Orzeczenie · 2024-03-14

I OSK 314/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-03-14

NSAAdministracyjneŚredniansa

pomoc społecznamieszkanie chronioneodpłatnośćuchwała rady powiatudelegacja ustawowakontrola sądowaNSAprawo administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę Wojewody na uchwałę Rady Powiatu Gliwickiego z dnia 27 stycznia 2022 r. nr XXXV/277/2022 w przedmiocie szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w mieszkaniu chronionym. Wojewoda zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 97 ust. 5 w zw. z art. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7 Konstytucji RP. Główne zarzuty dotyczyły błędnej wykładni przepisu, która miała polegać na uznaniu, że rada powiatu mogła określić konkretne stawki opłat (wskaźniki procentowe od dochodu) zamiast jedynie granice, w ramach których opłata powinna być ustalana. Ponadto, Wojewoda podnosił, że uchwała powinna obejmować zarówno mieszkania treningowe, jak i wspierane, a nie ograniczać się tylko do jednego typu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd uznał, że rada powiatu prawidłowo wykonała delegację ustawową zawartą w art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, określając szczegółowe zasady odpłatności dla faktycznie funkcjonujących form pomocy. NSA podkreślił, że wykładnia tego przepisu musi uwzględniać kontekst systemowy, w tym art. 97 ust. 1, który stanowi o ustaleniu opłaty w drodze decyzji administracyjnej, a nie uznaniowej. Sąd nie podzielił również zarzutu dotyczącego ograniczenia uchwały do jednego typu mieszkania chronionego, wskazując, że rada działała w odniesieniu do realnie istniejących form pomocy i nie wyklucza to przyszłego rozszerzenia regulacji. Sąd sprostował również oczywistą omyłkę pisarską w numerze uchwały w zaskarżonym wyroku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja kompetencji rady powiatu do określania zasad odpłatności za pobyt w mieszkaniach chronionych oraz charakteru decyzji ustalającej opłatę.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy społecznej i konkretnym rodzajem placówki (mieszkanie chronione).

Zagadnienia prawne (2)

Czy rada powiatu, wydając uchwałę na podstawie art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, może określić konkretne stawki (wskaźniki procentowe od dochodu) odpłatności za pobyt w mieszkaniu chronionym, czy jedynie granice, w ramach których opłata powinna być ustalana przez podmiot kierujący?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rada powiatu może określić konkretne stawki odpłatności, ponieważ decyzja o opłacie na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ma charakter związany, a nie uznaniowy, i nie może być przekształcona w decyzję uznaniową przez prawo miejscowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że upoważnienie z art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, w powiązaniu z art. 97 ust. 1, pozwala radzie na określenie konkretnych stawek odpłatności, a nie tylko ich granic. Decyzja o opłacie ma charakter związany, a uznanie administracyjne nie może być wykreowane przez prawo miejscowe.

Czy uchwała rady powiatu określająca zasady odpłatności za pobyt w mieszkaniu chronionym jest wadliwa, jeśli odnosi się tylko do jednego typu mieszkania (treningowego), mimo że ustawa przewiduje również mieszkania wspierane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Uchwała jest prawidłowa, jeśli określa zasady dla faktycznie funkcjonujących form pomocy, nawet jeśli nie obejmuje wszystkich potencjalnych typów mieszkań.

Uzasadnienie

Rada powiatu zrealizowała upoważnienie ustawowe w odniesieniu do realnie funkcjonujących form pomocy. Brak regulacji dotyczącej innych typów mieszkań nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały, jeśli realizuje ona delegację ustawową w określonym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku WSA w Gliwicach. Sprostowano oczywistą omyłkę pisarską w numerze uchwały w zaskarżonym wyroku.

Przepisy (10)

Główne

u.p.s. art. 97 § ust. 5

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Rada powiatu lub rada gminy w drodze uchwały ustala, w zakresie zadań własnych, szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych.

u.p.s. art. 97 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług. Osoby nie ponoszą opłat, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego.

Pomocnicze

u.p.s. art. 53 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Mieszkania, o których mowa w ust. 1, mogą być prowadzone nie tylko przez każdą jednostkę organizacyjną pomocy społecznej, ale także przez organizację pozarządową, ale na zasadach określonych w art. 25.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa.

p.p.s.a. art. 174