I OSK 3/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-08-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
ewidencja gruntówprawo geodezyjnegranice działekoperat ewidencyjnydroga wewnętrznapostępowanie administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zmiany w operacie ewidencji gruntów, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zgodność decyzji organów z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.K. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Decyzja ta utrzymywała w mocy rozstrzygnięcie Starosty K. o zmianie w operacie ewidencji gruntów, polegającej na usunięciu drogi z mapy i dostosowaniu jej opisu do protokołów granicznych z lat 60. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zawiadomienia o wizji terenowej, oraz naruszenie prawa materialnego. NSA uznał skargę za nieuzasadnioną, stwierdzając, że wizja terenowa nie była dowodem w postępowaniu administracyjnym, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zgodność decyzji z przepisami prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Sprawa dotyczyła zmian w operacie ewidencji gruntów, wprowadzonych przez Starostę K., które polegały na usunięciu z mapy drogi i dostosowaniu jej opisu do historycznych protokołów granicznych. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 79 kpa (brak zawiadomienia o wizji terenowej) i art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieustosunkowanie się do zarzutów), a także naruszenia prawa materialnego, w tym § 8 ust. 1 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za nieuzasadnione. Sąd wskazał, że wizja lokalna z 2002 r. nie była dowodem w postępowaniu administracyjnym, a jedynie notatką pomocniczą, przeprowadzoną przed wszczęciem postępowania w tej sprawie. Podkreślono, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż organ prowadzący ewidencję miał podstawę do weryfikacji danych ewidencyjnych na podstawie § 54 ust. 1 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów. Rozbieżność między mapą ewidencyjną a protokołami granicznymi z lat 60. została prawidłowo usunięta w trybie aktualizacji operatu. NSA stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie doprowadziła do likwidacji drogi, która jest drogą wewnętrzną, a wszelkie roszczenia z nią związane powinny być rozpatrywane na gruncie prawa cywilnego. Sąd oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, wizja lokalna przeprowadzona przed wszczęciem postępowania administracyjnego, nawet jeśli dotyczy stanu faktycznego, nie jest dowodem w rozumieniu art. 79 kpa, a jej brak zawiadomienia strony nie narusza jej praw procesowych, jeśli nie była przeprowadzana w trybie postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Wizja lokalna została przeprowadzona przed wszczęciem postępowania administracyjnego w związku z wątpliwościami sądu powszechnego. Nie była prowadzona w trybie procesowym, dlatego sporządzono z niej notatkę służbową, a nie protokół, i organ nie musiał powiadamiać strony o jej przeprowadzeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (32)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 pkt c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.g.k. art. 22 § ust. 3

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 39 § ust. 1-5

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 22

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 44 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 54 § ust. 1 pkt 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 56 § ust. 6

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 45 § –49

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 8 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 35 § pkt 7

u.d.p. art. 2 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 7

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 9

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

k.c.

Kodeks cywilny

p.g.k. art. 22

Ustawa z dnia 17.V.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.III.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 8 § ust. 1

p.g.k. art. 30

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 29

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 39

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 22 § ust. 3

Ustawa z dnia 17.V.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 39 § ust. 1-5

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 22

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 8 § ust. 1

u.d.p. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wizja lokalna nie była dowodem w postępowaniu administracyjnym, a jej brak zawiadomienia strony nie narusza praw procesowych. Organ miał podstawę do weryfikacji danych ewidencyjnych na podstawie przepisów rozporządzenia ws. ewidencji gruntów. Usunięcie niezgodności danych ewidencyjnych nie jest likwidacją drogi, a droga jest drogą wewnętrzną. Przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów dotyczy zakładania ewidencji, a nie jej aktualizacji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 79 kpa poprzez brak zawiadomienia o wizji terenowej. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów skargi. Naruszenie § 8 ust. 1 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów. Naruszenie art. 7 kpa. Decyzja doprowadziła do likwidacji drogi.

Godne uwagi sformułowania

wizja lokalna na okoliczność przebiegu drogi [...] została przeprowadzona [...] na półtora roku przed wszczęciem postępowania w tej sprawie Ponieważ wizja nie została przeprowadzona w trybie procesowym - w trakcie postępowania administracyjnego - sporządzona została z niej jedynie notatka służbowa, a nie protokół, a organ nie musiał wówczas o niej powiadamiać skarżącego. Podstawowymi dowodami w tej sprawie były dokumenty źródłowe, stanowiące podstawę założenia ewidencji gruntów w obu wymienionych miejscowościach. Natomiast notatka służbowa z wizji lokalnej [...] pełniła jedynie rolę pomocniczą. Przedmiotem postępowania administracyjnego [...] było usunięcie niezgodności danych ewidencyjnych z treścią dokumentów źródłowych, które stanowiły podstawę dokonania wpisu do ewidencji, w tym przypadku protokółów granicznych, które jednoznacznie wskazywały przebieg granicy między wsią Z., a wsią W.

Skład orzekający

Zbigniew Rausz

przewodniczący-sprawozdawca

Irena Kamińska

członek

Izabella Kulig - Maciszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów, znaczenia wizji lokalnej jako dowodu w postępowaniu administracyjnym oraz charakteru dróg wewnętrznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności między mapą ewidencyjną a dokumentami źródłowymi oraz interpretacji przepisów dotyczących ewidencji gruntów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów prowadzenia ewidencji gruntów i rozstrzyga o tym, co jest dowodem w postępowaniu administracyjnym. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Czy wizja terenowa sprzed lat może być dowodem w sądzie? NSA wyjaśnia zasady postępowania administracyjnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 3/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska
Izabella Kulig - Maciszewska
Zbigniew Rausz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
III SA/Lu 405/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-10-07
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz (spr.), Sędziowie NSA Irena Kamińska, Izabella Kulig – Maciszewska, Protokolant Mariusz Bartosiak, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 października 2004r. sygn. akt III SA/Lu 405/04 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z dnia [...] maja 2004r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 7 października 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 405/04 oddalił skargę R. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie z [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu Z. – położonego na obszarze gminy W.
Decyzją - której dotyczy powyższy wyrok - została utrzymana w mocy decyzja Starosty K. z [...] marca 2004 r., wprowadzająca do operatu ewidencji gruntów obrębu Z. zmiany. Starosta w części kartograficznej:
a) usunął z rysunku mapy drogę oznaczoną numerem [...] na odcinku od punktu granicznego nr [...] przez punkty [...] i [...] do punktu nr [...],
b) w związku z powyższym zmienił dotychczasowy numer działki [...] na [...],
c) usunął z rysunku mapy istniejący błędny opis przebiegu granicy "granica wsch. str. dr.", a wpisał właściwy "granica wschodnia strona rowu".
W rejestrze gruntów:
a) w jednostce rejestrowej [...], w której jako władającego wpisano Urząd Gminy w W., organ zmienił numer działki [...] i jej powierzchnię w wielkości 0,43 ha na 0,23 ha (droga).
Ponadto dodał w punkcie III, że granice i powierzchnie działek o numerach [...-...] położonych we wsi Z. nie ulegają zmianie, a w punkcie IV stwierdził, że granice i powierzchnie działek o numerach: [...-...] położonych we wsi W. nie ulegają zmianie. Organ I instancji podał, iż w dotychczasowych dokumentach archiwalnych operatu ewidencji gruntów stwierdzono błędnie opisany przebieg granic pomiędzy wsią Z. i W. W tym zakresie przeprowadzono szczegółową analizę istniejącej dokumentacji, a w szczególności protokółów granicznych sporządzonych w oparciu o bezpośredni pomiar. Wydana decyzja doprowadza do zgodności części kartograficznej operatu ewidencyjnego z częścią opisową. Z dokumentacji źródłowej wynika, ze granicę pomiędzy wsiami stanowi linia prosta przebiegająca z punktu granicznego nr [...] przez punkty [...,...] do punktu [...].
Podczas założenia operatu ewidencji gruntów obrębu Z. i W. w latach 60-tych, granica pomiędzy tymi obrębami została ustalona na gruncie w obecności zainteresowanych rolników, a z czynności ustalenia granic sporządzono protokół graniczny, który został podpisany przez sołtysów obu wsi. Z protokołu granicznego wsi Z. wynika, że granicę na odcinku od działki nr [...] do działki nr [...] stanowi krawędź rowu zapisanego jako działka nr [...], natomiast z protokołu granicznego wsi W., sporządzonego w okresie późniejszym wynika, że przebieg granic przyjęto z protokołu wsi Z. Starosta K. dodał, że w celu sprawdzenia zgodności danych zawartych w operacie ewidencji gruntów obrębu Z. i W. ze stanem faktycznym, przeprowadzono 25.VII.2002 r. wizję terenową i w terenie odnaleziono punkty graniczne nr [...] i [...] w postaci słupków granitowych. Od decyzji organu I-ej instancji odwołanie złożył R.K. podnosząc, że postanowienia decyzji są sprzeczne ze stanem faktycznym oraz posiadają braki w materiale dowodowym. Decyzja likwidująca w tej części drogę pozbawia dojazdu wielu rolników w zakresie swobodnego przejazdu. Od ustalenia punktów granicznych pomiędzy wsiami minęło niespełna 40 lat i dlatego w niniejszej sprawie powinno się przeprowadzić postępowanie rozgraniczeniowe, zgodnie z przepisami. Uszczuplenie działki o 0,23 ha nie zostało udokumentowane i musi skutkować zmianą granic i powierzchni działek indywidualnych właścicieli w obrębie W.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie nie uwzględnił odwołania podnosząc, ze decyzja Starosty K. nie narusza granic działek i praw własności odwołującego się i osób, których działki przylegają do rowu i spornej drogi. Decyzja ta porządkuje jedynie rozbieżności zaistniałe w treści dokumentacji geodezyjnej, na podstawie której założono w latach 60-tych operat ewidencji gruntów. Z protokołu granicznego znajdującego się w operacie pomiarowym wsi Z. wynika, że granica pomiędzy obrębami na odcinku objętym aktualizacją przebiega z punktu granicznego nr [...] poprzez punkty nr [...], [...] do punktu [...] i stanowi ją krawędź rowu, natomiast z protokołu granicznego wsi W. wynika, że granica biegnie zgodnie z opisem jej przebiegu zamieszczonym w operacie wsi Z. W protokole wsi Z. brak jest informacji o tym, że granica przebiega po krawędzi drogi.
W operacie ewidencyjnym znajduje się także szkic, który stanowi nieodłączną część protokołu i wynika z niego, że granice wsi na przedmiotowym odcinku wyznacza linia łącząca punkty graniczne o numerach [...], [...], [...], [...].
Nieprawidłowości te zostały wykryte w toku sprawy sądowej o ustanowienie drogi koniecznej i decyzja organu I instancji jest tego następstwem. W aktach znajduje się zawiadomienie o wszczęciu postępowania związanego z aktualizacją operatu ewidencji gruntów obrębu Z. z 16.II.2004 r.
Zawiadomienie to zostało wysłane do R. K. Organ odwoławczy stwierdził też, że wprowadzenie przedmiotowych zmian w operacie ewidencji nie oznacza, że droga została zlikwidowana. Jest ona położona na prywatnych gruntach wsi W., a wprowadzona zmiana dotyczy odcinka drogi błędnie wykazanego we wsi Z. Ponadto jest to czynność jedynie porządkowa, oparta o dane z operatów ewidencyjnych graniczących wsi. Zarzut, że sporządzony z wizji terenowej dokument służył za podstawę do wprowadzenia zmiany, nie znajduje potwierdzenia w badanych dokumentach. Z wizji terenowej sporządzono tylko notatkę służbową na okoliczność faktycznego przebiegu drogi, dlatego też dokument ten nie stanowi podstawy do wprowadzenia zmiany. Nie znajduje też potwierdzenia zarzut jakoby uszczuplenie powierzchni drogi o 23 ary nie zostało udokumentowane.
W aktach sprawy znajdują się stosowne obliczenia i zestawienie zmian powierzchniowych wykonane na podstawie dokumentów archiwalnych. Wprowadzona zmiana nie ma nic wspólnego ze zlikwidowaniem drogi na gruncie, z której faktycznie korzystają rolnicy. Dotyczy jedynie usunięcia niezgodności ujawnionych na mapie ewidencyjnej. Działka oznaczona nr [...] nie jest drogą gminą i nie posiada statusu drogi publicznej. Grunt, który zajmuje nie ma uregulowanego stanu prawnego, stąd wykazany jest władający, a nie właściciel.
Na decyzję organu odwoławczego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył R.K. , który wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem, a w szczególności art. 7, 106 § 2 i art. 107 § 3 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie uznał skargi za zasadną i oddalił ją.
Sąd podkreślił, że decyzja Starosty K. eliminuje rozbieżności zaistniałe w treści dokumentacji geodezyjnej, na podstawie której w latach 60-tych założono operat ewidencji gruntów. Rozbieżności w dokumentacji geodezyjnej polegały na niezgodności pomiędzy mapą ewidencyjną, a protokołami granicznymi znajdującymi się w operacie pomiarowym wsi Z., z których wynika, że granica pomiędzy obrębami Z. i W., na odcinku objętym aktualizacją, przebiega z punktu granicznego nr [...] przez punkty [...], [...] do punktu nr [...] i stanowi ją krawędź rowu. Powyższe potwierdza także szkic graniczny, stanowiący nieodłączną część protokółu. Natomiast mapa ewidencyjna na wyżej wymienionym odcinku, ukazuje zamiast linii granicznej biegnącej wzdłuż rowu – drogę. Sąd zaznaczył, że zgodnie z art. 22 ustawy z 17.V.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Informacje jakie zawiera ewidencja gruntów i budynków, wymienione są w art. 20 cyt. ustawy, zgodnie z którym w ewidencji tej zamieszcza się m.in. dane dotyczące gruntów, ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji, a także szczegółowy zakres informacji nią objętych, określa rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.III.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). W rozporządzeniu tym, w § 44 pkt 2 zawarte jest unormowanie, zgodnie z którym do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji, należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowym i. Niezależnie od powyższego, na podstawie § 54 cyt. rozporządzenia, Starosta zapewnia przeprowadzenie okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych, stanowiących podstawę wpisu do ewidencji i w zakresie zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie ( § 54 ust. 1 pkt 1 i 2). Niezgodności stwierdzone w wyniku weryfikacji, o której wyżej mowa, podlegają usunięciu z trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego (§ 56 ust. 6). Aktualizacja operatu ewidencyjnego określona jest zaś w § 45–49 powołanego rozporządzenia.
Mając na uwadze w/w przepisy, zarówno ustawy z 17.V.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.III.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż decyzje organów obu instancji, jakie zostały wydane w tej sprawie są zgodne z prawem.
Zauważył też Sąd, że zaskarżona decyzja, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie doprowadziła do likwidacji drogi. Przede wszystkim bowiem "droga" ta nie jest drogą w rozumieniu przepisów art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 7 i art. 9 ustawy z 21.III.1985 r. o drogach publicznych i w związku z tym nie może zostać zlikwidowana w sposób określony przepisami prawa administracyjnego. Odcinek drogi, o którym pisze skarżący, przebiega po nieruchomości prywatnej i dlatego wszelkie roszczenia dotyczące prawa przejazdu powyższą nieruchomością mogą być rozpatrywane jedynie na gruncie przepisów Kodeksu cywilnego. Nadto ewidencja rejestruje jedynie stany prawne, ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, zaś jej zapisy nie są źródłem praw do nieruchomości.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną wniósł R. K., reprezentowany przez radcę prawnego A.P. - M.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1)przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 ust.1 pkt c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 79 § 1 i 2, kpa które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, 2) przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w skardze, 3) przepisów prawa materialnego, a mianowicie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.III.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - poprzez jego niezastosowanie. W związku z czym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia prze Sąd I instancji. Zdaniem strony skarżącej - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie - powinien był uchylić decyzje organów obu instancji zapadłe w tej sprawie ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 79 § 1, kpa strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem, z kolei § 2 wspomnianego art. 79 kpa stwierdza, że strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Skarżący w żaden prawem przewidziany sposób, nie został powiadomiony o wizji w terenie, a co za tym idzie został pozbawiony prawa uczestnictwa w postępowaniu dowodowym. Tym samym została naruszona podstawowa zasada postępowania administracyjnego przewidziana w art. 10 kpa.
Skarżący, jak i pozostali zainteresowani, zostali pozbawieni możliwości wypowiedzenia się, co do rzeczywistego przebiegu granic, jak i usytuowania w latach wcześniejszych słupków granicznych. Zatem odebranie skarżącemu prawa uczestniczenia w dokonanych oględzinach, miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z § 35 pkt 7 cyt. rozporządzenia źródłami danych ewidencyjnych do założenia ewidencji, a co za tym idzie i jej prowadzenia, są właśnie wyniki oględzin.
Zachowanie wymagań przewidzianych w art. 79 kpa niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji, zaś naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mającym wpływ na wynik sprawy (tak Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, w wyroku z dnia 25 listopada 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 380/2000).
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 1985 r. w sprawie sygn. akt I SA 1281/84 stwierdził, iż "organ administracji państwowej nie może pozbawić strony udziału w postępowaniu administracyjnym, na przykład z uzasadnieniem, że jej udział w przeprowadzeniu dowodu nie jest konieczny".
Omawianą materię art. 79 kpa poruszają również następujące wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1998 r. III SA 1035/97, Wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 13 marca 1998 r., i SA/Gd 1104/96; Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 1997 r. III SA 1795/95; Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 24 stycznia 1997 r.; I SA/Kr 3/96. Tak bogate orzecznictwo w tym przedmiocie jedynie potwierdza regułę, iż organ administracji jest zobowiązany powiadomić stronę o miejscu i terminu przeprowadzenia dowodu.
Powyższe świadczy, iż w przedmiotowej sprawie organ administracji zaniedbał nałożonych na niego ustawowych obowiązków.
Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, iż zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując, iż mimo naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji (co miało wpływ na wynik sprawy) Sąd nie uchylił zaskarżonej decyzji.
Z przeprowadzonej wizji terenowej została sporządzona jedynie notatka służbowa, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 67 § 2 ust. 3 kpa stanowiącego, iż w szczególności sporządza się protokół z oględzin i ekspertyz dokonywanych przy udziale przedstawiciela organu administracji publicznej.
Trudno uznać, aby sporządzona notatka, mająca ogromne znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem była sporządzona na okoliczność faktycznego przebiegu drogi (str. 4 uzasadnienia wyroku) spełniała wymogi dotyczące utrwalania protokolarnie czynności w postępowaniu administracyjnym. Niepoważne jest stwierdzenie, że dokument ten nie stanowi podstawy do wprowadzenia zmiany, biorąc pod uwagę fakt, że mógłby stanowić, a nawet powinien stanowić.
Istotnym jest również fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który to nakłada na starostę obowiązek zasięgnięcia opinii właściwego miejscowo organu do spraw zagospodarowania przestrzennego oraz właściwej miejscowo jednostki statystyki publicznej przy dokonywaniu podziału na obręby i określania ich granic, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Takie zaniedbanie obowiązków ustawowych nałożonych na organ administracji publicznej, jest rażącym naruszeniem przepisów prawa oraz wpływa negatywnie na efekt podejmowanych działań, co w omawianym stanie faktycznym spowodowało wydanie przez organ decyzji sprzecznej z prawem.
Zgodnie z art. 7 kpa organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Pomimo zgłoszenia zarzutu naruszenia art. 7 kpa w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, procesujący Sąd nie ustosunkował się w żaden sposób do stawianego zarzutu.
Trudno się zgodzić ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż decyzja Starosty K. jest zgodna z prawem. Jak stwierdził Sąd I instancji tryb aktualizacji operatu ewidencyjnego, określony jest w § 45-49 powołanego rozporządzenia. Sąd badając zgodność stanu faktycznego z w/w normami prawnymi, nie stwierdził istotnego uchybienia organu administracji publicznej, które miało miejsce. Starosta Kraśnicki nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania w sprawie aktualizacji operatu, nie zażądał również od władającego drogą nr [...] tj. Wójta Gminy W., dokumentów wymienionych w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji i jakże wadliwego wyroku.
Skarżący nie zgadza się również z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (str. 9), iż zaskarżona decyzja nie doprowadziła do likwidacji drogi, bowiem "droga" ta nie jest drogą w rozumieniu przepisów art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 7 i art. 9 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Stanowisko takie jest błędne, bowiem zgodnie z art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy – droga dojazdowa do gruntów rolnych i leśnych jest drogą wewnętrzną.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w skardze podniesiono, iż strona skarżąca podnosiła zarzut naruszenia art. 39, art. 29 oraz art. 30 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, co do których Sąd rozpoznający sprawę nie ustosunkował się, a które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toczącym się postępowaniu organ administracji pominął możliwość wznowienia zniszczonych znaków granicznych [...] i [...], określając ich pierwotne położenie w oparciu o art. 39 ust. 1-5 w/w ustawy. Takie postępowanie z pewnością doprowadziłoby do ustalenia faktycznego przebiegu drogi i nie rodziłoby niepotrzebnych konfliktów.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż organu administracji publicznej dopuściły się obejścia przepisów prawa, a co za tym idzie doszło do wydania decyzji nie znajdującej oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez R. K. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 7.X.2004 r., o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W świetle materiału dokumentacyjnego sprawy, za błędny uznać należy zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 79 § 1 i 2 kpa.
W rozpoznawanej sprawie, o której wszczęciu Starosta K. powiadomił R.K.– tak jak i pozostałych uczestników – pismem z 16 lutego 2004 r., nie został przeprowadzony dowód z oględzin w rozumieniu powołanego art. 79 § 1 kpa. W tym trybie bowiem o mawiany dowód przeprowadzany jest jeżeli zajdzie taka konieczność, w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego. Natomiast wizja lokalna na okoliczność przebiegu drogi Nr [...] ( położonej wg mapy ewidencyjnej na granicy wsi Z. i W.) została przeprowadzona z udziałem sołtysa wsi W., przedstawiciela Urzędu Gminy w W. oraz przedstawicieli Starostwa Powiatowego w K. w dniu 25 lipca 2002 r., a więc na półtora roku przed wszczęciem postępowania w tej sprawie.
Wizja ta - jak wynika z materiału dowodowego sprawy - została przeprowadzona przez organ administracyjny w związku z wątpliwościami, jakie nasunęły się w toku postępowania przed sądem powszechnym o ustanowienie drogi koniecznej, odnośnie zgodności danych zawartych w operacie ewidencji gruntów obrębu Z. i obrębu W. ze stanem faktycznym ( co do przebiegu na pewnym odcinku granicy między wsią Z., a wsią W., zaznaczonej na mapie ewidencyjnej). Ponieważ wizja nie została przeprowadzona w trybie procesowym - w trakcie postępowania administracyjnego - sporządzona została z niej jedynie notatka służbowa, a nie protokół, a organ nie musiał wówczas o niej powiadamiać skarżącego.
Podzielić tu należy stanowisko wyrażone przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organ prowadzący ewidencję miał podstawę w § 54 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.III.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) do przeprowadzenia w tej sprawie weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów stanowiących podstawę wpisu do ewidencji oraz zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie.
W niniejszej sprawie - jak zauważył Sąd I instancji - rozbieżność w dokumentacji geodezyjnej polegała na niezgodności pomiędzy mapą ewidencyjną a protokółami granicznymi znajdującymi się w operatach pomiarowych wsi Z. i W., z których wynika, że granica pomiędzy obrębami Z. i W. przebiega w linii prostej z punktu granicznego nr [...] przez punkty [...] i [...] do punktu nr [...] i stanowi ją krawędź rowu, a nie - jak na tym odcinku wskazuje mapa ewidencyjna - droga. Okoliczność tę potwierdza znajdujący się w aktach szkic polowy sporządzony 15.II.1966 r., dotyczący obrębu W., stanowiący nieodłączną część protokółu granicznego. Tak więc podstawowymi dowodami w tej sprawie były dokumenty źródłowe, stanowiące podstawę założenia ewidencji gruntów w obu wymienionych miejscowościach. Natomiast notatka służbowa z wizji lokalnej, o której wyżej mowa pełniła jedynie rolę pomocniczą. Zgodnie z ust. 6 § 54 cyt. rozporządzenia stwierdzone niezgodności zostały przez organ usunięte, w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego. Nie został też wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej naruszony w zaskarżonym wyroku przepis § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.III.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten dotyczy podziału na obręby ewidencyjne i określenia ich granic, a więc ma zastosowanie przede wszystkim przy zakładaniu ewidencji. Natomiast w tym przypadku chodziło o usunięcie niezgodności w dokumentacji ewidencyjnej, dotyczącej przebiegu - na pewnym odcinku - granicy między istniejącymi obrębami Z. i W., z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji, którymi były protokóły graniczne z lutego i marca 1969 r. podpisane w imieniu mieszkańców przez sołtysów obu wsi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył też przepisu art. 8 ust. 1 ustawy z 21.III.1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838). Usunięcie niezgodności danych ewidencyjnych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji, nie doprowadziło do likwidacji w trybie administracyjnym drogi przebiegającej - na spornym odcinku - po gruntach prywatnych, które zgodnie z cyt. art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, jako droga dojazdowa do gruntów rolnych i leśnych - z której korzystają mieszkańcy obu wsi - jest drogą wewnętrzną, pozostającą w zarządzie właścicieli terenów, przez które przebiega. Nie jest to droga publiczna rozumieniu przepisów cyt. ustawy o drogach publicznych i - jak słusznie podkreślono to w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – wszelkie roszczenia dotyczące korzystania z niej, mogą być rozpatrywane na gruncie przepisów prawa cywilnego.
Podkreślić należy, że przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie, której dotyczy zaskarżony skargą kasacyjną wyrok, było usunięcie niezgodności danych ewidencyjnych z treścią dokumentów źródłowych, które stanowiły podstawę dokonania wpisu do ewidencji, w tym przypadku protokółów granicznych, które jednoznacznie wskazywały przebieg granicy między wsią Z., a wsią W. na odcinku od punktu oznaczonego [...] do punktu nr [...]. Na tym odcinku przebieg granicy na mapie ewidencyjnej wykazany był błędnie niezgodnie z ustaleniami omawianych protokółów granicznych. Usunięcie stwierdzonych w ewidencji niezgodności nie wymagało w tym wypadku przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, czy wznowienia znaków granicznych, a zastosowania trybu przewidzianego dla aktualizacji operatu szacunkowego. Co też - jak zaznaczył to Sąd I instancji - organy administracyjne uczyniły.
W świetle powyższego, skargi kasacyjnej wniesionej przez R.K., nie można uznać za zasadną i dlatego na podstawie art. 184 ustawy z 30.VIII.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: skargę tę należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI