I OSK 328/07

I OSK 328/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge -Lissowska /przewodniczący/
Jolanta Szaniecka /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec
Symbol z opisem
6294 Przejęcie mienia na podstawie umów międzynarodowych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1189/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-11-28
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183 par 2 i art. 33 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie Małgorzata Borowiec NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. T. - D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1189/06 w sprawie ze skargi A. T. - D. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przejęcia mienia na podstawie umów międzynarodowych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz A. T. - D. kwotę 430 (czterysta trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2006 r. oddalił skargę A. T.-D. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] w przedmiocie przejęcia mienia na podstawie umów międzynarodowych.
W podstawach powołanego wyroku przedstawiono następujące ustalenia:
Zaskarżoną decyzją Minister Finansów utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], w której stwierdzono przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] objętej wykazem hipotecznym whl [...] K. [...] Kw nr [...] należącej niegdyś do M. L. a obecnie stanowiącej własność A. T.-D..
W uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia wskazano m. in., że Komisja Stanów Zjednoczonych ds. Uregulowania Roszczeń Zagranicznych decyzją nr [...] na podstawie wniosku zarejestrowanego w tej komisji pod nr [...] na mocy Układu zawartego w dniu 16 lipca 1960 r. między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych Ameryki przyznała M. L. odszkodowanie m. in. za nieruchomość położoną w K. przy ul. [...]. Organ dodał, iż w jego ocenie postępowanie administracyjne może być zakończone w niniejszej sprawie wydaniem decyzji ostatecznej stwierdzającej przejście prawa własności ww. nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 1, 2 i 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. z 1968 r., nr 12, poz. 65) w związku z Układem między Rządem USA a Rządem PRL dotyczącym roszczeń obywateli USA. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez stronę organ podniósł, że w aktach sprawy znajdują się tłumaczenia dokumentów dokonane przez tłumacza przysięgłego, które mają taką samą moc dowodową jak dokumenty oryginalne, a poza tym strona otrzymała do wglądu dokumenty oryginalne w języku angielskim oraz ich kopie, zaś organ nie był w posiadaniu innej dokumentacji niż ta która została przekazana przez USA stronie polskiej. Podkreślono również że Minister nie ma uzasadnionych podstaw prawnych ku temu aby dokumenty te kwestionować, a istnienie takich właśnie a nie innych dokumentów jest konsekwencją ustaleń pomiędzy rządami obu państw. Organ uznał także za chybiony zarzut strony jakoby brak było w sprawie oświadczenia M. L. dotyczącego zrzeczenia się przez niego roszczenia, albowiem takie dokumenty były przedstawione przez wnioskodawców w sytuacji pewnych wątpliwości zaistniałych przed amerykańską komisją odszkodowawczą. W szczególności było to wymagane, gdy podmiot występujący o roszczenie nie przekazał odpowiednich dokumentów potwierdzających jego prawo własności. Oznacza to - w ocenie organu - że w tym przypadku Komisja dysponowała dostatecznymi dowodami potwierdzającymi prawo własności M. L.. Dodatkowo organ powołał orzecznictwo NSA, które wyraźnie wskazuje na to, że decydujące znaczenie w tego typu sprawach ma fakt wystąpienia przez właściciela o odszkodowanie oraz to, czy takie odszkodowanie otrzymał i to bez względu na to, czy podpisał oświadczenie o zrzeczeniu się jakichkolwiek roszczeń.
Wnosząc skargę na powyższą decyzję A. T.-D. zarzuciła jej naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych, art. II i art. V ust. C Układu między Rządem USA i Rządem PRL dotyczącego roszczeń obywateli USA oraz punktu A załącznika do tego układu, a także art. 77 § 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako: kpa) i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.). W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m.in., że umową międzynarodową w rozumieniu prawa polskiego może być tylko umowa ratyfikowana i należycie ogłoszona, a w/w. układ nie został ratyfikowany, ani ogłoszony. Dodatkowo skarżąca wskazała, iż jako dowód w sprawie może być traktowane tylko to, co bezspornie przyczynia się do wyjaśnienia sprawy, a przymiotu takiego nie mogą mieć odbitki kserograficzne dokumentów urzędowych, w szczególności sporządzonych przez państwo obce. Zarzut naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 kpa skarżąca uzasadniła z kolei brakiem dowodów na to że istotnie mienie M. L. zostało przejęte przez Polskę, ewentualnie na to, że zrzekł się on swoich roszczeń i otrzymał odszkodowanie. Skarżąca zwróciła uwagę także na niekonsekwencję ze strony organu, albowiem w identycznym stanie faktycznym raz wykazał że bezprzedmiotowe byłoby stwierdzenie przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa i postępowanie umorzył, następnym zaś razem uznał, że nieruchomość przeszła na rzecz Skarbu Państwa, aczkolwiek w obydwu przypadkach ujawnienie w księgach wieczystych nowych właścicieli wywołało nieodwracalne skutki prawne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że Układ między Rządem Stanów Zjednoczonych, a Rządem PRL zawarty 16 lipca 1960 r. jest umową międzynarodową w rozumieniu ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r., o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12 poz. 65). Taka ocena układu, a także powołanej ustawy dokonana została w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1999 r., (OSA 2/98 - ONSA 1999 nr 4 poz. 110). W dalszej kolejności Sąd stwierdził, że podstawą przejścia własności na rzecz Skarbu Państwa było wystąpienie o odszkodowanie i otrzymanie takiego odszkodowania. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2000 r. (SK 31/99/OTK24 Nr 737/2000), w którym również wskazano, że przyznanie odszkodowania uzależnione było od złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa własności. Trybunał podkreślił, że fakt przyjęcia odszkodowania w zamian za utratę własności potwierdzony jest w oświadczeniu obejmującym zrzeczenie się własności na rzecz rządu PRL. Sąd dodał, że z treści uwierzytelnionych tłumaczeń dokumentów przedstawionych przez stronę amerykańską wynika, że wydane zostały dwie decyzje; pierwsza z [...] lipca 1965 r. mocą której przyznano odszkodowanie występującym z roszczeniami M. L., Otto E.L., E. S. L., A. i L. i H. L. za utratę majątku w Polsce i druga z dnia [...] marca 1966 r., którą przyznano M. L. dodatkowe odszkodowanie za nieruchomość położoną w K. przy ul. [...]. To odszkodowanie było następstwem wystąpienia przez w/w z dodatkowym roszczeniem, a jego podstawą była również "umowa o roszczeniach polskich z 1960 r.". Dalej Sąd stwierdził, że wypłata odszkodowań była kwestią najistotniejszą z punktu widzenia możliwości zastosowania przepisów powołanej wyżej ustawy z 9 kwietnia 1968 r., a fakt przyjęcia odszkodowania jest w rozpoznawanej sprawie równoznaczny z utratą własności mienia pozostającego w Polsce. Utrata taka jest także następstwem złożenia oświadczenia obejmującego zrzeczenie się własności na rzecz rządu PRL. Bez takiego oświadczenia wypłata odszkodowania przez Komisję USA nie byłaby możliwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny dodał także, iż nie do pogodzenia z poczuciem sprawiedliwości rozumianej zgodnie ze standardami obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa byłaby sytuacja, w której z jednej strony stwierdza się przyznanie odszkodowania za majątek pozostawiony w Polsce, z drugiej zaś uznaje się, że ten kto odszkodowanie otrzymał, nie utracił prawa własności do tego majątku. Ponadto wskazał, iż kwestia rozdysponowania majątku ze względu na brak stosownych decyzji właściwych organów państwa i nabycie go przez osoby trzecie ze względu na wydanie odpisów z ksiąg wieczystych określonej treści wymaga stosownego postępowania przed sądem powszechnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakceptował też pogląd Ministra Finansów iż rozstrzygnięcia podejmowane w oparciu o przepisy ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych mają charakter deklaratoryjny, a na przeszkodzie ich wydania nie stoi ujawnienie w księgach wieczystych prawa własności innych niż Skarb Państwa podmiotów. Za nietrafny został także uznany zarzut naruszenia przez organ art. II i art. V ust. C Układu między Rządem USA i Rządem PRL, bowiem dokonując analizy postanowień układu należy dojść do przekonania że to Rząd USA a nie Rząd PRL badał każdy wniosek zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym, a konsekwencją tego była wypłata odszkodowania w określonej wysokości, bądź odmowa takiej wypłaty, na co jednak władze PRL nie miały żadnego wpływu. Sąd I instancji wskazał również, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przywołanych przez skarżącą art. 7 i 77 kpa, bowiem organ podejmujący rozstrzygnięcie zmuszony było bazować na materiale dowodowym pochodzącym w znacznej części z państwa obcego (USA), na którego treść i formę nie miał i nie mógł mieć żadnego wpływu, a także nie miał uprawnień pozwalających na domaganie się dokumentów, "których obecnie nie ma i które de facto nigdy nie istniały". Na koniec Sąd stwierdził, iż nie można organowi zarzucić działania bez podstawy prawnej, bądź też działania z przekroczeniem granic obowiązującego prawa, a co za tym idzie naruszenia przepisu art. 7 Konstytucji RP.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła A. T.-D., wnosząc o uchylenie w całości ww. wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako ppsa) przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia decyzjami Ministra Finansów art. 107 § 1 i 2 kpa w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie trybu dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. z 1968 r., nr 17, poz. 109), a także naruszenia w postępowaniu poprzedzającym te decyzje art. 7, 76 § 1 i 77 kpa;
2. naruszenie art. III Układu między Rządem USA i Rządem PRL dotyczącym roszczeń obywateli USA przez faktyczne przyjęcie, że M. L. otrzymał odszkodowanie; a także,
3. naruszenie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych przez przyjęcie, że Układ między Rządem USA i Rządem PRL dotyczący roszczeń obywateli USA był podstawą prawną przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w Krakowie, przy ul. [...]. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem zaakceptował wadliwą decyzję Ministra Finansów, gdyż zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie trybu dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych decyzja stwierdzająca przejście prawa na rzecz Skarbu Państwa, obok szczegółowego oznaczenia międzynarodowej umowy, będącej podstawą przejścia, powinna zawierać datę wejścia w życie tej umowy, a data ta nie została określona w obu decyzjach Ministra Finansów, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie uwzględniając w swoim wyroku tej okoliczności i w konsekwencji nie uchylając decyzji Ministra Finansów naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ppsa. Dodatkowo skarżąca wskazała, iż Minister Finansów naruszył art. 7 i 77 kpa, a Wojewódzki Sąd Administracyjny, akceptując tę praktykę, wbrew przepisowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa nie uwzględnił skargi. Skarżąca zarzuciła także, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli decyzji Ministra Finansów, kierował się treścią tłumaczeń pism przedstawionych przez stronę amerykańską, nie zapoznał się zaś ze źródłowymi pismami, nawet organoleptycznie i nie dostrzegł, iż w rzeczywistości w postępowaniu administracyjnym Minister Finansów posługiwał się kopiami dokumentów obcych, nie uwierzytelnionych choćby w formie "apostille", traktując je z naruszeniem art. 76 § 1 kpa jako dokumenty urzędowe i to wspomniane uchybienia miały zasadniczy wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wskazała także, iż choć art. III Układu z dnia 16 lipca 1960 r. przewiduje rozdzielanie sumy zapłaconej rządowi amerykańskiemu pomiędzy osoby, które wystąpiły z roszczeniami to w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dowodu na to, że M. L. otrzymał to, co było rozdzielane, czyli odszkodowanie, a więc Wojewódzki Sąd Administracyjny bezpodstawnie przyjął, że osoba ta odszkodowanie otrzymała. Skarżąca nadmieniła także, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny niekonsekwentnie argumentuje przejście prawa własności nieruchomości na Skarb Państwa, bowiem w jednym miejscu stwierdza, że podstawą przejścia prawa własności było otrzymanie odszkodowania, a w innym zaś, że również złożenie oświadczenia "obejmującego zrzeczenia się majątku". Na koniec skarżąca podniosła, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych, jej przepisy mają zastosowanie do wpisów w księgach wieczystych tytułu własności nieruchomości, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowych umów określonych w tym przepisie, przy czym podstawą wpisu jest decyzja Ministra Finansów, która mogła być zatem wydana tylko w przypadku ustalenia, że Układ z dnia 16 lipca 1960 r. między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki i Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczący roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych zawierał postanowienie o nabyciu przez Skarb Państwa tych praw, co do których roszczenia zostały zaspokojone w następstwie wykonania Układu, stąd też nie znajduje uzasadnienia przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny za Ministrem Finansów (a także dotychczasowym orzecznictwem), że Skarb Państwa stał się na mocy Układu właścicielem nieruchomości przy ul. [...] w K., gdyż analiza postanowień Układu nie wskazuje na to, aby zawierał on tego rodzaju ustalenia.
Wnosząc odpowiedź na skargę kasacyjną, Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż zarzut dotyczący braku daty wejścia w życie umowy - Układu polsko-amerykańskiego z dnia 16 lipca 1960 r., jest chybiony, gdyż w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] wskazany jest moment wejścia w życie Układu.
W odpowiedzi na zarzut braku oryginalnych dokumentów w aktach sprawy organ wyjaśnił, iż znajdują się tam ich tłumaczenia przysięgłe, które mają taką samą moc dowodową jak dokumenty oryginalne, zaś zgodnie z ustaleniami Układu polsko-amerykańskiego Minister Finansów nie ma prawa do ubiegania się od strony amerykańskiej o dokumenty w innej formie, (a dokładnie o oryginały decyzji, gdyż wnioski znajdujące się w zasobach archiwalnych są oryginalne) tym bardziej, że układ został w całości wykonany przez strony. W nawiązaniu do ponownie podniesionego zarzutu braku dowodu na okoliczność otrzymania przez M. L. odszkodowania Minister Finansów przypomniał, że zgodnie z Układem z 16 lipca 1960 r. Rząd Polski zgodził się zapłacić sumę 40.000.000 $ w zamian za uregulowanie roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych posiadających mienie w Polsce. Strona polska wywiązała się z tego zobowiązania. Rozdzielenie powyższej sumy leżało w gestii Rządu Stanów Zjednoczonych (czyli bez dostarczenia stronie polskiej potwierdzeń otrzymania odszkodowania), a strona polska nie miała prawa ingerować w tę kwestię. Taka procedura przyznawania odszkodowań nie może stanowić argumentu podważającego fakt przyznania M. L. odszkodowania. Amerykańska Komisja Odszkodowawcza stwierdziła, że zgłaszający roszczenie M. L. ma prawo do odszkodowania i to stanowiło dla Ministra Finansów wystarczającą przesłankę do wydania decyzji deklaratoryjnej na podstawie ustawy z 9 kwietnia 1968 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Granice kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny zakreśla art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej ppsa). Zgodnie z tym przepisem Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Z tak wyznaczonego zakresu orzekania wynika, że Naczelny Sad Administracyjny ma obowiązek zbadania, czy nie zachodzi jedna z przesłanek nieważności postępowania, wymieniona w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 ppsa. Wystąpienie którejkolwiek z przyczyn nieważności wskazanych w powołanym przepisie oznacza, że postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym było nieważne. Taka zaś wada postępowania czyni koniecznym uchylenie zaskarżonego wyroku, nawet gdy zarzut nieważności nie został podniesiony w skardze kasacyjnej (art. 186 ppsa).
Jedną z przyczyn nieważności postępowania, wskazaną w art. 183 § 2 pkt 5 ppsa jest pozbawienie strony możności obrony swych praw.
Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Podstawę zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2006 r. w przedmiocie przejęcia mienia na podstawie umów międzynarodowych stanowił art. 1, 2 i 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. z 1968 r. Nr 12 poz. 65) oraz Układ między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki, a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczący roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, sporządzony w Waszyngtonie dnia 16 lipca 1960 r.
W powołanej decyzji, podobnie jak i w poprzedzającej ją decyzji z dnia [...], jako strony postępowania administracyjnego i adresaci decyzji, wskazani zostali między innymi: S. (A.) L., H. L. L., S. L., D. S., J. L., A. L.. Osoby te są spadkobiercami M. L. i na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K.-Ś. z dnia [...] kwietnia 1995 r. I Ns. [...] wpisane zostały jako współwłaściciele nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą Kw nr [...], w miejsce spadkodawcy. Wynika to z odpisu historii powołanej księgi wieczystej oraz notarialnej umowy sprzedaży z dnia [...] lutego 1997 r. nr rep. [...] - dokumentów zamieszczonych na kartach 33 - 34 i 73 - 75 akt administracyjnych. Wspomnianą umową sprzedaży z [...] lutego 1997 r. spadkobiercy M. L. sprzedali swoje udziały w opisanej wyżej nieruchomości skarżącej A. T.-D.. Wobec powyższego wymienieni wyżej następcy prawni M. L., stosownie do art. 33 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony. Nie może budzić wątpliwości, że sukcesorzy M. L. mają interes prawny w niniejszej sprawie. Wystarczy bowiem wskazać, że wynik postępowania prowadzonego w trybie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa (...) może rzutować na ocenę skuteczności nabycia przez spadkobierców M. L. prawa do przedmiotowej nieruchomości, na podstawie dziedziczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 września 2004 r. III CK 276/2003 Lex nr 174189). Dodać przy tym należy, że dla oceny pozycji procesowej wskazanych wyżej osób w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez znaczenia pozostaje fakt, że niektórym z tych osób organ nie doręczył skutecznie kierowanych do nich decyzji.
W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, nie zawiadomiono S. (A.) L. oraz H. L.-L. o toczącym się postępowaniu w tym, o miejscu i terminie rozprawy, która odbyła się przed tym Sądem 28 listopada 2006 r. i poprzedzała wydanie zaskarżonego wyroku. W istocie wymienione osoby całkowicie wyłączone zostały od udziału w postępowaniu przed Sądem I instancji.
W tej sytuacji należało uznać, że zaskarżony wyrok został wydany w warunkach, o których mowa w art. 183 § 2 pkt 5 ppsa, co sprawia, że postępowanie przed Sądem I instancji dotknięte jest wadą nieważności .
Z przyczyn wyżej podanych Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji, rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego w oparciu o przepis art. 203 pkt 1 powołanej ustawy.