I OSK 2924/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Województwa M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Sprawa dotyczyła podziału nieruchomości w celu poszerzenia drogi wojewódzkiej, przy czym podział ten obejmował również fragment budynku mieszkalnego. WSA uznał, że podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i że pozytywna opinia wójta w tej sprawie jest wiążąca. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za zasadną. Sąd wskazał na sprzeczność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami, który określa zasady podziału zabudowanych nieruchomości, gdy podział obejmuje również budynek. Plan miejscowy przewidywał przebieg linii rozgraniczającej drogę przez ścianę budynku, co było niezgodne z wymogami ustawy. NSA, powołując się na art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, odmówił zastosowania sprzecznego przepisu planu miejscowego. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA, decyzję SKO oraz poprzedzające ją decyzje Wójta Gminy, w tym postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości, uznając je za wydane z naruszeniem prawa. Sąd zasądził również koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady pierwszeństwa ustawy nad planem miejscowym w przypadku podziału nieruchomości zabudowanych oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych nad aktami prawa miejscowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości zabudowanej z przeznaczeniem części pod drogę, gdzie plan miejscowy jest sprzeczny z ustawą.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podział nieruchomości zabudowanej, który powoduje podział budynku, może być zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli plan ten przewiduje przebieg granicy działki przez budynek, a ustawa o gospodarce nieruchomościami wymaga, aby granice działek przebiegały wzdłuż ścian oddzielenia przeciwpożarowego lub ścian dzielących budynek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podział nieruchomości zabudowanej, który powoduje podział budynku, nie może być zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli plan ten przewiduje przebieg granicy działki przez budynek w sposób sprzeczny z art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami określa bezwzględne wymogi dotyczące podziału zabudowanych nieruchomości, gdy podział obejmuje budynek. Plan miejscowy, który narusza te wymogi, jest sprzeczny z ustawą i sąd odmawia jego zastosowania na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP.
Czy postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości, wydane w postępowaniu podziałowym, podlega uchyleniu przez sąd administracyjny na podstawie art. 135 PPSA, nawet jeśli nie zostało bezpośrednio zaskarżone przez strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości, będące elementem postępowania o zatwierdzenie podziału, podlega uchyleniu przez sąd administracyjny na podstawie art. 135 PPSA, jeśli jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy i zostało wydane z naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału jest integralną częścią postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości i stanowi prawnie wiążącą formę wykładni zapisów planu miejscowego. W związku z tym, jeśli postępowanie podziałowe zostało zakończone wadliwie, sąd może uchylić również to postanowienie w celu usunięcia naruszenia prawa.
Przepisy (12)
Główne
u.g.n. art. 93 § 1, 2, 3b, 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości musi być zgodny z ustaleniami planu miejscowego, a w przypadku nieruchomości zabudowanych, gdy podział obejmuje budynek, granice działek powinny przebiegać wzdłuż ścian oddzielenia przeciwpożarowego lub ścian wyraźnie dzielących budynek.
u.g.n. art. 98 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przechodzą z mocy prawa na własność odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa.
Konstytucja RP art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Sędziowie w sprawowaniu urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, co uprawnia do odmowy zastosowania aktu prawa miejscowego sprzecznego z ustawą.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnych naruszeń proceduralnych.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżony wyrok i rozpoznaje skargę.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Akty prawa miejscowego są źródłem prawa powszechnie obowiązującego.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Akty prawa miejscowego mogą być wydawane na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych.
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Plan miejscowy jest sprzeczny z art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie podziału budynku mieszkalnego. • Sąd administracyjny ma obowiązek odmówić zastosowania przepisu aktu prawa miejscowego sprzecznego z ustawą.
Godne uwagi sformułowania
akt prawa miejscowego może być wydany jedynie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie • sąd jest uprawniony do odmowy zastosowania tego aktu • sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom • postanowienie to stanowi więc w istocie prawnie określoną i wiążącą formę wykładni zapisów planu miejscowego
Skład orzekający
Marian Wolanin
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
sędzia
Dariusz Chaciński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady pierwszeństwa ustawy nad planem miejscowym w przypadku podziału nieruchomości zabudowanych oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych nad aktami prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości zabudowanej z przeznaczeniem części pod drogę, gdzie plan miejscowy jest sprzeczny z ustawą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między planem miejscowym a przepisami ustawowymi dotyczącymi podziału nieruchomości, a także podkreśla rolę sądów administracyjnych w zapewnieniu zgodności prawa miejscowego z prawem powszechnie obowiązującym. Jest to istotne dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego.
“Plan miejscowy kontra ustawa: Kto wygra w sądzie przy podziale nieruchomości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.