I OSK 3126/12

Naczelny Sąd Administracyjny2013-01-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo prasoweinformacja publicznaprawo do informacjidziennikarzredaktor naczelnyPolski Związek Łowieckiodznaczeniaprotokołysądy administracyjneskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną Zarządu Głównego PZŁ od wyroku WSA, który nakazał udostępnienie protokołów z posiedzeń Kapituły Odznaczeń Łowieckich, uznając prawo dziennikarza do informacji prasowej.

Sprawa dotyczyła odmowy udostępnienia przez Zarząd Główny Polskiego Związku Łowieckiego protokołów z posiedzeń Kapituły Odznaczeń Łowieckich dziennikarzowi. WSA uznał odmowę za błędną, wskazując na szerokie rozumienie działalności PZŁ i brak podstaw do odmowy. NSA oddalił skargę kasacyjną PZŁ, która kwestionowała dopuszczenie do postępowania pełnomocnika dziennikarza, uznając, że pracownikami redakcji mogą być również osoby współpracujące na podstawie umów cywilnoprawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę redaktora naczelnego dziennika na odmowę udostępnienia protokołów z posiedzeń Kapituły Odznaczeń Łowieckich przez Zarząd Główny Polskiego Związku Łowieckiego. Sąd I instancji uznał, że działalność PZŁ, w tym przyznawanie odznaczeń, jest szeroko rozumiana i podlega udostępnieniu na podstawie Prawa prasowego. Odmowa była wadliwa, gdyż nie zawierała uzasadnienia opartego na tajemnicy prawnie chronionej lub naruszeniu prawa do prywatności, co jest wymogiem art. 4 ust. 3 Prawa prasowego. Zarząd Główny PZŁ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 35 § 2 P.p.s.a. poprzez dopuszczenie do postępowania pełnomocnika strony skarżącej, S.P., który nie był pracownikiem dziennika w rozumieniu ścisłym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzut jest nieuzasadniony. Sąd stwierdził, że pracownikami redakcji, w rozumieniu art. 35 § 2 P.p.s.a., mogą być również dziennikarze współpracujący na podstawie umów o dzieło lub zlecenie, a redaktor naczelny ma prawo umocować taką osobę do działania w swoim imieniu. Tym samym, postępowanie nie było dotknięte nieważnością.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa taka jest niezgodna z prawem, jeśli nie powołuje się na ustawowe przesłanki negatywne, takie jak tajemnica prawnie chroniona lub naruszenie prawa do prywatności.

Uzasadnienie

Sąd I instancji uznał, że odmowa udzielenia informacji prasowej przez PZŁ była błędna, ponieważ nie zawierała uzasadnienia opartego na ustawowych przesłankach negatywnych, a jedynie na braku precyzji wniosku. Prawo prasowe wymaga wskazania konkretnych powodów odmowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Prawo prasowe art. 4 § 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe

Zobowiązuje podmiot do informowania o swojej działalności, która jest pojęciem szerokim i obejmuje m.in. sprawy organizacyjne.

Prawo prasowe art. 4 § 3

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe

Określa wymogi formalne odmowy udzielenia informacji prasowej, w tym konieczność podania powodów odmowy opartych na ustawowych przesłankach negatywnych.

P.p.s.a. art. 35 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, kto może być pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym pracownik jednostki lub organu nadrzędnego.

P.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności postępowania, w tym dopuszczenie do udziału w sprawie osoby nieuprawnionej do reprezentacji.

Prawo prasowe art. 7 § 2

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe

Określa uprawnienia redaktora naczelnego, w tym reprezentowanie redakcji w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu przez WSA w przypadku naruszenia prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Szerokie rozumienie działalności PZŁ, obejmujące przyznawanie odznaczeń. Brak wskazania przez PZŁ ustawowych przesłanek negatywnych w odmowie udzielenia informacji. Możliwość reprezentowania redaktora naczelnego przez dziennikarza współpracującego na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 35 § 2 P.p.s.a. przez dopuszczenie do postępowania pełnomocnika niebędącego pracownikiem w ścisłym tego słowa znaczeniu.

Godne uwagi sformułowania

Działalność ta jest pojęciem szerokim, odnoszącym się do każdej sfery działań podmiotu, a zatem nie tylko do realizacji zadań ustawowych, czy statutowych, lecz i do spraw o charakterze organizacyjnym, w tym dotyczących spraw pracowniczych. Zgodnie z art. 35 § 2 P.p.s.a., pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego oznacza to, że może on także umocować do działania w swym imieniu osobę fizyczną wykonującą zawód dziennikarza, którego teksty redakcja publikuje.

Skład orzekający

Joanna Runge - Lissowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa prasowego dotyczących prawa do informacji oraz P.p.s.a. w zakresie reprezentacji stron przez pracowników redakcji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dziennikarza i redaktora naczelnego oraz działalności PZŁ, ale zasady interpretacji przepisów są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy prawa dziennikarza do informacji i szerokiego rozumienia działalności organizacji, co jest istotne dla mediów i społeczeństwa obywatelskiego. Rozstrzygnięcie kwestii pełnomocnictwa dziennikarza jest również praktyczne.

Dziennikarz ma prawo do informacji o odznaczeniach łowieckich – NSA rozstrzyga spór z PZŁ.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 3126/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-12-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1096/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-10-05
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
art 7 ust 2 pkt 7
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.
Dz.U. 2012 poz 270
art 35 par. 2, art 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1096/12 w sprawie ze skargi P.G. – redaktora naczelnego dziennika "[...]" na odmowę Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie udzielenia informacji prasowej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 5 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1096/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę P.G. – redaktora naczelnego dziennika "[...]" na odmowę udzielenia informacji prasowej przez Zarząd Główny Polskiego Związku Łowieckiego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że P.G., wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r., zwrócił się do Zarządu PZŁ z prośbą o udzielenie informacji, poprzez udostępnienie protokołów Kapituły Odznaczeń Łowieckich PZŁ z posiedzeń w dniach 3 i 7 października 2011 r. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. rzecznik prasowy PZŁ odmówił udzielenia informacji prasowej, podnosząc iż wniosek złożony przez P.G. był niewystarczająco precyzyjny, co uniemożliwiło jego uwzględnienie.
Po wezwaniu PZŁ do usunięcia naruszenia prawa P.Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając Związkowi naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r., Nr 5, poz. 24 ze zm.), poprzez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia informacji prasowej oraz art. 4 ust. 3 tej ustawy poprzez niezachowania wymogów jakie winna spełniać odmowa udzielenia informacji prasowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając wniesioną skargę, uznał, iż odmowa udzielenia informacji przez PZŁ była błędna. Sąd wskazał, iż art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe, zobowiązuje określony w tym przepisie podmiot do informowania o swojej działalności. Działalność ta jest pojęciem szerokim, odnoszącym się do każdej sfery działań podmiotu, a zatem nie tylko do realizacji zadań ustawowych, czy statutowych, lecz i do spraw o charakterze organizacyjnym, w tym dotyczących spraw pracowniczych. W ocenie Sądu przyznawanie odznaczeń łowieckich należy do tak szeroko pojmowanej działalności PZŁ. I wobec tego żądana informacja podlega udostępnieniu w świetle postanowień art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe.
Sąd wskazał nadto, iż skarżona odmowa nie zawiera jakiegokolwiek wyjaśnienia przyczyn, z powołaniem się na tajemnicę prawnie chronioną lub naruszenie prawa do prywatności, z powodu których nie udostępniono wnioskodawcy protokołów Kapituły Odznaczeń Łowieckich PZŁ. Sąd podkreślił sformalizowany charakter odmowy udzielenia informacji prasowej, która powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe). Zdaniem Sądu zaskarżona odmowa nie spełniała wymogów stawianych przez ustawodawcę w powołanym przepisie, gdyż nie powołuje się ona na którąkolwiek z ustawowych przesłanek negatywnych (tajemnicę państwową, służbową, inną prawem chronioną lub prawo do prywatności), a tylko te przesłanki mogły stanowić o ograniczeniu prasie dostępu do informacji. Sąd I instancji uznał, iż zaskarżona odmowa została wydana z naruszeniem art. 4 ust. 1 i 3 Prawa prasowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy i skutkowało uchyleniem zaskarżonego aktu na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Zarząd Główny Polskiego Związku Łowieckiego, prawidłowo reprezentowany, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarga kasacyjna oparta została o podstawę wskazaną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 35 § 2 P.p.s.a., poprzez dopuszczenie do postępowania pełnomocnika, który nie może być pełnomocnikiem strony, co stanowić miałoby podstawę stwierdzenia nieważności z art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił jako pełnomocnika strony skarżącej S.P., który podawał się za dziennikarza dziennika "Ł.". W ocenie Związku osoba ta nie mogła być uznana za pracownika skarżącego pisma, bowiem nie łączy go z nim stosunek pracy, a przepisy nie przewidują możliwości uznania za pracownika osoby związanej z danym podmiotem stosunkiem zlecenia.
Skarżący kasacyjne zrzekł się nadto rozprawy.
Redaktor naczelny dziennika "Ł." w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, iż w jego ocenie wyrok Sądu I instancji był prawidłowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Za niesłuszny uznać bowiem trzeba zarzut naruszenia art. 35 § 2 P.p.s.a., polegającego na dopuszczeniu do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika P.G. – redaktora naczelnego dziennika "Ł.", osoby niebędącej pracownikiem skarżącego. Zarzut ten, co wskazano poniekąd także w skardze kasacyjnej, zmierza do konieczności uznania nieważności postępowania, bowiem dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika strony osoby nieuprawnionej do jej reprezentacji stanowiłoby przesłankę nieważności postępowania sądowego, określoną w art. 183 § 2 pkt 2 powołanej ustawy. Jednakże, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, sytuacja taka nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie, bowiem reprezentujący stronę skarżącą S.P. – wedle oświadczeń redaktora naczelnego – pracuje dla dziennika "Ł.", a zgodnie z art. 35 § 2 P.p.s.a., pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Z kolei z art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy Prawo prasowe wynika, że redaktor naczelny, jako osoba mająca uprawnienia do decydowania o całokształcie działalności redakcji, reprezentuje ją w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego oznacza to, że może on także umocować do działania w swym imieniu osobę fizyczną wykonującą zawód dziennikarza, którego teksty redakcja publikuje. Wynika z tego – zdaniem Sądu odwoławczego - iż dla redakcji pracownikami, w rozumieniu art. 35 § 2 ustawy P.p.s.a., będą dziennikarze, których teksty redakcja publikuje, niezależnie od tego, czy są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, czy pracują dla niej na podstawie umów o dzieło czy zleceń.
Mając na uwadze powyższe i uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za pozbawione usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI