Orzeczenie · 2026-03-12

I OSK 313/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-12
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościwywłaszczenieodszkodowaniedrogi publiczneinwestycje drogoweprawo administracyjnepostępowanie administracyjnewartość rynkowaoperat szacunkowyKonstytucja

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość pod inwestycję drogową. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 10 § 1 K.p.a. (brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów) oraz art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 K.p.c. (nieuwzględnienie dowodu z kontroperatu). Zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, w tym przepisów specustawy drogowej i ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także art. 21 Konstytucji, twierdząc, że przyznane odszkodowanie jest zaniżone. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżąca miała wystarczający czas na przedstawienie dowodów w toku postępowania administracyjnego, a kontroperat złożony dopiero w postępowaniu sądowym nie mógł być dowodem uzupełniającym. Zarzuty naruszenia prawa materialnego uznał za nieuzasadnione, wskazując na prawidłowość zastosowanych przepisów dotyczących ustalania odszkodowania oraz zgodność operatu szacunkowego z wymogami formalnymi. Sąd podkreślił, że nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji opinii biegłego, a subiektywne przekonanie strony o zaniżeniu odszkodowania nie dowodzi jego nielegalności. Zarzut naruszenia art. 21 Konstytucji uznał za niezasadny, gdyż przepisy konstytucyjne mają charakter ogólny i ich konkretyzacja następuje w ustawach, które zostały dochowane.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości pod inwestycje drogowe, dopuszczalność dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, znaczenie istotnego wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne i stosowania przepisów specustawy drogowej. Interpretacja art. 106 § 3 P.p.s.a. w kontekście opinii biegłego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. (brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów) w postępowaniu administracyjnym, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Skarżąca miała wystarczający czas na przedstawienie dowodów w toku postępowania administracyjnego, a kontroperat złożony dopiero w postępowaniu sądowym nie mógł być dowodem uzupełniającym.

Czy kontroperat szacunkowy złożony dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym może stanowić dowód w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, ale opinia biegłego (rzeczoznawcy majątkowego) nie jest dowodem z dokumentu w rozumieniu tej procedury.

Uzasadnienie

Kontroperat szacunkowy jest opinią biegłego, a nie dowodem z dokumentu w rozumieniu art. 106 § 3 P.p.s.a., dlatego nie mógł być uwzględniony przez sąd.

Czy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ustaloną na podstawie operatu szacunkowego zgodnego z przepisami, może być uznana za zaniżoną i naruszającą art. 21 Konstytucji, jeśli strona jedynie uważa, że jest ona niewystarczająca?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, subiektywne przekonanie strony o niewystarczającej wysokości odszkodowania nie dowodzi, że decyzja organu była nielegalna lub naruszała Konstytucję, jeśli zastosowano prawidłowe przepisy i metodykę.

Uzasadnienie

Zastosowano właściwe przepisy specustawy drogowej i ustawy o gospodarce nieruchomościami, a operat szacunkowy spełniał wymogi formalne. Sąd nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji opinii biegłego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1135/23.

Przepisy (23)

Główne

specustawa drogowa art. 12 § ust. 5

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa drogowa art. 18

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa drogowa art. 23

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

u.g.n. art. 128

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 130

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 134

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 225

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. przez brak poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do dowodów. • Naruszenie art. 106 § 5 P.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 K.p.c. przez nieuwzględnienie dowodu z kontroperatu. • Naruszenie prawa materialnego (specustawa drogowa, u.g.n.) przez ustalenie zaniżonego odszkodowania. • Naruszenie art. 21 Konstytucji przez przyznanie odszkodowania niespełniającego wymogu słuszności.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Kasacyjny nie ma uprawnień do uzupełniania czy poprawiania tej skargi. • Zarzuty kasacyjne oparte na przepisach proceduralnych mogą stanowić podstawę kasacyjną, ale jedynie, gdy zarzucane organowi uchybienie procesowe miało istotny wpływ na wynik sprawy. • Dowodem w tym przypadku nie jest bowiem informacja o określonym prawie czy stosunku prawnym albo okoliczności mającej znaczenie prawne, a jest nim stanowisko biegłego w kwestii, która wymaga wiedzy specjalistycznej. • Okoliczność, że strona jedynie uważała, że przyznane jej odszkodowanie było niewystarczające (nie było słuszne), nie mogło bowiem dowodzić, że zaskarżona decyzja nie była legalna.

Skład orzekający

Agnieszka Miernik

sprawozdawca

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Monika Nowicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości pod inwestycje drogowe, dopuszczalność dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, znaczenie istotnego wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne i stosowania przepisów specustawy drogowej. Interpretacja art. 106 § 3 P.p.s.a. w kontekście opinii biegłego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ustalania odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Interpretacja przepisów proceduralnych i materialnych jest kluczowa dla praktyków.

Jak prawidłowo ustalić odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst