I OSK 321/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
fundusz alimentacyjnynienależnie pobrane świadczeniazwrot świadczeńwstrzymanie wykonaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAskarżącydecyzja administracyjna

NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z powodu braku uzasadnienia wniosku.

NSA rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca nie uzasadniła swojego wniosku, co uniemożliwiło sądowi ocenę przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W związku z tym, NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji, podkreślając, że ciężar wykazania szkody spoczywa na wnioskodawcy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek K.B. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzja ta, utrzymana w mocy przez WSA w Warszawie, nakazywała zwrot kwoty 500 zł wraz z odsetkami. Skarżąca kasacyjnie wniosła o wstrzymanie wykonania tej części decyzji, jednak jej wniosek był pozbawiony uzasadnienia. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu jest możliwe, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że ciężar uprawdopodobnienia tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy i powinien być poparty dowodami, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwił NSA merytoryczną ocenę zasadności wstrzymania, w związku z czym wniosek został odrzucony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej uniemożliwia sądowi dokonanie merytorycznej oceny przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. i tym samym jego uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ciężar wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskodawcy. Brak uzasadnienia uniemożliwia sądowi ocenę tych przesłanek, a sąd nie jest zobowiązany do wyręczania strony w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunkiem zastosowania ochrony tymczasowej jest wykazanie przez stronę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie tych okoliczności spoczywa na stronie wnioskującej i powinno być poparte dokumentami źródłowymi. Brak uzasadnienia uniemożliwia merytoryczną ocenę.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę przez sąd.

Godne uwagi sformułowania

Rolą sądu nie jest bowiem wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na obowiązek uzasadniania wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej oraz na ciężar dowodu spoczywający na wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a nie w postępowaniu administracyjnym przed organami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z wstrzymaniem wykonania decyzji, która jest często spotykana w praktyce. Brak nietypowych faktów czy kontrowersyjnych interpretacji obniża jej atrakcyjność.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 321/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1214/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-11-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 19 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K.B.o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta [...] dnia z 31 stycznia 2024 r. nr [...] w części, tj. w zakresie pkt 2 w sprawie ze skargi kasacyjnej K.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1214/24 w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta [...] dnia z 31 stycznia 2024 r. nr [...] we wnioskowanej części.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia
12 listopada 2024 r. (sygn. akt I SA/Wa 1214/24), oddalił skargę K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2024 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z 31 stycznia 2024 r. nr [...] uznającą w pkt 1, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 500 zł wypłacone za okres od 1 czerwca 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. na rzecz uprawnionej do alimentów M.B. jest świadczeniem nienależnie pobranym oraz zobowiązującą w pkt 2 do zwrotu ww. kwoty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w terminie wskazanym w decyzji.
K.B. we wniesionej skardze kasacyjnej od ww. wyroku zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta [...] z 31 stycznia 2024 r. nr [...] w części, tj. (cyt.): "w zakresie nałożonego na Skarżącą kasacyjnie obowiązku zwrotu wskazanej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami, do czasy rozpoznania niniejszej skargi kasacyjnej". Przedmiotowy wniosek nie zawierał uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W związku z ostatnim zdaniem cytowanego przepisu, dyspozycją art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte są również akty wydane w postępowaniu administracyjnym w pierwszej instancji.
Należy jednak zwrócić uwagę, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206).
W niniejszej sprawie zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania w części decyzji Prezydenta [...] z 31 stycznia 2024 r. nie zawierał żadnego uzasadnienia, co uniemożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie merytorycznej oceny ewentualnego zaistnienia przesłanek wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Rolą sądu nie jest bowiem wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skoro więc skarżąca wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie uzasadniła, to nie może oczekiwać, że Sąd udzieli jej ochrony tymczasowej. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej wniesionego na etapie postępowania kasacyjnego, Sąd Kasacyjny nie bada prawidłowości wydania zaskarżonego wyroku w aspekcie jego zgodności z prawem w odniesieniu do zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej, lecz dokonuje oceny argumentów strony przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu w kontekście przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., których skarżąca nie przedstawiła.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI