I OSK 314/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość pod inwestycję drogową. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania (art. 10 § 1 K.p.a. poprzez brak poinformowania o możliwości wypowiedzenia się co do dowodów) oraz prawa materialnego (m.in. art. 21 Konstytucji, przepisy specustawy drogowej i ustawy o gospodarce nieruchomościami) wskazując na zaniżenie odszkodowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były uzasadnione, ponieważ skarżąca miała wystarczający czas na przedstawienie dowodów (w tym kontroperatu szacunkowego), czego nie uczyniła w postępowaniu administracyjnym. Sąd podkreślił, że kontroperat złożony dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mógł stanowić dowodu. Odnosząc się do zarzutów prawa materialnego, NSA wskazał na wadliwość sformułowania skargi kasacyjnej w tym zakresie (brak precyzyjnego wskazania przepisów). Niemniej, analizując merytorycznie, sąd stwierdził, że ustalenie odszkodowania nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami, opierając się na opinii rzeczoznawcy majątkowego, która spełniała wymogi formalne. Sąd podkreślił, że nie jest uprawniony do weryfikowania opinii biegłego pod względem merytorycznym, a samo przekonanie strony o zaniżeniu odszkodowania nie dowodzi legalności decyzji. Zarzut naruszenia art. 21 Konstytucji również uznano za nieuzasadniony, wskazując na ogólny charakter przepisów konstytucyjnych i ich konkretyzację w ustawach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości pod inwestycje drogowe, dopuszczalność dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wymogi formalne skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne i stosowania przepisów specustawy drogowej oraz u.g.n. Interpretacja art. 106 P.p.s.a. w kontekście opinii biegłego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. (brak poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów) w postępowaniu administracyjnym, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Skarżąca miała wystarczający czas na przedstawienie dowodów w postępowaniu administracyjnym, czego nie uczyniła, mimo korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Kontroperat został złożony dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Czy kontroperat szacunkowy złożony dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym może stanowić dowód w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, ale opinia biegłego (rzeczoznawcy majątkowego) nie jest dowodem z dokumentu w rozumieniu art. 106 § 3 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Opinia biegłego jest dowodem wymagającym wiedzy specjalistycznej, a nie dowodem z dokumentu w rozumieniu proceduralnym, nawet jeśli jest utrwalona na piśmie.
Czy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ustaloną na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego, która spełnia wymogi formalne, może być uznana za zaniżoną i niezgodną z prawem, jeśli strona jedynie uważa, że jest niewystarczająca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo przekonanie strony o niewystarczającej wysokości odszkodowania nie dowodzi, że decyzja jest nielegalna, jeśli ustalenie oparto na prawidłowej opinii rzeczoznawcy.
Uzasadnienie
Organy i sądy administracyjne nie są uprawnione do weryfikowania opinii biegłego pod względem merytorycznym. Ustalenie odszkodowania nastąpiło zgodnie z przepisami specustawy drogowej i ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Czy wyrok oddalający skargę na decyzję ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość narusza art. 21 Konstytucji RP, jeśli strona uważa, że odszkodowanie nie spełnia wymogu słuszności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przepisy ustawowe regulujące ustalenie odszkodowania zostały dochowane, a ich zgodność z Konstytucją nie jest podważana, nie można przyjąć naruszenia art. 21 Konstytucji.
Uzasadnienie
Przepisy Konstytucji RP mają charakter ogólny i ich konkretyzacja następuje w ustawach. Skoro przepisy ustawowe zostały dochowane, nie można mówić o naruszeniu Konstytucji.
Przepisy (25)
Główne
specustawa drogowa art. 12 § ust. 5
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 18
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 23
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.g.n. art. 128
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 130
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 134
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 225
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c. art. 233 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. przez brak poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do dowodów. • Naruszenie art. 106 § 5 P.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 K.p.c. przez niewzięcie pod uwagę dowodu z kontroperatu. • Naruszenie prawa materialnego (specustawa drogowa, u.g.n., Konstytucja RP) przez ustalenie zaniżonego odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Kasacyjny nie ma uprawnień do uzupełniania czy poprawiania tej skargi. • Tymczasem w przypadku ustaw, które były wielokrotnie nowelizowane, a nawet doczekały się kilku tekstów jednolitych, powyższe ma niezmiernie istotne znaczenie. • Zatem, jeśli skarżąca, która – co istotne - korzystała w postępowaniu administracyjnym z pomocy zawodowego pełnomocnika, rzeczywiście planowała przedłożyć w tym postępowaniu kontroperat szacunkowy, to miała odpowiednio długi okres by to zamierzenie zrealizować. • Dowodem w tym przypadku nie jest bowiem informacja o określonym prawie czy stosunku prawnym albo okoliczności mającej znaczenie prawne, a jest nim stanowisko biegłego w kwestii, która wymaga wiedzy specjalistycznej. • Okoliczność, że strona jedynie uważała, że przyznane jej odszkodowanie było niewystarczające (nie było słuszne), nie mogło bowiem dowodzić, że zaskarżona decyzja nie była legalna.
Skład orzekający
Agnieszka Miernik
sprawozdawca
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Monika Nowicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości pod inwestycje drogowe, dopuszczalność dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wymogi formalne skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne i stosowania przepisów specustawy drogowej oraz u.g.n. Interpretacja art. 106 P.p.s.a. w kontekście opinii biegłego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za wywłaszczenie, ale rozstrzygnięcie opiera się głównie na kwestiach proceduralnych i formalnych wymogach skargi kasacyjnej, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców.
“Czy można skutecznie kwestionować wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 154 230,3 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.