Orzeczenie · 2020-05-29

I OSK 324/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2020-05-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
fundusz alimentacyjnyumorzenie należnościdłużnik alimentacyjnyuznanie administracyjnesytuacja dochodowasytuacja zdrowotnaniepełnosprawnośćskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o odmowie umorzenia 50% należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący wnosił o umorzenie kwoty 15750,00 zł wraz z odsetkami, powołując się na swoją trudną sytuację dochodową i zdrowotną, w tym umiarkowany stopień niepełnosprawności. Organy administracji, a następnie WSA, uznały, że sytuacja skarżącego nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać umorzenie, podkreślając uznaniowy charakter decyzji w tym zakresie oraz fakt, że jego stan zdrowia pozwala na pracę w warunkach chronionej. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, potwierdził, że organy prawidłowo oceniły sytuację skarżącego. Sąd wskazał, że umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma charakter uznaniowy i wymaga uwzględnienia sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, ale sytuacja ta musi go wyróżniać spośród innych dłużników. NSA podkreślił, że istotna jest nie tylko aktualna zdolność do spłaty, ale także perspektywa przyszłej spłaty, a brak dowodów na trwałą niemożność spłaty oraz możliwość skorzystania z odroczenia lub rozłożenia na raty, przemawiały za oddaleniem skargi. Sąd uznał, że organy nie naruszyły granic uznania administracyjnego i prawidłowo oceniły, że sytuacja skarżącego nie uzasadnia umorzenia należności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, w szczególności uznaniowego charakteru decyzji i wymogów dotyczących sytuacji dochodowej i zdrowotnej dłużnika.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funduszem alimentacyjnym i uznaniem administracyjnym. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw o podobnym charakterze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ właściwy wierzyciela może umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika, jeśli sytuacja ta nie jest na tyle wyjątkowa, aby wyróżniać go spośród innych dłużników?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ może umorzyć należności, ale decyzja ma charakter uznaniowy i wymaga, aby sytuacja dłużnika była na tyle wyjątkowa, by uzasadniała ulgę, a nie tylko wynikała z ogólnych trudności finansowych czy niepełnosprawności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu należności z funduszu alimentacyjnego. Sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika musi być na tyle wyjątkowa, aby go wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych, a nie tylko wynikać z ogólnych trudności finansowych czy niepełnosprawności. Dodatkowo, istotna jest nie tylko aktualna zdolność do spłaty, ale także perspektywa przyszłej spłaty.

Czy naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) miało istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli organ administracji nie wyjaśnił w pełni sytuacji dochodowej i zdrowotnej skarżącego?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające z udziałem strony, która miała możliwość przedstawienia dowodów i okoliczności, a ocena sytuacji znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące wadliwości postępowania wyjaśniającego były ogólne i nie zawierały konkretnych uchybień. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające z udziałem skarżącego, który miał możliwość przedstawienia dowodów. Ciężar dowodu w tego typu postępowaniach spoczywa na skarżącym, a zadaniem organu jest weryfikacja przedstawionej sytuacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Przepisy (13)

Główne

ustawa art. 30 § ust. 2

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Decyzje organów administracji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego mają charakter uznaniowy. Organ może, ale nie musi wydać decyzję zgodną z wnioskiem, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika. Sytuacja ta musi go wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Istotna jest nie tylko aktualna zdolność do spłaty, ale także perspektywa przyszłej spłaty.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 110

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja dochodowa i zdrowotna skarżącego nie uzasadnia umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, ponieważ nie jest na tyle wyjątkowa, aby go wyróżniać spośród innych dłużników, a także istnieje perspektywa przyszłej spłaty.

Odrzucone argumenty

Organy orzekające nie są zobowiązane do ustalenia przesłanek umorzenia na podstawie danych odzwierciedlających bieżącą sytuację skarżącego, a opierają się na rokowaniach co do poprawy stanu zdrowia i potencjalnej możliwości podjęcia zatrudnienia. • Organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.), nie wyjaśniając sytuacji dochodowej i zdrowotnej skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

Sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. • W przypadku decyzji uznaniowych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

sędzia

Ewa Kręcichwost - Durchowska

sprawozdawca

Maciej Dybowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, w szczególności uznaniowego charakteru decyzji i wymogów dotyczących sytuacji dochodowej i zdrowotnej dłużnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funduszem alimentacyjnym i uznaniem administracyjnym. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw o podobnym charakterze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o pomocy społecznej i uznaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną prawa.

Czy trudna sytuacja życiowa zawsze oznacza umorzenie długu alimentacyjnego? NSA wyjaśnia granice uznania administracyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst