I OSK 302/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. W. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 KPA) poprzez błędne ustalenie, że zieleń na działce jest zielenią osiedlową, oraz naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit a PPSA w zw. z art. 136 ust. 3 i 137 ust. 1 i 2 u.g.n.) poprzez odmowę zwrotu nieruchomości mimo jej zbędności na cel wywłaszczenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły przynieść skutku, gdyż skarżąca nie wykazała istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy, a jedynie odmienną ocenę materiału dowodowego. Sąd wskazał, że organy prawidłowo wyjaśniły stan faktyczny, a ustalenia dotyczące celu wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego spółdzielczego) i jego realizacji były prawidłowe, uwzględniając dynamikę realizacji dużych inwestycji. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również uznano za bezzasadne, ponieważ skarżąca próbowała zwalczać ustalenia faktyczne poprzez zarzuty materialnoprawne, co jest niedopuszczalne. Sąd powołał się na liczne orzecznictwo NSA potwierdzające tezę, że ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego ustalonego przez sąd, a nie stanu faktycznego kwestionowanego przez stronę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących realizacji celu wywłaszczenia nieruchomości, zwłaszcza w kontekście budownictwa mieszkaniowego i dopuszczalnych zmian w zagospodarowaniu terenu. Potwierdzenie, że zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod budownictwo mieszkaniowe spółdzielcze i oceny realizacji celu w konkretnym stanie faktycznym. Orzeczenie nie stanowi przełomu, lecz utrwala istniejące linie orzecznicze.
Zagadnienia prawne (2)
Czy cel wywłaszczenia nieruchomości pod budownictwo mieszkaniowe spółdzielcze został zrealizowany, jeśli na części terenu znajduje się zieleń osiedlowa i garaż?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cel wywłaszczenia został zrealizowany. Pozostawienie naturalnej roślinności lub urządzenie terenu w sposób służący mieszkańcom osiedla nie wyklucza realizacji celu wywłaszczenia, zwłaszcza w kontekście dużej inwestycji, jaką jest osiedle mieszkaniowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cel wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego spółdzielczego) był prawidłowo określony i zrealizowany. Dynamika realizacji takich inwestycji dopuszcza zmiany w zagospodarowaniu poszczególnych części terenu, o ile służą one mieszkańcom. Ustalenia faktyczne dotyczące zagospodarowania terenu nie podważają realizacji celu wywłaszczenia.
Czy zarzut naruszenia prawa materialnego może być skutecznie podniesiony w celu zwalczenia ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być oparty na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd pierwszej instancji. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych musi nastąpić poprzez zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego ustalonego przez sąd, a nie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych może być wykazane jedynie po wcześniejszym obaleniu ustaleń faktycznych.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 KPA) poprzez błędne ustalenie, że zieleń na działce jest zielenią osiedlową. • Naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit a PPSA w zw. z art. 136 ust. 3 i 137 ust. 1 i 2 u.g.n.) poprzez odmowę zwrotu nieruchomości mimo jej zbędności na cel wywłaszczenia.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez skarżącą kasacyjnie nie przesądza o zasadności skargi kasacyjnej. • Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. • Osiedle mieszkaniowe jest pewnym swego rodzaju mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się zasadami uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców. • Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Maciej Dybowski
członek
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących realizacji celu wywłaszczenia nieruchomości, zwłaszcza w kontekście budownictwa mieszkaniowego i dopuszczalnych zmian w zagospodarowaniu terenu. Potwierdzenie, że zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod budownictwo mieszkaniowe spółdzielcze i oceny realizacji celu w konkretnym stanie faktycznym. Orzeczenie nie stanowi przełomu, lecz utrwala istniejące linie orzecznicze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości – zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i utrwala linię orzeczniczą w kwestii oceny realizacji celu wywłaszczenia.
“Czy cel wywłaszczenia nieruchomości został zrealizowany? NSA wyjaśnia zasady oceny.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.