I OSK 3066/13

I OSK 3066/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2015-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-12-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński /sprawozdawca/
Irena Kamińska
Maria Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Ke 781/13 - Wyrok WSA w Kielcach z 2013-10-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 163
art. 8 ust. 3 i 11, art. 106 ust. 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 781/13 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 781/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, (I) uchylił zaskarżoną decyzję; (II) stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. orzekającą o zmianie decyzji MOPS z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], w części dotyczącej odpłatności za pobyt w DPS S. G. począwszy od dnia 1 kwietnia 2013 r. z kwoty 620,84 zł na kwotę 1519,60 zł miesięcznie i orzekło o zmianie decyzji MOPS z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], w części dotyczącej odpłatności za pobyt w DPS w R. S. G. począwszy od dnia 1 kwietnia 2013 r. z kwoty 620,84 zł na kwotę 1519,60 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], całkowicie ubezwłasnowolniony S. G. został skierowany na czas nieokreślony do Domu Pomocy Społecznej [...] w R. Odpłatność za pobyt w DPS ustalono na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], ostatnio zmienionej decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182) – dalej: u.p.s. Ustalono, że S. G. jest uprawniony do renty z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości 920,85 zł. Ponadto w marcu 2013 r. otrzymał 15.000 zł tytułem spłaty odziedziczonej nieruchomości, o czym organ powziął wiadomość w kwietniu 2013 r.
Kolegium wskazało, że sporne w sprawie jest to, czy kwota uzyskana ze spłaty nieruchomości jest dochodem w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, czy odliczeniu od niego podlegają obciążenia takie jak zapłata podatku, a w rezultacie czy winna ona stanowić podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w DPS. Zdaniem SKO ww. kwota stanowi dochód, bowiem przekracza pięciokrotnie wysokość kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (542 zł × 5 = 2710 zł). Zatem na podstawie art. 8 ust. 11 u.p.s. organ był zobligowany do jej rozliczenia dla celów ustalenia odpłatności za pobyt w DPS.
Termin dochód w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz przepisów podatkowych nie jest tożsamy, a obie regulacje nie są ze sobą powiązane. Na gruncie przepisów ustawy o pomocy społecznej pod pojęciem dochodu rozumieć należy wszelkie dochody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w przepisach wymienionych (art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s.). Przepisy te nie dają podstawy do wyłączenia z dochodu podlegającego uwzględnieniu przy ustaleniu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, kwoty uzyskanej z tytułu spłaty nieruchomości. Podstawą do pomniejszenia dochodu stanowić mogą jedynie składniki, o których mowa w art. 8 ust. 3 u.p.s. Okoliczność, że w przyszłości zostanie ewentualnie odprowadzony podatek od uzyskanej przez S. G. kwoty 15.000 zł w świetle przytaczanych uregulowań nie ma wpływu obecnie na ustalenie odpłatności za pobyt w DPS. Powołując się na komentarz do ustawy o pomocy społecznej SKO wskazało, że termin "obciążenie" podatkiem dochodowym należy rozumieć jako coś, co ciąży na osobie zobowiązanej, a zatem będzie to kwota, która została ustalona i odprowadzona do urzędu skarbowego.
Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. był zobligowany zmienić decyzję administracyjną i na nowo określić odpłatność za pobyt S. G. w DPS w R. Jednocześnie przedstawiono sposób określenia tej odpłatności. Zdaniem SKO decyzje organu pierwszej instancji należało jednak zreformować, ponieważ pomyłkowo wskazano w niej na zmianę decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r., która dotyczyła skierowania S. G. do DPS, podczas gdy odpłatność za pobyt w DPS została ustalona na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2008 r.
Na decyzję SKO S. G., opiekun prawny S. G., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jej zmianę lub cofnięcie do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając skargę S. G. podniósł, że uzyskana przez S. G. kwota 15.000 zł, nie będzie stanowić tzw. długofalowego dochodu miesięcznego, który ma wpływ na koszty pobytu w DPS. Zgodnie z przepisami prawa należności dla DPS są rozliczane na podstawie miesięcznego dochodu, nie zaś na podstawie kwoty pieniężnej uzyskanej ze spadku. Organ nie wziął pod uwagę konieczności rozliczenia się z urzędem skarbowym w związku ze zbyciem tej nieruchomości. Zaskarżona decyzja pozbawi podatnika dochodzenia swoich praw i ochrony interesu, ponieważ na podstawie decyzji pieniądze zniknęłyby z rachunku bankowego syna skarżącego w ciągu roku. Rozliczając się w przyszłym roku z urzędem skarbowym mogłoby go nie stać na opłacenie podatku lub próbę podjęcia zwolnienia się z tego podatku.
Zarzucając organowi działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego skarżący wskazał, że pozbawienie syna środków jakie posiada na rachunku w żaden sposób nie poprawi standardu bytowania syna. Natomiast mogą mu gwarantować byt na przyszłość oraz pokryć koszty dodatkowego leczenia.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Uwzględniając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 10 października 2013 r., II SA/Ke 781/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że stosownie do art. 54 ust. 1 u.p.s. osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Odpłatność ta ustalana jest w drodze decyzji (art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 u.p.s.). Obowiązanym do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej jest m.in. mieszkaniec domu, który ponosi opłatę w wysokości nie większej niż 70% swojego dochodu (art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.s.).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że miesięcznym dochodem przebywającego w domu pomocy społecznej w R. S. G. jest renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym oraz okoliczność, że w marcu 2013 r. otrzymał kwotę 15.000 zł tytułem spłaty odziedziczonej nieruchomości. Spór w sprawie dotyczy kwestii, czy uzyskana tytułem spłaty kwota stanowi dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a w konsekwencji czy powinna stanowić podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w DPS. Zdaniem skarżącego przy ustalaniu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej powinien być brany pod uwagę tylko dochód miesięczny. W ocenie organu natomiast otrzymana przez S. G. kwota stanowi dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, w związku z czym należało ją uwzględnić przy ustalaniu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.
Dla rozstrzygnięcia spornej kwestii istotna jest definicja dochodu zawarta w przepisach art. 8 u.p.s. Zgodnie z tymi przepisami za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 u.p.s.). Do tak ustalonego dochodu nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych (art. 8 ust. 4 u.p.s.). W przypadku zaś uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony (art. 8 ust. 11 u.p.s.).
Z analizy powyższych przepisów wynika, że otrzymana przez S. G. kwota 15.000 zł może zostać uznana za wyżej wskazany jednorazowy dochód, ale przy uwzględnieniu ewentualnych pomniejszeń, o których mowa w art. 8 ust. 3 u.p.s. W ocenie Sądu I instancji nie budzi wątpliwości wynik wykładni literalnej i systemowej wewnętrznej tych przepisów, nakazujący jednorazowy dochód, o którym mowa w art. 8 ust. 11 u.p.s. ustalać z wykorzystaniem mechanizmu określonego w ust. 3 tego artykułu. Mówiąc wprost, na gruncie przywołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej ustawodawca różnicuje pojęcie przychodu i dochodu (przychód minus kwota pomniejszeń określonych w art. 8 ust. 3 u.p.s.).
Wbrew twierdzeniom skargi istnieją więc, prawidłowo przywołane przez organ podstawy dla uwzględnienia jednorazowego dochodu w dochodzie osoby przebywającej w domu pomocy społecznej, jednakże organy nieprawidłowo dochód ten wyliczyły identyfikując go z przychodem osoby. Organ nie uwzględnił bowiem treści art. 8 ust. 11 w zw. z ust. 3 u.p.s., z którego należy wyprowadzić wniosek, że dochód odpowiada kwocie przychodu pomniejszonej o obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Na obciążenie podatkowe w tym zakresie wskazywał sam skarżący. Sąd Wojewódzki nie podzielił przy tym stanowiska przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że obciążenie to dotyczy kwot już ustalonych i faktycznie odprowadzonych do urzędu skarbowego. Tym samym Sąd I instancji stwierdził, że ustalając wysokość dochodu S. G., stanowiącego podstawę do ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, organ naruszył wskazane wyżej przepisy ustawy o pomocy społecznej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Ponadto z art. 8 ust. 11 u.p.s. wynika, że kwotę jednorazowego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Oznacza to, że podwyższenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w związku z otrzymaniem jednorazowego dochodu dokonuje się na okres 12 miesięcy, co organ powinien uwzględnić w sentencji rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie natomiast organ określił jedynie początkowy termin okresu, za który należna jest podwyższona opłata za pobyt w domu pomocy społecznej, nie zamykając tego okresu przez wskazanie terminu końcowego.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 października 2013 r., II SA/Ke 781/13, wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciło mu naruszenie prawa materialnego:
1. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 11 w zw. z ust. 3 u.p.s. przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że przez dochód określony w powołanych wyżej przepisach należy rozumieć kwotę przychodu pomniejszoną o obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w sytuacji gdy podatek ten nie został jeszcze ustalony i uiszczony przez zobowiązanego;
2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 8 ust. 11 oraz art. 106 ust. 3 u.p.s. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że podwyższenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w związku z otrzymaniem jednorazowego dochodu dokonuje się na okres 12 miesięcy, bez względu na zmianę zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony.
Z uwagi na powyższe SKO wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono miedzy innymi, że Sąd I instancji nie zanegował ustalonego przez organy stanu faktycznego, jak też zgodził się ze stanowiskiem, że istnieją podstawy do uwzględnienia jednorazowego dochodu, uzyskanego przez S. G. przebywającego w DPS, w dochodzie podlegającym wliczeniu do dochodu osoby przebywającej w DPS. Zarzut Sądu sprowadza się do uznania, że organy nie uwzględniły treści art. 8 ust. 11 w zw. z ust. 3 u.p.s. i dochód S. G. utożsamiły z przychodem przez niego uzyskanym.
Organy nie mogły, co sugeruje Sąd, pomniejszyć kwoty 15.000 zł, jaką otrzymał S. G. tytułem sprzedaży odziedziczonego udziału w nieruchomości, o kwotę podatku, bowiem podatek taki nie został do tej pory przez S. G. ustalony i odprowadzony, co zresztą skarżący podnosił zarówno w treści odwołania od decyzji organu I instancji, jak też w samej skardze. Pojęcie obciążenie podatkiem dochodowym należy rozumieć jako coś, co ciąży na osobie zobowiązanej, a zatem chodzi o kwotę, która została ustalona i odprowadzona do urzędu skarbowego. Nie jest zatem w ogóle wiadomym czy, a jeśli tak to kiedy i w jakiej wysokości, S. G. podatek od kwoty przychodu zapłaci. Skoro tak to nie było możliwe pomniejszenie kwoty 15.000 zł o podatek, który nie został jeszcze ustalony i zapłacony. Kolegium Odwoławcze nie jest natomiast uprawnione do hipotetycznego ustalania we własnym zakresie rodzaju, wysokości podatku jaki ma zostać przez stronę uiszczony.
W odniesieniu do zarzutu, że zaskarżona decyzja określiła jedynie początkowy termin okresu, za który należna jest podwyższona opłata za pobyt w DPS, natomiast nie określa terminu końcowego, SKO wskazuje, że ustalona kwestionowaną decyzją odpłatność za pobyt w DPS S. G. nie jest stała, i w przypadku zmiany sytuacji dochodowej strony (np. zapłaty podatku), decyzja określająca tą odpłatność ponownie ulegnie zmianie (art. 106 ust. 5 u.p.s.).
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została udzielona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – p.p.s.a. – stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły, zatem należało odnieść się do zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się bowiem zasadne.
Przedmiotem skargi do Sądu I instancji była decyzja zmieniająca wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej S. G., począwszy od dnia 1 kwietnia 2013 r. Zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. Odpłatność ta ustalana jest w drodze decyzji (art. 59 ust. 1 u.p.s.), która może być zmieniona między innymi w przypadku zmiany sytuacji dochodowej strony (art. 106 ust. 5 u.p.s.). Obowiązanym do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej jest m. in. mieszkaniec domu, który ponosi opłatę w wysokości nie większej niż 70% swojego dochodu (art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.s.).
Na tle przepisów powołanych w podstawie kasacyjnej kwestią sporną jest, jak w okolicznościach tej sprawy należało wykładać art. 8 ust. 3 w zw. z art. 8 ust. 11 u.p.s. Ostatni z wymienionych przepisów stanowi, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:
1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,
2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie
- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Bezsporne jest, że S. G. uzyskał dochód jednorazowy, o jakim mowa w art. 8 ust. 11 u.p.s., w kwocie 15.000 zł. Sąd I instancji, odmiennie niż organ odwoławczy (skarżący kasacyjnie), twierdzi, że kwota ta stanowi nie dochód, a przychód strony i przy rozliczaniu jej w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy powinna być pomniejszona o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, stosownie do art. 8 ust. 3 pkt 1 u.p.s.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację w tym sporze należy przyznać skarżącemu kasacyjnie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...]. Użyty w art. 8 ust. 3 pkt 1 u.p.s. zwrot "miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym" wskazuje, że chodzi tu o podatek zapłacony, a nie o podatek należny z mocy prawa, ale jeszcze nie zapłacony, jak przyjął to Sąd I instancji. Przemawia za tym kilka okoliczności. Przede wszystkim, jak słusznie zwróciło uwagę SKO, beneficjent pomocy społecznej może tak zagospodarować uzyskanym przychodem, że podatek dochodowy od osób fizycznych w ogóle nie będzie należny. Hipotetycznie może też powstać spór co do samego obowiązku podatkowego lub jego wysokości. Wszystkich tych kwestii, które mogą się wyłonić na tle należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych nie można pozostawić do rozstrzygnięcia organom pomocy społecznej. Dlatego ustalając jednorazowy dochód świadczeniobiorcy pomocy społecznej, w rozumieniu art. 8 ust. 11 u.p.s., organy pomocy mogą pomniejszyć uzyskany przez stronę postępowania przychód jedynie o podatek zapłacony, a nie należny w przyszłości. Ewentualna zmiana sytuacji finansowej strony postępowania, spowodowana obowiązkiem uiszczenia podatku, może stanowić podstawę do kolejnej zmiany decyzji w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 106 ust. 5 u.p.s.). Do dnia rozstrzygnięcia sprawy przez organy pomocy społecznej podatek dochodowy od osób fizycznych nie został przez skarżącego zapłacony.
Rację ma też skarżące kasacyjnie SKO, że art. 8 ust. 11 u.p.s. nie stanowi podstawy do wydania decyzji o zmianie decyzji w przedmiocie opłaty za pobyt w DPS "na czas określony", tj. na dwanaście kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Podstawy takiej nie zawiera również art. 106 ust. 5 u.p.s., który upoważnia do zmiany decyzji na niekorzyść strony, między innymi w przypadku zmiany jej sytuacji finansowej. W trakcie tych dwunastu miesięcy, na które rozłożono dochód jednorazowy, może bowiem wystąpić kolejna zmiana sytuacji finansowej strony, uzasadniająca zmianę wysokości opłaty za pobyt w DPS. Jeśli zaś minie okres dwunastu miesięcy, na jaki został rozłożony dochód jednorazowy, będzie to podstawa do kolejnej zmiany decyzji w przedmiocie opłaty za pobyt w DPS. Nie ma więc potrzeby, ani podstawy prawnej do wydawania decyzji na ściśle oznaczony czas (12 miesięcy), gdyż każda zmiana sytuacji finansowej strony stanowić może podstawę do zmiany decyzji w przedmiocie opłaty.
Obydwa zarzuty powołane w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) okazały się zatem usprawiedliwione. Mając to na uwadze, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 193 i art. 151 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 wyroku. Jednocześnie na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego przed Sądem I instancji na rzecz SKO uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o jakim mowa w tym przepisie, gdyż w okolicznościach tej sprawy dodatkowe obciążenie kosztami postępowania osoby zobowiązanej do pokrycia 70 % opłaty za pobyt w DPS, w sytuacji gdy spór dotyczył tylko rozumienia przepisów prawa materialnego, a strona w żaden sposób nie utrudniała jego rozstrzygnięcia, byłoby działaniem nieuzasadnionym.