I OSK 30/08

I OSK 30/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /sprawozdawca/
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Maria Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 730/08 - Wyrok NSA z 2009-05-05
II SA/Wa 30/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-03-07
I SA/Wa 1447/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-07-03
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
art. 17 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1447/06 w sprawie ze skargi E. D. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1447/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. D. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...], w przedmiocie zajęcia nieruchomości.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., na podstawie art.17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.), zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w obrębie Ropczyc, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność E. D., w celu budowy obwodnicy miasta Ropczyce w ciągu drogi krajowej nr 4 (E-40) Jędrzychowie - Korczowa oraz orzekł o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję, podkreślając, że obwodnica miasta Ropczyce jest planowana do realizacji w aktualnym programie rządowym Strategii Rozwoju Infrastruktury i Transportu na lata 2004 - 2006. Inwestycja ta ma duże znaczenie dla społeczności lokalnej, a także strategiczne znaczenie dla rejonu Polski Południowej, wynikające z włączenia państw Europy Środkowej i Wschodniej do Unii Europejskiej, co powoduje konieczność dostosowania połączeń drogowych do wymaganych parametrów, wynikających z kategorii drogi krajowej.
Organ podniósł ponadto, że realizacja przedmiotowej inwestycji spowoduje odciążenie ruchu śródmieścia Ropczyc, usprawnienie ruchu tranzytowego w ciągu drogi krajowej nr 4 na odcinku przejścia przez miasto, a poprzez oddzielenie ruchu lokalnego od ruchu tranzytowego, poprawienie bezpieczeństwa użytkowników dróg.
Minister Budownictwa stwierdził, że wprawdzie decyzja Wojewody Podkarpackiego o ustaleniu lokalizacji drogi została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 2260/05 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej, jednakże decyzji Wojewody Podkarpackiego wydanej w pierwszej instancji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, więc decyzja ta podlega wykonaniu.
Na tę decyzję E. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak rozpoznania zgłaszanych przez skarżącego zarzutów.
Wyrokiem z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1447/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę E. D. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r., wskazał, że nie tylko planowane terminy realizacji inwestycji, czy też finansowanie inwestycji z funduszy europejskich oznaczają "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 17 ust. 1 powołanej ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, ale również poprawa jakości i bezpieczeństwa ruchu użytkowników dróg jest zawsze "uzasadnionym przypadkiem" w rozumieniu tego przepisu.
Sąd podniósł również, ze z uwagi na brak porozumienia z właścicielem nieruchomości w zakresie warunków nabycia nieruchomości na drodze cywilnoprawnej, zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe. Proces wywłaszczeniowy jest długotrwały i nie jest możliwe określenie terminu jego zakończenia. W tej sytuacji, wobec wymogu wykazania się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości przez inwestora dla uzyskania pozwolenia na budowę, wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zdaniem Sądu, jest również uzasadnione.
Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd Ministra Budownictwa, że pomimo tego, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2260/05 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej, jednakże pierwszoinstancyjnej decyzji Wojewody Podkarpackiego o ustaleniu lokalizacji drogi został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a zatem decyzja ta podlega wykonaniu.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył pełnomocnik E. D., adwokat M. P., wnosząc o jego uchylenie w całości. Ponadto wniósł o dołączenie do niniejszej sprawy akt postępowania I SA/Wa 1439/06 toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie z uwagi na ścisły związek obu postępowań.
Pełnomocnik skarżącego wniósł także o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. nr 80, poz. 721) w wyniku błędnego przyjęcia, iż zachodzi uzasadniony przypadek umożliwiający zajęcie nieruchomości skarżącego;
2. naruszenie przepisów postępowania, to jest:
a) art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 268a K.p.a. i art. 156 § 1 i 2 K.p.a., poprzez niestwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Podkarpackiego, pomimo braku w aktach sprawy stosownych upoważnień do wydania tych decyzji w imieniu głównych organów;
b) art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak wyjścia przez Sąd poza podniesione w skardze zarzuty i wnioski oraz powołaną podstawę prawną, pomimo istnienia ku temu podstaw;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c wskazanej wyżej ustawy w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo naruszenia przez organy obu instancji obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia;
d) art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) oraz art. 45 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP, poprzez rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w sposób odmienny niż w postępowaniu toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1439/06 i w konsekwencji niewłaściwą realizację funkcji kontrolnej Sądu oraz naruszenie związanej z zasadą prawa do sądu oraz zasadą demokratycznego państwa prawnego wartości przewidywalności rozstrzygnięć sądowych i bezpieczeństwa prawnego obywateli;
e) art. 141 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku nie odpowiadającego wymogom ustawowym w konsekwencji braku rozpatrzenia wszystkich zarzutów skarżącego wskazanych w skardze oraz na rozprawie przez Sądem w dniu 3 lipca 2007 r., niewskazania powodów dla których sprawa niniejsza została odmiennie rozstrzygnięta niż sprawa I SA/Wa 1439/06, a także braku adekwatnego do stanu faktycznego zaistniałego na poszczególnych etapach postępowania przedstawienia stanu sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji pominął analizę umocowania osób podpisanych na decyzjach organów obu instancji do wydania tych decyzji, bowiem w aktach niniejszej sprawy nie ma, wydanego w trybie art. 268a K.p.a., upoważnienia zarówno dla Sekretarza Stanu [...] do wydawania decyzji w imieniu Ministra Budownictwa, jak i upoważnienia dla Zastępcy Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego [...] do wydawania decyzji w imieniu Wojewody Podkarpackiego. Podkreślono, że znajdujące się w aktach sprawy upoważnienia i pełnomocnictwa dotyczą wyłączenie umocowania do dokonywania czynności cywilnoprawnych, w związku czym są pozbawione znaczenia dla działania w ramach władztwa administracyjnoprawnego. Zdaniem skarżącego oznacza to, że decyzje te są nieważne zgodnie z treścią art. 156 § 1 i 2 K.p.a.
Skarżący podniósł, że termin "uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 17 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., jest tak zwanym zwrotem niedookreślonym, co oznacza, że organ administracyjny posiada swobodę w kwalifikowaniu stanów faktycznych wchodzących w zakres takiego pojęcia, przy czym swoboda ta nie może oznaczać dowolności, w związku z czym dokonana kwalifikacja powinna zostać dostatecznie uzasadniona przesłankami zindywidualizowanymi, nawiązującymi do realiów konkretnego stanu faktycznego i konkretnej nieruchomości.
Zdaniem skarżącego nie jest poprawna interpretacja wskazanego wyżej pojęcia dokonana przez Sąd pierwszej instancji, bowiem zgodnie z nią uznać by należało, że gdy podmiot wnioskujący o niezwłoczne zajęcie nieruchomości powoła się we wniosku na względy bezpieczeństwa użytkowników dróg oraz poprawę jakości stanu dróg, to organ administracyjny nie może tych okoliczności kwestionować, lecz będąc związany treścią wniosku, musi rozpatrzyć wniosek pozytywnie. Takie postawienie sprawy, w ocenie skarżącego, jest niedopuszczalne, gdyż do istoty pojęcia niedookreślonego należy elastyczność i swoboda w jego stosowaniu, przy jednoczesnej konieczności uzasadnienia dokonanego wyboru decyzyjnego w sposób precyzyjny, przekonujący i wolny od dowolności. W niniejszej natomiast sprawie, nie wiadomo dlaczego konieczne było niezwłoczne zajęcie właśnie nieruchomości skarżącego, indywidualnie i konkretnie oznaczonej, co stoi w sprzeczności z dyrektywami stosowania pojęcia "uzasadnionego przypadku" wypracowanymi w judykaturze.
W związku z powyższym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, w niniejszej sprawie "uzasadniony przypadek" niezwłocznego zajęcia nieruchomości nie miał miejsca, o czym świadczy także okoliczność, że budowa obwodnicy Ropczyc nie została wymieniona ani w rozporządzeniu Rady Ministrów z 4 stycznia 2005 r. w sprawie ustalenia programu rzeczowo - finansowego dla inwestycji drogowych realizowanych z wykorzystaniem środków Krajowego Funduszu Drogowego, ani też w zastępującym je rozporządzeniu z 2007 r.
Wskazano na treść pisma Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] lipca 1998r., z którego wynika, że rozpatrywany odcinek drogi będzie uciążliwy dla środowiska i takie uciążliwości jak hałas, zanieczyszczenie gazowe, czy wibracje, nie będą możliwe do wyeliminowania.
W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1439/06, na tle niemal identycznego stanu faktycznego, Sąd wydał diametralnie różne rozstrzygnięcie, gdyż uchylił decyzję o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, co rażąco narusza art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skuteczne natomiast zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym, a nadto wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazać należy, że jeśli skargę kasacyjną oparto o obie podstawy z art. 174 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odwoławczy najpierw bada zasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko wtedy, gdy stan faktyczny został prawidłowo ustalony, lub nie został podważony, można przejść do badania zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Odnośnie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego, przypomnieć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając taki zarzut, należy wskazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów, to wyrok tego Sądu byłby odmienny.
W skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Brzmienie przywołanych przepisów nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmują one wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionych przepisów tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), bądź też pomimo stwierdzenia przyczyn określonych w art. 156 K.p.a., nie stwierdził jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2). Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 K.p.a., to uznać należy, że rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej.
W związku z tym uznać należy, że Sąd pierwszej instancji stwierdzając, iż okoliczności, takie jak konieczność rozbudowy dróg i ich znaczenie dla rozwoju regionu i kraju oraz przeznaczenie na ten cel środków finansowych z Unii Europejskiej i związany z tym termin ich wykorzystania, jako fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu i w konsekwencji przyjmując, że organy wykazały w prawidłowy sposób, że w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 17 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., nie naruszył przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1964/06, niepubl.).
W skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie, gdyż Sąd pierwszej instancji wydał wyrok zgodnie z normą art. 134 § 1 wskazanej wyżej ustawy oraz wymogami art. 1 § 2 powołanej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonych aktów, a następnie, po przeprowadzeniu rozprawy i jej zamknięciu i na podstawie akt sprawy, rozstrzygnął w granicach niniejszej sprawy i należycie uzasadnił rozstrzygnięcie.
Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie art. 1 § 1 powołanej ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości miedzy innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Umożliwia to sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno orzeczeń administracyjnych uchybiających prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, jak też orzeczeń dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego, a także orzeczeń wydanych z naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie powoływanie się przez stronę skarżącą na okoliczność, że w sprawie o innej sygnaturze akt, toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, Sąd ten rozstrzygnął inaczej niż w sprawie niniejszej, nie może mieć wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie, gdyż Sąd każdorazowo rozstrzyga w oparciu o stan faktyczny i prawny konkretnej sprawy. W związku z tym uznać należy, że samo przeświadczenie skarżącego o tym, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe, nie może być podstawą do jego uchylenia.
W związku z tym, że Sąd pierwszej instancji dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji, to zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, uznać należy za nieusprawiedliwiony.
Przechodząc do naruszenia prawa materialnego, podkreślić należy, że naruszenie takie może przejawiać się w dwóch różnych formach, to jest w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji, to jest podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, który stanowi, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że warunkiem koniecznym wydania zezwolenia jest ustalenie, że w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek i że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte, co jest konieczną (aczkolwiek niewystarczającą) przesłanką udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Podkreślić w tym miejscu należy, że w postępowaniu o udzielenie zezwolenia nie podlega ocenie prawidłowość wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1964/06, niepublikowany; wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 821/07, niepublikowany; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 391/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 290619).
Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutu błędnej wykładni art. 17 ust.1 i 2 wskazanej wyżej ustawy, bowiem w ocenie tegoż Sądu trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że nadanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnione jest potrzebą uzyskania przez wnioskodawcę prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skoro zaś Sąd pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawca nie dysponował prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to nie można Sądowi przypisywać błędnej wykładni polegającej na dopuszczeniu możliwości nadania klauzuli natychmiastowej wykonalności, mimo iż inwestor takim prawem dysponował. Dodać należy, że w świetle art. 17 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, wydanie inwestorowi pozwolenia na budowę nie świadczy o bezprzedmiotowości żądania określonego w art. 17 ust.2. Niezależnie od przesłanki nadania rygoru, pamiętać należy, iż rygor natychmiastowej wykonalności umożliwia egzekucję obowiązków wynikających z decyzji, o której mowa w art. 17 ust.1, prowadzona w oparciu o przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 17 ust.5 omawianej ustawy), bez oczekiwania na ostateczność decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek" dla wydania na podstawie art. 17 powołanej ustawy zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Inwestycja bowiem, o której mowa, ma duże znaczenie dla społeczności lokalnej, a także strategiczne znaczenie dla rejonu Polski Południowej, wynikające z włączenia państw Europy Środkowej i Wschodniej do Unii Europejskiej, co powoduje konieczność dostosowania połączeń drogowych do wymaganych parametrów, wynikających z kategorii drogi krajowej. Zgodzić się więc należy z Sądem pierwszej instancji, że nie tylko planowane terminy realizacji inwestycji, czy też finansowanie inwestycji z funduszy europejskich oznaczają "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 17 ust. 1 powołanej ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, ale również poprawa jakości i bezpieczeństwa ruchu użytkowników dróg jest zawsze "uzasadnionym przypadkiem" w rozumieniu tego przepisu.
W związku z tym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że wskazane wyżej argumenty wyczerpują przesłankę zaistnienia w rozpoznawanej sprawie uzasadnionego przypadku, uzasadniają zatem wydanie na podstawie art. 17 powołanej ustawy zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Nietrafny jest zatem zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.