II SAB/Wa 280/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2014-08-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejOrange Polskazadania publicznepodmiot prywatnytelekomunikacjabezczynność organusąd administracyjny

WSA w Warszawie zobowiązał Orange Polska S.A. do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, uznając spółkę za podmiot wykonujący zadania publiczne.

Skarżący R. Z. złożył skargę na bezczynność Orange Polska S.A. w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej dokumentów związanych z budową linii telekomunikacyjnych na jego nieruchomości. Orange Polska S.A. argumentowała, że nie jest organem administracji i nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej. Sąd uznał jednak, że spółka, jako podmiot wykonujący zadania publiczne w zakresie telekomunikacji, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. W konsekwencji, sąd zobowiązał spółkę do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa i zasądził koszty postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi R. Z. na bezczynność Orange Polska S.A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się udostępnienia decyzji administracyjnych i innych dokumentów dotyczących budowy i posadowienia urządzeń telekomunikacyjnych na jego działce. Orange Polska S.A. kwestionowała swoją odpowiedzialność, twierdząc, że nie jest organem administracji publicznej i nie podlega przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej, powołując się na swoją prywatnoprawną formę i brak dominującej pozycji Skarbu Państwa. Sąd administracyjny uznał jednak, że Orange Polska S.A., jako podmiot wykonujący zadania publiczne w zakresie telekomunikacji, podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej. Sąd podkreślił, że działalność telekomunikacyjna, ze względu na jej znaczenie dla gospodarki i społeczeństwa, stanowi zadanie publiczne, nawet jeśli jest realizowana przez podmiot prywatny. W związku z tym, sąd zobowiązał Orange Polska S.A. do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od spółki na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka prawa handlowego wykonująca zadania publiczne w zakresie telekomunikacji jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działalność telekomunikacyjna, ze względu na jej znaczenie dla gospodarki i społeczeństwa, stanowi zadanie publiczne, nawet jeśli jest realizowana przez podmiot prywatny. Podkreślono, że ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 4 ust. 1 pkt 5 obejmuje również inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a nie tylko organy administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (14)

Główne

u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podmioty inne niż władze publiczne, wykonujące zadania publiczne, są obowiązane do udostępniania informacji publicznej.

p.p.s.a. art. 149

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Podmioty wykonujące zadania publiczne są obowiązane do udostępniania informacji publicznej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 3 lit. a

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacja publiczna obejmuje m.in. dokumenty dotyczące budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń.

u.d.i.p. art. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo do uzyskania informacji publicznej posiada każdy, bez potrzeby wykazywania interesu.

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Nie stosuje się ustawy, gdy inne przepisy umożliwiają stronie realizację praw w postępowaniu.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę m.in. w sprawach skarg na bezczynność.

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 3 lit. a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacja publiczna obejmuje m.in. dokumenty dotyczące budowy urządzeń.

p.t. art. 1

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Działalność telekomunikacyjna to świadczenie usług, dostarczanie sieci lub usług towarzyszących.

p.t. art. 2 § pkt 42

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Telekomunikacja to nadawanie, odbiór lub transmisja informacji.

u.o.k.k. art. 4 § pkt 10

Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów

Definicja dominującej pozycji Skarbu Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orange Polska S.A. jako podmiot wykonujący zadania publiczne w zakresie telekomunikacji podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej. Działalność telekomunikacyjna ma charakter zadania publicznego, niezależnie od formy prawnej podmiotu. Prawo do informacji publicznej jest powszechne i nie wymaga wykazywania interesu prawnego lub faktycznego.

Odrzucone argumenty

Orange Polska S.A. nie jest organem administracji i nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej. Spółka jest podmiotem prawa handlowego, a jej działalność ma charakter prywatnoprawny. Brak dominującej pozycji Skarbu Państwa w spółce wyklucza jej obowiązki w zakresie informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Orange Polska S.A. jest podmiotem generalnie zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, co wynika z treści art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy Działalności Orange Polska S.A. dla potrzeby prawidłowego zakwalifikowania jej jako "innego podmiotu wykonującego zadania publiczne" (...) nie można oceniać jedynie z punktu widzenia spraw kapitałowych Pojęcie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadania władzy publicznej". Dostęp do środków łączności, w tym telefonicznej, internetowej, jest już tak powszechny, że niepodobna nie traktować go inaczej jak tylko w kategoriach powszechnej podstawowej potrzeby społecznej. Prawo do uzyskania prostej informacji publicznej posiada każdy, bez potrzeby wskazywania na cel przyświecający uzyskaniu tej informacji, czy wykazywania istnienia interesu prawnego lub faktycznego.

Skład orzekający

Adam Lipiński

sprawozdawca

Andrzej Kołodziej

przewodniczący

Danuta Kania

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że duże firmy telekomunikacyjne, mimo prywatnoprawnej formy, są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej jako wykonujące zadania publiczne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki działalności telekomunikacyjnej i jej znaczenia jako zadania publicznego. Może wymagać analizy w kontekście innych branż.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego dostępu do informacji publicznej w kontekście prywatyzacji i wykonywania zadań publicznych przez podmioty niepubliczne, co ma szerokie implikacje praktyczne.

Czy gigant telekomunikacyjny ukrywa informacje? Sąd rozstrzyga obowiązek udostępniania danych.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 280/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adam Lipiński /sprawozdawca/
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Danuta Kania
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
I OSK 2879/14 - Wyrok NSA z 2016-03-09
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 4 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Danuta Kania, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi R. Z. na bezczynność Orange Polska S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Orange Polska S.A. z siedzibą w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego R. Z. z dnia [...] lipca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Orange Polska S.A. z siedzibą w [...]. na rzecz skarżącego R. Z. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
R. Z. , działając przez swojego pełnomocnika, w piśmie z dnia 5 lipca 2013 r., skierowanym do Telekomunikacji Polskiej S.A. – poprzednika Orange Polska S.A., dotyczącym uregulowania sposobu korzystania z nieruchomości w związku z posadowieniem na niej urządzeń przesyłowych, zawarł także żądanie udostępnienia informacji publicznej w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198), to jest udostępnienia wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń usytuowanych na działce R. Z. , w tym protokołów z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Spółka poinformowała, że sprawa przekazana została do Kancelarii [...] w K. celem dalszego prowadzenia i udzielenia stosownej odpowiedzi.
R. Z. w piśmie skierowanym do Spółki z dnia 28 sierpnia 2013 r. powtórzył powyższe żądanie. Spółka pismem z dnia [...] października 2013 r. udzieliła identycznej jak poprzednio odpowiedzi.
W dniu 14 marca 2014 r. R. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Orange Polska S.A. w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lipca 2013 r.
W konkluzji skargi wnosił o stwierdzenie bezczynności Spółki oraz zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrotu opłat od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi wskazał na argumentację, opartą na obowiązku Spółki, jako podmiotu wykonującego zadania publiczne do udostępnienia żądanej informacji i odwołującą się do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Podkreślił, iż Orange Polska S.A. jest następcą Telekomunikacji Polskiej S.A i nadmienił, iż dotychczasowe pisma Spółki nie stanowią odpowiedzi w sprawie wnioskowanej informacji publicznej.
Orange Polska S.A. w odpowiedzi na skargę wniosła o odrzucenie zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Argumentowała, iż nie jest organem administracji i nie jest podmiotem, którego dotyczą uregulowania art. 4 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dlatego nie jest zobligowana do udostępniania informacji publicznej w trybie tej ustawy. Zadania Spółki to zadania telekomunikacyjne, określone w art. 2 pkt 42 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.). Orange Polska S.A. jest spółką prawa handlowego, której przedmiot działalności dotyczy prawa prywatnego, nie zaś publicznoprawnego, a Skarb Państwa w tej Spółce nie ma pozycji dominującej w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.). Według powszechnie dostępnych informacji największym akcjonariuszem tej Spółki jest France Tecom - 49,78%, Telekomunikacja Polska - 1,77%, zaś pozostałym akcjonariuszom przypada - 48,45% akcji spółki. Spółka wskazała w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 1231/06 oraz wyroki WSA w sprawach o sygn. akt II SAB/Wa 399/11 i II SAB/Wa 18/06.
W ocenie Spółki, z jej interpretacji orzeczeń NSA w sprawach o sygn. akt I OSK 851/10 i I OSP 1/05, wynika, iż nie można wobec niej wywieść obowiązku udostępnienia informacji publicznej w oparciu o realizowanie zadania publicznego.
Nadto wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej w sytuacji jednoczesnego występowania z roszczeniami w zakresie posadowienia sieci telekomunikacyjnej należy uznać za nadużycie prawa wynikającego z tego roszczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność.
Bezczynność rozumiemy na ogół jako bezczynność organu administracyjnego, która występuje gdy organ ten zobowiązany jest do podjęcia przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność wyłącznie w przypadku postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, lub też wydaniem innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na określonych w tej ustawie zasadach.
Przedstawione we wniosku z dnia [...] lipca 2013 r. zagadnienie - przedstawienia kserokopii wszelkich decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii telekomunikacyjnych na konkretnej działce stanowi informację publiczną.
Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępniania informacji publicznych obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (pkt 5 wyżej wskazanego przepisu). Zatem podmioty niebędące organami administracji, z uwagi na wykonywanie zadań publicznych, mogą być zobowiązane do wykonywania obowiązku udostępniania określonych informacji publicznych na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej i z tego powodu podlegać właściwości sądów administracyjnych w sprawach o bezczynność.
Prawidłowe rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy w zakresie objętym przedmiotowym żądaniem udzielenia informacji publicznej, Orange Polska S.A. jest podmiotem podlegającym uregulowaniom ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W ocenie niniejszego składu orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na pytanie to należy odpowiedzieć twierdząco i w tym zakresie nie można podzielić zasadności wywodów zawartych w uzasadnieniach wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie w sprawach o sygn. akt II SAB/Wa 18/06 i II SAB/Wa 399/11.
Przedmiotowa Spółka jest zobowiązana do wykonywania ustawy o dostępie do informacji publicznej na zasadzie art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, jako inny podmiot wykonujący zadania publiczne.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Orange Polska S.A. jako podmiot wykonujący zadania publiczne, jest podmiotem generalnie zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, co wynika z treści art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy (porównaj wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05), zaś żądana przez skarżącego informacja – stanowi informację publiczną. Żądana informacja wiąże się wprost z publiczną sferą działania Spółki. Wynika to wprost z treści orzeczeń NSA w sprawach o sygn. akt I OSK 851/10 i I OSP 1/05 (uchwały z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OPS 1/05 podjętej w składzie 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego). Zawarta w odpowiedzi na skargę interpretacja powyższych orzeczeń jest wadliwa i sprzeczna z ich treścią.
Działalności Orange Polska S.A. dla potrzeby prawidłowego zakwalifikowania jej jako "innego podmiotu wykonującego zadania publiczne" (w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej) nie można oceniać jedynie z punktu widzenia spraw kapitałowych, jakkolwiek jest to nadal jedna z największych Spółek prawa handlowego w Polsce, ani z punktu uregulowań ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037).
Istotne będzie tu znaczenie tego przedsiębiorstwa w zakresie zadań telekomunikacyjnych uregulowanych w ustawie z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo Telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.). W szczególności wskazać tu należy miedzy innymi na treść art. 1 tej ustawy; pojęcie "dostępu telekomunikacyjnego" uregulowane w art. 2 pkt 6; obowiązki dużych przedsiębiorstw telekomunikacyjnych (do których należy TP S.A.) ujęte w art. 6 pkt 7; obowiązki w zakresie infrastruktury – art. 137 i nast. Nie sposób przecenić znaczenia telekomunikacji rozumianej jako gałęzi gospodarki narodowej dla gospodarki i informacji oraz wpływu na społeczeństwo. Powyższe stwierdzenia stanowią oczywiste notoria sądowe i niewymagania dalszego uzasadniania. Natomiast podkreślić tu należy, iż nie każde przedsiębiorstwo telekomunikacyjne ma tak ważną dla tej dziedziny rolę jak Orange Polska S.A. Wskazać tu należy nie tylko liczbę abonentów ale także, co jest dla współczesnej telekomunikacji najistotniejsze, fakt dysponowania przez tę Spółkę znaczną ilością sieci telekomunikacyjnych w tym tzw. "światłowodów", która to sieć służy nie tylko abonentom przejętym od TP S.A. ale także stanowi nośniki informacyjne wykorzystywane przez inne przedsiębiorstwa telekomunikacyjne (w tym nawet niezwiązane kapitałowo z "France Telcome" jak np. "[...]"). Jeżeli zważy się, iż sieć ta służy nie tylko potrzebom telefonii (rozumianej zarówno tradycyjnie czy mobilnie) ale także łączności internetowej oraz rozprowadzeniu sygnałów telewizyjnych oraz radiowych (a jedynie sieć światłowodowa umożliwia rozprowadzenie tzw. "szybkiego internetu"), to Orange Polska S.A. jawi się jako bardzo istotny podmiot organizujący telekomunikację w Polsce. Powyżej opisanych okoliczności nie sposób nie dostrzegać podczas analizowania zagadnienia wykonywania przez tę Spółkę zadań publicznych. W ocenie składu orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie właśnie powyższe okoliczności powinny zdecydować o zakwalifikowaniu Orange Polska S.A. do grona podmiotów określonych w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 5) ustawy o dostępie do informacji publicznej, natomiast zagadnienia kapitałowe (brak udziału Skarbu Państwa w tej Spółce) nie mogą stanowić jedynego kryterium, co do powyższej kwalifikacji.
W pkt 5 omawianego przepisu jako podmiot zobowiązany ustawodawca wskazał m.in. jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne. Termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadania władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyraźne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadania publiczne" użyte w art. 4 ustawy zamiast pojęcia "zadania władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i - co należy podkreślić - bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadania publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiągnięciu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10).
Telekomunikacja, to dziedzina techniki i nauki, zajmująca się transmisją wszelkiego rodzaju informacji na odległość. Obejmuje również sposoby przetwarzania tych informacji, kodowanie, sprzęt telekomunikacyjny, teorie propagacji, sieci telekomunikacyjne i wiele innych zagadnień. Obecnie telekomunikacja w coraz większym stopniu zależy od rozwiązań informatycznych i zaczyna odgrywać coraz większe znaczenie w sieciach komputerowych. Wykonywana jest przy użyciu środków łączności.
Orange Polska S.A. jest podmiotem działającym na rynku telekomunikacyjnym i wykonuje czynności podlegające regulacji przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2014 r., poz. 243 ze zm.). Jak wynika z art. 1 pkt 1 tej ustawy, działalnością telekomunikacyjną jest świadczenie usług telekomunikacyjnych, dostarczanie sieci telekomunikacyjnych lub świadczenie usług towarzyszących. W rozumieniu art. 2 pkt 27 ww. ustawy Spółka jest zarówno dostawcą usług, jak i operatorem, zatem prowadzi pełną działalność regulowaną w tej materii. Świadcząc usługi w powyższym zakresie czyni to na użytek publiczny, bowiem dysponuje siecią telekomunikacyjną wykorzystywaną do świadczenia publicznie dostępnych i powszechnych usług telekomunikacyjnych, telefonicznych (art. 2 pkt 29, 30, 31 ww. ustawy).
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 42 ww. ustawy telekomunikacja to nadawanie, odbiór lub transmisja informacji, niezależnie od ich rodzaju, za pomocą przewodów, fal radiowych bądź optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną. Działania te Spółka wykonuje na zasadzie powszechności, a więc nieograniczonego dostępu.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2450/13 wskazał, iż "Zważywszy na te okoliczności oraz na znaczenie dla obecnego społeczeństwa ogółem, jak i jednostek oraz aparatu państwowego, nie tylko samych informacji, ale też sposobu ich przesyłania, uprawnioną jest konkluzja, że materia ta należy do jednych z ważniejszych dziedzin działalności państwa zmierzającej do prawidłowego jego funkcjonowania oraz zaspokajania potrzeb obywateli. Działalność ta jest działalnością regulowaną (art. 10 ww. ustawy), wymagającą spełnienia szczególnych warunków określonych przepisami prawa, reglamentowana pod względem m.in. częstotliwości i numeracji. W tym zakresie godzi się zwrócić uwagę na zadania Urzędu Komunikacji Elektronicznej (m.in. art. 6, art. 6a, art. 6b, art. 7, art. 137, art. 138, art. 178 ww. ustawy). To wszystko wzmacnia pogląd o pozycji każdego przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego jako podmiotu wykonującego zadania publiczne, które mogą wykonywać również podmioty niepubliczne. Pojęcie zadań publicznych zostało użyte w art. 15, art. 16, art. 163, art. 164 Konstytucji RP, wszak ograniczone tam do zadań wykonywanych przez władze publiczne, w tym jednostki samorządu terytorialnego. Oczywistym jednak być musi, że skoro ich realizację powierzono także innym podmiotom (przykładowo prowadzenie szkół czy placówek ochrony zdrowia), to poszerzono ten zakres. Tym bardziej należy opowiedzieć się za zaliczeniem do tej kategorii przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego. Przy tym nie bez znaczenia jest okoliczność, że konstytucyjnie zagwarantowane są: prawo pozyskiwania i rozpowszechniania informacji (art. 54 ust. 1), jak też wolność i ochrona tajemnicy komunikowania się (art. 49). Ich uszczegółowienie znalazło wyraz w przepisie art. 159 ustawy Prawo telekomunikacyjne regulującym tajemnicę komunikowania się. Wynika z nich ranga omawianej materii. Zadania publiczne zamykane są w ramach trzech kategorii: świadczenia lub zapewnienia wykonania usług na rzecz mieszkańców (np. dostarczanie mediów, komunikacja zbiorowa, budowa i utrzymanie dróg, edukacja, opieka zdrowotna), administrowanie określonymi dziedzinami głównie poprzez wydawanie decyzji administracyjnych (np. pozwoleń na budowę, koncesji na działalność), tworzenie norm regulujących określone dziedziny w ramach uprawnień ustawowych (np. wydawanie aktów prawa miejscowego). Zadania publiczne definiowane są – w uproszczeniu – jako zadania polegające na zaspokajaniu potrzeb mieszkańców, a więc wszelkie działania podejmowane dla dobra wspólnego, przy czym pojęciu temu nadaje się różną wymowę w zależności od m.in. poziomu cywilizacyjnego. Dostęp do środków łączności, w tym telefonicznej, internetowej, jest już tak powszechny, że niepodobna nie traktować go inaczej jak tylko w kategoriach powszechnej podstawowej potrzeby społecznej. Z drugiej strony zagadnienia te mają silny nośnik ważności dla funkcjonowania państwa, w tym aspekcie obronności i sytuacji zagrożenia. Wskazać tu należy na przepisy art. 176, art. 176a, art. 177 ust. 3 i 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne, z których wynika przede wszystkim konieczność zapewnienia ciągłości świadczenia usług telekomunikacyjnych lub dostarczania sieci telekomunikacyjnej oraz zabezpieczenia infrastruktury telekomunikacyjnej w sytuacjach szczególnych zagrożeń".
Analizując kwestię zakresu podmiotowego zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można pominąć regulacji unijnych, w tym dyrektywy 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (Dz. Urz. L 108, 24/04/2002), w której zapisano obowiązek państw członkowskich zapewnienia swobody w zakresie dostępu do sieci i świadczenia usług łączności elektronicznej. Z kolei Traktat Lizboński zapewnia ochronę usług świadczonych w ogólnym interesie w Unii Europejskiej. Dodał on do traktatów założycielskich "Protokół w sprawie usług świadczonych w interesie ogólnym" (nr 26), mający taką samą moc prawną, co traktaty. "Usługi świadczone w interesie ogółu", to usługi świadczone w interesie ogółu i podlegające szczególnym obowiązkom z tytułu świadczenia usług publicznych. Klasycznym przykładem takiego obowiązku jest obowiązek świadczenia danej usługi na terytorium całego kraju, w przystępnych cenach, na porównywalnym poziomie jakości, niezależnie od opłacalności poszczególnych operacji. Takie świadczenia przyczyniają się do osiągnięcia celów solidarności i równości i obejmują: a) usługi nierynkowe (tj. obowiązkowa edukacja szkolna, bezpieczeństwo socjalne itp.), b) obowiązki państwa (tj. bezpieczeństwo, wymiar sprawiedliwości itp.), c) usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (podstawowe usługi w zakresie dostaw energii elektrycznej, telekomunikacja, usługi pocztowe, transportowe, gospodarka rolno-kanalizacyjna, gospodarowanie odpadami itp.).
Pojęcie "usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym" nie zostało szczegółowo określone w prawie unijnym. Zazwyczaj oznacza to komercyjne usługi służące interesowi ogólnemu, na które władze publiczne mogą nakładać szczególne obowiązki z tytułu świadczenia usług publicznych (usługi transportowe, pocztowe, energetyczne i telekomunikacyjne). Państwa członkowskie samodzielnie określają, jakie usługi należą ich zdaniem do usług "świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym".
W sferze łączności publicznej ustawodawca polski zrezygnował z utrzymania monopolu państwa. Na tym polu mamy do czynienia z prywatyzacją zadań publicznych, co wiąże się z dopuszczeniem podmiotów niepublicznych do wykonywania zadań publicznych, jakimi są usługi telekomunikacyjne. Specyfika rynku telekomunikacyjnego wynika w dużej mierze z faktu istotnego ograniczenia zasady swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Ustawa Prawo telekomunikacyjne wskazuje organy, które są uprawnione (władne) do ingerowania w działalność operatorów telekomunikacyjnych i określa środki służące realizacji celów określonych tą ustawą. Z art. 1 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego wynika, że celem ustawy jest stworzenie warunków dla: wspierania równoprawnej i skutecznej konkurencji w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych; rozwoju i wykorzystania nowoczesnej infrastruktury telekomunikacyjnej; zapewnienia ładu w gospodarce numeracją, częstotliwościami oraz zasobami orbitalnymi; zapewnienia użytkownikom maksymalnych korzyści w zakresie różnorodności, ceny i jakości usług telekomunikacyjnych; zapewnienia neutralności technologicznej; zapewnienia użytkownikom końcowym będącym osobami niepełnosprawnymi dostępu do usług telekomunikacyjnych równoważnego poziomu dostępu, z jakiego korzystają inni użytkownicy końcowi. Zatem, skoro cel ustawy zakłada świadczenie usług na zasadzie konkurencyjności, to tym samym wykluczono rezerwację tej działalności gospodarczej wyłącznie dla podmiotów publicznych. Dlatego też w art. 2 pkt 27 ww. ustawy definiuje się pojęcie przedsiębiorcy telekomunikacyjnego uprawnionego do świadczenia usług telekomunikacyjnych jako przedsiębiorcę lub inny podmiot uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej na podstawie odrębnych przepisów, który wykonuje działalność gospodarczą polegającą na dostarczeniu sieci telekomunikacyjnych, świadczeniu usług towarzyszących lub świadczeniu usług telekomunikacyjnych. Jednocześnie ww. ustawa przez publiczną sieć telekomunikacyjną rozumie sieć telekomunikacyjną wykorzystywaną głównie do świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. Natomiast publicznie dostępna usługa telefoniczna, to usługa telekomunikacyjna dostępna dla ogółu użytkowników, dla inicjowania i odbierania, bezpośrednio lub pośrednio, połączeń krajowych lub krajowych i międzynarodowych, za pomocą numeru lub numerów ustalonych w krajowym lub międzynarodowym planie numeracji telefonicznej.
Uwzględniając powyższe regulacje, stwierdzić należy, że Spółka, jakkolwiek jest podmiotem prywatnym - co nie jest sporne między stronami, wykonuje zadania umożliwiające szeroką, publicznie dostępną łączność telefoniczną. Jest firmą, która ma ofertę telekomunikacyjną dostępną w całym kraju. Działa bowiem na rynku telefonii stacjonarnej, telefonii komórkowej, internetu i transmisji danych. Podkreślić przy tym należy, że nie każde przedsiębiorstwo telekomunikacyjne pełni tak ważną dla tej dziedziny rolę, jak niniejsza Spółka. Wskazać tu należy nie tylko na liczbę abonentów telefonii tradycyjnej, ale także, co jest dla współczesnej telekomunikacji najistotniejsze, fakt dysponowania przez tę Spółkę znaczną ilością sieci telekomunikacyjnych, w tym tzw. światłowodów, która to sieć służy nie tylko jej abonentom, ale stanowi także nośniki wykorzystywane przez inne przedsiębiorstwa telekomunikacyjne. Jeżeli zważy się, że sieć ta służy nie tylko potrzebom telefonii (rozumianej zarówno tradycyjnie, jak i mobilnie), ale także łączności internetowej oraz rozprowadzaniu sygnałów telewizyjnych oraz radiowych, to Spółka jawi się jako bardzo istotny podmiot organizujący telekomunikację w Polsce.
W niniejszej sprawie rysuje się jeszcze jedno istotne zagadnienie istotne dla wzajemnych stosunków pomiędzy skarżącym a Spółką w zakresie posadowienia telekomunikacyjnych linii przesyłowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzega, iż ewentualne udzielenie informacji publicznej może stanowić ważny element dla skarżącego w powyższej sprawie, jednakże nie sposób nie dostrzegać także, iż podanie przez Orange Polska S.A. decyzji stanowiących podstawę do faktycznego i prawnego posadowienia telekomunikacyjnych linii przesyłowych na określonym terenie może w sposób kategoryczny wyjaśnić wyżej wspomniane kwestie sporne pomiędzy stronami.
Jednakże niniejsza sprawa, rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dotyczy jedynie kwestii informacji publicznej, tak więc dalsze rozwijanie powyższego zagadnienia jest tu zbędne. Natomiast z punktu uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej podkreślenia wymaga to, iż prawo do uzyskania prostej informacji publicznej posiada każdy, bez potrzeby wskazywania na cel przyświecający uzyskaniu tej informacji, czy wykazywania istnienia interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ustawy). Także na tym etapie ewentualnych sporów między stronami, co do posadowienia telekomunikacyjnych linii przesyłowych na określonym terenie, nie można wskazać na uregulowania innej ustawy, która umożliwiałaby skarżącemu dostęp do żądanej informacji, co w rozumieniu art. 1 ust. 2 wyłączałoby stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Podkreślenia wymaga to, iż prawo do uzyskania prostej informacji publicznej posiada każdy, bez potrzeby wskazywania na cel przyświecający uzyskaniu tej informacji, czy wykazywania istnienia interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ustawy). Na tym etapie ewentualnych sporów między stronami - co do roszczeń związanych z posadowieniem na nieruchomości skarżących urządzeń do przesyłu gazu - nie można wskazać na uregulowania innej ustawy niż ustawa o dostępie do informacji publicznej, która umożliwiałaby skarżącym dostęp do żądanej informacji i co w rozumieniu art. 1 ust. 2 wyłączałoby stosowanie w niniejszej sprawie przepisów tejże ustawy. Także strony (co wynika z akt sprawy) zagadnienie wzajemnych rozliczeń starają się rozwiązać na drodze negocjacji i jak dotąd w sprawie tych rozliczeń nie toczy się między nimi postępowanie przed sądem powszechnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości nie podziela zasadności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2013 r. o sygn. akt II SAB 141/13.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje ograniczeń o charakterze podmiotowym w zakresie dostępu do informacji publicznej. Zatem twierdzenie, iż podmiot żądający takiej informacji nie ma prawa do jej uzyskania dlatego, iż informacja ta w jakiejś mierze łączy się z jego interesem, jest w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nieuzasadniony. Orzecznictwo uznaje jedynie, iż powszechność prawa do dostępu do uzyskania informacji publicznej, przewidzianej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, podlega ograniczeniu, gdy żądający udostępnienia danej informacji na gruncie tej ustawy, posiada jednocześnie drogę procesową do uzyskania tej informacji jako strona postępowania cywilnego, karnego albo administracyjnego i swoje prawa w tym zakresie może realizować na gruncie odpowiednich przepisów proceduralnych jako strona określonych postępowań (porównaj Kodeks postępowania cywilnego, Kodeks postępowania karnego, kodeks postępowania administracyjnego). W niniejszej sprawie między stronami żadne postępowanie formalne jak dotąd nie toczy się – toczą się jedynie (w opieszałym tempie) negocjacje na temat uregulowania ewentualnej służebności gruntu na rzecz posadowionego na nim gazociągu. Zatem, o czym wskazano już wyżej, sytuacja przewidziane w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w niniejszej sprawie nie występuje.
Reasumując ten fragment rozważań, wskazać należy, iż Orange Polska S.A. powinna zgodnie z trybem przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej rozpatrzyć wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2013 r., dotyczący przedstawienia mu kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii telekomunikacyjnych na działce stanowiącej jego własność, zgodnie z treścią ustawy o dostępie do informacji publicznej i w terminie wskazanym w wyroku. W szczególności Spółka powinna rozważyć, czy istotnie posiada wszystkie żądane przez skarżącego informacje w brzmieniu wskazanym we wniosku (wszak Orange Polska S.A. jest jedynie następcą prawnym inwestorów przedmiotowych inwestycji telekomunikacyjnych).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazana wyżej bezczynność Orange Polska S.A. nie miała rażącego charakteru. Błąd Spółki polegał jedynie na wadliwym rozumieniu ustawy o udostępnieniu informacji publicznej, co do spoczywającego na Spółce obowiązku informacyjnego w związku z wykonywaniem zadań publicznych. Ten aspekt sprawy mógł być tak rozumiany przez Spółkę, tym bardziej, iż prezentowany przez nią pogląd znajdował poparcie w treści niektórych orzeczeń sądów administracyjnych.
Z wyżej przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 149 i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI