I OSK 317/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-03-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
komunalizacjamienie państwowenieruchomościpostępowanie administracyjneNSAlasy państwoweterminyk.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Lasów Państwowych - Nadleśnictwa N. w sprawie komunalizacji lasu, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały skutecznie uzasadnione.

Sprawa dotyczyła komunalizacji nieruchomości leśnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Lasów Państwowych na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która stwierdziła naruszenie prawa przy wydawaniu pierwotnej decyzji komunalizacyjnej, ale odmówiła jej uchylenia z powodu upływu terminu. Lasy Państwowe wniosły skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez niesłuszne przyjęcie braku podstaw do uchylenia decyzji z powodu upływu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na brak skutecznego uzasadnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania zgodnie z wymogami ustawy.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Lasy Państwowe - Nadleśnictwo N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę Lasów Państwowych na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która uchyliła decyzję Wojewody o komunalizacji nieruchomości leśnej, stwierdzając jej wydanie z naruszeniem prawa, ale odmawiając uchylenia z powodu upływu terminu. Lasy Państwowe argumentowały, że nieruchomość stanowi kompleks leśny i od 1971 r. pozostaje w ich użytkowaniu, przez co nie podlegała komunalizacji z mocy prawa. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 146 k.p.a., poprzez niesłuszne przyjęcie braku podstaw do uchylenia decyzji z powodu upływu terminów, mimo że skarżący uważał je za zachowane. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że zarzut naruszenia przepisów postępowania musi być precyzyjnie uzasadniony i powiązany z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie tylko z Kodeksem postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że skarga kasacyjna nie spełniła wymogów formalnych, co uniemożliwiło skuteczne rozpoznanie zarzutów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej musi być powiązany z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie tylko z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują postępowanie przed organami administracji, a sąd administracyjny kontroluje legalność aktu administracyjnego w ramach przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naruszenie przepisów tej ustawy musi być wykazane, aby skarga kasacyjna była zasadna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 175 § § 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. art. 98 § poz. 1071

Dziennik Ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogów formalnych skargi kasacyjnej w zakresie uzasadnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji poprzez niesłuszne przyjęcie, iż zgodnie z art. 146 k.p.a. brak jest podstaw do uchylenia decyzji Wojewody N. z powodu upływu ustawowych terminów.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem odwoławczym od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego bez powiązania ich z przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie pozwala traktować tego zarzutu jako podstawy skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący

Małgorzata Borowiec

sprawozdawca

Izabella Kulig - Maciszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi kasacyjnej i jej uzasadnienia, a nie meritum sprawy komunalizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które są kluczowe dla praktyków prawa, choć stan faktyczny jest typowy dla spraw o komunalizację.

Jak skutecznie uzasadnić skargę kasacyjną? NSA wyjaśnia kluczowe błędy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 317/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Izabella Kulig - Maciszewska
Małgorzata Borowiec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Komunalizacja mienia
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1083/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-08-23
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Lasów Państwowych - Nadleśnictwo N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1083/06 w sprawie ze skargi Lasów Państwowych - Nadleśnictwo N. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1083/06, oddalił skargę Lasów Państwowych – Nadleśnictwo N. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] nr [...], w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] po rozpoznaniu odwołania Gminy Uzdrowiskowej K. od decyzji Wojewody M. z dnia [...] nr [...], uchylającej w wyniku wznowienia postępowania ostateczną decyzję Wojewody N. z dnia [...] października 1992 r. nr [...] w sprawie komunalizacji z mocy prawa na rzecz Gminy Uzdrowiskowej K., nieruchomości położonej w obr. ewid. B., oznaczonej jako działka [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w KW [...], uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i odmówiła uchylenia decyzji Wojewody N. z dnia [...] października 1992 r. stwierdzając wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu decyzji podała, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 listopada 2003 r. sygn. akt I SA 607/02, uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego komunalizacji.
W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że Wojewoda M. postanowieniem z dnia 4 listopada 1998 r. wznowił postępowanie w przedmiocie komunalizacji z urzędu, podając jako podstawę prawną art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., a zatem niezasadny był pogląd Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej o naruszeniu miesięcznego terminu przewidzianego w art. 148 k.p.a.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że w świetle materiału dokumentacyjnego złożonego przez Nadleśnictwo N., a zwłaszcza decyzji nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. S. z dnia [...] października 1971 r. w sprawie rozdysponowania niektórych gruntów Państwowego Funduszu Ziemi na rzecz prezydiów rad narodowych, mapy gospodarczej oraz planu urządzenia lasu w latach 1977-1999 bezspornym jest, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi kompleks leśny i od 1971 r. pozostaje w użytkowaniu Lasów Państwowych Nadleśnictwa N..
A zatem według stanu prawnego obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiąca grunt leśny, nie podlegała komunalizacji z mocy prawa. Jednakże z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., gdyż Urząd Gminy odebrał decyzję w dniu [...] października 1992 r. nie było możliwe uchylenie decyzji komunalizacyjnej w trybie wznowienia postępowania. Z tych względów Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła zaskarżoną decyzję, stwierdzając iż została ona wydana z naruszeniem prawa.
Powyższa decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej stała się przedmiotem skargi Lasów Państwowych – Nadleśnictwa N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł zarzut naruszenia zasad określonych w art. 7-13 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniosło, że Gmina Uzdrowiskowa K., z chwilą złożenia wniosku o skomunalizowanie działki nr [...] podała nieprawdziwe dane dotyczące jej charakteru i użytkowania. Błędnie określono, że działka ta stanowi rolę, a w rzeczywistości ma ona charakter całkowicie leśny.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając powyższą skargę stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd pierwszej instancji potwierdził prawidłowość uznania przez Krajowa Komisję Uwłaszczeniową, iż wobec ustaleń dokonanych w sprawie, przedmiotowa nieruchomość stanowiąca grunt leśny, nie podlegała komunalizacji z mocy prawa. Podzielił stanowisko zaprezentowane przez organ, że z uwagi na upływ terminu nie było możliwe uchylenie decyzji komunalizacyjnej, a jedynie stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa, stosownie do art. 151 § 2 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosły Lasy Państwowe – Nadleśnictwo N. i zaskarżając go w całości zarzuciły naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy P.p.s.a. poprzez niesłuszne przyjęcie, iż zgodnie z art. 146 k.p.a. brak jest podstaw do uchylenia decyzji Wojewody N. z dnia [...] października 1992 r. nr [...] z przyczyn określonych w art. 145 k.p.a. z powodu upływu ustawowych terminów, mimo iż w ocenie autora skargi kasacyjnej terminy określone w art. 145 § 1 k.p.a. zachowano.
Powołując się na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem odwoławczym od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Z uwagi na określone wymagania, sporządzenie skargi kasacyjnej obwarowane jest przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni, że skarga kasacyjna zostanie sformułowana odpowiednio do wymogów określonych w art. 176 oraz art. 174 pkt 1 i 2 cyt. ustawy, w sposób umożliwiający Sądowi drugiej instancji dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z treścią art. 174 powołanej ustawy P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zauważyć przy tym trzeba, że przytaczając ustawowe podstawy skargi kasacyjnej należy nie tylko je dokładnie sprecyzować oraz uzasadnić, co wynika z treści art. 176 ustawy P.p.s.a., ale również wskazać poprzez podanie numeru, artykułu, paragrafu bądź ustępu określonego aktu prawnego przepisy, których dotyczą sformułowane w skardze zarzuty. Przy czym błędna wykładnia prawa materialnego oznacza wadliwe rozumienie normy prawnej odniesionej do bezspornego stanu faktycznego sprawy, bądź o błędzie posłużenia się nią w sprawie, w której nie ma ona zastosowania. Druga podstawa skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia przepisów postępowania również powstałego na skutek błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania norm prawa procesowego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej.
Opierając zatem skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia prawa materialnego należy podać na czym – zdaniem skarżącego – polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów, a także wyjaśnić, jaka powinna być ich prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie na gruncie stanu faktycznego sprawy. W przypadku postawienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, koniecznym jest natomiast wykazanie istotnego wpływu zarzucanego uchybienia na wynik sprawy.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 w niniejszej sprawie nie występują.
Tak więc wskazane w skardze kasacyjnej podstawy zaskarżenia determinują kierunek kontrolnej działalności Naczelnego Sądu Administracyjnego, jaki powinien on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Sąd ten nie jest uprawniony do zastępowania stron oraz konkretyzowania, korygowania i uzupełniania za nie zarzutów skargi kasacyjnej. Nie jest bowiem uprawniony do ponownego badania legalności zaskarżonej decyzji w takim zakresie, w jakim może (i powinien) to czynić Sąd pierwszej instancji. Nawet wówczas, gdy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest wadliwy, Naczelny Sąd Administracyjny nie może tej wadliwości usunąć, jeżeli w skardze kasacyjnej nie zostały postawione i uzasadnione zarzuty naruszenia konkretnych norm prawa materialnego i procesowego. Jedyny wyjątek od tej zasady może mieć miejsce w przypadku nieważności postępowania, a jak wyżej wskazano w rozpoznawanej sprawie, żadna z jej przesłanek nie występuje.
Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna powołuje art. 174 pkt 2 ustawy P.p.s.a. i zarzuca Sądowi pierwszej instancji niesłuszne przyjęcie, iż zgodnie z art. 146 k.p.a. brak jest podstaw do uchylenia decyzji Wojewody N. z dnia [...] października 1992 r. nr [...] z przyczyn określonych w art. 145 k.p.a. z powodu upływu ustawowych terminów, mimo, iż autor skargi kasacyjnej uważa, iż zostały one zachowane.
Zarzut naruszenia powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest niezasadny. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają charakter procesowy i regulują wyłącznie postępowanie przed organami administracji publicznej. Wprawdzie sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem jego zgodności z prawem ocenia, czy jest on zgodny z przepisami obowiązującego prawa, w tym przepisami regulującymi postępowanie, w którym akt ten został wydany, to jednak w postępowaniu sądowoadministracyjnym bezpośrednio do kontroli zaskarżonego aktu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje. Kontroli tej Sąd administracyjny dokonuje w ramach zakreślonych przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a naruszenia przepisów tej ustawy autor skargi kasacyjnej nie wykazał. Jeżeli zamiarem skarżącego było podniesienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, to powinien wskazać jaki konkretnie przepis powołanej ustawy P.p.s.a. naruszył Sąd pierwszej instancji, akceptując ewentualne uchybienie procesowe organów administracji publicznej. Sam zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego bez powiązania ich z przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie pozwala traktować tego zarzutu jako podstawy skargi kasacyjnej, określonej w art. 174 pkt 2 cyt. ustawy.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI