I OSK 327/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie sprzedaży lokali użytkowych, uznając, że rada miała kompetencje do ustalenia zasad sprzedaży, w tym maksymalnego okresu spłaty rat.
Skarga kasacyjna dotyczyła uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie sprzedaży lokali użytkowych, w której ustalono maksymalny okres spłaty rat do 2 lat dla lokali użytkowych i 3 lat dla mieszkań, a także jednorazowe pobranie pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o samorządzie gminnym, twierdząc, że rada przekroczyła swoje kompetencje. Sąd I instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał ten wyrok w mocy, uznając, że rada miała prawo ustalić ogólne zasady sprzedaży, które nie modyfikowały przepisów ustawowych, a jedynie mieściły się w ich granicach.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. L.-W. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa z 2006 r. w sprawie sprzedaży lokali użytkowych. Skarżąca kwestionowała § 1 pkt 9 i 10 uchwały, dotyczące rozłożenia spłaty rat do 2 lat dla lokali użytkowych i 3 lat dla mieszkań, a także jednorazowego pobrania pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Zarzucała, że te postanowienia są niezgodne z ustawą o gospodarce nieruchomościami, która dopuszcza spłatę do 10 lat, oraz że rada przekroczyła swoje kompetencje, modyfikując regulacje ustawowe i wkraczając w kompetencje organu wykonawczego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że rada gminy, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym, miała kompetencje do ustalenia ogólnych zasad zbywania nieruchomości, które przekraczają zakres zwykłego zarządu. Określenie maksymalnego okresu spłaty rat do 2 lat dla lokali użytkowych mieściło się w granicach ustawowych (do 10 lat) i nie stanowiło modyfikacji prawa materialnego. Sąd podkreślił, że uchwała stanowi akt prawa miejscowego, który może kształtować sytuację prawną podmiotów spoza administracji, a rada ma większą swobodę w tym zakresie niż organ administracji przy wydawaniu rozporządzeń. NSA podzielił stanowisko WSA, że rada działała w zakresie swoich kompetencji, a warunki przeniesienia własności konkretnej nieruchomości są konkretyzowane w akcie notarialnym przez organ wykonawczy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, rada gminy jest uprawniona do ustalania ogólnych zasad zbywania nieruchomości komunalnych, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, o ile mieści się to w granicach ustawowych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że rada gminy, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g., ma kompetencje do ustalania zasad sprzedaży nieruchomości, w tym maksymalnego okresu spłaty rat, o ile nie narusza to przepisów ustawowych. Określenie maksymalnego okresu spłaty do 2 lat dla lokali użytkowych mieściło się w ustawowej granicy 10 lat i nie stanowiło modyfikacji prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt. 9 lit. a
Ustawa o samorządzie gminnym
Upoważnia radę gminy do podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości.
u.g.n. art. 70 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Cena nieruchomości sprzedawanej w drodze bezprzetargowej może zostać rozłożona na raty na czas nie dłuższy niż 10 lat. Ustawodawca dopuścił możliwość rozkładania na raty ceny nieruchomości publicznej, sprzedawanej w trybie bezprzetargowym, zakreślając jedynie górną granicę czasu spłaty należności do lat 10.
Pomocnicze
u.s.g. art. 30 § ust. 2 pkt. 3
Ustawa o samorządzie gminnym
u.g.n. art. 25 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 72 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego muszą być wydawane na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.
Konstytucja RP art. 169 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Reguluje podział organów gminy na stanowiące i wykonawcze.
P.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 147 § ust. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kompetencja WSA do stwierdzenia nieważności uchwały.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy.
k.c. art. 360
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada Miasta Krakowa miała kompetencje do ustalenia ogólnych zasad sprzedaży lokali użytkowych, w tym maksymalnego okresu spłaty rat, mieszczącego się w granicach ustawowych. Ustalenie maksymalnego okresu spłaty rat do 2 lat dla lokali użytkowych nie stanowiło modyfikacji prawa materialnego ani naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uchwała rady gminy stanowi akt prawa miejscowego, a rada ma większą swobodę w jej kształtowaniu niż organ administracji przy wydawaniu rozporządzeń.
Odrzucone argumenty
Rada Miasta Krakowa przekroczyła swoje kompetencje, modyfikując regulacje ustawowe dotyczące czasu spłaty ceny nieruchomości i sposobu zapłaty oprocentowania. Określenie warunków zbycia nieruchomości należy do wyłącznej kompetencji organu wykonawczego gminy, a nie rady. Uchwała była sprzeczna z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o samorządzie gminnym.
Godne uwagi sformułowania
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. W przypadku aktów prawa miejscowego, Konstytucja nie formułuje takich rygorów co do ich treści, jak w przypadku rozporządzeń. Organ samorządu terytorialnego ma większą swobodę, stanowiąc akt prawa miejscowego, niż organ administracji publicznej, stanowiąc rozporządzenie. Uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Cena nieruchomości sprzedawanej w drodze bezprzetargowej może zostać rozłożona na raty, na czas nie dłuższy niż 10 lat. Ustawa nie wprowadza ograniczeń w zakresie pobierania odsetek z góry od pierwszej raty.
Skład orzekający
Bożena Popowska
przewodniczący sprawozdawca
Jan Paweł Tarno
członek
Joanna Runge - Lissowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kompetencji rady gminy w zakresie sprzedaży nieruchomości komunalnych i interpretacja przepisów dotyczących rozkładania ceny na raty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży lokali użytkowych przez gminę i interpretacji przepisów w kontekście podziału kompetencji między radą a organem wykonawczym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podziału kompetencji w samorządzie i zasad sprzedaży nieruchomości komunalnych, co jest istotne dla prawników i samorządowców.
“Czy rada gminy może ustalać własne zasady sprzedaży mieszkań? NSA rozstrzyga spór o kompetencje.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 327/13 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2013-04-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-02-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bożena Popowska /przewodniczący sprawozdawca/ Jan Paweł Tarno Joanna Runge - Lissowska Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane II SA/Kr 1183/11 - Wyrok WSA w Krakowie z 2011-12-28 I OZ 725/12 - Postanowienie NSA z 2012-10-02 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591 art. 18 ust. 2 pkt. 9 lit. a w zw. z art. 30 ust. 2 pkt. 3 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn. Dz.U. 2010 nr 102 poz 651 art. 25 ust. 7, art. 70 ust. 2, art. 72 ust. 2 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 94, art. 169 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. L. – W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1183/11 w sprawie ze skargi M. L.- W. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 maja 2006 r. nr CX/1099/06 w przedmiocie sprzedaży lokali użytkowych stanowiących własność Gminy Kraków oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 grudnia 2011 r. oddalił skargę M.L.-W. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 maja 2006 r. nr CX/1099/06 w przedmiocie sprzedaży lokali użytkowych stanowiących własność Gminy Kraków (dalej uchwała). W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd I instancji wskazał, że Rada Miasta Krakowa podjęła w dniu 24 maja 2006 r. w/w uchwałę. W dniu [...] czerwca 2011 r. powyższą uchwałę zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. L.-W., zam. w M., ul. [...]. W skardze stwierdziła ona, że w dniu [...] kwietnia 2011 r. wezwała Radę Miasta Krakowa o "zaprzestanie naruszania prawa przez poprawienie i uzupełnienie" uchwały. Rada nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie. Odpowiedział tylko negatywnie Prezydent Miasta Krakowa. Skarżąca zakwestionowała § 1 pkt 9 i pkt 10 w/w uchwały, ponieważ "rozłożenie maksymalne spłaty rat dla lokali użytkowych do 2 lat i mieszkań do 3 lat jest niezgodne z art. 70 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DZ. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., cyt. dalej jako u.g.n.), która dopuszcza spłatę rat do 10 lat wraz z należnymi odsetkami płatnymi wraz z kolejna ratą. Zakwestionowała ona również jednorazowe pobranie odsetek od ustanowionych rat z góry, jako niezgodne z w/w ustawą oraz z art. 360 K.c., a także jednorazowe pobranie pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości 25% wartości gruntu, gdy art. 71 ust. 3 u.g.n. dopuszcza rozłożenie kwoty na 10 lat wraz z należnymi odsetkami w trybie art. 70 ust. 2-4 u.g.n. W uzasadnieniu skargi M. L.W. nawiązując do uregulowań konstytucyjnych, opisała swoją sytuację, jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą w lokalach przy ul. [...] i [...], w tym koleje swoich starań i swoich relacji z władzami Miasta Krakowa. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Zaznaczono, że skarżąca nie wykazała swojej legitymacji skargowej. Wobec merytorycznych zarzutów skargi wskazano, że zgodnie z art. 70 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, cena nieruchomości sprzedawanej w drodze bezprzetargowej lub w drodze rokowań, o których mowa w art. 37 ust. 2 i 3 oraz w art. 39 ust. 2, może zostać złożona na raty, na czas nie dłuższy niż 10 lat. Wierzytelność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w stosunku do nabywcy z tego tytułu podlega zabezpieczeniu, w szczególności przez ustanowienie hipoteki. Pierwsza rata podlega zapłacie nie później niż do dnia zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości, a następne raty wraz z oprocentowaniem podlegają zapłacie w terminach ustalonych przez strony w umowie. W omawianym przypadku, właściwy organ jedynie może a nie musi rozłożyć cenę sprzedawanej nieruchomości na raty na czas maksymalnie 10 lat. Co istotne zatem, sprzedając lokale użytkowe i mieszkalne Gmina Miejska Kraków jako właściciel, ma prawo ustalić zasady tej sprzedaży, w tym między innymi "okres rozłożenia na raty, warunki i stawkę centową oraz inne wytyczne w granicach wyznaczonych przez treść przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o samorządzie gminnym". Ustalając zasady sprzedaży komunalnych lokali mieszkalnych, korzystając ze swych ustawowych kompetencji, organy Gminy zadecydowały o przyjęciu terminu dwuletniego w przypadku lokali użytkowych, które to terminy mieszczą się w granicach dyspozycji art. 70 ust. 2 u.g.n. Dodatkowo, organy Gminy ustalają terminy zapłaty rat oraz odsetek. Wskazana podstawa prawna legitymuje organy Gminy Miejskiej Kraków do wprowadzenia takiej regulacji. Należy bowiem podkreślić, iż ustawodawca konstruując cytowane wyżej przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dopuścił możliwość rozkładania na raty ceny nieruchomości publicznej, sprzedawanej w rybie bezprzetargowym i zakreślił jedynie górną granicę czasu spłaty należności, ustalając ją do lat 10. A zatem, wprowadzenie przez Radę regulacji, iż cena lokalu mieszkalnego może zostać rozłożona na raty, na czas nie dłuższy niż 3 lata i 2 lata w przypadku lokali użytkowych, zostało uczynione w granicach postanowień przyznanych ustawą. Podkreślono, że pierwszą opłatę za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste w drodze bezprzetargowej można rozłożyć na oprocentowane raty. W sprawach tych stosuje się odpowiednio przepis art. 70 ust. 2-4 u. g. n. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wyrokiem z dnia 28 grudnia 2012 r. podał w pierwszej kolejności, że wbrew stanowisku zawartemu w odpowiedzi na skargę, skarżąca M. L.-W. posiadała taką legitymację, gdyż prowadzi ona działalność gospodarczą w lokalach objętych zaskarżoną uchwałą. W tej sytuacji należało uznać, że jej skarga była dopuszczalna. Następnie Sąd wskazał, że skarga M. L.-W. podlega oddaleniu jako bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnia bowiem skargę na uchwałę organu gminy wtedy, gdy uchwała taka jest sprzeczna z prawem, gdyż jego kompetencja w tej kwestii polega na możliwości stwierdzenia nieważności uchwały (art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - cyt. dalej jako P.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd też, nie będąc związany granicami skargi, Sąd jest zobowiązany poddać analizie cały zaskarżony akt, co oznacza równocześnie, że poza zakresem jego badania pozostają różnorakie działania organów administracji publicznej i innych podmiotów, które nastąpiły po wydaniu tego aktu, jako elementy jego wdrożenia lub wykonania. Analiza zaskarżonej uchwały wykazała, że o jej sprzeczności z prawem nie może być mowy. Została ona podjęta w oparciu o prawidłowo wybraną podstawę prawną i stanowi akt prawa miejscowego nie wykraczający swoją treścią poza umocowanie ustawowe. Badając treść zarzutów skargi Sąd doszedł do przekonania, że polegają one na niezrozumieniu przepisów u.g.n., na nieporozumieniu albo też dotyczą zachowań urzędników Gminy Kraków, które następowały w wykonaniu zaskarżonej uchwały a więc - zgodnie z tym, co powiedziano wyżej - nie podlegają ocenie Sądu. W szczególności skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonej uchwale rozłożono maksymalne spłaty rat do 2 lub 3 lat, podczas, gdy ustawa dopuszcza spłatę rat do lat 10. Wbrew opinii skarżącej, unormowanie to nie jest sprzeczne z ustawą, która w art. 70 ust. 2 czas rozłożenia spłat na raty określa jedynie maksymalnie: "na czas nie dłuższy niż 10 lat", co pozostawia gminie możliwość wyboru każdego okresu mieszczącego się w tych 10 latach. Podobnie, nietrafny jest zarzut jednorazowego pobrania odsetek z góry. Ustawa nie wprowadza w tym zakresie ograniczeń. Z kolei zarzut jednorazowego pobrania pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości 25% wartości gruntu dotyczy właśnie działania Gminy Kraków, które nie może być w tym miejscu oceniane, gdyż nie zostało ono uregulowane w zaskarżonej uchwale. Uchwała nie wypowiada się na temat wysokości procentowej, w jakiej ma być pobierana pierwsza spłata, zastrzegając jedynie, że nie może to być wartość mniejsza niż 20% ceny sprzedaży (§ 1 ust. 10). W skardze kasacyjnej reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika M.L. – W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego, to jest art. 18 ust. 2 pkt. 9 lit. a w związku z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. 2001, nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej u.s.g.) w związku z art. 25 ust. 1, art. 70 ust. 2 oraz art. 72 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm., dalej u.g.n.) w związku z art. 94 i 169 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm., dalej Konstytucja RP), poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Rada Miasta Krakowa uprawniona była do zmodyfikowania przewidzianych w ustawie o gospodarce nieruchomościami regulacji dotyczących czasu spłaty ceny nieruchomości, sposobu zapłaty oprocentowania (uco czyniła w § 1 ust. 9 i 10) zaskarżonej uchwały, podczas gdy określenie tego rodzaju warunków zbycia nieruchomości należy do wyłącznej kompetencji organu wykonawczego gminy, przez co uchwałę Rady Miasta Krakowa należy uznać za podjętą sprzecznie z jej kompetencjami ustawowymi, w sposób poza nie wykraczający, a co za tym idzie sprzeczną z prawem. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta Krakowa nr CX/1099/06 w zaskarżonej części, tj. w zakresie § 1 ust. 9 i 10 zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów pomocy prawnej wg norm przepisanych, udzielonej skarżącej z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości, ani w części. W odpowiedzi na skargę kasacyjną działający za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem Skarżącego, Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi wyłącznie naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 18 ust. 2 pkt. 9 lit. a w związku z art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g. w związku z art. 25 ust. 1, art. 70 ust. 2 oraz art. 72 ust. 2 u.g.n., w związku z art. 94 i 169 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Przy czym, zarzut ten dotyczył błędnej wykładni wymienionych przepisów. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, nieprawidłowa wykładnia wskazanych przepisów przeprowadzona przez Sąd I instancji polegała na przyjęciu, że Rada Miasta Krakowa uprawniona była "do zmodyfikowania" przewidzianych w ustawie o gospodarce nieruchomościami regulacji dotyczących dwóch kwestii: czasu spłaty ceny nieruchomości oraz "sposobu zapłaty oprocentowania". Nadto, nie uwzględniono podziału kompetencji między organem stanowiącym i organem wykonawczym gminy w zakresie gospodarowania gminnym zasobem nieruchomości. Tymczasem, podział kompetencji między tymi organami przewiduje Konstytucja RP. W efekcie bezpodstawnie uznano, że określenie wskazanych wyżej warunków zbycia nieruchomości należy do rady miasta, gdy tymczasem jest to kompetencja organu wykonawczego gminy. Przez pojęcie "błędna wykładnia" przepisów prawa materialnego należy rozumieć "nieprawidłowe w odniesieniu do przyjętych reguł wykładni rozumienie treści obowiązującego przepisu lub zastosowanie przepisu nieobowiązującego" (por. wyrok NSA z 20.07.2011 r., sygn. akt III FSK 335/10, niepubl., zob. też Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, C.H. Beck 2013, pod red. prof. R. Hausera, prof. M. Wierzbowskiego, s. 635). Tak więc, w skardze kasacyjnej prawidłowo określono wskazaną podstawę kasacji, natomiast, zdaniem orzekającego NSA, skarżąca kasacyjnie nie ma racji, przypisując Sądowi I instancji błędną wykładnię wymienionych przepisów. Ustosunkowując się do zarzutów, w pierwszej kolejności wskazać należy na podstawy prawne zaskarżonej uchwały oraz materię, którą reguluje. Jedną z podstaw prawnych jest art. 40 ust. 2 pkt 3 u.s.g., co oznacza, że uchwała stanowi akt prawa miejscowego o charakterze wewnętrznym, adresowanym do organu wykonawczego, którego regulacje mogą kształtować sytuację prawną podmiotów spoza administracji publicznej (zob. m. in. Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz z odniesieniami do ustaw o samorządzie powiatowym i o samorządzie województwa, pod red. R. Hausera i Z. Niewiadomskiego, C. H. Beck 2011, zwł. ss. 201 oraz 433 i 444). W podstawie prawnej zaskarżonej uchwały wskazano także na art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g., upoważniający radę gminy do podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących m.in. zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz wyrażania zgody na dokonanie wymienionych czynności przez organ wykonawczy gminy. W związku ze wskazanymi podstawami prawnymi zaskarżonej uchwały wyjaśnić należy, że w przypadku aktów prawa miejscowego, Konstytucja nie formułuje takich rygorów co do ich treści, jak w przypadku rozporządzeń (art. 92 Konstytucji). Konstytucja wymaga tylko, aby akty te wydawane były na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 94 Konstytucji). W związku z takim unormowaniem konstytucyjnym w doktrynie utrwalił się pogląd, że organ samorządu terytorialnego ma większą swobodę, stanowiąc akt prawa miejscowego, niż organ administracji publicznej, stanowiąc rozporządzenie (zob. Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz z odniesieniami..., j.w. s. 430). Uwzględniając powyższe, w kontekście dalszych wywodów, nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, iż uchybiono art. 94 Konstytucji RP. Zauważyć należy, że uchwałę opatrzono tytułem: "w sprawie sprzedaży lokali użytkowych stanowiących własność Gminy Miejskiej Kraków". Natomiast w § 1 pkt 1 Rada Miejska wyraża "zgodę na sprzedaż" położonych na określonym terytorium miasta lokali użytkowych wykorzystywanych na cele działalności gospodarczej oraz nieruchomości określonych także przez funkcję działalności gospodarczej. Zaś w kolejnych punktach tego przepisu Rada w istocie formułuje ogólne zasady zbywania określonych co do terytorium i przeznaczenia lokali i nieruchomości zabudowanych, stanowiące zbiór reguł postępowania dla organu wykonawczego gminy. Tak też orzekający NSA odczytuje omawiana uchwałę, jako akt zawierający treści zamieszczone zarówno ab novo, jak i in fine w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g Uwzględniając powyższe, w związku z zarzutami skargi, odpowiedzieć zatem należy na pytanie, czy Rada Miasta Krakowa miała kompetencje do podjęcia w przedmiotowej uchwale regulacji zamieszczonych w § 1 pkt 9 i 10; czy nie stanowią one modyfikacji ustawowej materii, a także, czy owe regulacje nie naruszają wyłącznej kompetencji organu wykonawczego. Jak wynika z powyższych rozważań, najistotniejszy w niniejszej sprawie jest podział kompetencji przeprowadzony w ustawie o samorządzie gminnym oraz w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Podział organów gminy na stanowiące i wykonawcze, znajdujący normatywne źródło w art. 169 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, został rozwinięty i uszczegółowiony w rozdziale 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Wedle obecnie obowiązujących w tym zakresie przepisów, organem stanowiącym jest rada gminy (art. 15 ust. 1), organem wykonawczym zaś wójt (burmistrz, prezydent miasta). Normę kolizyjną stanowi art. 18 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Domniemanie właściwości rady "we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania gminy" oznacza, że rada gminy – jako organ kolegialny – podejmuje działania związane ze stanowieniem (art. 15 ust. 1) lub kontrolą (art. 18a ust. 1). Stosownie zaś do dyspozycji art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy o samorządzie gminnym, rada gminy jest uprawniona do podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy. W świetle powyższego, w nawiązaniu do zarzutów skargi kasacyjnej, nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że uchwała w zakresie § 9 i 10 modyfikuje materię ustawową, zawartą w art. 70 ust. 2 u.s.g. W myśl tego przepisu, cena nieruchomości sprzedawanej w drodze bezprzetargowej lub w drodze rokowań, o których mowa w art. 37 ust. 2 i 3 oraz w art. 39 ust. 2, może zostać rozłożona na raty, na czas nie dłuższy niż 10 lat. Przywołany fragment przepisu wskazuje przede wszystkim, że ustawodawca dopuszczając możliwość rozkładania na raty ceny nieruchomości publicznej, sprzedawanej w trybie bezprzetargowym, zakreślił górną granicę czasu spłaty należności ustalając ją do lat 10. Stwierdzić zatem należy, że Rada Miasta Krakowa określając maksymalny czas spłaty rat na okres dwóch lat, nie uchybiła tej regulacji (por. także wyrok NSA z 17.01.2013 r., sygn. akt I OSK 2304/12, CBOIS). Zgodzić się też należy z poglądem Sądu I instancji, że ustawa nie wprowadza ograniczeń w zakresie pobierania odsetek z góry od pierwszej raty. Nie jest trafny także zarzut naruszenia art. 72 ust. 2 u.g.n., ponieważ wskazane w skardze kasacyjnej przepisy uchwały, tj. § 1 pkt 9 i 10, a także pozostałe nie normują kwestii opłat z tytułu użytkowania wieczystego, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Pozostaje ustalenie, czy określone w § 9 i § 10 warunki zbycia nieruchomości zakwalifikować można do zbioru podstawowych reguł postępowania organu wykonawczego, określanych przez organ stanowiący, czy należą one do szczegółowych postanowień, przewidzianych do konkretyzacji w treści czynności prawnej dokonywanej przez gminę reprezentowaną przez jej organ wykonawczy. W tej kwestii orzekający NSA podziela pogląd Sądu I instancji, że Rada Miasta Krakowa działała w zakresie swoich kompetencji, ustalając ogólne zasady zbywania lokali użytkowych z zasobu mienia gminy, znajdujących się na określonym terytorium, co bezsprzecznie przekracza zakres zwykłego zarządu tym mieniem. Natomiast warunki przeniesienia własności konkretnej nieruchomości, w tym także nieruchomości lokalowej, zostają skonkretyzowane w akcie notarialnym przenoszącym własność, a umowę tę zawiera organ wykonawczy gminy (wójt, burmistrz, prezydent), działający w granicach ustawowych kompetencji. Sama uchwała nie przesądza treści umowy nawet w kwestiach, w odniesieniu do których określa niektóre zasady. Np. cena sprzedaży "może" zostać rozłożona na raty (§ 1 pkt 9 in fine). Nadto, organ wykonawczy może we własnym zakresie decydować, czy przeznaczenie lokalu użytkowego lub nieruchomości zabudowanej uzależni od jakichkolwiek dodatkowych warunków (por. Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz z odniesieniami..., j. w. s. 202). Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalić. O kosztach zastępstwa procesowego świadczonego przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, gdyż przepisy art. 199 i następne P.p.s.a. regulują jedynie kwestię zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami. W tym zakresie postanowi Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI