I OSK 3060/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. K. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie w sprawie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej, w tym błędną wykładnię art. 61 ust. 1-2 poprzez uznanie jej za zobowiązaną do zapłaty, mimo że zobowiązani powinni być spadkobiercy syna, a także nieuwzględnienie dochodów męża przy ustalaniu jej dochodu oraz niezastosowanie art. 64 pkt 7 poprzez brak zwolnienia z opłaty mimo zerwania więzi rodzinnych z babcią. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że obowiązek odpłatności za pobyt w DPS ma charakter publicznoprawny, a nie alimentacyjny, i nie zależy od osobistego stosunku do pensjonariusza. Rozdzielność majątkowa małżonków nie jest równoznaczna z prowadzeniem odrębnych gospodarstw domowych, a do wykazania odrębności potrzebne są dowody na odrębne zamieszkiwanie i gospodarowanie. Sąd stwierdził również, że skarżąca nie wykazała rażącego naruszenia obowiązków rodzinnych przez babcię, co jest warunkiem zwolnienia z opłat na podstawie art. 64 pkt 7 ups. Dodatkowo, NSA wskazał na wadliwość zarzutu naruszenia art. 8 ust. 2, 5, 7 w zw. z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 103 ust. 2 ups z powodu nieprecyzyjnego wskazania jednostek redakcyjnych przepisów oraz nieadekwatnego powołania art. 8 ust. 2. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie obowiązku odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście rozdzielności majątkowej małżonków i interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia obowiązków rodzinnych'.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy społecznej i może wymagać analizy w kontekście indywidualnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obowiązek ponoszenia odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej obciąża również osoby pozostające w rozdzielności majątkowej z małżonkiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek ten obciąża członków rodziny, a rozdzielność majątkowa małżonków nie jest równoznaczna z prowadzeniem odrębnych gospodarstw domowych i nie wyłącza obowiązku ponoszenia kosztów.
Uzasadnienie
Obowiązek odpłatności za pobyt w DPS ma charakter publicznoprawny. Rozdzielność majątkowa nie wyłącza obowiązku ponoszenia kosztów w ramach wspólnego gospodarstwa domowego, a do wykazania odrębności potrzebne są dowody na odrębne zamieszkiwanie i gospodarowanie.
Czy zerwanie więzi rodzinnych lub brak więzi emocjonalnych z pensjonariuszem domu pomocy społecznej może stanowić podstawę do zwolnienia z obowiązku ponoszenia odpłatności za jego pobyt?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, chyba że wykazane zostanie rażące naruszenie obowiązków rodzinnych przez pensjonariusza, co jest pojęciem szczególnym i nie obejmuje zwykłego rozluźnienia więzi.
Uzasadnienie
Przepis art. 64 pkt 7 ups pozwala na zwolnienie z opłat w przypadku rażącego naruszenia obowiązków alimentacyjnych lub innych obowiązków rodzinnych przez pensjonariusza. Skarżąca nie wykazała takich okoliczności, ograniczając się do stwierdzenia zerwania kontaktów.
Czy przy ustalaniu obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej należy uwzględniać dochody małżonka osoby zobowiązanej, jeśli małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dochody małżonka mogą być uwzględniane w ramach dochodu rodziny, jeśli nie wykazano odrębności gospodarstw domowych.
Uzasadnienie
Rozdzielność majątkowa nie przesądza o odrębności gospodarstw domowych. W celu wykazania odrębności konieczne jest udowodnienie odrębnego zamieszkiwania i gospodarowania.
Przepisy (7)
Główne
ups art. 61 § ust. 1 i 2
Ustawa o pomocy społecznej
Określa kolejność osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oraz zasady ustalania tej odpłatności, w tym uwzględnianie dochodów i prowadzenie gospodarstwa domowego.
ups art. 64 § pkt 7
Ustawa o pomocy społecznej
Przewiduje możliwość zwolnienia z opłat w przypadku rażącego naruszenia obowiązków rodzinnych przez pensjonariusza.
ups art. 103 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
Reguluje ustalanie wysokości opłaty w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi i wstępnymi.
Pomocnicze
ups art. 8 § ust. 2, 5 i 7
Ustawa o pomocy społecznej
Dotyczy kryteriów dochodowych i uprawnień rady gminy do ich podwyższania, a także zasad ustalania odpłatności.
ppsa art. 183 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA oraz przesłanki nieważności postępowania.
ppsa art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
ppsa art. 182 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 61 ust. 1-2 ups przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, uznając skarżącą za zobowiązaną do zapłaty za pobyt babci, podczas gdy zobowiązani powinni być spadkobiercy syna. • Naruszenie art. 8 ust. 2, 5, 7 w zw. z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 103 ust. 2 ups przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uwzględnieniu dochodów męża skarżącej oraz wadliwe ustalenie jej dochodu. • Naruszenie art. 64 pkt 7 ups przez niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosku o zwolnienie skarżącej z opłat z powodu rażącego naruszenia przez babcię obowiązków rodzinnych.
Godne uwagi sformułowania
Odpłatność za pobyt nie jest obowiązkiem alimentacyjnym, ale ciężarem publicznoprawnym. • Rozdzielność majątkowa małżonków nie powoduje, że powstają odrębne gospodarstwa domowe. • Obowiązek ponoszenia kosztów pobytu w domu pomocy społecznej wynika z określonych więzów łączących te osoby z pensjonariuszem. • Za rażące naruszenie innych niż obowiązek alimentacyjny obowiązków rodzinnych należy uznać podejmowanie w sposób uporczywy wobec zobowiązanego do wnoszenia opłaty obiektywnie społecznie potępianych działań.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Jolanta Rudnicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie obowiązku odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście rozdzielności majątkowej małżonków i interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia obowiązków rodzinnych'."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy społecznej i może wymagać analizy w kontekście indywidualnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpłatności za pobyt w domach pomocy społecznej i wyjaśnia kluczowe kwestie prawne dotyczące odpowiedzialności członków rodziny, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy rozdzielność majątkowa chroni przed opłatą za DPS? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.