I OSK 3000/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki L. sp. z o.o. w W. od postanowienia WSA w Warszawie o odrzuceniu skargi na uchwałę Rady Miasta dotyczącą sprzedaży nieruchomości, uznając brak interesu prawnego skarżącej.
Spółka L. sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta o sprzedaży nieruchomości, ale WSA odrzucił skargę z powodu braku interesu prawnego. Spółka twierdziła, że jest użytkownikiem sąsiedniej działki i ubiega się o służebność drogi koniecznej. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że te okoliczności świadczą jedynie o interesie faktycznym, a nie prawnym, a nieruchomość może być zagospodarowana samodzielnie.
Spółka L. sp. z o.o. wniosła skargę do WSA w Warszawie na uchwałę Rady Miasta dotyczącą sprzedaży nieruchomości gruntowej w drodze przetargu. WSA odrzucił skargę, uznając, że spółka nie wykazała interesu prawnego w jej zaskarżeniu. Argumenty spółki o byciu użytkownikiem sąsiedniej działki i staraniach o ustanowienie służebności drogi koniecznej zostały uznane za świadczące jedynie o interesie faktycznym. NSA rozpoznał skargę kasacyjną spółki, która zarzucała WSA naruszenie przepisów dotyczących interesu prawnego i błędną wykładnię przepisów o zbywaniu nieruchomości. Sąd kasacyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko WSA. NSA podkreślił, że interes prawny musi być aktualny i zindywidualizowany, a zamiar nabycia nieruchomości czy toczące się postępowanie o służebność nie tworzą takiego interesu. Ponadto, NSA uznał, że nieruchomość przeznaczona do sprzedaży może być zagospodarowana samodzielnie, co wyklucza zastosowanie przepisu zezwalającego na sprzedaż w trybie bezprzetargowym w celu poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej. Sąd nie dopuścił dowodów uzupełniających, wskazując na ograniczenia postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, takie okoliczności świadczą jedynie o interesie faktycznym, a nie prawnym.
Uzasadnienie
Interes prawny musi być aktualny, zindywidualizowany i wynikać z konkretnego przepisu prawa, który został naruszony. Zamiar nabycia nieruchomości lub toczące się postępowanie o ustanowienie służebności są zdarzeniami przyszłymi i niepewnymi, nie tworzącymi bezpośredniego uszczerbku w prawach skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 50 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
u.g.n. art. 37 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Błędne nieuwzględnienie przez WSA interesu prawnego skarżącej spółki, wynikającego z faktu bycia użytkownikiem działki sąsiedniej oraz ubiegania się o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Naruszenie art. 58 § 1 pkt 5a ppsa w zw. z art. 101 ust. 1 usg przez bezzasadne odrzucenie skargi i błędną wykładnię pojęcia interesu prawnego. Naruszenie art. 58 § 1 pkt 5a ppsa w zw. z art. 101 ust. 1 usg przez błędną, zawężającą wykładnię, zgodnie z którą skarżąca nie dysponuje interesem prawnym, bo nieznana jest przyszła decyzja sądu powszechnego. Naruszenie art. 58 § 1 pkt 5a ppsa w zw. z art. 101 ust. 1 usg w zw. z art. 40 ust. 1 pkt 1 ugn przez nieprawidłowe zastosowanie przepisów i niedostrzeżenie interesu prawnego skarżącej jako uczestnika obrotu. Naruszenie art. 58 § 1 pkt 5a ppsa w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że nieruchomość skarżącej może być zagospodarowana samodzielnie. Naruszenie art. 58 § 1 pkt 5a ppsa w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn przez pominięcie interesu prawnego skarżącej polegającego na uprawnieniu do domagania się sprzedaży w trybie bezprzetargowym. Naruszenie art. 58 § 1 pkt 5a ppsa w zw. z art. 141 § 4 ppsa z uwagi na lakoniczne uzasadnienie postanowienia w zakresie możliwości samodzielnego zagospodarowania nieruchomości skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
Pod pojęciem interesu prawnego należy rozumieć istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością. Zdarzenie przyszłe i niepewne nie może stanowić o interesie prawnym, a jedynie interesie faktycznym. Tryb bezprzetargowy stanowi wyjątek od przyjętej w ustawie o gospodarce nieruchomościami zasady zbycia nieruchomości stanowiącej własność gminy w drodze przetargu. Jako taki przepis ten podlega zatem ścisłej wykładni.
Skład orzekający
Zygmunt Zgierski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że użytkownik wieczysty sąsiedniej działki oraz osoba ubiegająca się o służebność drogi koniecznej nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia uchwały o sprzedaży nieruchomości w trybie przetargu nieograniczonego, a także interpretacja przepisów dotyczących zbywania nieruchomości w trybie bezprzetargowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów dotyczących interesu prawnego w kontekście uchwał o sprzedaży nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości – interesu prawnego w zaskarżaniu uchwał o sprzedaży. Interpretacja NSA w tej kwestii jest kluczowa dla praktyków.
“Czy sąsiedztwo i chęć nabycia nieruchomości dają prawo do jej zaskarżenia? NSA wyjaśnia, czym jest interes prawny.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 3000/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-01-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Zygmunt Zgierski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane I SA/Wa 950/23 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-06-30 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 40 art. 101 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j. Dz.U. 2021 poz 1899 art. 37 ust. 2 pkt 6 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 50 § 1, art. 58 § 1 pkt 5a, art. 106 § 3, art. 141 § 4, art. 181 § 2, art. 182 § 1, art. 183 § 1 i 2, art. 184, art. 193, art. 203, art. 204 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 950/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. w W. na uchwałę Rady m.st. Warszawy nr LXXVII/2523/2023 z 9 lutego 2023 r. w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż części nieruchomości gruntowej niezabudowanej w drodze przetargu ustnego nieograniczonego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Uzasadnienie Pismem z 3 kwietnia 2023 r. L. sp. z o.o. w W., zastępowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady m.st. Warszawy nr LXXVII/2523/2023 z 9 lutego 2023 r., mocą której wyrażona została zgoda na sprzedaż w drodze przetargu ustnego nieograniczonego gruntu niezbudowanego, oznaczonego jak działka nr [...] o powierzchni 2 112 m2 w obrębie [...], położonego w Warszawie w dzielnicy [...] przy ul. [...], będącego częścią nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność m.st. Warszawy. Postanowieniem z 30 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił złożoną skargę i zwrócił uiszczony wpis sądowy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ze skargi nie wynika, aby kwestionowana uchwała naruszała interes prawny lub uprawnienie skarżącej spółki. W jego ocenie fakt, że skarżąca jest użytkownikiem sąsiadującej działki, a wobec spornej działki toczy się postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej, nie świadczy o istnieniu interesu prawnego. Interes ten nie wynika także z faktu złożenia przez skarżącą spółkę oświadczenia o chęci nabycia spornej działki. Wynik bowiem tych zdarzeń jest przyszły i niepewny, co nie pozwala uznać ich za przesądzające o istnieniu interesu prawnego w dacie złożenia skargi, a ustanowienie służebności drogi koniecznej będzie skuteczne wobec każdoczesnego właściciela nieruchomości służebnej, a więc nieruchomości objętej zaskarżoną uchwałą. Sąd odnotował także, że forma przetargu nieograniczonego ma na celu uzyskanie możliwe największych funduszy przy jednoczesnym zapewnieniu udziału najszerszej, bo nieograniczonej liczbie uczestników, co umożliwia skarżącej spółce ubieganie się o nieruchomość objętą przetargiem. Zdaniem Sądu fakt, że sporna nieruchomość nadaje się do samodzielnego zagospodarowania, a ubieganie się o nabycie nieruchomości nie stanowi uprawnienia prawnorzeczowego powoduje, że w sprawie nie zaszły przesłanki wyłączenia przetargowego trybu zbycia spornej nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła skarżąca spółka. Zaskarżyła to rozstrzygnięcie w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Dodatkowo spółka wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: 1) art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40), dalej: usg, w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360, z późn. zm.), dalej: kc, w zw. z art. 285 § 1 kc przez bezzasadne odrzucenie skargi, błędną wykładnię pojęcia interesu prawnego i uznanie, że skarżąca nie dysponuje interesem prawnym do skarżenia uchwały, podczas gdy interes prawny skarżącej wynika jednoznacznie z normy prawa materialnego, które nadają jej uprawnienie do wstąpienia z wnioskiem o ustanowienie służebności drogi koniecznej; 2) art. 58 § 1 pkt 5a ppsa w zw. z art. 101 ust. 1 usg przez błędną, zawężającą wykładnię, zgodnie z którą skarżąca nie dysponuje interesem prawnym w zaskarżeniu uchwały, bo nieznana jest obecnie przyszła decyzja sądu powszechnego dotycząca treści służebności drogi koniecznej, podczas gdy taka wykładnia prowadziłaby do nieprawidłowego wniosku, że uprawnienie do kontestowania aktów prawa miejscowego dotyczy jedynie takich aktów prawa miejscowego, których sposób wykonania jest pewny i jednoznaczny; 3) art. 58 § 1 pkt 5a ppsa w zw. z art. 101 ust. 1 usg w zw. z art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899, z późn. zm.), dalej, ugn, w zw. z art. 12 ugn przez nieprawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów i niedostrzeżenie interesu prawnego po stronie skarżącej jako uczestnika obrotu i uniemożliwienie jej wzięcia udziału w nieograniczonym przetargu przeprowadzonym zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki, gdyż skarżąca nie jest w stanie należycie sformułować oferty w sytuacji, w której toczy się postępowanie o ustanowienie służebności na spornej nieruchomości, co narusza również zasady prawidłowej gospodarki; 4) art. 58 § 1 pkt 5a ppsa w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn nieruchomościami, przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że nieruchomość skarżącej może być zagospodarowana samodzielnie jako odrębna nieruchomość, podczas gdy zakres tego zagospodarowania wobec niepewnej treści służebności drogi koniecznej (która to służebność może całkowicie ubezskutecznić plany zabudowy nieruchomości skarżącej) jest obecnie niemożliwy do przewidzenia; 5) art. 58 § 1 pkt 5a ppsa w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn nieruchomościami przez pominięcie interesu prawnego skarżącej polegającego na uprawnieniu do domagania się sprzedaży w trybie bezprzetargowym, w szczególności w sytuacji, w której skarżąca otrzymała odmowną decyzję dotyczącą jej wniosku o wydanie warunków zabudowy na jej nieruchomości, co oznacza, że interes prawny skarżącej wyraża się również w fakcie, że jej nieruchomość nie może być samodzielnie zagospodarowana; 6) art. 58 § 1 pkt 5a ppsa w zw. z art. 144 § 4 ppsa w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn z uwagi na fakt, że uzasadnienie postanowienia w zakresie odnoszącym się do kwestii możliwości samodzielnego zagospodarowania nieruchomości skarżącej jest na tyle lakoniczne, że nie umożliwia prawidłowej kontroli instancyjnej, co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia w taki sposób, że prawidłowe i wyczerpujące zbadanie kwestii możliwości samodzielnego zagospodarowania nieruchomości skarżącej doprowadziłoby do konkluzji, że skarżąca dysponuje interesem prawnym w zaskarżeniu uchwały, bo jej nieruchomość nie może być samodzielnie zagospodarowana — o czym świadczy decyzja z [...] czerwca 2023 r., w której Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej na nieruchomości skarżącej inwestycji. Ponadto skarżąca kasacyjnie spółka wniosła, na podstawie art. 106 § 3 ppsa, o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w postaci: oświadczenia skarżącej z 30 marca 2023 r. dotyczącego wyrażenia woli nabycia części spornej nieruchomości, decyzji nr [...] z [...] czerwca 2023 r., w której Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej na nieruchomości skarżącej inwestycji, postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z 29 czerwca 2022 r. utrzymującego w mocy postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia w sprawie z wniosku skarżącej z udziałem Miasta o ustanowienie służebności drogi koniecznej na spornej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada m.st. Warszawy wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 ppsa w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego postanowienia determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny za stosowne uznał odniesienie się w pierwszej kolejności do wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 182 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie, a do takich postanowień należy zaskarżone postanowienie. Wobec tego nie było przeszkód do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Ponadto ustosunkowując się do złożonego wniosku dowodowego, należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 106 § 3 ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 ppsa, stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 ppsa. Co do zasady rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego jest kontrola ustaleń sądu pierwszej instancji, a nie zastępowanie tego sądu. Uwzględnienie nowych dowodów przedłożonych na etapie postępowania kasacyjnego implikowałoby nowe ustalenia faktyczne, które mogłyby mieć wpływ na wynik oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny mógłby w takiej sytuacji przypisać naruszenie prawa wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu z przyczyn temu sądowi nieznanych. Podczas procedowania kasacyjnego zakres badania legalności zaskarżonego wyroku, poza braną z urzędu pod rozwagę nieważnością postępowania, wyznacza, wynikająca z art. 183 § 1 ppsa, zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Przywołany przepis wyłącza zatem zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym art. 106 § 3 w związku z art. 193 ppsa. Odmienne zapatrywanie byłoby ewidentnie sprzeczne z treścią art. 183 § 1 ppsa. Przechodząc do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej, należy odnotować, że oparte są one na argumentacji błędnego nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie interesu prawnego skarżącej spółki, wynikającego z faktu bycia przez nią użytkownikiem działki sąsiadującej z działką objętą postanowieniami zaskarżonej uchwały oraz faktem ubiegania się przez skarżącą o ustanowienie na spornej działce służebności drogi koniecznej umożliwiającej spółce korzystanie z działki objętej prawem użytkowania wieczystego. Mając powyższe na uwadze, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 50 § 1 ppsa uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego uzależnione jest zatem od legitymowania się interesem prawnym w określonej sprawie, który doznałby uszczerbku w wyniku działań administracji publicznej. Jednocześnie w myśl art. 58 § 1 pkt 5a ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z orzecznictwem sądowym takim przepisem szczególnym jest art. 101 ust. 1 usg (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt I OSK 810/22), który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W świetle brzmienia powyższych przepisów wyjaśnić należy, że pod pojęciem interesu prawnego należy rozumieć istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością. Tylko więc takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowanym aktem może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio wyzuwa skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4805/21). O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie interes prawny, decyduje przepis prawa, z reguły materialnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa wskazujący na własne prawo lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1412/21). Jak to wyżej podniesiono w rozpoznawanej sprawie swojego interesu prawnego skarżąca spółka upatruje w fakcie bycia użytkownikiem wieczystym działki sąsiadującej z działką objętą zaskarżoną uchwałą oraz faktu złożenia oświadczenia o zamiarze nabycia tej nieruchomości, a także prowadzenia sporu sądowego mającego na celu ustanowienie służebności gruntowej drogi koniecznej na spornej działce. Analiza tych okoliczności wskazuje, że świadczą one o istnieniu po stronie skarżącej wyłącznie interesu faktycznego. Zamiar nabycia spornej nieruchomości w trybie bezprzetargowym nie wskazuje bowiem na istnienie interesu prawnego spółki do zaskarżenia uchwały. Nie sposób bowiem z zamiaru nabycia spornej nieruchomości wywodzić praw i obowiązków spółki, które mogłyby świadczyć o istnieniu po jej stronie interesu prawnego umożliwiającego zaskarżenie uchwały o zbyciu tej działki w trybie przetargu nieograniczonego. Zauważyć przy tym należy, że zamiarowi polepszenia warunków gospodarowania nieruchomością przy pomocy nieruchomości stanowiącej dotychczas własność gminy ustawodawca nie przypisał nawet charakteru roszczenia o nabycie nieruchomości gminy, dlatego też zamiar ten stanowi interes faktyczny, nieznajdujący ochrony prawnomaterialnej i w konsekwencji nielegitymujący do skorzystania z uprawnienia żądania oceny zarządzenia burmistrza rzez sąd administracyjny w trybie art. 101 ust. 1 usg (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 2110/10). Również fakt prowadzenia sprawy sądowej mającej na celu ustanowienie na rzecz działki, do której skarżącej przysługuje prawo użytkowania wieczystego, służebności gruntowej drogi koniecznej nie jest okolicznością wskazującą, że spółce przysługuje jakiekolwiek prawo do działki objętej uchwałą, z którego wykonywania i naruszenia przez zaskarżoną uchwałę wynikałby interes prawny skarżącej do skutecznego skierowania skargi na uchwałę umożliwiającą jej zbycie w trybie przetargu nieograniczonego. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zdarzenie przyszłe i niepewne nie może stanowić o interesie prawnym, a jedynie interesie faktycznym. Nie mają znaczenia w tej kwestii ewentualne skutki prawne wyroku sądu powszechnego, który może zostać wydany w przyszłości. Interes prawny we wniesieniu skargi musi być realny, aktualny, istniejący w dniu złożenia skargi, nie może być hipotetyczny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2013/20). Ponadto należy odnotować, że nawet w sytuacji, gdyby na sporej nieruchomości była już ustanowiona wspomniana służebność, to fakt obciążenia służebnością gruntową nieruchomości przeznaczonej do zbycia pozostaje obojętny z punktu widzenia interesu prawnego właściciela nieruchomości władnącej i nie narusza tym samym jego indywidualnego interesu prawnego (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 194/10). Skarżąca upatruje konieczności sprzedaży spornej nieruchomości w drodze bezprzetargowej z uwagi na możliwość poprawienia warunków zagospodarowania warunków sąsiedniej nieruchomości należącej do spółki przez zapewnienie połączenia tej nieruchomości z drogą publiczną. Stanowisko to oparte jest na treści art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn, który stanowi, że nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości. Analiza tego przepisu wskazuje, że tryb bezprzetargowy stanowi wyjątek od przyjętej w ustawie o gospodarce nieruchomościami zasady zbycia nieruchomości stanowiącej własność gminy w drodze przetargu. Jako taki przepis ten podlega zatem ścisłej wykładni, zgodnie z którą zastosowanie trybu bezprzetargowego jest możliwe, jeżeli obie nieruchomości, tj. nieruchomość nabywana i nieruchomość, która na skutek nabycia nieruchomości sąsiedniej ma mieć zapewnione poprawione warunki zagospodarowania, nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości. Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z ustaleniami Sądu pierwszej instancji, z którymi nie polemizuje skarżąca spółka, nieruchomość przeznaczona do zbycia przez miasto w trybie przetargu ustnego nieograniczonego może zostać zagospodarowana samodzielnie. W rozpoznawanej sprawie brak jest także podstaw do uznania, że działka skarżącej nie może zostać samodzielnie zagospodarowana bez połączenia jej w jedną nieruchomość ze sporną działką. Co prawda w stosunku do działki skarżącej odmówiono wydania decyzji o warunkach zabudowy, ale w związku z nieobjęciem tego terenu miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest wykluczone zagospodarowanie tej działki w inny sposób niż przeznaczenie jej na cele budowlane. Przepis art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn nie wskazuje bowiem, na konkretny sposób zagospodarowania nieruchomości ani nie wiąże go z określonymi zamiarami inwestycyjnymi właściciela czy użytkownika wieczystego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stan taki wyłącza zastosowanie art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn, a zatem zarzucane przez skarżącą spółkę naruszenie tego przepisu nie świadczy o istnieniu po jej stronie interesu prawnego umożliwiającego jej skuteczne wniesienie skargi na uchwałę Rady m.st. Warszawy. W świetle powyższego w rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej opartej na naruszeniu art. 58 § 1 pkt 5a ppsa należało uznać za niezasadne. Na koniec odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, należy wskazać, że zgodnie z art. 141 § 4 ppsa, a nie jak błędnie autor skargi kasacyjnej przywołał to w podstawie prawnej zarzutu – nieistniejącego art. 144 § 4 ppsa, uzasadnienie wyroku (postanowienia w zw. z art. 166 ppsa) powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analizowane pod tym kątem uzasadnienie nie wykazuje wad skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Uzasadnienie to zawiera bowiem wszystkie elementy wskazane w treści zacytowanego przepisu, a wywody prawne w tym również w zakresie zastosowania art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn są jasne, logiczne i jako takie, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, poddają się kontroli instancyjnej. Z wywodów tych w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika bowiem wprost, dlaczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając zaskarżone, rozstrzygnięcie nie uznał, że interes prawny skarżącej spółki może być wywiedziony z art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn. Zauważyć przy tym należy, że wywody Sadu pierwszej instancji dotyczące możliwości samodzielnego zagospodarowania działki dotyczyły działki przeznaczonej do zbycia w trybie przetargowym, a nie działki, której użytkownikiem wieczystym jest skarżąca spółka, jak wskazał to autor skargi kasacyjnej. Tym samym również zarzut naruszenia art. 141 § 4 należało uznać za niezasadny. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i art. 181 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o kosztach postępowania, bowiem zgodnie z odpowiednio stosowaną uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, przepisy art. 203 i art. 204 ppsa nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI