I OSK 312/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-02-27
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowyopłaty drogowekarta opłatyważność kartykara pieniężnaprzepisy wykonawczedelegacja ustawowaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że brak godzinowego wpisu na karcie opłaty drogowej, nawet przy poprawnym wpisie dat, czyni ją nieważną.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej za niewłaściwie wypełnioną kartę opłaty drogowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o karze, argumentując brak delegacji ustawowej do penalizowania sposobu wypełnienia karty oraz ważność karty mimo braku godzinowego wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że przepisy wykonawcze prawidłowo określiły sposób dokumentowania opłaty, a brak godzinowego wpisu czyni kartę nieważną, co uzasadnia nałożenie kary.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty drogowej. Sąd I instancji uznał, że brak jest delegacji ustawowej do określenia przez organ wykonawczy sposobu wypełnienia karty opłaty oraz wprowadzenia kar za jej niewłaściwe wypełnienie. Dodatkowo, WSA uznał, że karta opłaty siedmiodniowej z wpisanymi datami od 23.04.2003 r. do 29.04.2003 r. była ważna w dniu kontroli (24.04.2003 r.), mimo braku wpisania godzin. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Komendanta Policji, uchylił wyrok WSA. NSA stwierdził, że ustawa o transporcie drogowym zawierała delegację do określenia wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty, co uzasadniało wprowadzenie przez Ministra Infrastruktury wymogu wpisania godzin w karcie opłaty. Brak takiego wpisu, zgodnie z § 5 ust. 6 rozporządzenia, powoduje, że karta nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty, a tym samym uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. NSA podkreślił, że wpisanie godzin jest niezbędne do prawidłowego określenia granic czasowych ważności karty i zapobieżenia jej wykorzystaniu ponad okres, za który uiszczono opłatę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ustawa o transporcie drogowym zawierała delegację do określenia wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty, co uzasadniało wprowadzenie przez Ministra Infrastruktury wymogu wpisania godzin w karcie opłaty.

Uzasadnienie

NSA uznał, że delegacja ustawowa do określenia wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty pozwalała ministrowi na uregulowanie sposobu wypełnienia karty, w tym wymogu wpisania godzin, co jest niezbędne do prawidłowego określenia jej ważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 42 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 42 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 42 § ust. 7

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych § § 5 ust. 6

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych § § 5 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych § § 5 ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych § § 5 ust. 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych § § 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych § § 4 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych § § 4 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych § § 5 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o transporcie drogowym zawierała delegację do określenia wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty, co uzasadniało wymóg wpisania godzin w karcie opłaty. Brak wpisania godzin w karcie opłaty czyni ją nieważną i nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Wpisanie godzin jest niezbędne do prawidłowego określenia granic czasowych ważności karty.

Odrzucone argumenty

Brak delegacji ustawowej do określenia przez organ wykonawczy sposobu wypełnienia karty opłaty i wprowadzenia kar za jej niewłaściwe wypełnienie. Karta opłaty siedmiodniowej z wpisanymi datami, ale bez godzin, była ważna w dniu kontroli.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób nie zauważyć braku delegacji ustawowej do określenia przez organ wykonawczy w rozporządzeniu wykonawczym sposobu wypełnienia karty opłaty nie można uznać za brak opłaty okazaną kartę, która w chwili dokonania kontroli była ważna, gdyż kontrola była prowadzona w okresie ważności ujawnionym w karcie, a jedynie sama karta została wypełniona tylko częściowo, jednak w sposób wskazujący na jej ważność

Skład orzekający

Jan Paweł Tarno

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Adamiak

sędzia

Tomasz Zbrojewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ważności kart opłat drogowych i zakresu delegacji ustawowych dla aktów wykonawczych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia i specyfiki przepisów dotyczących opłat za przejazd po drogach krajowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu interpretacji przepisów dotyczących opłat drogowych i ważności dokumentów, co jest istotne dla przedsiębiorców z branży transportowej.

Czy karta opłaty drogowej bez godzin jest ważna? NSA rozstrzyga.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 312/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1558/03 - Wyrok WSA w Krakowie z 2005-11-16
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie NSA Barbara Adamiak Tomasz Zbrojewski Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 1558/03 w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2005 r. II SA/Kr 1558/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z [...], nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych bez uiszczenia należnej opłaty (niewłaściwie wypełniona karta opłaty). W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że nie sposób nie zauważyć braku delegacji ustawowej do określenia przez organ wykonawczy w rozporządzeniu wykonawczym sposobu wypełnienia karty opłaty dobowej czy siedmiodniowej i braku delegacji ustawowej do wprowadzenia w akcie wykonawczym kar za wypełnienie tych kart niezgodnie z określeniem wypełnienia jej wprowadzonym w tym akcie wykonawczym.
W dniu wydania zaskarżonej decyzji ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) stanowiła w art. 42 ust. 1: "Przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych (...)",
a w art. 42 ust. 3: " Oplata, o której mowa w ust.1, może być w szczególności wnoszona w: 1) jednostce, o której mowa w art. 17 ust. 2 (tzn. Poczty Polskiej), 2) granicznych urzędach celnych, 3) urzędach celnych wewnątrz kraju, 4) stacjach benzynowych (...), 5) polskich organizacjach zrzeszających przewoźników drogowych o zasięgu ogólnokrajowym (...)".
Z kolei art. 42 ust. 7 w/w ustawy brzmiał: "Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi w drodze rozporządzenia, rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2, oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty." W oparciu o tę delegację ustawową zostało wydane Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.), które oprócz określenia rodzaju opłat (dobowej, siedmiodniowej, miesięcznej, półrocznej i rocznej), stawek opłat (w złotych) określonych w zależności od przejazdu pojazdu po drogach krajowych, jego rodzaju, dopuszczalnej masy całkowitej oraz liczby, osi. i emisji spalin (zgodnie z warunkami określonymi w art. 42 ust. 2 cyt. ustawy o transporcie drogowym), trybu wnoszenia opłaty przez nabycie karty opłaty i sposobu rozliczenia opłaty półrocznej i rocznej w przypadku jej niewykorzystania, a także określenia wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty - dodatkowo określiło w § 5 sposób wypełnienia karty wprowadzając w ust. 6 tego § 5 nową podstawę penalizacji, tj. nowe zdarzenie podlegające karze, a polegające na niewypełnieniu karty w sposób określony w tym § 5:
"§ 5 1. Kartę opłaty wypełnia jednostka, o której mowa w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. W części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę, o którym mowa w § 3, w terminie:
1) 7 dni - od daty wydania karty opłaty dobowej,
2) 14 dni - od daty wydania karty opłaty siedmiodniowej.
3. Kartę opłaty wypełnia się. przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego (...).
4. Termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone poła karty byty wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema cyframi. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowym.
5. W przypadku wypełnienia karty opłaty miesięcznej, półrocznej lub rocznej wpisywanie godziny nie jest wymagane.
6. Karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust, l i ust. 3-5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty."
Nie budzi wątpliwości Sądu stwierdzenie w ust. 6 tego § 5, że karta opłaty niewypełniona lub zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu, gdyż dokumenty z natury rzeczy nie mogą potwierdzać czegoś, co nie jest jasno w nich określone przez wpisanie bez poprawek, a które to poprawki sugerują sfałszowanie dokumentu. Już samo pojęcie dokumentu jako "aktu w celu stwierdzenia czegoś", "dowodu, świadectwa prawdziwości faktu" (wg Słownik Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka, tom pierwszy A-K, Wyd. PWN W-wa 1988 .) wskazuje na brak możliwości posługiwania się dokumentem bez jego uzupełnienia o dane, które ma stwierdzić, czy dokumentem zawierającym poprawki. Natomiast niedopuszczalnym jest wprowadzenie w akcie wykonawczym karalności czynu, którego akt wyższego rzędu, jakim jest ustawa nie tylko nie uznał za zabroniony, ale i nie udzielił upoważnienia organowi wykonawczemu do wprowadzenia jego penalizacji. Skoro więc - zdaniem Sądu - ustawodawca w delegacji ustawowej art. 42 ust. 7 ustawy z o transporcie drogowym nie upoważnił organu wykonawczego do określenia sposobu wypełnienia karty opłaty, to tym samym nie mógł upoważnić tego organu do wprowadzenia kary za wypełnienie karty w inny sposób, niż określił to organ wykonawczy w tym akcie wykonawczym, jeśli tylko z dokonanego sposobu wypełnienia karty wynika w sposób nie budzący wątpliwości okres jej ważności.
Po drugie uznano, że w dniu kontroli - w dniu 24.04.2003r. karta opłaty siedmiodniowej była ważna, gdyż obejmowała okres od 23.04.2003r. do 29.04.2003r., w którym mieścił się dzień kontroli i w karcie siedmiodniowej wpisano okres ważności tylko i wyłącznie 7 dni, tj. 7 kolejnych dób po 24 godziny. Wpis "od 23.04.2003r. do 29.04.2003r. obejmuje tylko i wyłącznie dni: l dzień) 23.04.2003r., 2 dzień) 24.04.2003r., 3 dzień) 25,04.2003r., 4 dzień) 26.04.2003r., 5 dzień) 27.04.2003r., 6 dzień) 28.04.2003r. i 7 dzień) 29.04.2003r. Zdaniem Sądu, zwłaszcza w przypadku kart opłat dobowych i siedmiodniowych - istotą karty opłat jest stwierdzenie w niej uiszczenia opłaty dobowej za l dobę wynoszącą 24 godziny od początku do końca ważności karty i opłaty tygodniowej za 7 kolejnych dni, tj. 7 kolejnych dób po 24 godziny każda. Wynika z powyższego, że wpis w karcie opłaty skarżącego- dat ważności "od 23.04.2003r. do 29.04.2003r." oznacza, że karta była ważna przez 7 kolejnych dni już choćby tylko przez oznaczenie dat, a wpisanie jakichkolwiek godzin do wypełnionej karty siedmiodniowej datami ważności: "od 23.04.2003r. do 29.03.2003r." spowodowałoby (i spowodowało po poleceniu funkcjonariusza do uzupełnienia karty o godziny) brak możliwości wykorzystania karty w ciągu kolejnych 7-miu dób (każda po 24 godziny), a więc brak możliwości jej wykorzystania zgodnie z jej przeznaczeniem i opłatą poniesioną przez skarżącego.
Tylko oznaczenie końca ważności tej karty datą 30.04.2003r. (co w tym wypadku nie miało miejsca) powodowałoby - w przypadku nie wpisania godzin ważności karty, choćby tylko godziny początkowej - możliwość wykorzystania jej ponad 7 dni i istotnie w sytuacji kontroli dokonywanej w dniu 23.04.2003 lub w dniu 30.04.2003 r. można byłoby mówić o braku ważności karty, w której nie uwidoczniono godzin jej ważności (choćby tylko początkowej lub końcowej). Tak więc przy wpisaniu daty ważności od 23.04.2003r. do 29.04.2003r. była ona ważna nie tylko w dniu kontroli tj. 24.04.2003r., ale w całym okresie od 23.04.2003r. - godz. 00.00 do dnia 29.04.2003r. godz. 24.00, przy czym oznaczanie godziny początkowej jako 00.00 i końcowej jako 24.00 nosi w sobie pewien rodzaj abstrakcji, co może stanowić swoistą "pułapkę" zarówno dla obywatela jak i dla dokonującego kontroli ważności karty przedstawiciela organu administracji. Na takie trudności jednoznacznie wskazuje sposób dalszego uzupełnienia przedmiotowej karty w dniu 24.04.2003 r. na polecenie i w obecności funkcjonariusza (k.ll akt administracyjnych), a mianowicie po słowach "ważna od 23.04.2003..." dopisano w rubryce godz. "01", a w dwu rubrykach ozn. jako Min: "00" i "00", natomiast po słowach "ważna do 29.04.2003..." dopisano w rubryce godz. także "01" i w obu rubrykach oznaczonych Min: "00" i "00". W ten sposób czas ważności karty siedmiodniowej został skrócony do 6 dni (sześciu kolejnych dób): 1) od 23.04.2003r. godz. 01.00 do 24.04.2003r. godz. 01.00, 2) do 25.04.2003r. godz. 01.00, 3) do 26.04.2003r. godz. 01.00, 4) do 27.04.2003r. godz. 01.00, 5) do 28.04.2003r godz. 01.00. i 6) do 29.04.2003r. godz. 01.00, a dla takiego skrócenia ważności karty opłaty siedmiodniowej brak podstawy prawnej.
W sytuacji powierzenia, co do zasady – obowiązku - wypełnienia karty opłaty jednostce, o której mowa w art. 42 ust. 3 cyt. ustawy o transporcie drogowym (zgodnie z § 5 ust. l w/w Rozporządzenia) i faktycznego wpisania przez pracownika tej jednostki (pracownika poczty, co nie jest kwestionowane) daty ważności na karcie opłaty siedmiodniowej: "od 23.04.2003r. do 29.04.2003r." - wpisanie jakichkolwiek godzin nie miało żadnego znaczenia dla ważności karty przez 7 dni określonych w tej karcie datami (z wpisanymi włącznie). Podobnie, co Sąd zauważa, w przypadku karty dobowej wpisanie daty ważności karty tylko przez wpisanie dat np.: "ważna od 12.10.2002 do 12.50.2002" powoduje jednoznaczne przyjęcie obowiązywania karty tylko i wyłącznie w całym dniu 12.10.2002 - od godz. 00.00 do godz. 24.00 (a wpisanie ważna od 12.10.2002 godz. 04.00 do 12.10.2002 może oznaczać tylko i wyłącznie obowiązywanie karty do końca dnia 12.10.2002r., w więc skrócenie jej obowiązywania do 20 godzin, zamiast 24 godzin, za który to czas uiszczono opłatę). Mając powyższe na względzie - zdaniem Sądu - nie można uznać za brak opłaty okazaną kartę, która w chwili dokonania kontroli była ważna, gdyż kontrola była prowadzona w okresie ważności ujawnionym w karcie, a jedynie sama karta została wypełniona tylko częściowo, jednak w sposób wskazujący na jej ważność zarówno w chwili kontroli jak i tylko i wyłącznie w okresie dni zgodnym z rodzajem karty, za który to okres ważności faktycznie dokonano opłaty.
Z tego powodów wskazanych wyżej nie podzielono stanowiska przedstawionego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.05.2004r., sygn. akt II SA 4139/02 (opubl. LEX nr 148921), a stwierdzającego, że "przepisy § 5 ust. 6 i § 4 u st. l rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych wyłączają możliwość swobodnej interpretacji karty opłaty drogowej przez osoby kontrolujące. Inspektorzy nie mają uprawnień do dokonywania interpretacji zapisów dokonanych na wadliwie wypełnionej karcie opłaty drogowej, do kiedy była ważna, szczególnie w sytuacji, kiedy nie były wypełnione wszystkie rubryki poprzez nie wpisanie godziny." Odnosząc się do kwestii interpretacji karty opłaty podkreślono, że nie wymaga interpretacji ani pojęcie "doby", ani pojęcie "siedmiu dni", zwłaszcza w sytuacji, gdy wpisana jest data ważności "od - do" obejmująca w przypadku doby l dzień, a w przypadku "siedmiu dni" - faktycznie dni siedem, albo w przypadku karty dobowej wpisano daty "od - do" obejmujące daty dwóch po sobie następujących dni i jednocześnie choćby przy jednej z nich wpisano godzinę rozpoczęcia lub końca ważności karty, a w przypadku karty siedmiodniowej datę rozpoczynającą ważność i drugą datę końca ważności za 7 dni od poprzedniej także przy jednoczesnym wpisaniu godziny rozpoczęcia ważności lub końca ważności karty. Z tego względu nie można też mówić o "konieczności dokonywania interpretacji zapisów" dokonanych na karcie, jeśli tylko dla przeciętnego obywatela zapis karty (nie noszący poprawek) wskazuje na jej ważność: w przypadku karty dobowej na konkretną dobę (24 godziny), a w przypadku siedmiodniowej na konkretne 7 dni (7 po sobie następujących dób). Sąd nadto podkreśla, że wypełnienie karty dobowej na czas krótszy niż doba, a siedmiodniowej na okres krótszy niż siedem dni, nie pozbawia tych kart ich ważności, ale tylko w tym krótszym okresie.
Zgodnie z art. 92 ust, l pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, który stanowił podstawę wymierzenia kary pieniężnej skarżącemu: "Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia oplat za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej (...) ", a według art. 87 ust. l tej ustawy: " Podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego (...), jest obowiązanym mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli (...), dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych (...). "
W konkluzji Sąd stwierdził, że skarżący przedsiębiorca w chwili kontroli w dniu 24.04.2003r. uiścił opłatę za przejazd po drogach krajowych i przedstawił do kontroli ważną kartę opłaty siedmiodniowej.
W skardze kasacyjnej Małopolski Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) naruszenie art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w związku z § 3, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12. 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.) - polegającą na stwierdzeniu, że przepis ustawy nie zawierał delegacji dla Ministra Infrastruktury do wydania przepisów wykonawczych określających sposób wypełnienia karty opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz wprowadzenia kary za wypełnienie takiej karty niezgodnie ze wskazanym sposobem;
i na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
W uzasadnieniu stwierdzono, że organ stosujący prawo, jakim jest Policja, nie jest uprawniony do badania legalności aktów powszechnie obowiązującego prawa, w tym zakresu delegacji ustawowych dla organów władzy wykonawczej i sposobu wypełnienia tychże delegacji w aktach rangi rozporządzenia. W sprawie będącej przedmiotem postępowania skarżący zastosował prawidłowo przepisy ustawy i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12. 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, co w jego ocenie stanowi wystarczającą przesłankę uchylenia wyroku WSA w Krakowie, tym bardziej, że jego stanowisko jest odosobnione. W analogicznych sprawach orzekał m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie /np. w wyroku z dnia 31.05. 2005r. sygn. VI S.A/Wa 1265/04, w wyroku z dnia 18.05. 2004r. sygn. II SA 4139/02 / uznając, że braki w wypełnieniu karty oznaczają, iż karta nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty, a kontrolujący nie są uprawnieni do dokonywania interpretacji zapisów na wadliwie wypełnionej karcie opłaty drogowej.
W zakresie dokonanego w zaskarżonym wyroku sposobu obliczenia terminu ważności karty opłaty siedmiodniowej zauważyć tylko należy, że przyjęte przez WSA w Krakowie rozumienie pojęcia "doby" i pojęcia "siedmiu dni" nasuwa istotne wątpliwości. W świetle przepisu § 5 ust. 4 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury, zgodnie z którym: "Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowym" wynika, że ustawodawca przyjął inny sposób obliczania terminu ważności karty niż przyjęty przy obliczaniu np. terminów w postępowaniu administracyjnym. Nie chodzi bowiem o termin procesowy, a o termin prawa materialnego, co do którego przepisy nakazują stosować system 24-godzinnego cyklu dobowego. W konsekwencji ważność karty nie kończy się z upływem siódmego dnia od daty początkowej, tj. o godz. 24.00 siódmego dnia, ale o takiej godzinie siódmego dnia, która odpowiada godzinie rozpoczęcia przejazdu pierwszego dnia ważności karty. Z tego względu wpis dotyczący godzin jest niezbędny do prawidłowego określenia granic czasowych ważności karty oraz uniemożliwienia jej wykorzystania przez przedsiębiorcę ponad czas ściśle oznaczony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Brak dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych w momencie dokonywania kontroli stanowi zatem naruszenie przytoczonego przepisu. Natomiast w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy stwierdzono, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15 000 zł. Jednocześnie Minister Infrastruktury w wydanym na podstawie art. 92 ust. 2 tejże ustawy rozporządzeniu z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999) ustalił, że za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych wymierzana jest kara w wysokości 4 000 zł.
Kwestię uiszczania przedmiotowych opłat szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). § 3 cyt. rozporządzenia stanowi, iż przedsiębiorca wykonujący transport drogowy oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne uiszcza opłatę roczną, półroczną, siedmiodniową albo dobową. Zgodnie z dyspozycją § 4 ust. l tego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Jak stanowi z kolei § 4 ust. 2 rozporządzenia wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Minister Infrastruktury określił ponadto w powołanym akcie wykonawczym do ustawy o transporcie drogowym, iż w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę (vide: § 5 ust. 2 rozporządzenia z 14 grudnia 2001 r.), niemniej zastrzegł jednocześnie bardzo wyraźnie, że karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. l i ust. 3-5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Z tej przyczyny - zgodnie z przyjętymi wzorami kart opłaty, termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cytrami, a rok czterema. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, 7 czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowym.
Twierdzenie, że w ust. 6 § 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. wprowadzono nową podstawę penalizacji, tj. nowe zdarzenie podlegające karze, a polegające na niewypełnieniu karty w sposób określony w tym § 5 i tym samym wykroczono poza zakres delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Powołany przepis ustawy wyraźnie legitymował ministra do określenia m. in. wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty za transport drogowy. Zawiera więc on tym samym wyraźne upoważnienie do określenia sposobu dokumentowania faktu uiszczenia opłaty. Uregulowanie takie jest zarazem i logiczne i konieczne, ponieważ wpis dotyczący godzin jest niezbędny do prawidłowego określenia granic czasowych ważności karty. W przeciwnym razie mogłaby ona zostać wykorzystana przez przedsiębiorcę na czas wykraczający poza okres, za który uiszczono opłatę.
Z tych względów i biorąc pod uwagę, że nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną należało uwzględnić poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI