I OSK 3069/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. G. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie w sprawie dodatku węglowego. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku, ponieważ skarżąca pierwotnie zadeklarowała bojler elektryczny jako główne źródło ogrzewania, a dopiero później piec kaflowy. Organy administracji i sąd pierwszej instancji uznały, że wiążąca jest deklaracja złożona do 11 sierpnia 2022 r. i nie przewidują możliwości jej korekty. NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje administracyjne, uznając, że przepisy ustawy o dodatku węglowym (art. 2 ust. 15b-15d) nakładają na organy obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w przypadku wątpliwości co do rzeczywistego stanu ogrzewania, zwłaszcza gdy nastąpiła zmiana deklaracji. Sąd podkreślił również, że art. 27g ust. 4 ustawy o wspieraniu termomodernizacji pozwala na złożenie nowej deklaracji w terminie 14 dni od zmiany źródła ogrzewania, co może uprawniać do przyznania dodatku, o ile zgłoszone źródło spełnia wymogi i odpowiada stanowi rzeczywistemu. NSA uchylił zaskarżone rozstrzygnięcia i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organom administracji, zobowiązując je do uwzględnienia możliwości złożenia korekty deklaracji i przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dodatku węglowego, w szczególności możliwości zmiany deklaracji źródła ogrzewania i obowiązku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez organy administracji.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o dodatku węglowym i ustawy o wspieraniu termomodernizacji. Może mieć zastosowanie do innych świadczeń, gdzie wymagane jest ustalenie stanu faktycznego i istnieje możliwość aktualizacji danych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku zmiany głównego źródła ogrzewania po 11 sierpnia 2022 r. można uzyskać dodatek węglowy, jeśli nowa deklaracja została złożona po tej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dodatek węglowy może zostać przyznany na podstawie źródła zgłoszonego do centralnej ewidencji emisyjności budynków po raz pierwszy po 11 sierpnia 2022 r., o ile zgłoszenie dotyczy źródła ogrzewania, które nie zostało wcześniej zgłoszone, a deklaracja i wpis w ewidencji odpowiadają stanowi rzeczywistemu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 2 ust. 1 udw dopuszcza przyznanie dodatku na podstawie źródła zgłoszonego po raz pierwszy po 11 sierpnia 2022 r. Ponadto, art. 27g ust. 4 ustawy o wspieraniu termomodernizacji pozwala na złożenie nowej deklaracji w terminie 14 dni od zmiany źródła ogrzewania.
Czy organy administracji mają obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w przypadku wątpliwości co do rzeczywistego źródła ogrzewania, zwłaszcza przy zmianie deklaracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji wystąpienia wątpliwości dotyczących gospodarstwa domowego wnioskodawcy, w tym co do rzeczywistego źródła ogrzewania wynikających ze złożenia rozbieżnych deklaracji, organy mają obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przepisy art. 2 ust. 15b-15d udw nakładają na organy obowiązek weryfikacji stanu faktycznego poprzez wywiad środowiskowy, jeśli pojawią się wątpliwości, a nie można przyjąć, że wywiad jest przeprowadzany tylko w specyficznych sytuacjach.
Czy sąd administracyjny jest związany podstawami prawnymi zarzutów skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, NSA jest związany podstawami prawnymi zarzutów skargi kasacyjnej i nie może samodzielnie korygować ani modyfikować tych podstaw, nawet jeśli uzasadnienie zarzutu sugeruje inne podstawy prawne.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 183 § 1 ppsa, zgodnie z którym NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza ograniczenie kontroli do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, w tym ich podstaw prawnych.
Przepisy (16)
Główne
udw art. 2 § 1
Ustawa o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu – w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków.
udw art. 2 § 15b-15d
Ustawa o dodatku węglowym
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia faktycznego stanu gospodarstwa domowego, jeśli wystąpią wątpliwości podczas weryfikacji wniosku.
ustawa o wspieraniu termomodernizacji art. 27g § 4
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
Właściciel lub zarządca budynku lub lokalu jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia, w którym zaistniała zmiana danych o źródłach ogrzewania.
ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
ppsa art. 182 § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
ppsa art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
ppsa art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
ppsa art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy.
Pomocnicze
udw art. 2 § 9
Ustawa o dodatku węglowym
Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r.
ustawa o wspieraniu termomodernizacji art. 27a § 1
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
Dotyczy centralnej ewidencji emisyjności budynków.
ustawa o wspieraniu termomodernizacji art. 27g § 1
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
Dotyczy pierwszego zgłoszenia źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
ppsa art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy.
ppsa art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania między stronami.
ppsa art. 210
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania między stronami.
ppsa art. 250
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 2 ust. 15b-15d udw przez niezastosowanie obowiązku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w sytuacji wątpliwości co do rzeczywistego źródła ogrzewania po zmianie deklaracji. • Naruszenie art. 27g ust. 4 ustawy o wspieraniu termomodernizacji, który pozwala na złożenie nowej deklaracji w przypadku zmiany źródła ogrzewania, co może uprawniać do dodatku.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 2 ust. 9 udw w zw. art. 27a ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji przez błędną wykładnię i przyjęcie, że datą wiążącą jest rodzaj ogrzewania zgłoszony do CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r. i pominięcie wniosku z 30 sierpnia 2022 r. jako aktualizacji. • Naruszenie art. 133 § 1 ppsa w zw. z art. 15 kpa przez wydanie orzeczenia uwzględniając stan faktyczny na dzień 11 sierpnia 2022 r., a nie na dzień wydania postanowienia przez organ drugiej instancji.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek ustalenia stanu sprawy, przeprowadzając wywiad środowiskowy • nie można przyjąć, że wywiad środowiskowy przeprowadzany jest wyłącznie w sytuacji, gdy pod określonym adresem prowadzonych jest więcej niż jedno gospodarstwo domowe • obowiązujące przepisy nie dają podstaw do przyjęcia, że dodatek węglowy może zostać przyznany wyłącznie w związku ze źródłem ogrzewania wpisanym do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r. • źródło zgłoszone do ewidencji po raz pierwszy po 11 sierpnia 2022 r. uprawnia do uzyskania wspomnianego dodatku • dodatek węglowy może zostać przyznany na podstawie zaktualizowanej deklaracji, o ile zgłoszone źródło ogrzewania spełnia wymogi wynikające z art. 2 ust. 1 udw a deklaracja i wpis w ewidencji odpowiadają stanowi rzeczywistemu.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący sprawozdawca
Marek Stojanowski
członek
Jolanta Rudnicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku węglowego, w szczególności możliwości zmiany deklaracji źródła ogrzewania i obowiązku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez organy administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o dodatku węglowym i ustawy o wspieraniu termomodernizacji. Może mieć zastosowanie do innych świadczeń, gdzie wymagane jest ustalenie stanu faktycznego i istnieje możliwość aktualizacji danych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia (dodatek węglowy) i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji, nawet w przypadku zmian w deklaracjach. Pokazuje też, jak NSA koryguje błędy sądów niższej instancji.
“Dodatek węglowy: Czy zmiana deklaracji ogrzewania zawsze oznacza odmowę?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.