I OSK 1041/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Infrastruktury, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość z powodu wadliwego operatu szacunkowego.
Sprawa dotyczyła odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość pod budowę drogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Infrastruktury, uznając operat szacunkowy za wadliwy i niejasny. Minister Infrastruktury wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji błędną wykładnię przepisów oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił operat szacunkowy i nie dopuścił się wskazanych naruszeń.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Sąd pierwszej instancji uznał, że operat szacunkowy, stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania, był wadliwy, nie wyjaśniał w sposób zrozumiały sposobu ustalenia wartości nieruchomości, a organy administracji nie dokonały jego wyczerpującej kontroli. Minister Infrastruktury zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przepisy wykonawcze nie mogą być przeciwstawiane regulacjom ustawowym, a sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał na naruszenia prawa przy sporządzaniu operatu szacunkowego, w tym na brak jasności co do przyjętej metody i transakcji porównawczych. Sąd podkreślił, że operat szacunkowy musi być zrozumiały i podlegać kontroli organów rozstrzygających sprawę. NSA uznał również, że uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji było wystarczające i nie zawierało wewnętrznych sprzeczności, a zarzuty dotyczące braku wskazania dalszego postępowania nie były zasadne. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, operat szacunkowy nie wyjaśniał w sposób zrozumiały sposobu ustalenia wartości nieruchomości, a organy administracji nie dokonały jego wyczerpującej kontroli.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że operat szacunkowy musi być zrozumiały dla stron postępowania i podlegać kontroli organów, a w tym przypadku brakowało jasności co do przyjętej metody wyceny i wybranych transakcji porównawczych, co świadczy o naruszeniu art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.g.n. art. 153 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa podstawowe ogólne zasady szacowania nieruchomości, rodzaje podejść do określania wartości nieruchomości, zasady wyboru podejścia. Wymaga, aby operat szacunkowy był zrozumiały i podlegał kontroli.
u.g.n. art. 156 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 184
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia NSA.
Pomocnicze
u.g.n. art. 159 § pkt 1 i 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepisy wykonawcze dookreślają rozwiązania ustawowe.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i zasad sporządzania operatu szacunkowego art. 36 § ust. 2 pkt 1
Określa zasady wyceny w szczególnych warunkach.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i zasad sporządzania operatu szacunkowego art. 4 § ust. 3
Opisuje metodę porównywania parami w podejściu porównawczym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji przez WSA.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg należytego uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 205
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty postępowania kasacyjnego.
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych art. 1 § ust. 2
Określa właściwość zarządcy drogi.
Ustawa o drogach publicznych art. 19 § ust. 5
Określa zarządcę dróg w miastach na prawach powiatu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość operatu szacunkowego i brak jego należytej kontroli przez organy administracji. Naruszenie art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niejasne przedstawienie sposobu wyceny nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Ministra Infrastruktury dotyczące błędnej wykładni prawa materialnego i naruszenia przepisów postępowania przez WSA. Twierdzenie, że sąd pierwszej instancji sam dokonał oceny dowodu z opinii biegłego zamiast skontrolować ocenę organu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
operat szacunkowy nie wyjaśnia, w jaki sposób doszło do ustalenia wartości wywłaszczonej nieruchomości organ administracji nie sprawdził w sposób wyczerpujący na jakich przesłankach biegły oparł swoje twierdzenia operat szacunkowy jest dowodem w sprawie i podlega ocenie, tak jak każdy inny dowód przepisy wykonawcze są przedłużeniem ustawy, nie można zatem przeciwstawiać ich regulacji ustawowej
Skład orzekający
Izabella Kulig - Maciszewska
przewodniczący
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
członek
Małgorzata Stahl
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące sporządzania i kontroli operatów szacunkowych w postępowaniach wywłaszczeniowych, obowiązek organów administracji do wnikliwej kontroli dowodów z opinii biegłych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki wyceny nieruchomości w postępowaniach wywłaszczeniowych pod drogi publiczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wywłaszczeń – prawidłowości ustalania odszkodowania, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Pokazuje, jak istotna jest jakość dowodów i kontrola organów.
“Wadliwy operat szacunkowy może zniweczyć decyzję o wywłaszczeniu – NSA wyjaśnia, jak sądy kontrolują odszkodowania.”
Dane finansowe
WPS: 242 683 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1041/09 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2010-05-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-07-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Despot - Mładanowicz Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący/ Małgorzata Stahl /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Wywłaszczanie nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Wa 869/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-02-27 I OZ 771/09 - Postanowienie NSA z 2009-08-07 Skarżony organ Minister Infrastruktury Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 153 ust. 1 w zw. z art. 156 ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 869/08 w sprawie ze skargi A. C. i S. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1) oddala skargę kasacyjną, 2) oddala wniosek S. B. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 869/08, po rozpoznaniu skargi A. C. i S. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], w punkcie 2. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, w punkcie 3. zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących solidarnie kwotę 2427 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego oraz na rzecz S. B. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania S. B. i A. C. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2007 r. orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na realizację celu publicznego "budowa mostu przez rzekę [...] w P. wraz z dojazdami - odcinek V" celem przebudowy ul. [...], obręb 1 P.- B. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 18 m- i nr [...] o pow. 2116 m2, stanowiące współwłasność S. B. w 3/4 i A. C. w 1/4 części oraz ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie 242.683 zł, w tym dla S. B. 182.012 zł i dla A. C. 60.670 zł - uchylił pkt 2 zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego w części dotyczącej wskazania podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania i orzekł, że odszkodowanie to zostanie wypłacone przez Prezydenta Miasta Płocka, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewoda Mazowiecki ustalił lokalizację drogi p. n. "odcinek [...] - przebudowa ul. [...] (droga krajowa nr [...] w ciągu ul. [...] w P. na odcinku od ul. [...] do ul. [...]), obejmującą działki nr [...] i nr [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Wojewoda Mazowiecki orzekł o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości oraz ustalił odszkodowanie w kwocie 207.380 zł. Następnie, decyzja Wojewody Mazowieckiego została uchylona decyzją Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r., sprawa zaś została przekazana do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na istotne uchybienia proceduralne w postępowaniu dowodowym oraz przy ustalaniu wartości wyceny wynikającej z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego M. D. na dzień [...] lipca 2005 r. W toku ponownego rozpatrywania sprawy, w celu ustalenia wartości wywłaszczanej nieruchomości, zaszła konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego, który to operat sporządził rzeczoznawca majątkowy R. B. wg. wartości na dzień [...] stycznia 2007 r., i wycenił przedmiotową nieruchomość na kwotę 217.680 zł. Kwestionując sporządzony operat szacunkowy A. B. - pełnomocnik S. B. i A. C., wystąpił do Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych o dokonanie oceny jego prawidłowości. W opinii Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. stwierdzono, że opiniowany operat szacunkowy, w dacie jego sporządzenia, nie powinien stanowić podstawy do określenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości na cel publiczny. Wobec powyższego rzeczoznawca majątkowy R. B. sporządził kolejny operat szacunkowy wg poziomu cen nieruchomości z dnia [...] października 2007 r., wyceniając przedmiotową nieruchomość na kwotę 242.683 zł. Następnie Minister Infrastruktury wskazał, że ofertą z dnia [...] sierpnia 2004 r. Prezydent Miasta Płocka wystąpił do S. B. i M. B. (poprzedniczki prawnej A. C.) z propozycją nabycia przedmiotowej nieruchomości za ustaloną przez rzeczoznawcę majątkowego cenę 157.023 zł. Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Wojewoda Mazowiecki wyznaczył współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości termin na zawarcie umowy sprzedaży do dnia [...] października 2004 r. Z uwagi na bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu Prezydent Miasta Płocka wnioskiem z dnia [...] grudnia 2004 r. wystąpił do Wojewody Mazowieckiego o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do tej nieruchomości, zaś pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Wojewoda zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. W dniu [...] października 2007 r. odbyła się rozprawa administracyjna, na której pełnomocnicy stron zapoznani zostali z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, a w szczególności z nowo sporządzonym kolejnym operatem szacunkowym, do którego się ustosunkowali, i złożyli zastrzeżenia ustnie do protokołu. Minister Infrastruktury stwierdził, że przystępując do analizy rynku przez rzeczoznawcę majątkowego okazało się, że rynek nieruchomości podobnych przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne jest w badanym rejonie zbyt mały, żeby było możliwe określenie wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości, a zatem należało dokonać wyceny w oparciu o § 36 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i zasad sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109). W operacie szacunkowym wartość gruntu oszacowano w podejściu porównawczym, metodą porównywania parami; przy której porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Minister Infrastruktury uznał, że w operacie dokonano szczegółowej analizy rynku nieruchomości w oparciu o transakcje zawarte w latach 2005-2006 wraz z uwzględnieniem trendu czasowego, jednakże do samego porównywania nieruchomości przyjęto transakcje z okresu od marca 2007 r. do czerwca 2007 r. W tej sytuacji, zdaniem Ministra Infrastruktury, operat szacunkowy z dnia [...] października 2007 r. odpowiada wymogom określonym w w/w przepisach; rzeczoznawca majątkowy zastosował się do uwag wynikających z opinii Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych i ustalił odszkodowanie za odjęcie prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu, subiektywne przekonanie strony, iż wskazana w operacie szacunkowym cena za wywłaszczone nieruchomości jest zbyt niska nie świadczy o braku rzetelności przy jego wykonywaniu, ani też o celowym zaniżaniu wartości nieruchomości. Podniesiony przez skarżącego zarzut, że wadą operatu szacunkowego jest stwierdzenie rzeczoznawcy majątkowego, iż operat został sporządzony w szczególnych warunkach, tj. pod presją czasu, nie znajduje, zdaniem organu, uzasadnienia, albowiem stanowi to kwestię dowolnej interpretacji słów rzeczoznawcy majątkowego; umiejętność pracowania pod presją czasu nie świadczy o braku rzetelności i fachowego podejścia do wykonywanej pracy; podkreślił, że strona miała również możliwość przedstawienia operatu szacunkowego sporządzonego na własne zlecenie, jednakże z możliwości tej nie skorzystała. Minister Infrastruktury stwierdził również, że stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w odniesieniu do dróg innych niż zarządzane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, uprawnienia, obowiązki i zadania wynikające z ustawy wykonuje właściwy zarządca drogi. Zgodnie zaś z art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg krajowych jest prezydent miasta, a zatem podmiotem uprawnionym do nabycia nieruchomości i zobowiązanym do wypłaty odszkodowania w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta Płocka, a nie Gmina Płock, będąca jednostką samorządu terytorialnego. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. B. i A. C. zarzucając naruszenie § 36 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości, polegające na błędnym ustaleniu wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przez zaniżenie tego odszkodowania w stosunku do wartości rynkowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując oceny zaskarżonej decyzji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona, jak również poprzedzająca ją decyzja naruszają przepisy prawa, wobec powyższego orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie rzeczoznawca majątkowy w operacie będącym podstawą ustalenia wysokości odszkodowania zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Podejście porównawcze, zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu. Podejście porównawcze stosuje się, jeżeli są znane ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Natomiast przy zastosowaniu metody porównywania parami, zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r., porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Pozycja rzeczoznawcy majątkowego, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jest zbliżona do statusu osoby zaufania publicznego. Zarówno przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami jak również standardy zawodowe oraz kodeks etyki, nakładają na rzeczoznawcę majątkowego przy dokonywaniu wyceny nieruchomości obowiązek wykorzystania zarówno swojej wiedzy specjalistycznej jak również dokładania należytej staranności. Dlatego też ocena prawidłowości pod względem merytorycznym operatu szacunkowego - wyceny nieruchomości, dla sporządzenia której wykorzystana została pewna wiedza specjalistyczna, może być dokonywana jedynie z dużą ostrożnością. Jednakże, jak podkreślił Sąd, rzeczoznawca dokonując wyceny określonej nieruchomości, powinien nie tylko bardzo starannie dobierać transakcje, służące jako materiał porównawczy, lecz również sporządzić operat szacunkowy w taki sposób, żeby operat - będąc jednym z dowodów w sprawie, był zrozumiały i służył celom, dla których został sporządzony. Operat szacunkowy jest dowodem w sprawie i podlega ocenie, tak jak każdy inny dowód, stosownie do art. 77 § 1 kpa. Wprawdzie dla jego sporządzenia wymagana jest wiedza specjalistyczna, jednakże należy oczekiwać, że operat szacunkowy, w oparciu o który zostanie przyznane stronie stosowne odszkodowanie, zostanie sporządzony w sposób zrozumiały nie tylko dla innych rzeczoznawców majątkowych, ale również dla tych, którzy takiej wiedzy specjalistycznej nie posiadają, a szczególnie dla tych, których praw on dotyczy. Mając na uwadze powyższe, Sąd po zapoznaniu się z operatem szacunkowym, w oparciu o który zostało przyznane odszkodowanie, stwierdził, że operat ten nie wyjaśnia, w jaki sposób doszło do ustalenia wartości wywłaszczonej nieruchomości, a zatem i wysokości przyznanego odszkodowania. Zdaniem Sądu, organ administracji nie sprawdził w sposób wyczerpujący na jakich przesłankach biegły oparł swoje twierdzenia, i nie skontrolował prawidłowości tego rozumowania. Operat powinien być sporządzony zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym nieruchomości, w następstwie pełnego procesu wyceny, obejmującego wszelkie czynności szacunkowe, konieczne dla właściwego określenia wartości nieruchomości, a ten proces powinien podlegać kontroli organów rozstrzygających sprawę, co zdaniem Sądu w sposób wystarczający nie nastąpiło. Wobec powyższego Sąd uznał, że rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy z naruszeniem art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a operat ten został przyjęty bez zastrzeżeń przez organ administracji publicznej rozstrzygający w sprawie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Minister Infrastruktury zarzucając: I. naruszenie prawa materialnego, tj. naruszenie art. 153 ust. 1 w związku z art. 156 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej powoływanej jako: ugn) oraz art. 159 pkt 1 i 6 tej ustawy w związku z § 56 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny i zasad sporządzania operatu szacunkowego, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż ww. przepis art. 153 ust. 1 ugn określa zasady sporządzania operatu szacunkowego, w sytuacji gdy przedstawienie sposobu dokonania wyceny nieruchomości określają przepisy wykonawcze o jakich mowa w art. 159 ugn; II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ przepisu art. 153 ust. 1 ugn, które w ocenie Sądu miało wpływ na wynik sprawy, bez jednoczesnego wskazania jakie naruszenia Sąd miał na uwadze, czego one dotyczą, a w szczególności na czym opiera się wnioskowanie Sądu, że naruszenie tych przepisów miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia, jego wewnętrzną sprzeczność oraz brak wskazania co do dalszego postępowania w sprawie. W konkluzji podniesionych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasadzenie na rzecz organów kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów wskazano, że Sąd pierwszej instancji sam dokonał oceny dowodu, jakim był operat szacunkowy stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania za dokonane wywłaszczenie i uznał, że operat ten został sporządzony z naruszeniami art. 153 ust. 1 ugn, zamiast skontrolować ocenę tego dowodu dokonaną przez organ administracyjny. Ponadto, jak zauważa organ, ocena ta jest bardzo lakoniczna, ogólnikowa, nie odnosi się konkretnie ani do argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ani w operacie szacunkowym. Sąd odmawiając wiarygodności przeprowadzonemu dowodowi z opinii biegłego nie podał też żadnych racjonalnych przyczyn tego stanu rzeczy. Nie miał więc prawa odrzucić tego dowodu, skoro nie był w stanie podważyć jego wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu zarzutów naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazano, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera podstawy rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Ponadto Sąd uchybił temu przepisowi nie określając, na czym powinno polegać prawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie i jakie to czynności należy przeprowadzić w tym zakresie. Nie określił również zakresu, w jakim należy wykorzystać dowody zgromadzone w dotychczasowym postępowaniu ze szczególnym uwzględnieniem tych elementów, które wymagają rozszerzenia lub uzupełnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw a tym samym nie mogła zostać uwzględniona. Zarzut naruszenia przepisu art. 153 ust. 1 w zw. z art. 156 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 2004 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis art. 153 ust. 1 określa zasady sporządzania operatu w sytuacji gdy przedstawienie sposobu dokonania wyceny określają przepisy wykonawcze wydane na podstawie art.159 pow. ustawy nie jest zasadny, w istocie nie jest to zresztą zarzut błędnej wykładni. Przepisy wykonawcze są przedłużeniem ustawy, nie można zatem przeciwstawiać ich regulacji ustawowej. Przepis art. 153 ustawy i następne, do art. 158 określają podstawowe ogólne zasady szacowania nieruchomości, rodzaje podejść do określania wartości nieruchomości, zasady wyboru podejścia. Przepisy wykonawcze dookreślają rozwiązania ustawowe. Jeśli naruszenia prawa w sporządzonym operacie dadzą się wprost powiązać z naruszeniem przepisów ustawy (co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) to pominięcie przez Sąd I instancji wskazywania poszczególnych naruszonych przepisów rozporządzenia wykonawczego nie może być uznane za naruszenie prawa (na pewno nie przez błędną wykładnię), które miałoby wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi Sąd wskazał na czym polegają naruszenia prawa przy sporządzaniu operatu szacunkowego. Skoro rzeczoznawca zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami to wskazanie na przepis art. 153 u.g.n., określający na czym polega ta metoda określania wartości nieruchomości oraz na § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. prawa nie narusza. Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadnił swoje stanowisko wskazując, że operat nie wyjaśnia, w jaki sposób doszło do ustalenia wartości nieruchomości a organy nie dokonały pełnej kontroli prawidłowości operatu, nie zbadały na czym w istocie rzeczoznawca oparł swoje twierdzenia. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że Sąd wskazując iż kontrola operatu szacunkowego była niewystarczająca – nie wskazał naruszeń prawa. Rzeczoznawca powtórzył znaczącą część operatu i dodał nowe wartości transakcyjne ale nie wynika z operatu jasno dlaczego przyjął właśnie takie i dlaczego. Operat powinien poddawać się kontroli, musi z niego jasno wynikać wybrane podejście i metoda oraz ostatecznie wybrane do szacowania transakcje. Z uzasadnienia wyroku wynika zalecenie przeprowadzenia wnikliwej kontroli operatu. Rzeczoznawca sporządzając operat zastrzegł się, że sporządza go w trudnych warunkach bo pod presją czasu i w związku z zarzutami organizacji rzeczoznawców. Ten operat niewiele się różni od poprzedniego operatu, do którego dodano ogólne wyjaśnienia dotyczące wyboru transakcji. W istocie nie można z tego operatu wywnioskować czy operat jest prawidłowy, w jakim stopniu uwzględnia wcześniejsze zarzuty. Tym samym nie można uznać, że naruszony został przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit.a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie są uzasadnione również zarzuty braku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jego sprzeczności i braku wskazań co do dalszego postępowania. Podstawa prawna wyroku została wskazana, jego uzasadnienie nie zawiera wewnętrznych sprzeczności, choć mogłoby być obszerniejsze. Sąd zarzucił nieprzeprowadzenie pełnej kontroli operatu, z czego wynika że taką, rzetelną kontrolę należy przeprowadzić. Nie można zatem i tych zarzutów uznać za uzasadnione. Z uwagi na powyższe, na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Jednocześnie Sąd oddalił wniosek S. B. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem nie zostało wykazane aby niezbędne koszty, o których mowa w art. 205 pow. ustawy, zostały poniesione przez tę stronę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI