I OSK 3056/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA zawiesił postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa z powodu śmierci jednego z uczestników postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu od wyroku WSA w Warszawie. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która z kolei dotyczyła decyzji Wojewody Małopolskiego o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w 1954 r. Postanowienie o zawieszeniu zostało wydane z powodu śmierci jednego z uczestników postępowania (T.K.) i nieznajomości jego następców prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowił zawiesić postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej wniesionej przez Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu. Skarga ta dotyczyła wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę prokuratora na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Decyzja ministra odmówiła stwierdzenia nieważności wcześniejszego orzeczenia Wojewody Małopolskiego z 2013 r., które z kolei stwierdzało nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w Gorlicach z 1954 r. o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Głównym powodem zawieszenia postępowania przez NSA była śmierć uczestnika postępowania, T.K., który zmarł po wniesieniu skargi kasacyjnej. Wobec nieznajomości jego następców prawnych i faktu, że przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw ściśle związanych z osobą zmarłego, sąd zastosował art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 33 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawieszając postępowanie do czasu ustalenia następców prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, śmierć uczestnika postępowania w toku postępowania kasacyjnego, gdy nie są znani jego spadkobiercy, a przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, stanowi podstawę do zawieszenia postępowania na mocy art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 33 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 33 § 1), które nakazują zawieszenie postępowania z urzędu w razie śmierci uczestnika. Wskazał, że w niniejszej sprawie zmarł uczestnik T.K., nie są znani jego spadkobiercy, a przedmiot postępowania nie jest ściśle związany wyłącznie z jego osobą, co uzasadnia zawieszenie do czasu ustalenia następców prawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego.
p.p.s.a. art. 33 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wskazuje na konieczność ustalenia następców prawnych w przypadku śmierci uczestnika.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wstąpienia następców prawnych do postępowania.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przywołany w zarzutach skargi kasacyjnej dotyczących rażącego naruszenia prawa.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnym art. 75 § ust. 1
Przywołane w zarzutach skargi kasacyjnej.
Dekret z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego art. 1
Przywołany w zarzutach skargi kasacyjnej.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany art. § 1
Przywołane w zarzutach skargi kasacyjnej.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym śmierć uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego nie są aktualnie znani jego spadkobiercy przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
członek
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zawieszenia postępowania w NSA w przypadku śmierci uczestnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Sprawa ma charakter czysto proceduralny, skupiając się na zawieszeniu postępowania z powodu śmierci uczestnika. Brak rozstrzygnięcia merytorycznego ogranicza jej atrakcyjność.
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 3056/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-11-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maciej Dybowski /przewodniczący/ Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/ Piotr Niczyporuk Symbol z opisem 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych Hasła tematyczne Zawieszenie/podjęcie postępowania Sygn. powiązane I SA/Wa 357/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-05-16 Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Zawieszono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 33 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 357/23 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2022 r. nr DN.gn.625.103.2021 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 357/23 oddalił skargę Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2022 r. nr DN.gn.625.103.2021 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżoną decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 11 lutego 2013 r. znak: WS-III.7515.2.54.2011.RW. Wskazaną decyzją Wojewoda Małopolski – po rozpoznaniu wniosku – P.K., w którego miejsce wstąpili: S.B., J.K. oraz T.K. (będący jego następcami prawnymi) stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium rady Narodowej w Gorlicach z dnia 29 września 1954 r. znak: L.R1.IV/12/14/54 o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowości [...], powiat [...] w części dotyczącej N.K. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 357/23 wywiódł Prokurator Okręgowy w Sosnowcu, zarzucając: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnym w zw. z art. 1 Dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany, poprzez błędne uznanie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa rozstrzygnięcie wynikające z odmiennej wykładni i interpretacji wyżej wskazanych przepisów, nawet jeżeli później wykładnia ta zostanie zmieniona z uwagi na brak prawidłowości w pierwotnej interpretacji, w sytuacji gdy przepisy w/w Dekretu z dnia 27 lipca 1949r., jak i art. 75 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 marca 1928r. oraz § 1 rozporządzenia z dnia 16.09.1950r., w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., winny być od samego początku interpretowane jednoznacznie, to znaczy w taki sposób, że dla oceny przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji punktem odniesienia winien być stan faktyczny i prawny z chwili podjęcia decyzji przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach, albowiem orzeczenie z dnia 29 września 1954r. było zgodne z przesłankami materialnoprawnymi przejęcia nieruchomości przez Państwo i nie stanowiło zaprzeczenia obowiązującego wówczas stanu prawnego, a wobec tego brak było podstaw dla uznania, że jego wydanie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i jakakolwiek zmiana wykładni czy też interpretacji tychże przepisów nie może stanowić podstawy do uznania, że orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z 1954r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a przede wszystkim w niniejszym przypadku nie sposób w ogóle twierdzić, iż przy wydawaniu decyzji z 2013r. Wojewoda Małopolski miał jakoby dokonać odmiennej wykładni, czy też interpretacji, albowiem zaistniało tutaj bezspornie przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, a treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana, jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznani. Skarżący zrzekł się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania S.B. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej z uwagi na jej bezzasadność oraz o zasądzenie od Prokuratora Okręgowego Sosnowcu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W dniu 10 października 2024 r. powróciła do Sądu adresowana do T.K. przesyłka, zawierająca adnotację "adresat zmarł" (k.142). Wobec informacji o śmierci uczestnika postępowania zwrócono się do Urzędu Stanu Cywilnego w Gorlicach o przesłanie aktu zgonu T.K. Odpis skrócony aktu zgonu T.K. wpłynął do Sądu w dniu 28 października 2024 r. Z dokumentu tego wynika, że T.K. zmarł dnia 21 października 2023 r., a więc już po wniesieniu skargi kasacyjnej, co miało miejsce 12 września 2023 r. – jak wskazuje prezentata Urzędu Pocztowego w S. W tej sytuacji zwrócono się do uczestnika postępowania w osobie P.K. o udzielenie informacji czy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po zmarłym T.K. W odpowiedzi na wezwanie Sądu P.K. wyjaśnił, że nie jest mu wiadomym czy po zmarłym T.K. zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe. Nie jest on jego spadkobiercą. T.K. był jego wujem – bratem jego ojca J.K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 33 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634 – dalej jako: "p.p.s.a.") Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, między innymi, w razie śmierci uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze, że w toku postępowania kasacyjnego zmarł uczestnik postępowania w osobie T.K., nie są aktualnie znani jego spadkobiercy, a przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 1 i art. 193 p.p.s.a. należy zawiesić do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI