I OSK 323/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-12-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
zasiłek rodzinnydodatek mieszkaniowyświadczenia rodzinnewniosekprawo administracyjnepostępowanie administracyjneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie o zasiłek rodzinny, potwierdzając, że dodatek do zasiłku nie może być przyznany z urzędu, lecz wymaga wyraźnego wniosku strony.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu zamieszkiwania dziecka w miejscowości, w której znajduje się szkoła. Skarżąca Z. B. wniosła o zasiłek rodzinny i dodatki, jednak nie zaznaczyła we wniosku rubryki dotyczącej dodatku mieszkaniowego. Sądy obu instancji uznały, że dodatek ten nie może być przyznany z urzędu, a jedynie na wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, wszystkie świadczenia, w tym dodatki, przyznawane są na wniosek.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OSK 323/08 dotyczył skargi kasacyjnej Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Sprawa rozstrzygała kwestię przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu zamieszkiwania dziecka w miejscowości, w której znajduje się szkoła. Wójt Gminy przyznał skarżącej zasiłek rodzinny i niektóre dodatki, ale odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego, ponieważ skarżąca nie zaznaczyła odpowiedniej rubryki we wniosku z dnia 7 czerwca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w tej części i umorzyło postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. B., zgadzając się z organami, że dodatek ten nie mógł być przyznany z urzędu, gdyż ustawa o świadczeniach rodzinnych (art. 23 ust. 1) stanowi, że ustalenie prawa do świadczeń następuje na wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził tę interpretację, podkreślając, że wszystkie świadczenia rodzinne, w tym dodatki, są przyznawane na wniosek, a wniosek skarżącej nie zawierał żądania przyznania dodatku mieszkaniowego. Sąd powołał się na art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Dodatek do zasiłku rodzinnego nie może być przyznany z urzędu, lecz wymaga wyraźnego wniosku strony.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych (art. 23 ust. 1) ustanawia generalną zasadę, że ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych następuje na wniosek. Wniosek skarżącej nie zawierał żądania przyznania dodatku mieszkaniowego, dlatego nie mógł on zostać przyznany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.ś.r. art. 23 § 1, 3, 4, 5

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek osób w nim wskazanych. Dotyczy to również dodatków do zasiłku rodzinnego.

u.ś.r. art. 32

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 8

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Wymienia dodatki do zasiłku rodzinnego, w tym dodatek z tytułu zamieszkiwania dziecka w miejscowości, w której znajduje się szkoła.

u.ś.r. art. 15 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Szczegółowo określa dodatek z tytułu zamieszkiwania dziecka w miejscowości, w której znajduje się szkoła.

k.p.a. art. 63 § 1, 2, 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście możliwości przyznania świadczenia.

k.p.a. art. 64 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście możliwości przyznania świadczenia.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście zasady prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście obowiązku informowania stron.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście zasady przekonywania.

k.p.a. art. 67 § 1, 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście obowiązku organów do udzielania wyjaśnień.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście zasady swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 61 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście wszczęcia postępowania.

rozp. MPiPS art. 2

Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne

Przywołane przez skarżącą kasacyjnie.

rozp. MPiPS art. 5

Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne

Przywołane przez skarżącą kasacyjnie.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście podstawy uchylenia wyroku WSA.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście podstawy uchylenia wyroku WSA.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście zarzutu wadliwego uzasadnienia wyroku WSA.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przywołany przez skarżącą kasacyjnie w kontekście zastosowania przez WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o świadczeniach rodzinnych wymaga złożenia wniosku o przyznanie świadczenia, w tym dodatku do zasiłku rodzinnego. Wniosek skarżącej nie zawierał żądania przyznania dodatku z tytułu zamieszkiwania dziecka w miejscowości, w której znajduje się szkoła.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 23 ust. 1, 3, 4 i 5 w związku z art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przepisów rozporządzenia MPiPS. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., a także przepisów k.p.a. dotyczących zasady prawdy obiektywnej, obowiązku informowania, przekonywania, wyjaśnień oraz oceny dowodów. Możliwość przyznania świadczenia rodzinnego z urzędu lub poprzez zastosowanie przepisów k.p.a. dotyczących wszczęcia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Istotą w sprawie jest to, czy dodatek do świadczenia rodzinnego może być przyznany z urzędu czy też na wniosek ubiegającego się o zasiłek rodzinny. Świadczeniami rodzinnymi są świadczenia wskazane w art. 2 tej ustawy, w tym zasiłek rodzinny oraz dodatki do tego zasiłku. Wobec tego każdy z dodatków do zasiłku rodzinnego, które wyliczone są w art. 8, przysługuje wówczas, jeżeli uprawniona osoba wystąpi o jego przyznanie.

Skład orzekający

Izabella Kulig-Maciszewska

przewodniczący

Jacek Fronczyk

członek

Joanna Runge-Lissowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że świadczenia rodzinne, w tym dodatki, przyznawane są wyłącznie na wniosek strony, a brak takiego wniosku skutkuje odmową przyznania świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych i sposobu wypełniania wniosków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych i procedury ich przyznawania. Brak w niej nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 323/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-03-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig -Maciszewska /przewodniczący/
Jacek Fronczyk
Joanna Runge -Lissowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Łd 284/07 - Wyrok WSA w Łodzi z 2007-09-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art 23 ust 1,3,4,5 w zw z art 32
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska Sędziowie Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska (spr.) Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 284/07 w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego z dodatkami oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 284/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], w przedmiocie zasiłku rodzinnego z dodatkami, poprzedzoną decyzją Wójta Gminy Witonia z dnia [...] października 2006 r. nr [...]. Decyzją tą Wójt przyznał Z. B., na jej wniosek złożony 7 czerwca 2004 r., zasiłek rodzinny na dziecko A. B. - w wysokości 43 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2004 r. - 31 sierpnia 2005 r., dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 170 zł na ten okres, dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - jednorazowo 90 zł oraz dodatek z tytułu pokrycia wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, w wysokości 40 zł miesięcznie na okres 1 czerwca 2004 r. - 30 czerwca 2005 r. - wszystkie świadczenia wypłacono w grudniu 2005 r. oraz odmówił przyznania dodatku z tytułu pokrycia wydatków związanych z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się szkoła w wysokości 80 zł na okres od 1 czerwca 2004 r. do 30 czerwca 2005 r.
Z. B. wniosła odwołanie od odmawiającej przyznania dodatku części decyzji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w tej części i umorzyło postępowanie, w pozostałej części utrzymało decyzję w mocy. Przyczyną odmowy przyznania tego dodatku było to, że Z. B. we wniosku z dnia 7 czerwca 2004 r. nie domagała się jego przyznania.
Oddalając skargę Z. B., Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się z ustaleniem organów, iż składając dnia 7 czerwca 2004 r. wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego z dodatkami na stosownym formularzu, Z. B. nie zakreśliła na tym formularzu rubryki dotyczącej przyznania dodatku związanego z zamieszkiwaniem dziecka w miejscowości, w której znajduje się szkoła, a w związku z tym również z rozstrzygnięciem organów co do nieprzyznania tego dodatku.
Wojewódzki Sąd wyjaśnił, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych następuje na wniosek, do którego należy dołączyć stosowne dokumenty, co wynika z art. 23 ust. 4 tej ustawy, a z akt sprawy wynika, iż z wniosku Z. B. z dnia 7 czerwca 2004 r. wynika, iż o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu zamieszkiwania dziecka w miejscowości, w której mieści się szkoła ona nie występowała.
Reprezentowana przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Z. B. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania i zarzucając:
Naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:
art. 23 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 w związku z art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) w związku z § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 ze zm.) poprzez rażąco błędną wykładnię, a polegającą na przyjęciu, iż możliwym jest przyznanie świadczenia rodzinnego tylko w przypadku złożenia wniosku w formie przewidzianej i określonej przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych i rozporządzenia Ministra Polityki społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., jak również przez niewłaściwe, polegające na zastosowaniu przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. i na pominięciu treści art. 63 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.);
art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Naruszenie przepisów postępowania, które to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz., 1270 ze zm.) w związku z art. 23 i art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 67 § 1 i 2, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przez błędną i dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, nienależyte dokumentowanie czynności dokonywanych w postępowaniu oraz nieudzielanie skarżącemu należytych i wyczerpujących informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz nieudzielanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;
art. 61 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 19760 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przez rażąco wadliwą wykładnię i przyjęcie, iż postępowanie w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych można wszcząć jedynie na wniosek;
art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez niepełne przedstawienie stanu sprawy, a tym samym dokonanie wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego;
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. . Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez jego zastosowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona.
Istotą w sprawie jest to, czy dodatek do świadczenia rodzinnego może być przyznany z urzędu czy też na wniosek ubiegającego się o zasiłek rodzinny.
Art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) ustanawia generalną zasadę, że ustalanie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek osób w nim wskazanych. Świadczeniami rodzinnymi są świadczenia wskazane w art. 2 tej ustawy, w tym zasiłek rodzinny oraz dodatki do tego zasiłku (pkt 1). Z przepisów tych wynika, że wszystkie świadczenia rodzinne, to jest te, które wymienia art. 2 są przyznawane na wniosek uprawnionych osób, które z kolei wymienia ust. 1 art. 23. Wobec tego każdy z dodatków do zasiłku rodzinnego, które wyliczone są w art. 8, przysługuje wówczas, jeżeli uprawniona osoba wystąpi o jego przyznanie.
W niniejszej sprawie rzecz idzie o to, czy Z. B., występując o zasiłek rodzinny wraz z dodatkami do tego zasiłku, wnosiła o przyznanie jej dodatku do zasiłku, o którym mowa w art. 8 pkt 7, a szczegółowo określonego w art. 15 ust. 1 pkt 1, tj. w związku z zamieszkiwaniem dziecka w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły. Zgodzić należy się z oceną tak organów, jak i Wojewódzkiego Sądu, że wniosek Z. B. z dnia 7 czerwca 2004 r., złożony na stosownym formularzu, nie zawiera wystąpienia o ten dodatek. Wynika z niego jedynie, że domagała się ona zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Wobec tego nie można uznać, że Sąd błędnie ocenił rozstrzygnięcie organów, sprowadzające się w istocie do nieprzyznania tego dodatku jako zgodne z prawem. Skoro z art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, iż świadczenia są przyznawane na wniosek, a we wniosku z 7 czerwca 2004 r. nie było żądania o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu zamieszkiwania dziecka w miejscowości, w której znajduje się szkoła, to dodatek taki nie mógł być przyznany, a w związku z tym sprawa wniosku z dnia 7 czerwca 2004 r. została rozstrzygnięta prawidłowo przez organy, a Wojewódzki Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia skargi.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
O wynagrodzeniu radcy prawnego za pomoc prawną udzieloną z urzędu, orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, bowiem art. 209 i 210 tej ustawy dotyczy tylko kosztów pomiędzy stronami postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI