I OSK 3032/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
zawieszenie postępowaniaskarga kasacyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiTrybunał KonstytucyjnyKPAKonstytucja RPnieruchomościwieczyste użytkowaniestwierdzenie nieważności decyzji

NSA odmówił zawieszenia postępowania kasacyjnego, mimo wniosku opartego na toczącym się przed TK postępowaniu dotyczącym zgodności przepisów KPA z Konstytucją, kierując się zasadą rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Wnioskodawcy domagali się zawieszenia postępowania skargi kasacyjnej do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy dotyczącej zgodności przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i zasadę rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd wskazał, że w przypadku uwzględnienia wniosku przez TK, stronom przysługuje prawo do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek J.W. i innych o zawieszenie postępowania ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1972 r. dotyczącego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Skarżący domagali się zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy K 2/22, dotyczącej zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA z Konstytucją. NSA, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uznał, że nie zachodzi potrzeba zawieszenia postępowania. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, ale jego zastosowanie jest fakultatywne. Wskazał, że obowiązkiem sądu jest rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. NSA stwierdził, że nie przemawiają za zawieszeniem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości czy spójności systemu prawnego. Jednocześnie zaznaczył, że w przypadku uwzględnienia wniosku przez TK, skarżący będą mogli wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a., co gwarantuje im ochronę praw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd może zawiesić postępowanie, ale nie ma takiego obowiązku, a jego zastosowanie jest fakultatywne. Sąd powinien zbadać celowość zawieszenia, kierując się zasadą rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. daje sądowi możliwość zawieszenia postępowania, ale nie nakłada takiego obowiązku. Ocena celowości zawieszenia należy do uznania sądu, który musi uwzględnić również obowiązek rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. W tym przypadku, mimo toczącej się sprawy przed TK, sąd uznał, że nie ma potrzeby zawieszania postępowania, a stronom przysługuje prawo do wniosku o wznowienie postępowania w przypadku korzystnego dla nich rozstrzygnięcia TK.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania (np. przed Trybunałem Konstytucyjnym), jednakże zastosowanie tego przepisu ma charakter fakultatywny i wymaga oceny celowości wstrzymania biegu postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy.

p.p.s.a. art. 272 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia wniosku przez Trybunał Konstytucyjny, strony będą uprawnione do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Dz.U. z 2021 r., poz. 1491 art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis, którego zgodność z Konstytucją była badana przez TK.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy K 2/22.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zasada ekonomiki procesowej

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w kontekście wniosków o zawieszenie postępowania oczekującego na rozstrzygnięcie organów konstytucyjnych oraz zasada rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zawieszenie postępowania kasacyjnego w związku z postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w oczekiwaniu na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie dla wielu postępowań.

Czy sąd musi czekać na Trybunał Konstytucyjny? NSA wyjaśnia zasady zawieszania postępowań.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 3032/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2945/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-06-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art.125 § 1 pkt 1 w zw z art 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J.W., J.L., A.L., K.S., R.C. i A.M. o zawieszenie postępowania ze skargi kasacyjnej J.W., J.L., A.L., K.S., R.C. i A.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2945/22 w sprawie ze skargi J.W., J.L., A.L., K.S., R.C. i A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 października 2022 r., nr KOC/4195/Go/22 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2945/22 oddalił skargę J.W., J.L., A.L., K.S., R.C. i A. M. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 października 2022 r., nr KOC/4195/Go/22, którą utrzymano w mocy decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Warszawie z 8 czerwca 2022 r., sygn. KOC/3487/Go/22 umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 29 kwietnia 1972 r., nr GKM-IV/6210/208/72/BP odmawiającego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości położonej w W. przy Pl. S., ozn. Hip. "W. ".
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, skarżący zgłosili wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22 w przedmiocie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1491) – w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, przez to, że pozbawia prawnej ochrony prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym oraz podnieśli, że w ich ocenie przepis ustawy nowelizującej, stanowiący podstawę decyzji umarzającej postępowanie administracyjne, jest niezgodny z Konstytucją RP i Konwencją Europejską.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje.
W myśl z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Ponadto, z przywołanego przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
W ocenie składu orzekającego, w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić trzeba, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest również rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania, sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W związku z powyższym wskazać należy, że z udostępnionych przez Trybunał Konstytucyjny informacji o sprawach (https://trybunal.gov.pl) wynika, iż wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa - z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji zarejestrowano pod sygn. akt K 2/22 i sprawa oczekuje na rozpoznanie. Termin jej rozpoznania nie został jeszcze jednak wyznaczony. Kierując się zatem zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.
Jednocześnie należy wskazać, że w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny uznał, że regulacja zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, to skarżący – na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. – będą uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Nie zostaną zatem pozbawieni możliwości obrony swoich praw.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI