I OSK 318/23

I OSK 318/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Skiba /sprawozdawca/
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1148/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-10-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 134, art. 58 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1148/22 w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 czerwca 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1420/2022/7200 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 28 października 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1148/22, oddalił skargę M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 czerwca 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1420/2022/7200 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Sąd I instancji stwierdził, że skuteczne doręczenie Skarżącej decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu 14 kwietnia 2022 r. Termin do złożenia odwołania upływał w dniu 28 kwietnia 2022 r. Odwołanie wniesiono natomiast w dniu 29 kwietnia 2022 r., zatem z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 k.p.a., a jednocześnie termin ten nie został przywrócony. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony. Nie budziło wątpliwości, że Skarżąca z całą pewnością przekroczyła termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. Okoliczność ta nie była również w sprawie sporna. Skarżąca nie kwestionowała prawidłowości ani terminu doręczenia decyzji organu I instancji, jak i nie przedstawiła dowodów mogących świadczyć, by stanowisko organu odwoławczego w niniejszej sprawie było nieprawidłowe. Organ odwoławczy, dokonując wstępnego badania wniesionego środka odwoławczego, zasadnie zatem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Skargę kasacyjną złożyła M. K. zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 145 § 1, pkt 1, lit. c i art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 134 i art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez akceptację stwierdzenia przez organ uchybienia terminu do wniesienia odwołania, mimo, że skarżąca złożyła prośbę o przywrócenie tego terminu, w której uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Powołując się na powyższą podstawę kasacyjną wniesiono :
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżony wyrok,
2. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego, poprzez zasądzenie od organu na rzecz skarżącej niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Ponadto skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. dalej p.p.s.a.) NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres sądowej kontroli przez NSA.
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
Jako niezasadny NSA uznaje zarzut naruszenia przepisów procesowych tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 i art. 58 § 1 k.p.a. Powyższe zarzuty zostały uzasadnione tym, że Sąd Wojewódzki oddalając skargę w niniejszej sprawie powołał się na swój drugi wyrok z dnia 28 października 2022 r. wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1147/22, a dotyczący odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W przypadku uchylenia tego wyroku, musi również zostać uchylony zaskarżony wyrok w niniejszej sprawie, gdyż postanowienie o uchybieniu terminu jest prostą konsekwencją wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu.
Odnosząc się do tego zarzutu w pierwszej kolejności należy zauważyć, że w razie wniesienia odwołania po terminie wraz z wnioskiem o jego przywrócenie, organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania, przed rozpatrzeniem wspomnianego wniosku. Nie zmienia to jednak faktu, że oba postępowania mają charakter autonomiczny, a ich zależność polega jedynie na zachowaniu właściwej chronologii zdarzeń. Tak też to miało miejsce w niniejszej sprawie, gdyż najpierw został rozpoznany wniosek o przywrócenie terminu, a dopiero potem zostało wydane postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania
Bezsporne jest również to, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (art. 59 § 1 k.p.a.) jest ostateczne, czyli niezaskarżalne w zwykłym trybie postępowań. Ostateczny charakter tego postanowienia oznacza w konsekwencji brak przeszkód do wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu nawet bezpośrednio po jego wydaniu.
W związku z tym za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że skoro strona złożyła odwołanie po terminie, a organ nie przywrócił termin do jego wniesienia, to Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z art. 134 k.p.a. Treść art. 134 k.p.a. wskazuje wyraźnie, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ administracji wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Organ nie może bowiem w takiej sytuacji przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Reasumując, należy stwierdzić, że wyrok Sądu I instancji, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, nie narusza przepisów prawa. Z tych przyczyn na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną należało oddalić. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji.