par. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej - Dz.U. nr 189 poz. 1855/, a co za tym idzie jest również uprawniony do jego unieważnienia /par. 8 powołanego rozporządzenia/.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno, Tomasz Zbrojewski (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 1 września 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 października 2004 r. sygn. akt IV SA/Gl 626/04 w sprawie ze skargi Gminy H. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ś. z dnia 29 czerwca 2004 r. (...) w przedmiocie przeprowadzenia konkursów na stanowisko dyrektorów Zespołu Placówek Oświatowych w O. i Zespołu Placówek Oświatowych w H. 1. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gliwicach oraz rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ś. z dnia 29 czerwca 2004 r. (...) 2. zasądza na rzecz Gminy H. od Wojewody Ś. kwotę 180 /słownie: sto osiemdziesiąt/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 października 2004 r., wydanym w sprawie IV SA/Gl 626/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Gminy H. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ś., którym stwierdzono nieważność zarządzenia Wójta Gminy H. w przedmiocie przeprowadzenia konkursów na stanowiska dyrektorów Zespołów Placówek Oświatowych w O. i H.
Powyższe rozstrzygnięcie podjęte zostało w następującym stanie faktycznym:
Zarządzeniem z dnia 16 lutego 2004 r., (...), Wójt Gminy H. ogłosił przeprowadzenie konkursów na stanowiska dyrektorów w Zespołach Placówek Oświatowych w O. i w H. Podstawę prawną wydanego aktu stanowiły przepisy art. 36a ust. 1 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /t.j. Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./ oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej /Dz.U. nr 189 poz. 1855/.
W dniu 29 czerwca 2004 r., Wojewoda Ś. w trybie art. 91 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 ze zm./ wydał rozstrzygnięcie nadzorcze, mocą którego stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy H. z dnia 16 lutego 2004 r., (...).
W uzasadnieniu, Wojewoda wyjaśnił, iż par. 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. nie upoważnia organu wykonawczego gminy do ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły, a zatem na mocy art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, właściwą do podejmowania decyzji w tym przedmiocie jest rada gminy.
Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Gmina H. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem jej, wykonywanie czynności związanych z powierzeniem stanowiska dyrektora szkoły należy do kompetencji wójta, albowiem to wójt nawiązuje stosunek pracy z kandydatem na stanowisko. Strona zarzuciła również naruszenie art. 18 ustawy o samorządzie gminnym i art. 36a ust. 1 w związku z art. 5c ustawy o systemie oświaty.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż pod pojęciem organu prowadzącego szkołę użytego w par. 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, należy rozumieć jednostkę samorządu terytorialnego, która założyła i prowadzi określoną szkołę. Na poparcie swego stanowiska organ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach z dnia 1 grudnia 2003 r. w myśl, którego w sprawach, w których przepisy prawa oświatowego nie przewidują jak należy rozumieć określenie "organ prowadzący szkołę lub placówkę" właściwa będzie rada gminy.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż uregulowanie zawarte w art. 36a ustawy o systemie oświaty z związku z art. 5c /przed zmianą ustawy w 2003 r./, wskazywało wójta /burmistrza, prezydenta miasta, zarząd powiatu, zarząd województwa/, jako organ gminy upoważniony do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły w ściśle określonych w tym przepisie wypadkach. Dodany, na mocy art. 1 pkt 37, lit. "c" ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. zmieniającej ustawę o systemie oświaty, do art. 36a ustawy o systemie oświaty ustęp 7a, stanowił podstawę prawną dla właściwego ministra do wydania rozporządzenia, określającego regulamin konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz tryb pracy komisji konkursowej, uwzględniając w szczególności sposób ogłaszania konkursu oraz sposób nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę. Korzystając z uprawnienia wynikającego z delegacji ustawowej, Minister Edukacji Narodowej i Sportu wydał rozporządzenie z dnia 23 października 2003 r. /Dz.U. nr 189 poz. 1855/, w którym w par. 1 ust. 1 określił, iż konkurs na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki ogłasza organ prowadzący szkołę lub placówkę, zaś w par. 8, iż organ prowadzący szkołę lub placówkę unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w przypadku stwierdzenia nieuzasadnionego odrzucenia oferty, przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganej obecności 2/3 jej członków, czy innych nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Organem prowadzącym szkołę w myśl przepisów ustawy o systemie oświaty jest organ gminy. Zgodnie z przepisem art. 169 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy gminy dzielą się na stanowiące i wykonawcze. Rozważenia zatem wymaga, któremu z organów gminy można przypisać kompetencje w zakresie ogłaszania i unieważniania konkursów dotyczących powołania na stanowisko dyrektora szkoły.
Normą o charakterze kolizyjnym w rozpoznawanej sprawy jest, zdaniem Sądu, przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, zgodnie z którym do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej, oraz art. 18a ust. 1, w myśl którego rada gminy kontroluje działalność zarządu oraz gminnych jednostek organizacyjnych i w tym celu powołuje komisję rewizyjną. Mając na względzie wynikającą z art. 18 ust. 1 zasadę domniemania właściwości rady "we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania gminy", oraz konstytucyjną zasadę podziału organów gminy na stanowiące i wykonawcze, Sąd dokonując wykładni przepisów art. 36a w związku z art. 5c ustawy o systemie oświaty, stwierdził, iż ustawodawca przekazał innym niż rada gminy organom czynności określone jako "powierzenie stanowiska". Takie działania mają charakter wykonawczy, a nie kontrolny czy stanowiący. Działania natomiast o charakterze kontrolnym należą wyłącznie do zadań rady gminy, o czym stanowi art. 15 ust. 1 i 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przekazanie tych zadań innemu organowi gminy byłoby sprzeczne z konstytucyjnym podziałem organów gminy na stanowiące i wykonawcze, a nadto wiązałoby się z przekroczeniem uprawnień właściwego ministra do wydania aktów wykonawczych. Ogłoszenie konkursu, jako czynność stanowiąca należy zatem do kompetencji rady gminy. Ponadto, Sąd stwierdził, iż czynności związane z ogłaszaniem konkursu i nadzorowaniem prawidłowości jego przebiegu nie mieszczą się, wbrew stanowisku skarżącego, w pojęciu zatrudniania i zwalniania dyrektorów szkół. W ocenie Sądu, powierzenie stanowiska dyrektora jest rezultatem przeprowadzenia w sposób prawidłowy konkursu i stanowi wykonanie rozstrzygnięć konkursu. Na mocy art. 36a w związku z art. 5c ustawy o systemie oświaty, czynności te, jako czynności o charakterze wykonawczym zostały przyznane gminnemu organowi wykonawczemu.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, pełnomocnik Gminy H. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, przez błędną wykładnię przepisów art. 36a ust. 5 i art. 5c pkt 2 ustawy o systemie oświaty, art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz par. 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. Zwrócił także uwagę, iż w zaskarżonym wyroku dotyczącym rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Ś., z dnia 29 czerwca 2004 r., (...), w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Wójta Gminy H. w sprawie ogłoszenia i przeprowadzenia konkursów na stanowisko dyrektorów Zespołów Placówek Oświatowych w O. i H., w sentencji błędnie określono przedmiot rozstrzygnięcia, podając unieważnienie konkursów na stanowiska dyrektorów wymienionych placówek oświatowych. W uzasadnieniu, przedmiotem rozważań jest jednak zarządzenie w sprawie ogłoszenia i przeprowadzenia konkursów i do tego aktu odnosi się skarga kasacyjna.
Zdaniem skarżącej Gminy, wskazane wyżej przepisy całościowo regulują kwestię związaną z powołaniem komisji konkursowej do przeprowadzenia konkursu na dyrektora szkoły oraz unieważnienia tych konkursów. Zamiarem ustawodawcy było powierzenie tych czynności organowi prowadzącemu szkołę, którym według strony skarżącej jest właśnie wójt. Gdyby bowiem ustawodawca chciał zadanie w zakresie ogłoszenia konkursu przyznać radzie gminy jako organowi stanowiącemu, to z pewnością uczyniłby to w przepisach ustawy o systemie oświaty lub też wprost w ustawie o samorządzie gminnym. Ponadto niezrozumiały jest fakt, iż Sąd w uzasadnieniu wyroku, odnośnie jednych czynnościach uznaje Wójta Gminy H. za organ prowadzący szkołę, zaś w innych już nie. Sytuacja, w której każde powierzone wójtowi zadanie należałoby rozdzielać na pojedyncze czynności i przeprowadzać interpretacje, czy któraś z nich nie jest czynnością "stanowiącą", należącą do kompetencji rady gminy, uniemożliwiłaby praktycznie wykonywanie zadań przez właściwe organy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie, twierdząc iż Sąd I Instancji w sposób wnikliwy i wszechstronny przeprowadził wykładnię przepisów, mających zastosowanie w sprawie, jak również wykazał powody, dla których uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wniesiona przez Gminę H. ma usprawiedliwione podstawy.
Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, który z organów gminy, w świetle art. 36a ust. 5 i art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./, art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej /Dz.U. nr 189 poz. 1855/, jest organem uprawnionym do ogłoszenia, przeprowadzenia, a co za tym również idzie, unieważnienia konkursu na dyrektora szkoły.
Sąd I instancji rozpoznając przedmiotową sprawę podzielił stanowisko Wojewody Ś., iż podmiotem uprawnionym do ogłoszenia konkursów na stanowiska dyrektorów Zespołu Placówek Oświatowych w O. i Zespołu Placówek Oświatowych w H. była Rada Gminy H. A skoro Rada Gminy H. posiadała kompetencje do ogłoszenia przedmiotowych konkursów to należało również uznać, iż tylko ona była uprawniona do ich unieważnienia.
Zaprezentowane stanowisko nie jest zasadne.
Przede wszystkim należy rozważyć, jakie znaczenie dla określenia kompetencji poszczególnych organów samorządu terytorialnego może mieć treść powoływanego wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r.
Otóż w art. 36a ust. 7a ustawy o systemie oświaty, zawarta została delegacja ustawowa dla właściwych ministrów, do określenia w drodze rozporządzenia regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły oraz trybu pracy komisji konkursowej, z uwzględnieniem w szczególności sposobu ogłaszania konkursu i sposobu nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, iż wszelkie czynności związane ze sposobem ogłaszania konkursu i nadzorowaniem prawidłowości postępowania konkursowego przypisane zostały organowi prowadzącemu szkołę lub placówkę, bez wskazania o jaki konkretnie organ chodzi.
Zawarte w par. 1 ust. 1 i par. 8 przytoczonego wyżej rozporządzenia sformułowania, iż konkurs na stanowisko dyrektora ogłasza organ prowadzący szkołę lub placówkę oraz, że organ ten unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie, nie mogą świadczyć, iż przepisy te określają kompetencje dla konkretnego organu prowadzącego szkołę, spośród wymienionych w art. 5c ustawy o systemie oświaty. Sformułowania dotyczące organu prowadzącego szkołę, są jedynie powtórzeniem treść przytoczonej wyżej normy zawierającej delegację do wydana rozporządzenia.
Odpowiedzi na pytanie, który z organów gminy uprawniony jest do ogłoszenia i przeprowadzenia konkursu oraz jego unieważnienia należy zatem poszukiwać wyłącznie w drodze wykładni przepisów ustawy o systemie oświaty.
W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę na treść art. 5c ustawy o systemie oświaty, w którym ustawodawca w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego szkołę powierzył trzem grupom podmiotów. Do pierwszej grupy zakwalifikował radę gminy, radę powiatu i sejmik województwa, do drugiej - wójta, burmistrza /prezydenta miasta/, zarząd powiatu, zarząd województwa, natomiast do trzeciej - wójta, burmistrza /prezydenta miasta/, starostę, marszałka województwa. W punktach od 1 do 3 poszczególnym grupom organów prowadzących szkołę przypisane zostały kompetencje do wykonywania konkretnie określonych zadań.
I tak w pkt 1 art. 5c organom stanowiącym jednostek samorządowych, powierzone zostały zadania wymienione w art. 5 ust. 9, art. 58 ust. 6, art. 59 ust. 1 oraz art. 62 ust. 1 i 5 ustawy. Z analizy tych przepisów wynika, iż zadania w nich wymienione dotyczą tworzenia, znoszenia i łączenia placówek oświatowych oraz nadawania im statutów.
W pozostałych dwóch punktach art. 5c kompetencje zostały rozdzielone pomiędzy organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego i dotyczą one w większości zadań związanych z prowadzeniem utworzonych, przez organy stanowiące, placówek oświatowych
W punkcie drugim art. 5c, do kompetencji wójta, burmistrza /prezydenta miasta/, zarządu powiatu, zarządu województwa, jako organu prowadzącego szkołę należy wykonywanie czynności określonych między innymi w art. 36a ust. 1, 2, 4, 4a, 5, 6, i 9 ustawy o systemie oświaty.
Przepis art. 36a w dacie podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Ś. stanowił, iż stanowisko dyrektora szkoły lub placówki, z zastrzeżeniem ust. 2, powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę /ust. 1/. W pozostałej części tego przepisu uregulowana została procedura wyłonienia kandydata na stanowisko tegoż dyrektora. Mianowicie, zgodnie z ust. 3 kandydata wyłania się drodze konkursu. Przy czym wymogu przeprowadzenia konkursu nie stosuje się do szkół i placówek publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne nie będące jednostkami samorządu terytorialnego /ust. 3a/. Jeżeli jednak do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w jego wyniku nie będzie wyłoniony kandydat, wówczas organ prowadzący szkołę może powierzyć to stanowisko ustalonemu przez siebie kandydatowi, oczywiście po spełnieniu wymogów wynikających z tego przepisu /ust. 4/. W ust. 5, 6, 7 określony został skład i zasady powołania członków komisji konkursowej. Z ust. 8 wynika natomiast, iż stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza się na okres 5 lat szkolnych, i po upływie tego okresu organ prowadzący szkołę w trybie ust. 9 może przedłużyć powierzenie stanowiska dyrektora szkoły na kolejne okresy wymienione w ust. 8 osobie, która już takie stanowisko piastuje. Jak z powyższego widać, ustawodawca wprowadzając zasadę obsadzania stanowisk dyrektorów w drodze konkursów, przewidział również możliwość odstąpienia od przeprowadzenia konkursu, przekazując do wyłącznej kompetencji organu wykonawczego gminy powołanie dyrektora. Z treści tego przepisu, rozpatrywanego łącznie z przepisem art. 5c pkt 2 ustawy wynika, iż wszystkie wymienione w nim kompetencje zostały powierzone wójtowi, burmistrzowi /prezydentowi/, zarządowi powiatu lub zarządowi województwa. Pominięcie w art. 5c pkt 2, punktów 3, 5b, 7, 7a, 8, 9a i 10 art. 36a ustawy, spowodowane zostało tym, iż przepisy nie zawierają żadnych zapisów dotyczących kompetencji organów.
Jeśli chodzi o art. 36a ust. 3 ustawy o systemie oświaty to stwierdzić trzeba, iż przepis ten określa wyłącznie zasadę wyłaniania kandydata na stanowisko dyrektora szkoły w drodze konkursu. Nie mówi natomiast przez kogo ma być ogłoszony i przeprowadzony. Natomiast zgodnie z art. 36a ust. 5 ustawy, w celu przeprowadzenia konkursu, organ prowadzący szkołę, a jest nim w myśl cytowanego wcześniej art. 5c pkt 2 - wójt gminy, powołuje komisję konkursową w składzie określonym tym przepisem. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że to wójt gminy jest organizatorem konkursu na dyrektora szkoły. Powołuje on bowiem komisję i do jego kompetencji winien należeć nadzór nad jej pracą. Powoływane wyżej rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, reguluje tylko kwestie organizacyjne, związane z miejscem ogłoszenia konkursu, jego przeprowadzenia, trybu pracy komisji i nadzorowania jej pracy oraz przesłanki unieważnienia konkursu.
Przedstawiona analiza przepisów zawartych w art. 36a i art. 5c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wskazuje, że to wójt gminy jest podmiotem, któremu zostały powierzone kompetencje do podejmowania wszystkich czynności związanych z obsadzaniem stanowisk dyrektorów w szkołach publicznych prowadzonych przez gminy. Oznacza to, że wójt jako organ prowadzący szkołę, ogłasza konkurs na stanowisko dyrektora szkoły /par. 1 rozporządzenia/, a co za tym idzie jest również uprawniony do jego unieważnienia /par. 8 rozporządzenia/.
Jeśli zatem, w świetle powołanych przepisów ustawy o systemie oświaty, sporne kompetencje organu wykonawczego gminy /wójta/ są określone ustawowo, to przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591/, wprowadzający zasadę domniemania właściwości rady gminy, której celem jest zapobieganie sporom kompetencyjnym między organami gminy, nie ma w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Wspomniany przepis wprowadza domniemanie kompetencji rady gminy, ale wyłącznie w przypadku, gdy sprawa pozostaje w zakresie działanie gminy a na podstawie przepisów ustaw nie można ustalić, który z jej organów jest właściwy do jej załatwienia. Sytuacja taka nie występuje jednak w rozpoznawanej sprawie.
Zgodzić się również trzeba ze stanowiskiem strony skarżącej, że gdyby ustawodawca chciał zadania w zakresie ogłoszenia konkursu oraz jego unieważnienia przyznać radzie gminy to z pewnością uczyniłby to w przepisach ustawy o systemie oświaty lub też wprost w ustawie o samorządzie gminnym. Dlatego też rozważania Sądu I instancji na temat konstytucyjnego podziału kompetencji stanowiących i wykonawczych między organy gminy, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze należy również podkreślić, że wykładnia art. 36a w zw. z art. 5c ww. ustawy, dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z którą przyjmuje się w ramach jednego przepisu, iż do powierzenia stanowiska dyrektora, co jest rezultatem przeprowadzenia w sposób prawidłowy konkursu i stanowi wykonanie rozstrzygnięć konkursu, właściwy jest wójt, natomiast do ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora właściwa jest rada gminy, prowadziłaby w ocenie Sądu, do zaprzeczenia racjonalności ustawodawcy.
O słuszności przedstawionej wyżej interpretacji przepisów ustawy o systemie oświaty świadczy również obecna linia orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. wyroki NSA z dnia 22 czerwca 2005 r., I OSK 123/05 i 124/05 - nie publ.; wyrok NSA z dnia 19 lipca 2005 r. I OSK 591/05 - nie publ./, zgodnie z którą, poszczególne czynności związane z obsadzaniem stanowisk dyrektorów placówek oświatowych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego przekazane są do kompetencji organów wykonawczych tych jednostek. Ten punkt widzenia potwierdzają także załączone do akt sądowych pisma Ministra Edukacji Narodowej i Sportu oraz Rządowego Centrum Legislacji, które mimo, iż nie stanowią wykładni obowiązującego prawa, to z pewnością mogą być wskazówką w jakim kierunku będą zmierzały ewentualne zmiany legislacyjne.
Odnosząc się, do błędnego oznaczenia przedmiotu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z dnia 25 października 2004 r., polegającego na wpisaniu słów "unieważnienia konkursów", podczas gdy prawidłowo powinno być "przeprowadzenia konkursów", to zauważyć należy, iż omyłka ta nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego było rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ś. podjęte w określonym dniu i oznaczone konkretnym numerem. Dane te zostały prawidłowo wpisane w sentencji wyroku i były wystarczające do identyfikacji zaskarżonego aktu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż zarzuty skargi kasacyjnej, z wyjątkiem zarzutu naruszenia par. 8 wymienianego wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, który w odniesieniu do ogłoszenia i przeprowadzenia konkursu nie mógł mieć zastosowania, były w pełni usprawiedliwione. Jednocześnie Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik spraw.
Wobec powyższego, na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI