I OSK 2947/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącej na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Minister odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z 1991 r., powołując się na upływ 30 lat od jej doręczenia, zgodnie z nowymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) wprowadzonymi ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. WSA w Warszawie uznał tę odmowę za prawidłową, wskazując na art. 158 § 3 KPA oraz przepisy przejściowe nowelizacji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za skuteczną. Sąd podkreślił, że wniosek H. B. o stwierdzenie nieważności decyzji wpłynął do organu 14 września 2021 r., czyli przed wejściem w życie nowelizacji KPA (16 września 2021 r.). W związku z tym, organ był zobligowany do stosowania przepisów KPA w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją lub przepisów przejściowych, a zastosowanie art. 158 § 3 KPA, który odnosi się do odmowy wszczęcia postępowania po upływie 30 lat, było nieprawidłowe. NSA rozróżnił odmowę wszczęcia postępowania od umorzenia postępowania, wskazując, że przepisy przejściowe nowelizacji (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej) miały zastosowanie do postępowań wszczętych, ale niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie Ministra, uznając, że odmowa wszczęcia postępowania nastąpiła z naruszeniem prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z 2021 r., w szczególności dotyczących terminów do stwierdzenia nieważności decyzji i rozróżnienia między odmową wszczęcia a umorzeniem postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony tuż przed wejściem w życie nowelizacji KPA.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, oparta na przepisie wprowadzonym nowelizacją KPA, może być zastosowana, jeśli wniosek został złożony przed wejściem w życie nowelizacji, ale postępowanie nie zostało jeszcze wszczęte?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 158 § 3 KPA (wprowadzonego nowelizacją z 2021 r.) nie może być zastosowana, jeśli wniosek strony został złożony przed wejściem w życie nowelizacji, a postępowanie nie zostało zakończone ostateczną decyzją lub postanowieniem.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wniosek skarżącej wpłynął przed wejściem w życie nowelizacji KPA, a zatem organ był zobligowany do stosowania przepisów przejściowych, które nakazują stosowanie przepisów w nowym brzmieniu do postępowań wszczętych, ale niezakończonych. Zastosowanie art. 158 § 3 KPA, który dotyczy odmowy wszczęcia postępowania, było w tej sytuacji nieprawidłowe.
Czy przepisy przejściowe nowelizacji KPA z 2021 r. (art. 2 ust. 1 i 2) prawidłowo rozróżniają sytuacje odmowy wszczęcia postępowania i umorzenia postępowania w kontekście terminów do stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, NSA potwierdził, że przepisy te prawidłowo rozróżniają te sytuacje, a ich zastosowanie zależy od daty wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 158 § 3 KPA dotyczy odmowy wszczęcia postępowania, jeśli od doręczenia decyzji upłynęło 30 lat (stosowany do spraw nie wszczętych przed nowelizacją), natomiast art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej dotyczy umorzenia postępowań już wszczętych, ale niezakończonych przed wejściem w życie nowelizacji. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie dla stron postępowania.
Przepisy (33)
Główne
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa nowelizująca art. 1
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa nowelizująca art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa nowelizująca art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 417 § § 2
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPCz art. 6
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
EKPCz art. 13
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Protokołu nr 1 do EKPCz art. 1
Protokół nr 1 do EKPCz
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony przed wejściem w życie nowelizacji KPA z 2021 r., co wyłącza zastosowanie art. 158 § 3 KPA. • Przepisy przejściowe nowelizacji KPA (art. 2 ust. 1 i 2) nakazują stosowanie przepisów w nowym brzmieniu do postępowań wszczętych, ale niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące zgodności art. 158 § 3 KPA i art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej z Konstytucją RP i EKPCz, ponieważ NSA uznał, że te przepisy nie miały zastosowania w sprawie.
Godne uwagi sformułowania
nie można utożsamiać odmowy wszczęcia postępowania i umorzenia postępowania • organ był zobligowany do stosowania przepisów k.p.a. w odpowiednim brzmieniu wynikającym z przepisów przejściowych • zastosowanie art. 158 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej i odmowa wszczęcia postępowania, jest zupełnie innym rozstrzygnięciem, niż umorzenie postępowania w oparciu o art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Jolanta Górska
sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z 2021 r., w szczególności dotyczących terminów do stwierdzenia nieważności decyzji i rozróżnienia między odmową wszczęcia a umorzeniem postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony tuż przed wejściem w życie nowelizacji KPA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zmiany w prawie administracyjnym, która wpłynęła na możliwość kwestionowania starych decyzji. Wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne związane z terminami i przepisami przejściowymi.
“Nowelizacja KPA: Kiedy można jeszcze kwestionować stare decyzje?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.