I OSK 301/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą klasyfikacji gruntów jako przemysłowe, uznając, że podziemne rurociągi nie przesądzają o takim charakterze gruntu.
Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy zmiany klasyfikacji gruntów z ornych na przemysłowe, mimo ich położenia w obszarze kopalni gazu. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał ten wyrok. Sąd uznał, że podziemne rurociągi i położenie między budynkami przemysłowymi nie wystarczą do zmiany klasyfikacji, jeśli na gruncie nie ma naziemnych obiektów przemysłowych ani nie jest on wykorzystywany w inny sposób.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję o odrzuceniu zarzutów dotyczących modernizacji ewidencji gruntów. Skarżący domagali się zmiany klasyfikacji ich działek z użytków rolnych na tereny przemysłowe (Ba) lub użytki kopalne (K), argumentując, że znajdują się one w obszarze kopalni gazu i między budynkami przemysłowymi. Organy administracji oraz WSA uznały, że brak jest podstaw do takiej zmiany, ponieważ na działkach nie stwierdzono naziemnych obiektów przemysłowych ani budowlanych, a podziemne rurociągi nie decydują o przemysłowym charakterze gruntu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił rygorystyczne wymogi formalne dotyczące jej sporządzenia. Sąd stwierdził, że jedyny zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia przepisów dotyczących ewidencji gruntów i budynków, jest nieuzasadniony. NSA potwierdził stanowisko WSA, że dla zakwalifikowania gruntu jako przemysłowego kluczowe jest istnienie naziemnych obiektów i urządzeń przemysłowych lub magazynowych, a nie tylko podziemnych instalacji czy położenie w pobliżu terenów przemysłowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, grunty te nie mogą zostać zakwalifikowane jako tereny przemysłowe (Ba) lub użytki kopalne (K), jeśli nie posiadają naziemnych obiektów przemysłowych ani nie są wykorzystywane w inny sposób uzasadniający taką klasyfikację. Podziemne rurociągi same w sobie nie przesądzają o przemysłowym charakterze gruntu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w szczególności załącznik nr 6, precyzują kryteria kwalifikacji gruntów. Dla terenów przemysłowych (Ba) kluczowe jest istnienie naziemnych budynków, budowli i urządzeń przemysłowych lub magazynowych, a także gruntów zajętych pod naziemne rurociągi. Podziemne instalacje nie są wystarczające do zmiany klasyfikacji, zwłaszcza gdy grunt jest wykorzystywany rolniczo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
rozporządzenie art. 44 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozporządzenie art. 45 § ust 1 pkt 1 i 3
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozporządzenie art. 67
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozporządzenie art. 68 § ust 6
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
p.g.k. art. 21 § ust 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 20 § ust 1 pkt 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 24 § ust 2a
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 24a § ust 9
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 24a § ust 10
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
P.b. art. 41 § ust 1
Ustawa Prawo budowlane
P.b. art. 41 § ust 2
Ustawa Prawo budowlane
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podziemne rurociągi i położenie gruntu w obszarze kopalni nie przesądzają o jego przemysłowym charakterze, jeśli brak jest naziemnych obiektów przemysłowych i grunt nie jest inaczej zagospodarowany.
Odrzucone argumenty
Grunty skarżących powinny zostać zakwalifikowane jako tereny przemysłowe (Ba) lub użytki kopalne (K) ze względu na położenie w obszarze kopalni gazu i między budynkami przemysłowymi, mimo braku naziemnych obiektów przemysłowych.
Godne uwagi sformułowania
Podziemne zaś urządzenia, jak rurociągi do przesłania gazu, przy jednoczesnym braku urządzeń naziemnych oraz poroście na omawianym gruncie zboża, traw i chwastów a także braku na omawianym obszarze jakichkolwiek obiektów i urządzeń mających charakter przemysłowy lub kopalniany, uniemożliwiają zakwalifikowanie gruntów skarżący zgodnie z ich wnioskiem do terenów przemysłowych "Ba", jak również do użytków kopalnych "K". Sąd nie dokonuje żadnych ustaleń, a jedynie bada legalność zaskarżonej decyzji w świetle obowiązujących przepisów i wydanej w oparciu o zgromadzony przez organy materiał dowodowy, kontrolując zgodności z prawem tejże decyzji i dokumentów źródłowych znajdujących się we wspomnianym materiale dowodowym.
Skład orzekający
Karol Kiczka
sprawozdawca
Maria Grzymisławska-Cybulska
członek
Piotr Przybysz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących klasyfikacji gruntów w ewidencji, zwłaszcza w kontekście terenów przemysłowych i infrastruktury podziemnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz konkretnego stanu faktycznego (brak naziemnych obiektów przemysłowych).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów dotyczących ewidencji gruntów, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach. Choć nie ma tu zaskakujących zwrotów akcji, pokazuje, jak precyzyjne muszą być przepisy i jak sąd interpretuje ich literalne brzmienie.
“Czy podziemne rury gazowe czynią Twoją działkę terenem przemysłowym? NSA wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 301/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-04-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Karol Kiczka /sprawozdawca/ Maria Grzymisławska-Cybulska Piotr Przybysz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Hasła tematyczne Ewidencja gruntów Sygn. powiązane II SA/Rz 213/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2020-08-20 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 393 w zw. z par. 44 pkt 2 i part. 45 ust 1 pkt 1 i 3 oraz par. 67 i 68 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 aer. 134 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant asystent sędziego Marita Gagatek-Jarzyna po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 213/20 w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2020 r. nr GK-II.7221.14.2020 w przedmiocie odrzucenia zarzutów zgłoszonych do danych ujawnionych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 213/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę [...] i [...] na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2020 r. nr GK-II.7221.14.2020 w przedmiocie odrzucenia zarzutów zgłoszonych do danych ujawnionych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżoną do Sądu decyzją Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 26 września 2019 r. orzekającą o odrzuceniu zarzutów zgłoszonych do danych ujawnionych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków obr. 210 Rzeszów - Biała, dotyczących użytków gruntowych na działkach nr [...], [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że użytki gruntowe działek należących, do odwołujących się stron nie uległy zmianie w stosunku do stanu sprzed modernizacji i są zgodne ze stanem faktycznym na gruncie, co potwierdza dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy. Dokumentacja ta uzasadnia prawidłowość wykazania użytków gruntowych w granicach jego powierzchni podczas modernizacji. Z treści ortofotomapy ww. działek wynika, że stanowią one grunty orne, brak jest na nich obiektów budowlanych oraz urządzeń infrastruktury naziemnych wymienionych w załączniku numer 6 Lp. 13 i 17 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Potwierdzają to również wykonane przez wykonawcę modernizacji zdjęcia obrazujące stan faktyczny na gruncie działek o nr. [...], [...], [...], [...] w obrębie 210. Nie można tych działek zaliczyć do terenów użytków kopalnych oznaczonych symbolem "K". Na działkach brak jest również obiektów budowlanych zakładu górniczego takich jak budynki, urządzenia, instalacje naziemne, co umożliwiłoby sklasyfikowanie tych gruntów jako tereny przemysłowe - oznaczone symbolem "Ba". Użytki gruntowe na działkach o nr [...], [...], [...] i [...] zostały zatem prawidłowo wykazane podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu 210 Rzeszów - Biała. Grunty te nie są wykorzystywane w innym celu, który uzasadniałby ich zaliczenie do innych grup użytków gruntowych niż obecnie ujawnione w operacie ewidencyjnym. W zasadach zaliczania do danej grupy i rodzaju użytków gruntowych wymienia się tylko i wyłącznie elementy zagospodarowania naziemnego terenu w tym również rurociągi, ale stanowiące urządzenia naziemne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję wnieśli [...] i [...]. Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu, ze względu na jasno sformułowane przepisy rozporządzenia określające w sposób dość jednoznaczny cechy i przesłanki zaliczenia gruntów do terenów przemysłowych czy terenów zurbanizowanych, dla oceny poprawności działań organów obu instancji nie mają także istotnego znaczenia okoliczności powoływane w skardze, a związane z tym czy rurociągi w gruncie działek skarżących służą do przesyłania gazu czy też transportu węglowodorów w obrębie zakładu górniczego. Fakt, iż użytki gruntowe skarżących nie zostały zajęte przez naziemne rurociągi Kopalni Gazu przesądza w istocie o tym, że działania modernizacyjne Służb Geodezyjnych i Kartograficznych prawidłowo nie wykazały zmian postulowanych przez właścicieli gruntów w treści odrzuconych zarzutów. Zobrazowany zdjęciami stan zagospodarowania nieruchomości zgodny jest z przyporządkowanym im przeznaczeniem w ewidencji gruntów i budynków. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiedli [...] i [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: I. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 44 pkt 2 i § 45 ust 1 pkt 1 i 3 oraz § 67 i 68 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r, poz. 393 - dalej rozporządzenie) oraz załącznika nr 6 do rozporządzenia przez błędne ustalenie, że grunty skarżących nie są zaliczane do terenów przemysłowych o oznaczeniu Ba - w sytuacji gdy znajdują się pomiędzy budynkami, budowlami i urządzeniami przemysłowymi i magazynowymi - Kopalni Gazu Ziemnego Zalesie - i niewykorzystywane do innego celu, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść wyroku. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W ramach wykonywanej sądowoadministracyjnej kontroli instancyjnej należy przypomnieć, że przytaczane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym ż polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wiadomo, skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstawy/aw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakcyjnych aktu normatywanego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862). Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2020, s. 612–620). Wadliwość w sformułowaniu zarzutów nie musi jednocześnie uniemożliwiać rozpoznania skargi kasacyjnej i Naczelny Sąd Administracyjny może zbadać jej podstawy, przychylając się do stanowiska, że nie każde nieprawidłowe przedstawienie podstaw kasacyjnych wynikających z art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. dyskwalifikuje skargę kasacyjną (zob. uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Poczynienie powyższych uwag było konieczne, gdyż wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie odpowiada omówionym wyżej wymogom p.p.s.a. Tytułem przykładów ilustrujących wzmiankowane wyżej mankamenty skargi kasacyjnej można przywołać następujące istotne niestaranności. Pomimo tego, że środek odwoławczy dotyczy wyroku Sądu I instancji to zarzuca z zakresu p.p.s.a. naruszenie wyłącznie art. 134 § 1 ppsa. Wskazuje także na naruszenie w szczególności § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków pomijając, że odnośna jednostka redakcyjna obejmuje 7 różnej treści jurydycznej punktów. Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej – co wskazywano wyżej – nie jest m. in. uprawniony do formułowania czy doprecyzowywania (konkretyzowania) zarzutów kasacyjnych. Przykładowo przywołane niedociągnięcie (nieprawidłowość) jest niewątpliwie mankamentem (usterką) środka odwoławczego ewidentnie obniżającą jego skuteczność. Istota sprawy sprowadza się do ustalenia zasadności odrzucenia (zaskarżoną decyzją) zarzutów skarżących dotyczących rodzaju kwalifikacji ich działek jako grunty orne. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2019 r., poz. 725, dalej: p.g.k.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych; stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k., ewidencja ta obejmuje m.in. informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych. Zgodnie z art. 24 ust. 2a cytowanej ustawy, informacje zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu, a także na wniosek podmiotów o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (m.in. właścicieli nieruchomości). W przypadku działania z urzędu, może to przyjąć - tak jak w rozpoznawanej sprawie – formę modernizacji ewidencji w odniesieniu do poszczególnych obrębów ewidencyjnych, której tok normuje art. 24a p.g.k. Stosownie do ust. 9 tego artykułu, każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo - kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych; o ich uwzględnieniu lub odrzuceniu rozstrzyga w drodze decyzji starosta (ust. 10). Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji oraz zakres informacji nią objętych, a także szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określa z kolei powołane już wcześniej rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. § 44 pkt 2 wspomnianego rozporządzenia stanowi, że obowiązkiem organu prowadzącego ewidencję jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, przy czym w myśl § 45 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, aktualizacja oznacza także zastąpienie danych niezgodnych danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi oraz eliminację danych błędnych. Wynika z tego, że jeżeli dotychczas wykazany rodzaj użytku gruntowego przestał spełniać przypisane mu kryteria, wymaga to dokonania zmiany w celu doprowadzenia do stanu zgodności z obowiązującymi przepisami. Kolejno, stosownie do § 67 rozporządzenia, użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy: 1) grunty rolne; 2) grunty leśne; 3) grunty zabudowane i zurbanizowane; 4) użytki ekologiczne (oznaczone symbolem "E"), 6) grunty pod wodami; 7) tereny różne (oznaczone symbolem – Tr); w okolicznościach sprawy istotne do analizy pozostają grupy oznaczone pkt 1 i 3. W myśl § 68 ust. 1 rozporządzenia, grunty rolne dzielą się na: 1) użytki rolne (do których zalicza się: grunty orne - R, sady - S, łąki trwałe - Ł, pastwiska trwałe - Ps, grunty rolne zabudowane - Br, grunty pod stawami - Wsr, grunty pod rowami - W, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych – Lzr) oraz 2) nieużytki - N. Stosownie do pkt 3 tego paragrafu, grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się na: tereny mieszkaniowe - B; tereny przemysłowe - Ba; inne tereny zabudowane - Bi; zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy - Bp; tereny rekreacyjno-wypoczynkowe - Bz; użytki kopalne - K; tereny komunikacyjne (drogi - dr, tereny kolejowe - Tk, inne tereny komunikacyjne - Ti, grunty przeznaczone pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych – Tp). Zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do omawianego rozporządzenia (§ 68 ust. 6). Zgodnie z lp. 1 tego załącznika - do gruntów ornych zalicza się grunty: 1) poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję rolniczą lub ogrodniczą; 2) nadające się do uprawy o której mowa w pkt 1, ale zajęte pod plantacje chmielu, wikliny lub drzew ozdobnych, w tym choinek, oraz szkółki ozdobnych drzew lub krzewów, lub na których urządzone zostały rodzinne ogrody działkowe; 3) zajęte pod urządzenia i budowle wspomagające produkcję rolniczą lub ogrodniczą i położone poza działką siedliskową; 4) utrzymywane w postaci ugoru lub odłogowane. Zgodnie zaś z lp.5 pkt 1. załącznika - do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się: 1) budynki przeznaczone do produkcji rolniczej (...), 2) budynki przeznaczone do przetwórstwa rolno-spożywczego (...), 3) budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia (...); lp. 5 pkt 2 załącznika - do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się także: 1) grunty położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń, i niewykorzystywane na inny cel, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty, kwietniki, warzywniki; 2) grunty zajęte pod budynki, budowle i urządzenia, o których mowa w ust. 1, niewykorzystywane obecnie do produkcji rolniczej, jeżeli grunty te nie zostały wyłączone z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161); oraz lp. 5 pkt 3 załącznika - w przypadku gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, to grunt w granicach tego siedliska zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową tego budynku wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową, albo też z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy wynika, że na gruncie tym mogą być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2. Natomiast stosownie do lp. 13 załącznika do rozporządzenia - do terenów przemysłowych zalicza się grunty: 1) zajęte pod budynki, zaliczone w PKOB do grupy 125 - budynki przemysłowe i magazynowe, oraz związane z tymi budynkami budowle i urządzenia, w szczególności: wiaty, kotłownie, zbiorniki, przewody naziemne, place składowe, place postojowe i manewrowe, ogrodzenia, śmietniki, składowiska odpadów, 2) położone między budynkami, budowlami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty i kwietniki; 3) zajęte pod bazy transportowe i remontowe, stacje transformatorowe, naziemne rurociągi, kolektory i wodociągi, hałdy i wysypiska śmieci, ujęcia wody i oczyszczalnie ścieków. Zgodnie zaś z lp. 17 załącznika - do użytków kopalnych zalicza się grunty: 1) zajęte przez czynne odkrywkowe kopalnie, w których odbywa się wydobycie kopalin; 2) wyrobiska po wydobywaniu kopalin; 3) zapadliska i tereny po działalności górniczej. Z materiału dowodowego wynika, że grunty skarżących nie zaliczają się do żadnej z wyżej wymienionych grup poza gruntem ornym. Jednocześnie z materiału dowodowego wynika, że grunty skarżących nie oznaczają się cechami i przesłankami przypisywanym w rozporządzeniu zorganizowanym terenom niezabudowanym lub w trakcie zabudowy "Bp". Jak słusznie zauważył Sąd Wojewódzki - w świetle Ip. 15 załącznika nr 6 do rozporządzenia, do zurbanizowanych terenów niezabudowanych lub w trakcie zabudowy zalicza się grunty, na których została rozpoczęta, lecz nie została zakończona budowa w rozumieniu art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej: P.b.), jednocześnie powodująca wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej lub leśnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r., o ochronie praw innych gruntów rolnych i leśnych. Trudno się jednocześnie nie zgodzić z Sądem I instancji, że w świetle treści art. 41 ust. 1 i 2 P.b. oraz zgromadzonego materiału dowodowego, że na obszarze działek skarżących nie podjęto prac przygotowawczych, o jakich mowa w art. 41 ust. 2 P.b., skutkujących wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej. Biorąc zatem pod uwagę dotychczasową kwalifikację działek skarżących jako grunty orne, pastwiska trwałe, grunty pod rowami, grunty rolne zabudowane - oraz fakt, że organy dokonujące modernizacji, po dokonaniu weryfikacji użytków gruntowych na działkach należących do skarżących, przedstawieniu i przeanalizowaniu dokumentacji fotograficznej w tym ortofotomapy - nie stwierdziły żadnych zmian w sposobie ich użytkowania, dokonały modernizacji poprzez zastosowanie wpisu z dotychczasową kwalifikacją omawianych gruntów. Tym samym brak było możliwości wpisania w ewidencji innej (żądanej przez skarżących) kwalifikacji gruntów niż dotychczasowe. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżących oraz zgodnie z przyjętą przez Sąd I instancji analizą i kierunkiem rozstrzygnięcia – trudno uznać działki skarżących, pomimo że znajdują się w obszarze górniczym, za tereny przemysłowe o oznaczeniu "Ba", czy użytki kopalne - K; jak również jako zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy. Strony podczas prowadzonego postępowania nie kwestionowały, że rury wydobywcze kopalni w tym metanolorurociągi są urządzeniami podziemnymi, a nie naziemnymi. Podziemne zaś urządzenia, jak rurociągi do przesłania gazu, przy jednoczesnym braku urządzeń naziemnych oraz poroście na omawianym gruncie zboża, traw i chwastów a także braku na omawianym obszarze jakichkolwiek obiektów i urządzeń mających charakter przemysłowy lub kopalniany, uniemożliwiają zakwalifikowanie gruntów skarżący zgodnie z ich wnioskiem do terenów przemysłowych "Ba", jak również do użytków kopalnych "K". Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że gdyby ustawodawca zamierzał zaliczać grunty zajęte przez podziemne rurociągi do terenów przemysłowych, to w tym układzie jednostek redakcyjnych przepisu Ip. 13 wyraźnie wyodrębniono by tego rodzaju urządzenia, co jednak zamiarem ustawodawcy najwyraźniej nie było, pozostawiając w tej kwalifikacji wyłącznie rurociągi naziemne. Tym samym, jako tereny przemysłowe należałoby uznać grunty zajęte wyłącznie przez rurociągi naziemne, a nie podziemne, które to urządzenia w rozumieniu przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne samodzielnie nie mogą decydować o przemysłowym charakterze gruntu. Konkludując, w świetle poczynionej analizy, za niezasadny uznać należy jedyny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 44 pkt 2 i § 45 ust 1 pkt 1 i 3 oraz § 67 i 68 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz załącznika nr 6 do tego rozporządzenia. Jak już wykazano grunty skarżących nie są zaliczane do terenów przemysłowych o oznaczeniu Ba. "Znajdowanie się" gruntu pomiędzy budynkami, budowlami i urządzeniami przemysłowymi i magazynowymi - Kopalni Gazu Ziemnego Zalesie - i niewykorzystywane do innego celu - winno oznaczać budynki, budowle bądź urządzenia na gruncie skarżących, a nie pod ziemią tego gruntu bądź na terenie innej pobliskiej nieruchomości. Odnosząc się do wskazanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięcia zarzutu, jakoby "Sąd nie poczynił ustaleń czy na terenie zakładu przemysłowego PGNiG S.A. przy ul. [...] w Rzeszowie znajdują się budynki przemysłowe opisane we wskazanym załączniku oraz czy odwierty kopalni można traktować również jako budowle Kopalni Gazu Ziemnego Zalesie" - wskazać należy, że Sąd nie dokonuje żadnych ustaleń, a jedynie bada legalność zaskarżonej decyzji w świetle obowiązujących przepisów i wydanej w oparciu o zgromadzony przez organy materiał dowodowy, kontrolując zgodności z prawem tejże decyzji i dokumentów źródłowych znajdujących się we wspomnianym materiale dowodowym. Ocena, że grunty położone pomiędzy przemysłowymi budowlami kopalni stanowią tereny przemysłowe - jeżeli nie są wykorzystywane w jakimkolwiek innym celu - co ma obecnie miejsce, nie jest jednoznaczna - co już wyżej wykazano - ze stwierdzeniem, że grunty te należy automatycznie zaliczyć do obszaru kontrolowanego przez Kopalnię Gazu Ziemnego Zalesie, a tym samym zakwalifikować zgodnie z wnioskiem skarżących do terenów przemysłowych "Ba", jak również do użytków kopalnych "K". Biorąc pod uwagę przeprowadzoną przez Sąd I instancji analizę i kontrolę legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że Sąd ten nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. Przeanalizował zaskarżoną decyzję w świetle przepisów zarówno powołanych w decyzji, jak i w skardze, badając decyzję pod kątem istoty sprawy. O naruszeniu normy wynikającej z art. 134 § 1 p.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Jednakże w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. (vide: wyrok NSA z 13 grudnia 2023 r., III FSK 247/23, LEX nr 3669129). Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. zależy od wykazania, że Sąd I instancji rozpoznając skargę, dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy bądź przekroczył granicę rozpoznawanej sprawy. (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2023 r. II OSK 804/21, LEX nr 3695551). W świetle powyższego niezasadny okazał się podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisu prawa procesowego powiązanego z przepisami prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI