I OSK 2913/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, potwierdzając, że decyzja o odmowie przyznania stypendium studenckiego wymagała indywidualnego uzasadnienia oceny osiągnięć.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania studentce K. P. K. stypendium ministra za wyniki w nauce. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ministra, uznając brak indywidualnego uzasadnienia oceny osiągnięć. Minister wniósł skargę kasacyjną, argumentując, że sposób punktacji był wystarczający. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że decyzje uznaniowe, zwłaszcza odmowne, wymagają szczegółowego uzasadnienia jakościowego oceny, a nie tylko ilościowego.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania studentce K. P. K. stypendium ministra za wyniki w nauce na rok akademicki 2011/2012. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania stypendium, wskazując na dużą liczbę wniosków i ograniczoną pulę środków, co wymagało zastosowania dodatkowej oceny punktowej. Studentka uzyskała 5,00 pkt, podczas gdy próg wynosił 6,25 pkt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję ministra, uznając naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 107 § 3), ponieważ brakowało zindywidualizowanego uzasadnienia przyznanych punktów i oceny jakościowej osiągnięć. Minister wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną interpretację przepisów i brak podstaw do uchylenia decyzji. Argumentował, że sposób punktacji był wystarczający i uwzględniał zarówno ilość, jak i jakość osiągnięć. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że decyzje uznaniowe, zwłaszcza odmowne lub dotyczące dóbr o ograniczonej dostępności, wymagają szczególnie wnikliwego uzasadnienia. Brak indywidualnej oceny jakościowej osiągnięć studentki i przejrzystego procesu punktacji naruszał przepisy k.p.a., prowadząc do dowolności decyzji. Sąd uznał, że uzasadnienie decyzji Ministra nie spełniało wymogów, uniemożliwiając kontrolę jej zasadności, a tym samym potwierdził słuszność wyroku WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja uznaniowa, zwłaszcza odmowna lub dotycząca dóbr o ograniczonej dostępności, wymaga szczegółowego uzasadnienia, które pozwala na kontrolę procesu ocennego i wykazuje, że organ nie działał dowolnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak indywidualnego uzasadnienia oceny jakościowej osiągnięć studentki oraz przejrzystego procesu punktacji narusza przepisy k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 107 § 3), prowadząc do dowolności decyzji i uniemożliwiając kontrolę jej zasadności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.s.w. art. 178 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Pomocnicze
u.p.s.w. art. 181 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
u.p.s.w. art. 184 § ust. 5
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. MNiSW art. 2 § pkt 1, 2 i 4
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r.
rozp. MNiSW art. 3
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja uznaniowa wymaga szczegółowego uzasadnienia jakościowego oceny osiągnięć. Brak indywidualnego uzasadnienia oceny narusza przepisy k.p.a. Protokół z procesu przyznawania punktów jest potrzebny do kontroli sądowej.
Odrzucone argumenty
Uzasadnienie decyzji było wystarczające, uwzględniało ilość i jakość osiągnięć. Protokół z procesu przyznawania punktów nie jest wymagany.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja w przedmiocie przyznania stypendium ma charakter uznaniowy. W zaskarżonej decyzji brak jest zindywidualizowania poszczególnych ocen i ich uzasadnienia. Nie jest tu wystarczające podanie skali punktacji danego osiągnięcia czy dokonania studenta. Wobec uznaniowego charakteru decyzji nie sposób elementu tego pominąć w uzasadnieniu decyzji. Decyzja została wydana w sposób dowolny z przekroczeniem zasad uznania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji nakłada na organ administracji publicznej obowiązek jak najpełniejszego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Janina Antosiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Stojanowski
członek
Jacek Hyla
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji uznaniowych, zwłaszcza w sprawach dotyczących przyznawania świadczeń o charakterze ograniczonym (np. stypendia), oraz konieczność indywidualnej oceny jakościowej osiągnięć."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przyznawania stypendiów ministra za wyniki w nauce, ale zasady dotyczące uzasadnienia decyzji uznaniowych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych, nawet w sprawach uznaniowych, co ma znaczenie dla studentów i innych beneficjentów świadczeń.
“Czy uczelnia może odmówić stypendium bez szczegółowego uzasadnienia? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 2913/12 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2013-02-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-11-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jacek Hyla Janina Antosiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Marek Stojanowski Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Hasła tematyczne Szkolnictwo wyższe Sygn. powiązane II SA/Wa 908/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-08-30 Skarżony organ Minister Edukacji i Nauki Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365 art. 181 ust. 2 i art. 184 ust. 5, art. 178 ust 1 Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 7, 77 § 1, 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2012 poz 270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.), Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia del. NSA Jacek Hyla, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 908/12 w sprawie ze skargi K. P. K. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium ministra za wyniki w nauce oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 908/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. P. K., uchylił decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r., wydane w przedmiocie odmowy przyznania stypendium ministra za wyniki w nauce. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] marca 2012 r., działając na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, ze zm.) oraz art. 127 § 3 w związku z art. 138 ust. 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 9 grudnia 2011 r., odmawiającą przyznania K. P. K. , studentce II roku studiów drugiego stopnia Uniwersytetu Łódzkiego, stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wskazał na treść przepisów art. 181 ust. 2 i art. 184 ust. 5 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz przepisów § 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz. U. Nr 153, poz. 1093, ze zm.). Stwierdził, iż K. P. K. spełniała powyższe kryteria, jednakże spośród 3012 nadesłanych wniosków, 2733 spełniały warunki zakreślone wyżej wskazanymi przepisami. Posiadane na ten cel środki finansowe nie umożliwiały przyznania stypendium tak dużej grupie studentów. Z tych względów Minister przy ocenie wniosków zastosował dodatkową ocenę punktową, aby wyłonić najlepszych studentów z powyższego grona. Na stronie internetowej MNiSW z dnia 24 czerwca 2011 r. zawarto informację w tej sprawie wraz z zasadami punktowej oceny wniosków o stypendium. Wniosek uzyskał w sumie 5,00 pkt, w tym: 1,00 pkt - za pracę naukową, udział w pracach naukowo-badawczych; 1,25 pkt - za opracowania lub referaty nieobjęte programem nauczania; 0,75 pkt - za udział w konferencjach naukowych; 0,50 pkt - za udział w konkursach, festiwalach; 1,00 pkt - za praktyki, staże lub ukończone kursy, nieobjęte programem nauczania; 0,50 pkt - za inne rodzaje osiągnięć naukowych i aktywności naukowej. W roku akademickim 2011/2012 stypendium Ministra za osiągnięcia w nauce otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 6,25 pkt. Z tych przyczyn przedstawione przez K. P. K. osiągnięcia naukowe, na tle osiągnięć innych studentów ubiegających się o to stypendium, okazały się niewystarczające do otrzymania stypendium. K. P. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której kwestionowała prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, negując wysokość przyznanych punktów za swoje poszczególne osiągnięcia i wskazując na brak opisowego uzasadnienia, które uzasadniałoby przyznane przez organ punkty. W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą uznał że, wydano je z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Jak wskazał Sąd, stosownie do art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 1995 r. Prawo o szkolnictwie wyższym stypendia za osiągnięcia w nauce i za wybitne osiągnięcia sportowe przyznaje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rady podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej oraz uczelni zawodowej - na wniosek senatu uczelni, przedstawiony przez rektora tej uczelni. Szczegółowe kwestie związane z przyznawaniem stypendium reguluje rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe. Decyzja w przedmiocie przyznania stypendium ma charakter uznaniowy. Przesądza o tym fakt, iż poza spełnieniem kryteriów o charakterze ścisłym, wymienionych w § 2 pkt 1, 2 i 4 rozporządzenia, student ubiegający się o stypendium musi również spełnić kryterium o charakterze nieostrym, za które uznać należy legitymowanie się osiągnięciami naukowymi oraz aktywnością naukową. Na uznaniowy charakter decyzji przyznającej stypendia wydanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, wielokrotnie wskazywało orzecznictwo sądów administracyjnych. Kryteria, którymi posługiwał się organ w celu wyłonienia najlepszych studentów, zostały w zaskarżonej decyzji scharakteryzowane i za organem dokładnie przytoczone we wstępnej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Nadto na stronie internetowej MNiSW z dnia 24 czerwca 2011 r. zawarto informację w tej sprawie wraz z zasadami punktowej oceny wniosków o stypendium. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zaskarżonej decyzji poprawnie określono jakie dokonania (osiągnięcia) skarżącej zostały zakwalifikowane do oceny, a które zostały pominięte. Organ pokrótce, realizując zasady decyzji uznaniowej, wskazał konkretnie odnosząc się do poszczególnych kategorii, przyczyny dla których niektóre osiągnięcia pominął. Jednakże na tym elemencie kończy się poprawność podjętej decyzji. W zaskarżonej decyzji brak jest zindywidualizowania poszczególnych ocen i ich uzasadnienia. Nie jest tu wystarczające podanie skali punktacji danego osiągnięcia czy dokonania studenta, jak to czyni Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zatem nie można w żaden sposób prześledzić procesu ocennego i poznać przyczyn przyznania takiej, a nie innej liczby punktów. W części wstępnej uzasadnienia decyzji oraz w informacji podanej na stronie internetowej organu w dniu 24 czerwca 2011 r. zawarto zasadę, iż o przyznaniu punktów w danej kategorii decydowała nie tylko liczba osiągnięć, ale również charakter danego osiągnięcia. Zatem w ogólnych zasadach organ trafnie wskazuje, iż będzie preferował jakość, a nie ilość osiągnięć danego studenta. Tymczasem w merytorycznym uzasadnieniu osiągnięć K. P. K. w ogóle brak jakiegokolwiek odniesienia do jakości jej osiągnięć. Zatem organ nie realizuje przyjętych na wstępie ustaleń w zakresie oceniania (punktacji) poszczególnych kategorii dokonań studenta. Tego elementu ocennego w żaden sposób nie zastąpią same suche punkty. Bez tego pisemnego uzasadnienia przyznanej studentowi punktacji za poszczególne jego dokonania wydana przez organ decyzja nie ma cech prawidłowego uznania administracyjnego, a zatem nosi cechy dowolności. W aktach administracyjnych sprawy brak jest protokołu z procesu przyznawania punktów K. P. K. dla każdej kategorii oraz krótkiego uzasadnienia każdej oceny. Dokumenty te są niezbędne dla dokonania kontroli przez sąd administracyjny procesu wyłaniania najlepszych studentów w drodze uznania administracyjnego. Rzetelnego uzasadnienia decyzji nie zastąpią obszerne omówienia zasad punktowania poszczególnych osiągnięć, gdyż nie wyjaśniają one dlaczego w konkretnej kategorii za konkretne osiągnięcie przyznano określoną liczbę punktów. Wobec uznaniowego charakteru decyzji nie sposób elementu tego pominąć w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchybienia powyższe stanowią nieprawidłowe wykonywanie przez Ministra obowiązków zakreślonych w art. 7 i art. 8 k.p.a. Dochowanie przez organ powyżej wskazanych wymogów jest warunkiem niezbędnym do sformułowania oceny, czy odmawiając przyznania stypendium skarżącej, która w świetle materiału dowodowego legitymuje się osiągnięciami naukowymi, organ ten nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W niniejszym materiale sprawy oraz z uwagi na wskazane wyżej wady zawarte w uzasadnieniu obu decyzji, kontroli takiej dokonać nie sposób. Wobec braku powyższych wymogów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. obie wydane w sprawie skarżącej decyzje Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego uchylił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez uwzględnienie skargi, podczas gdy brak było przesłanek dla takiego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji - przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w uzasadnieniu decyzji zabrakło zindywidualizowania poszczególnych ocen i ich uzasadnienia, brak jakiegokolwiek uzasadnienia do jakości przedstawionych osiągnięć oraz brak protokołu z procesu przyznawania punktów dla każdej kategorii oraz krótkiego uzasadnienia oceny, tj. że doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Na podstawie art. 185 p.p.s.a. Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister wyjaśnił, iż zgodnie z dotychczasowymi wyrokami sądów administracyjnych (m.in. sygn. akt II SA/Wa 1334/11), organ dostosował uzasadnienia decyzji w sprawie stypendiów ministra poprzez wyjaśnienie dlaczego tak, a nie inaczej, oceniono dokonania danego studenta oraz czego zabrakło do uzyskania maksymalnej liczby punktów za dane osiągnięcie. Trudno zgodzić się ze stwierdzeniami Sądu, iż w decyzji brakuje zindywidualizowania poszczególnych ocen i ich uzasadnienia oraz brakuje jakiegokolwiek uzasadnienia do jakości przedstawionych osiągnięć. Wydając decyzję, organ powoływał się nie tylko na liczbę punktów, ale również wskazywał przyczyny przyznania konkretnych punktów za dane osiągnięcie poprzez podanie, jaką rangę nadano danemu osiągnięciu. Należy wyjaśnić, iż ocena wniosku była ocena ilościowo-jakościową. O liczbie punktów przyznanych w danej kategorii decydowała nie tylko liczba osiągnięć (element liczbowy), ale również charakter danego osiągnięcia (element jakościowy). Większą jakość, a tym samym więcej punktów, miała, np. publikacja w zagranicznym czasopiśmie naukowym niż publikacja w uczelnianych zeszytach naukowych. Sposób punktowania osiągnięć w danej kategorii z uwzględnieniem oceny ilościowej i jakościowej został obszernie opisany w każdej decyzji administracyjnej. Minister podkreślił, iż każdy wniosek oceniany był pod kątem 68 kryteriów. Każdemu z kryteriów odpowiadała określona liczba punktów - tym wyższa, im wyższa ranga (jakość) danej aktywności. Tylko w takim zakresie organ mógł ocenić jakość danego osiągnięcia. Organ nie miał bowiem kompetencji do dalszego wartościowania poszczególnych aktywności podanych we wniosku. W większości przypadków Minister nie mógł zatem uznać, iż np. konferencja ogólnopolska X, w której student brał udział, ma większą wartość niż konferencja ogólnopolska Y, lub czy certyfikat z języka angielskiego na poziomie B2 jest bardziej wartościowy niż certyfikat na poziomie B2 z innego języka, zwłaszcza, iż ściśle określony zakres danych zawartych we wniosku (np. w przypadku udziału w konferencji naukowej: data i miejsce konferencji, nazwa konferencji, charakter uczestnictwa, tytuł referatu) często uniemożliwiał takie porównania. Niemniej przyznanie wnioskodawcy danej liczby punktów nie opierało się na dowolności, ale wynikało z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych, także w kontekście jakościowych walorów działalności innych wnioskodawców (z tej samej uczelni, z tego samego kierunku). W tym kontekście te same osiągnięcia (np. udział w ogólnopolskiej konferencji X) były oceniane jednakowo w stosunku do wszystkich studentów, którzy te konkretne osiągnięcia wykazali. W nielicznych przypadkach, gdy organ był zmuszony przyznać mniej punktów, niż wynikałoby to z opisu punktacji (np. udział studenta w konferencji ogólnopolskiej X był nieistotny), każdorazowo w uzasadnieniu decyzji umieszczano dodatkowe wyjaśnienia przyznania mniejszej liczby punktów. W przypadku wniosku skarżącej takiej konieczności nie było. Ponadto Minister wyjaśnił, iż rozwlekły - zdaniem Sądu - opis sposobu punktacji wniosku, umożliwia dokonanie kontroli, czy organ nie przekroczył granicy uznania administracyjnego i czy prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Wbrew twierdzeniom Sądu, zdaniem Ministra, można w łatwy sposób prześledzić proces oceny i poznać przyczyny przyznania takiej, a nie innej liczby punktów. Co do zarzutu braku protokołu z procesu przyznawania punktów dla każdej kategorii oraz krótkiego uzasadnienia oceny, Minister zauważył, że jak już wcześniej stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I OSK 266/12), w świetle mających zastosowanie w sprawie przepisów zbędne jest dołączenie do akt sprawy protokołu wyrażającego odrębną dla każdego zainteresowanego dokumentacje, dotyczącą oceny jego dokonań i uzasadnienia przyznania mu za dane osiągniecie określonej ilości punktów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Złożona w sprawie niniejszej skarga kasacyjna nie do końca spełnia powyższe wymaganie. Zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. jako powiązany z art. 134 p.p.s.a. został bowiem nieprawidłowo sformułowany. Przepisu art. 134 p.p.s.a. nie można odnosić do przepisów postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi jedynie, że sąd administracyjny rozpoznający daną sprawę w jej granicach, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Nie może ulegać wątpliwości, iż podnoszone w ramach określonych w art. 174 p.p.s.a. podstaw kasacyjnych zarzuty powinny być skierowane przeciwko wyrokowi Sądu I instancji. Co do zasady więc naruszenie przepisów postępowania powinno odnosić się do przepisów p.p.s.a. stosowanych przez Sąd. Wcześniej w orzecznictwie sądowym kontrowersje wywoływała podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Dotyczyły one przede wszystkim tego, czy w przepisie tym chodzi wyłącznie o naruszenie prawa procesowego stosowanego przez Sąd I instancji, to znaczy naruszenie przepisów p.p.s.a. czy także o naruszenie przepisów k.p.a. stosowanych przez organy administracji, a ocenianych przez Sąd. Dlatego też z reguły w składanych w tym okresie skargach kasacyjnych wiązano zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. z zarzutem naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., co uznawano za dopuszczalne. Następnie w wyroku składu siedmiu sędziów NSA z 16 stycznia 2006 r., I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006, z. 2, poz. 39, przyjęto, iż naruszenie przepisów postępowania może odnosić się także do naruszenia przepisów k.p.a. Podobny pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 20 września 2006 r., SK 63/05 (OTK-A 2006, nr 8, poz. 108). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale pełnego składu Sądu z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 przyjął natomiast, że przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną naruszył Sąd I instancji nakłada na NSA obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Z powyższych względów pomimo błędnego sformułowania podstawy złożonej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do wskazanych w niej zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. Zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 1995 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - stypendia za osiągnięcia w nauce i za wybitne osiągnięcia sportowe przyznaje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rady podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej oraz uczelni zawodowej - na wniosek senatu uczelni, przedstawiony przez rektora tej uczelni. Szczegółowe kwestie związane z przyznawaniem stypendium reguluje rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wydawana na podstawie powołanego wyżej przepisu, decyzja w przedmiocie przyznania stypendium ministra za wyniki w nauce ma charakter uznaniowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano na rolę prawidłowego sporządzenia uzasadnienia w przypadku decyzji wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne. Organ powinien w takiej sytuacji wyjaśnić w sposób zrozumiały i czytelny motywy jakimi kierował się podejmując takie, a nie inne rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z 23 września 1987 r., II SA 468/87, OPS 1988, nr 11-12, poz. 258; wyrok WSA w Łodzi z 16 października 2008 r., III SA/Łd 266/08, czy wyrok WSA w Olsztynie z 15 października 2009 r., II SA/Ol 572/09). Organ zobowiązany jest zatem w sposób czytelny i umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania (wyrok NSA z 30 października 2009 r., II FSK 805/08). Uznaniowy charakter decyzji nakłada na organ administracji publicznej obowiązek jak najpełniejszego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, celem wykazania, że zbadał on sprawę w zakresie ustawowych przesłanek, jak również zebrał i rozważył cały materiał dowodowy. W przypadku tego rodzaju decyzji uzasadnienie spełnia bowiem szczególnie istotną rolę, pozwalając na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Powyższe stanowisko znalazło wielokrotnie wyraz w orzecznictwie, m.in.: w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 1996 r., SA/Gd 320/95; z 30 stycznia 1996 r., SA/Wr 3095/95, czy z 26 października 1995 r., SA/Gd 2096/95. W sposób szczególnie wnikliwy organ powinien sporządzić uzasadnienie decyzji odmownej lub gdy rozstrzyga o przyznaniu jakiegoś dobra posiadanego w ograniczonej ilości (por. wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2009 r., III SA/Gl 35/09 i WSA w Białymstoku z 11 marca 2008, II SA/Bk 891/07). Mając powyższe na uwadze należy podzielić ocenę Sądu I instancji, że uzasadnienie wydanej w sprawie niniejszej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 marca 2012 r., w przedmiocie odmowy przyznania stypendium ministra za wyniki w nauce nie spełnia zakreślonych powyżej warunków. Uzasadnia to stanowisko, że decyzja ta została wydana w sposób dowolny z przekroczeniem zasad uznania administracyjnego. Uniemożliwiło to również, na co słusznie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, kontrolę jej zasadności. Tym samym należało uznać, iż wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, uzasadnienie tejże decyzji naruszało przepis art. 107 § 3 k.p.a. w odniesieniu do prawidłowego wyjaśnienia jej podstawy faktycznej i prawnej. Wyjaśnienia tego nie można uznać za przekonujące, co ma szczególne znaczenie w przypadku decyzji uznaniowych, a także w kontekście sformułowanej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania nakładającej na organ obowiązek wytłumaczenia stronie zasadności przesłanek podjętego rozstrzygnięcia. Pozytywnie należy ocenić, że organ w sposób szczegółowy przedstawił przyjęty przez siebie sposób oceny złożonych wniosków, z podaniem możliwej ilości przyznanych punktów za każde osiągnięcie naukowe. Uzasadnienie decyzji Ministra nie zawierało jednak właściwego wyjaśnienia dlaczego wziętym po uwagę osiągnięciom naukowym K. P. K. została przyznana, taka a nie inna ocena punktowa. W zaskarżonej decyzji brak jest zatem przeprowadzenia właściwej, indywidualnej oceny osiągnięć wnioskodawczyni przy zastosowaniu kryteriów przyjętych przez organ. Sąd I instancji zasadnie więc zwrócił uwagę, że uzasadnienie omawianej decyzji nie pozwala na prześledzenie procesu oceny osiągnięć naukowych kandydatki oraz powodu przyznania ilości punktów za poszczególne z nich. W skardze kasacyjnej Minister stara się, co prawda, wskazać jakimi kryteriami powodował się przyznając taką, a nie inną ilość punktów za dany rodzaj osiągnięcia naukowego, jednak wyjaśnienie takie powinno znaleźć się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a ponadto powinno zostać zastosowane, czyli zindywidualizowane do osiągnięć każdego wnioskodawcy, w przypadku sprawy niniejszej – K. P. K. Nie można – jak czyni się to w skardze kasacyjnej – nakładać na stronę obowiązku prześledzenia oceny i poznania przyczyn przyznania określonej liczby punktów, ponieważ obowiązek taki zgodnie z art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. ciąży na organie. Mając powyższe na uwadze za nieuzasadnione należało uznać zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem tych właśnie przepisów k.p.a. Odnosząc się do kwestii braku protokołu z procesu przyznawania punktów za osiągnięcia naukowe K. P. K. należy podzielić stanowisko Sądu I instancji o potrzebie jego dołączenia do akt sprawy w celu umożliwienia Sądowi kontroli procesu przyznawania ocen za te osiągnięcia. Jest to tym bardziej uzasadnione w rozpoznawanej sprawie, gdyż zachodzi różnica pomiędzy ilością przyznanych punktów w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2012 r. (5 punktów), a poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., w której osiągnięcia skarżącej oceniono na 5,25 pkt. Przy czym w decyzji ostatecznej zawarto stwierdzenie o uwzględnieniu częściowym wyjaśnień strony, lecz w konsekwencji obniżono jej punktację o 0,25 pkt. Przywołany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyrok NSA z dnia 10 maja 2012 r., I OSK 266/12, w którym uznano brak konieczności dołączenia takiego protokołu, zapadł w innych okolicznościach i nie znajduje zastosowania do sprawy niniejszej. Wobec powyższego skoro skarga kasacyjna okazała się być oparta na nieuzasadnionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI