I OSK 295/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
wspólnoty gruntowestatutzatwierdzenie statutuspółkaprawo administracyjnepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zatwierdzenia statutu wspólnoty gruntowej, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za niezasadne.

Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Śląskiego w przedmiocie zatwierdzenia statutu wspólnoty gruntowej. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych poprzez błędną wykładnię pojęć wspólnoty i spółki, a także naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty za niezasadne, podkreślając wadliwe skonstruowanie skargi kasacyjnej i brak wykazania istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Śląskiego dotyczącą zatwierdzenia statutu wspólnoty gruntowej. Skarżąca spółka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, poprzez błędną wykładnię pojęć "wspólnota gruntowa" i "spółka dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej", a także naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi spełniać rygorystyczne wymogi formalne, a jej autor musi precyzyjnie wskazać naruszone przepisy i uzasadnić zarzuty. W niniejszej sprawie, NSA stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były niezasadne, a zarzuty naruszenia prawa materialnego były wadliwie skonstruowane i nie wykazywały istoty sprawy. Sąd wskazał, że kluczowe było ustalenie, jakie konkretnie zmiany w statucie zostały uchwalone i czy zostały one jasno przedstawione organowi zatwierdzającemu. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten był niezasadny, ponieważ sąd prawidłowo ocenił, że przedmiotem kontroli była decyzja odmawiająca zatwierdzenia statutu, a skarżąca wadliwie sformułowała swoje żądanie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że skarżąca spółka wniosła o "zatwierdzenie znowelizowanego Statutu", podczas gdy powinna była wnioskować o zatwierdzenie zmian w statucie. Ponadto, uchwała nie precyzowała jasno, jakie konkretnie zmiany zostały wprowadzone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Pomocnicze

u.z.w.g. art. 1

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

u.z.w.g. art. 15 § 1 i 2

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

u.z.w.g. art. 17

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

u.z.w.g. art. 18 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego: błędna wykładnia pojęć wspólnoty gruntowej i spółki, przeoczenie różnic między wymaganiami ustawy a statutu wzorcowego, brak wskazania, które zapisy statutu nie spełniają warunków ustawy, odmowa zatwierdzenia statutu mimo braku wykazania naruszenia ustawy, poszerzenie katalogu źródeł prawa przez ustawę zwykłą. Naruszenie przepisów postępowania: pominięcie w uzasadnieniu wyroku relacji z treści zarzutów skargi, wadliwe odczytanie treści załącznika do uchwały, wadliwe przytoczenie nazwy i treści załącznika, przeoczenie braku formalnej procedury uchwalania statutu, rozstrzyganie sprawy już poprzednio rozstrzygniętej, oddalenie skargi mimo wykazania naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej. Zarówno organy, jak i Sąd pierwszej instancji oceniły, że uchwała nie wskazuje jakie dokładnie zamiany miały zostać wniesione i uchwalone. W tej Sytuacji Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że będąca przedmiotem głosowania uchwała nie wskazuje, jakie dokładnie zmiany zostały wniesione i uchwalone, a głosowaniu poddano jedynie tekst znowelizowany statutu.

Skład orzekający

Maciej Dybowski

przewodniczący

Maria Grzymisławska-Cybulska

sprawozdawca

Piotr Przybysz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatwierdzania statutów spółek dla zagospodarowania wspólnot gruntowych, wymogi formalne skargi kasacyjnej, zasady oceny uchwał spółek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii wspólnot gruntowych i spółek je zagospodarowujących. Wymogi formalne skargi kasacyjnej są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej materii wspólnot gruntowych i procedury zatwierdzania ich statutów, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach. Jednakże, brak nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć obniża jej ogólną atrakcyjność.

Wspólnoty gruntowe pod lupą NSA: kluczowe zasady zatwierdzania statutów spółek.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 295/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski /przewodniczący/
Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/
Piotr Przybysz
Symbol z opisem
6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Gl 534/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-10-16
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 703
art. 1, art. 15 ust. 1 i 2 , art. 17 i art. 18 ust. 1
Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 października 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 534/20 w sprawie ze skargi [...] w [...] na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 7 lutego 2020 r. nr IFVII.7581.1.2.2019 w przedmiocie zatwierdzenia statutu wspólnoty gruntowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 października 2020 r. sygn. II SA/Gl 534/20 oddalił skargę [...] w [...] na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 7 lutego 2020 r. nr IFVII.7581.1.2.2019 w przedmiocie zatwierdzenia statutu wspólnoty gruntowej.
Skargę kasacyjną od wyroku wywiodła [...] w [...], na podstawie art. 173 § 1 i 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1.1. art. 1, art. 15 ust. 1 i 2, art. 17 i art. 18 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych z dnia 29 czerwca 1963 r./t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 703 (dalej zwg) poprzez ich błędną wykładnię skutkującą zamiennym stosowaniem pojęcia "wspólnota gruntowa" i "spółka dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej", tymczasem - jak wskazano - wspólnota gruntowa to nieruchomości a zatem przedmiot, a spółka to osoba prawna. Skutkiem błędnej wykładni jest sentencja wyroku sformułowana, jako oddalenie skargi "w przedmiocie zatwierdzenia statutu wspólnoty gruntowej", chociaż skarżący wniósł o zatwierdzenie statutu "[...] w [...]." Pojęcie statutu, w świetle postanowień ustawy, należy łączyć wyłącznie ze spółką, zatem wystąpiła oczywista rozbieżność pomiędzy sentencją wyroku a jego uzasadnieniem;
1.2. art. 15 ust. 2 w związku z art. 17 ustawy o zwg poprzez przeoczenie, iż "wymagania" wskazane w art. 15 ust. 2 odnoszące się do art. 17 ustawy ("Statut spółki powinien określać:") różnią się od "wymagań" określonych w tzw. "statucie wzorcowym". W tym miejscu można wskazać jako przykład pkt 1) art. 17 który nakazuje określać;" nazwę i siedzibę spółki oraz przedmiot jej działalności", tymczasem zastosowanie się do zapisów statutu wzorcowego, nakazane przez Sąd, skutkowałoby określeniem w statucie także terenu i powierzchni poszczególnych użytków (pastwisk, łąk, gruntów ornych, lasów i innych) zgodnie z oznaczeniem zawartym w rozdziale 1 wzorcowego statutu ("Nazwa, siedziba, teren i przedmiot działalności spółki."). Na tle przytoczonego przykładu stanowisko Sądu, iż, "Spółka nie jest uprawniona do racjonalizacji, czy też dowolnej interpretacji zapisów tego zarządzenia." np. poprzez pominięcie bezpośredniego wskazania w statucie powierzchni gruntów stanowiących wspólnotę gruntową i poszczególnych użytków wchodzących w jej skład. Tymczasem pominięcie tego "obowiązku" jest racjonalne, bowiem tylko w roku 2020 powierzchnia wspólnoty gruntowej w [...] zmieniła się kilkakrotnie (wywłaszczenia, zasiedzenia, poprawione pomiary). Różnic między obowiązkami ("powinien określać") wynikającymi z ustawy a wynikającymi z "wzorcowego statutu" jest więcej. W tej sytuacji wydaje się, że rację ma minister do spraw rozwoju wsi, wskazując, iż "statut wzorcowy" ma charakter "instruktywny";
1.3. art. 17 ustawy o zwg poprzez przeoczenie, iż zmieniony statut zawiera wszystkie postanowienia wynikające z punktów 1-7 tegoż artykułu i jednocześnie nie wskazanie, które ze zmienionych zapisów statutu nie spełniają warunków określonych ustawą o zwg i prawem powszechnie obowiązującym;
1.4. art. 18 ust. 1 ustawy o zwg poprzez odmowę zatwierdzenia zmienionego statutu spółki, pomimo nie wykazania przez Sąd, iż uchwalony zmieniony statut Spółki narusza ustawę o zwg, a w szczególności art. 17 tej ustawy, bądź inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego;
1.5. art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, iż ustawą zwykłą można poszerzyć konstytucyjny katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego poprzez włączenie do tego katalogu zarządzenia;
2.naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
2.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku relacji z treści zarzutów zawartych w skardze, uzupełnionych w piśmie procesowym oraz na rozprawie, a przez to ich nierozpatrzenie, w szczególności okoliczności, że:
- Zarząd [...] w [...] w Zawiadomieniu o OZCzS poinformował członków Spółki, iż na Zebraniu uchwalane będq zmiany w Statucie Spółki oraz że Zarząd zaprosił w w/w Zawiadomieniu członków Spółki do zapoznania się z wyłożonym wcześniej w biurze Spółki projektem zmian statutu;
- na OZCzS przed przystąpieniem do głosowania odczytano projekt uchwały "w sprawie uchwalenia zmian w Statucie Spółki i przyjęcia tekstu Statutu uwzględniającego zmiany," w całości, w tym informacji, iż uchwała zawiera dwa załączniki tj. załącznik nr 1 -"Zmieniony tekst Statutu" i załącznik nr 2 "Zmieniony tekst Statutu wraz z objaśnieniami dotyczącymi wszystkich dokonanych zmian";
- przed podjęciem w/w uchwały w punkcie 9 porządku OZCzS z dnia 14 kwietnia 2019 r. "Dyskusja nad sprawozdaniami za rok 2018 i planami na rok 2019" odbyła się obszerna dyskusja na projektem zmian w Statucie, zgodnie z zapowiedzią, że zmiany w Statucie będą przedmiotem obrad OZCzS;
- Organy obu instancji, z naruszeniem zasad gramatyki i semantyki dokonały odczytu części treści załącznika nr 2 do uchwały. W wyniku naruszenia w/w zasad interpretacji tekstu uchwały oraz wbrew stanowi faktycznemu opisanemu w "Protokole z Zebrania", wbrew treści uchwały, wbrew treści "Zawiadomienia" o OZCzS, Organy wadliwie przyjęły, iż OZCzS nie tylko nie uchwaliło zmian w Statucie ale także, nie miało wiedzy "jakie zmiany do obowiązującego statutu zostały wniesione i uchwalone";
- wadliwe przytoczenie nazwy i treści załącznika nr 2, bowiem nie nosi on nazwy "Wyjaśnienia i objaśnienia" lecz "Wprowadzenie i objaśnienia...". Ponadto w załączniku wyraźnie napisano, iż jest to; "Wprowadzenie i objaśnienia do zmian zaproponowanych przez Zarząd Spółki do wprowadzenia do Statutu Spółki podczas OZCzS dn. 14 kwietnia 2019 r.,";
2.2. art. 145 § 1 pkł 1 lit. c p.p.s.a. poprzez przeoczenie, iż:
- nie istnieje formalna procedura uchwalania statutu spółki, bądź zmian w statucie, a odesłanie do regulacji ("Zasady techniki prawodawczej") dotyczących wyłącznie organów administracji państwowej (ustaw, rozporządzeń) nie zostało poparte żadnym przepisem prawa. Skarżący oczywiście zgadza się z zapisem art. 6 w/w rozporządzenia "§ 6. Przepisy ustawy redaguje się tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy.", dotyczącym wprost ustaw, stanowiących prawo powszechnie obowiązujące. Skarżący wskazuje, iż statut jest regulacją wewnętrzną adresowaną do osób uchwalających ten akt prawny a ponadto wykazanie w załączniku nr 2 do uchwały Skarżącego wszystkich zmian w statucie poprzez przedstawienie stanu dotychczasowego i zmienionego, spełnia warunek precyzji, komunikatywności, adekwatności wypowiedzi do zamiaru prawodawcy;
2.3 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 kpa poprzez przyjęcie, iż jest prawnie dopuszczalne rozstrzyganie sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
2.4 art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał naruszenie przez organ przepisów prawa wyżej wymienionych.
Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego wraz kosztem sporządzenia skargi kasacyjnej oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji. Wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Dz.U. 2023, poz. 1634 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli.
Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 200 4r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04).
Kwalifikowane wymogi formalne skargi kasacyjnej, unormowane w art. 174 - art. 176 p.p.s.a., wiążą się z tym, że ten środek zaskarżenia nie tylko inicjuje postępowanie przed sądem administracyjnym drugiej instancji, ale także wyznacza jego merytoryczny zakres. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3133/16, "w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym faktem wniesienia tego pisma (jak w przypadku skargi czy zażalenia), ale także z jego treścią. Określenie podstaw zaskarżenia, wymienionych w art. 174 p.p.s.a., sprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie w drodze racjonalnej argumentacji prawniczej, determinuje bowiem zakres zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, co w konsekwencji wpływa na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego".
Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy administracji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.
Poczynienie powyższych uwag było konieczne ze względu na stwierdzone mankamenty ocenianej skargi kasacyjnej.
Ze skargi kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to co do zasady, w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów. Warunkiem uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie istotnego wpływu zaistniałego naruszenia na wynik sprawy.
Tymczasem, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty sformułowane w pkt 2.1 -2.4 skargi kasacyjnej. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku relacji z treści zarzutów zawartych w skardze, uzupełnionych w piśmie procesowym oraz na rozprawie.
Przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. są przepisami wynikowymi. Zastosowanie przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów postępowania, które uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Z kolei konstrukcja normy prawnej zawartej w przepisie art. 151 p.p.s.a. składa się z hipotezy, zgodnie z którą "... w razie nieuwzględnienia skargi..." oraz dyspozycji głoszącej, że "... Sąd skargę oddala". Zatem warunkiem zastosowania dyspozycji tej normy prawnej jest spełnienie hipotezy w postaci nieuwzględnienia skargi. Do naruszenia tego przepisu mogłoby więc dojść wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji uznał skargę za zasadną, a pomimo to skargę oddalił albo skargi nie uwzględnił, a mimo to uchylił zaskarżoną decyzję (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2016 r. sygn. I OSK 1162/15, wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2018 r. sygn. II FSK 113/16). Taka sytuacja jednak nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
W obszernym uzasadnieniu zarzutu zawartego w pkt 2.1 skargi kasacyjnej opisano jak przebiegała procedura podjęcia uchwały, której dotyczyły zaskarżone w sprawie decyzje administracyjne. Odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej w zakresie zarzutu sformułowanego w jej pkt 2.1 podkreślić trzeba, że w istocie skarżąca kasacyjnie wad upatruje w uzasadnieniu zaskarżonego wyrok (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Pomimo, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie został literalnie zwerbalizowany, należy zaakcentować, że wbrew przekonaniu skargi kasacyjnej uzasadnienie wyroku nie musi zawierać kazuistycznego odniesienia się do wszelkich tez i zarzutów strony. W kontekście zarzutu zawartego w pkt 2.3, który powiązany został z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. wskazać trzeba, że to nie organy wadliwie ustaliły stan faktyczny sprawy, ale to skarżąca kasacyjnie wadliwie sformułowała treść swojego żądania, bowiem wniosła o "zatwierdzenie znowelizowanego Statutu", a więc tekstu jednolitego. Tymczasem, zatwierdzeniu przez starostę podlegać mogły jedynie zmiany statutu, przy czym zarówno organy, jak i Sąd pierwszej instancji oceniły, że uchwała nie wskazuje jakie dokładnie zamiany miały zostać wniesione i uchwalone, a skarga kasacyjna przyjętych w tym zakresie ustaleń nie podważyła. W tym miejscu zaakcentować trzeba, że do wnioskodawca jest dysponentem wniosku i to on określa przedmiot zgłaszanego żądania. Tego aspektu zdaje się nie dostrzegać skarżąca kasacyjnie, która w konsekwencji nietrafnie ciężar zarzutów naruszenia prawa materialnego, stawia w miejscach, które nie mają zasadniczego znaczenia dla istoty rozpatrywanej sprawy.
Niemniej z innych przyczyn nie zasługuje na uwzględnienie zarzut zawarty w pkt 1.1. skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zarzut ten został wadliwie skonstruowany. Wskazano na naruszenie przepisów: art. 1, art. 15 ust. 1 i 2 , art. 17 i art. 18 ust. 1 u.z.w.g. Tymczasem, przepis art. 1 u.z.w.g. składa się z 3 ustępów, przy czym ustęp pierwszy dzieli się na 7 punktów. Przepis art. 17 u.z.w.g. składa się z punktów 1-7. W skardze kasacyjnej nie wskazano jednoznacznie jakie jednostki redakcyjne powołanych przepisów miałyby zostać naruszone w niniejszej sprawie. Jest to tymczasem wymóg istotny, gdyż jak już wskazano, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w granicach skargi kasacyjnej, granice te musi wywieść właśnie ze złożonego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może wyjść poza granice (zarzuty) skargi kasacyjnej i nie może zarzutów skargi kasacyjnej domniemywać. Na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej nie sposób ustalić, w czym skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia wskazanych przepisów. Z tych też przyczyn zarzut naruszenia art. 1 u.z.w.g. oraz art. 17 u.z.w.g. nie mógł przynieść pożądanego rezultatu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 i 2 u.z.w.g. wskazać trzeba, że przepis ten stanowi, że spółka jest osobą prawną i działa na podstawie statutu (ust. 1), a w art. 15 ust. 2 u.z.w.s.g. zawarto upoważnienie dla ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do określenia w drodze rozporządzenia wzoru statusu spółki, z uwzględnieniem wymagań zawartych w art. 17 u.z.w.g. Przepis art. 18 ust. 1 u.z.w.g. stanowi, że statut spółki, jego zmiany, zatwierdza starosta w drodze decyzji. Z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu statutu spółki stała się ostateczna, spółka nabywa osobowość prawną. Z uzasadnienia zarzutu sformułowanego w pkt. 1 skargi kasacyjnej wynika, iż jego zasadności skarżąca kasacyjnie upatruje w błędnej wykładni wskazanych przepisów "skutkującej zamiennym stosowaniem pojęcia "wspólnota gruntowa" i "spółka dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej". Stanowisko skargi kasacyjnej nie jest zasadne. Jakkolwiek, zgodzić się można, że przedmiot sprawy został określony, jako "zatwierdzenie statutu wspólnoty gruntowej", to nie ma wątpliwości, że przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była decyzja Wojewody Śląskiego z dnia 7 lutego 2020 r. nr IFVII.7581.1.2.2019, o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty Będzińskiego z dnia 8 lipca 2019 r. nr BGN-I.680.2.2019, którą odmówiono zatwierdzenia "znowelizowanego Statutu [...] w [...], uchwalonego na Ogólnym Zebraniu Członków [...] w [...] w dniu 14 kwietnia 2019 r.". W sprawie nie ma sporu, co do tego, że skargę wywiodła [...] w [...]. Status tej spółki określają przepisy, wskazując, że sprawuje ona zarząd wspólnotą gruntową, która stanowi specyficzny byt prawny zdefiniowany od strony przedmiotowej (por. G. Wolak, O wspólnotach gruntowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych – wybrane zagadnienia cywilnoprawne, Kwartalnik Nieruchomości, MS 2020, Nr IV s. 77.).
Bezzasadnie również podniesiono zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 w zw. z art. 17 u.z.w.g. "przez przeoczenie, iż "wymagania" wskazane w art. 15 ust. 2 odnoszące się do art. 17 u.z.w.g. "Statut spółki powinien określać" różnią się od wymagań określonych w "statucie wzorcowym" (pkt 1.2 skargi kasacyjnej) oraz naruszenie art. 17 u.z.w.g. przez przeoczenie, że zmieniony statut zawiera wszystkie postanowienia wynikające z pkt 1-7 tego artykułu (pkt 1.3. skargi kasacyjnej). Przede wszystkim, należy wskazać, że przepis art. 15 ust. 2 u.z.w.g. nie "formułuje wymagań", ale stanowi upoważnienie dla ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do określenia w drodze rozporządzenia wzoru statusu spółki, z uwzględnieniem wymagań zawartych w art. 17 u.z.w.g. Z kolei przepis art. 17 u.z.w.g. dzieli się na punkty. Skarga kasacyjna nie konkretyzuje, którego z tych punktów ewentualnie dotyczy podniesiony zarzut.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego sformułowanych jako “przeoczenie" należy wskazać, że zarzut naruszenia prawa materialnego może dotyczyć błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania. Kwestia błędnej wykładni sprowadza się do podważenia interpretacji przepisu prawa materialnego, treści ustalonej przez sąd normy prawnej, co powinno mieć miejsce przez zakwestionowanie zastosowanych dyrektyw interpretacyjnych i wskazanie prawidłowego rozumienia przepisu. Natomiast kwestia niewłaściwego zastosowania dotyczy etapu kwalifikacji prawnej stanu faktycznego. Wadliwość w tym zakresie może być pochodną błędnej wykładni lub wadliwych ustaleń faktycznych, bądź też obu tych przypadków łącznie. Uzasadnienie zarzutów sformułowanych w pkt 1.2 i 1.3. skargi kasacyjnej wskazuje, że w istocie strona zmierza do zakwestionowania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wyrokowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wskazuje się, że "przeoczono", a więc nie wzięto pod uwagę brzmienia art. 17 u.z.w.g. (pkt. 1.2. skargi kasacyjnej) oraz, że zmieniony statut zawiera wszystkie postanowienia wymagane przepisem art. 17 pkt 1-7 u.z.w.g. Odnosząc się do tak sformułowanej skargi kasacyjnej należy ponownie wskazać, że pomijają one ponownie istotę sprawy, a mianowicie, że czym innym jest sporządzenie jednolitego tekstu dokumentu, a czym innym przyjęcie w drodze uchwały zmian w statucie, które powinny być przejrzyste.
Niezasadnie również zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 18 ust. 1 u.z.w.g. (pkt 1.4. skargi kasacyjnej). Przepis ten stanowi, że statut spółki, jego zmiany, zatwierdza starosta w drodze decyzji. Z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu statutu spółki stała się ostateczna, spółka nabywa osobowość prawną. W rozpatrywanym przypadku Zarząd (istniejącej już) [...] w [...] zwrócił się z wnioskiem o "zatwierdzenie znowelizowanego Statutu Spółki". Do wniosku załączono uchwałę Ogólnego Zgromadzenia Członków [...] w [...] z dnia 14 kwietnia 2019 r. w sprawie uchwalenia zmian w Statucie Spółki i przyjęcia tekstu Statutu uwzględniającego zmiany. W § 1 tej uchwały postanowiono "uchwalić zmiany w Statucie Spółki przedstawione przez Zarząd Spółki oraz przyjąć tekst Statutu uwzględniający uchwalone zmiany, stanowiący załącznik nr 1 do niniejszej uchwały". Załącznik nr 1 do uchwały stanowi "Statut [...] w [...], z siedzibą w [...], ul. [...]". Na wydruku Załącznika nr 1 znajdują się odręcznie ponanoszone na marginesach stron liczne adnotacje "zm.". W § 2 uchwały wykonanie uchwały powierzono Zarządowi Spółki i zobowiązano Zarząd do przekazania Staroście Będzińskiemu w terminie 30 dni od daty podjęcia uchwały Zmienionego tekstu Statutu (załącznik nr 1) oraz Zmienionego tekstu Statutu wraz z objaśnieniami dotyczącymi wszystkich dokonanych zmian (załącznik nr 2). W tej Sytuacji Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że będąca przedmiotem głosowania uchwała nie wskazuje, jakie dokładnie zmiany zostały wniesione i uchwalone, a głosowaniu poddano jedynie tekst znowelizowany statutu. Słusznie wskazał Sąd Wojewódzki, że załącznik nr 1 to zmieniony, ujednolicony tekst Statutu. Trafność tej oceny nie została zakwestionowana, a już sam sposób sformułowania wniosku do Starosty Będzińskiego wskazuje, że intencją Spółki było "zatwierdzenie znowelizowanego statutu Spółki" - jak literalnie wskazano. Przepis art. 18 ust. 1 u.z.w.g. stanowi podstawę wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia "Statutu Spółki" albo "zmian Statutu". Skoro [...] w [...] posiadała Statut, to mogła zwrócić się do starosty o zatwierdzenie zmian statutu. Zgodzić się trzeba z Sądem Wojewódzkim, że ustalenie zakresu tych zmian nie może budzić wątpliwości. Z uchwały, ani z jej załączników nie wynika jasno treść Statutu - z jakiej daty - miała podlegać zmianie. Trafnie w tej sytuacji zarówno organ, jak i Sąd pierwszej instancji oceniły, że należało odmówić "zatwierdzenia zmienionego statutu". Bezzasadnie natomiast skarga kasacyjna wskazuje na naruszenie art. 18 ust. 1 u.z.w.g.
Pożądanego efektu nie mógł przynieść również zarzut naruszenia art. 87 Konstytucji (pkt 1.5 skargi kasacyjnej). Przepis art. 87 Konstytucji RP stanowi, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust.1). Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego (ust. 2). Zarzut ten, nawet w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie został powiązany ani z art. 241 ust. 6 Konstytucji RP, ani z art. 78 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 120, poz. 1268), co niemożliwą czyni polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, które co należy zaakcentować zostało w tym zakresie umotywowane. Jak wskazywano już powyżej, Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w granicach skargi kasacyjnej, granice te musi wywieść właśnie ze złożonego środka zaskarżenia. Złożona skarga kasacyjna, nie daje możliwości merytorycznego odniesienia się do stanowiska Sądu pierwszej instancji w kontekście zarzutu postawionego w pkt. 1.5 skargi kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI