I OSK 2875/12

II SA/Łd 302/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /sprawozdawca/
Beata Czyżewska
Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szpitala
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1, art. 17
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Dnia 12 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi Fundacji R z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach z dnia 11 marca 2024 roku nr 1/2024 znak: WSZ.DO.071.57.2023 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach na rzecz strony skarżącej Fundacji R. z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 marca 2024 r. nr 1/2024 Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2021 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej u.d.i.p. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej k.p.a., odmówił udostępnienia Fundacji R. z siedzibą w W. informacji publicznej wnioskowanej drogą elektroniczną e-mail w dniu 28 lipca 2023 r. w zakresie pytań zawartych w pkt 2,3,4,6 (w części dotyczącej tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy zatrudnionych przez Wojewódzki Szpital Zespolony im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach obecnie i w przyszłości – lata 2016-2022) ze względu na brak wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego w zakresie informacji publicznej przetworzonej.
W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor wyjaśnił, że w dniu 28 lipca 2023 r. Fundacja R. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści:
1. liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, z wyszczególnieniem poszczególnych lat, począwszy od roku 2016, a skończywszy na roku 2022 z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 – obecnie uchylone),
2. liczby przeprowadzonych aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki z wyszczególnieniem poszczególnych lat,
3. w przypadku aborcji ze względu na zdiagnozowane problemy psychiczne matki - ile razy stwierdzono wady u poczętego dziecka i jakie to były wady? Z wyszczególnieniem poszczególnych lat,
4. dostępnych do wykonania i rozliczenia z Narodowym Funduszem Zdrowia procedur, z wyszczególnieniem ilościowym stosowania poszczególnych metod w poszczególnych latach, jednocześnie zaznaczając, że zapytanie dotyczy jedynie stosowanych przez lekarzy procedur, nie szczegółowych opisów przypadków zawartych w dokumentacji medycznej. Przykładowa odpowiedź: "rozszerzenie kanału szyjki macicy w celu zakończenia ciąży - 366 razy, zakończenie ciąży przez wstrzyknięcie domaciczne - 19 razy, podanie preparatu w celu zakończenia ciąży - 657 razy",
5. liczby nielegalnych terminacji ciąży wykonanych na terenie szpitala,
6. tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych przez placówkę obecnie lub w przeszłości, mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży z wyszczególnieniem ilości, podziałem na lata oraz przypadki ustawowe - w sposób identyczny jak w pkt. 1,
7. procedur stosowanych w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży,
8. procedur stosowanych w przypadku samoistnego poronienia lub śmierci noworodka w placówce, w szczególności podanie informacji czy matce zmarłego dziecka udzielana jest pomoc psychologiczna.
Następnie Dyrektor wskazał, że pismem z dnia 14 sierpnia 2023 r. wezwano stronę skarżącą do wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu społecznego ze względu na przetworzony charakter informacji publicznej w terminie 14 dni. W uzasadnieniu wskazanego pisma poinformowano Fundację, iż informacja publiczna przetworzona to taka informacja, która została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, a poprzedzona jest stosownymi czynnościami analitycznymi bądź materialno-technicznymi.
W odniesieniu do powyższego Dyrektor dodał, że na wskazane wezwanie strona skarżąca udzieliła odpowiedzi w dniu 19 sierpnia 2023 r., wskazując, że zajmuje się tematyką przerywania ciąży i prowadzi w tym zakresie stosowne badania i statystyki. Jednocześnie strona skarżąca wyjaśniła, że prezentuje poglądy milionów Polaków, składa w tym zakresie stosowne projekty ustaw oraz prowadzi działalność statystyczną. Wskazano również na wątek kontekstu społecznego, zwłaszcza w roku wyborczym.
Dyrektor wskazał, że decyzją nr 1/2023 z dnia 7 września 2023 r. odmówił udostępnienia Fundacji wnioskowanej informacji publicznej ze względu na brak wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego w zakresie wnioskowanych informacji. Po rozpoznaniu skargi Fundacji na ww. decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w dniu 10 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 870/23, uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach na rzecz Fundacji kwotę 200,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor w piśmie z dnia 19 lutego 2024 r. - Odpowiedź na wniosek o dostęp do informacji publicznej z dnia 28 lipca 2023 r. - poinformował Fundację, że pytanie nr 6 w zakresie w jakim dotyczy szczegółowych danych wiążących się z konkretnymi rzeczywiście wykonanymi zabiegami, tj. przypisanie konkretnego zabiegu określonego lekarza, z wyszczególnieniem ilości świadczeń, podziałem na lata oraz przypadki ustawowe - nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. W treści przedmiotowego pisma, w zakresie pytania zawartego w petitum wniosku oraz pytań zawartych w pkt. 5, 7 oraz 8 udzielił Fundacji informacji publicznej. Natomiast w zakresie pytania 1 wskazał, że z uwagi na konieczność zweryfikowania oraz ustalenia ilości wykonanych procedur zarówno przez personel Działu Statystki jaki i personel medyczny, niemożliwym jest udostępnienie informacji publicznej w ustawowym 14-dniowym terminie, a co za tym idzie konieczne jest przedłużenie terminu w zakresie udostępnienia informacji publicznej do dnia 11 marca 2024 r.
Natomiast w zakresie pytań zawartych w pkt. 2, 3, 4, oraz 6 w części dot. tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisko lekarzy zatrudnionych przez Wojewódzki Szpital Zespolony im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach obecnie i w przeszłości - w latach 2016-2022, pismem z dnia 19 lutego 2024 r. zatytułowanym Wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego (doręczonego Fundacji dnia 23 lutego 2024 r.), wezwał Fundację do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w terminie do dnia 29 lutego 2024 r., jednocześnie wskazując, że w związki z wezwaniem wniosek w przedmiotowym zakresie zostanie rozpoznany do dnia 11 marca 2024 r.
Do dnia sporządzenia zaskarżonej decyzji Fundacja nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego, pomimo prawidłowego doręczenia przez Dyrektora w dniu 23 lutego 2024 r. wezwania w tym zakresie.
W dalszej kolejności Dyrektor wskazał, że Wojewódzki Szpital Zespolony im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach będący samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 991) i udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Jest zatem jednostką dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne z zakresu ochrony zdrowia. Natomiast podmiotem reprezentującym podmiot leczniczy jest Kierownik Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, a w konsekwencji jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w posiadaniu podmiotu leczniczego.
W ocenie Dyrektora, wnioskowana przez Fundację informacja w zakresie pytań zawartych w pkt. 2, 3, 4, 6 (w części dot. tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy zatrudnionych przez Szpital obecnie i w przeszłości - lata 2016-2022) wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 28 lipca 2023 r. stanowi informację publiczną, ponieważ dotyczy świadczeń terminacji ciąży, które jest jedynym z udzielanych przez podmiot świadczeń zdrowotnych.
Zdaniem jednak Dyrektora, wnioskowaną informację należało zakwalifikować jako informację publiczną przetworzoną. Ze względu na brak odgórnej legalnej definicji "informacji publicznej przetworzonej", w tym zakresie należy uzupełniająco odnieść się do przesłanek wynikających z orzeczeń sądów administracyjnych.
Dyrektor wyjaśnił, że realizacja wniosku co do pytań zawartych w pkt. 2, 3, 4, 6 (w części dot. tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy zatrudnionych przez Szpital obecnie i w przeszłości - lata 2016-2022), wymagałaby wyłączenia z obowiązków kilku pracowników, co najmniej kilku działów celem analizy wszystkich statystyk oraz dokumentów w zakresie realizowanych zadań o czym szerzej poniżej.
Ponadto Dyrektor dodał, że całość prac nad rozdysponowaniem zadań, końcowym sporządzeniem odpowiedzi oraz jej przygotowaniem dla wnioskodawcy, prowadzi Dział Organizacji Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Skierniewicach. Tym samym personel przedmiotowego działu odpowiedzialny jest za ustalenie komórki właściwej dla wnioskowanej informacji, przekazanie złożonego wniosku, sporządzenie projektu oraz przekazanie tak przygotowanej odpowiedzi do Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej.
Odnośnie pytania nr 2 i 3 wniosku, a dotyczących liczby przeprowadzonych aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki z wyszczególnieniem poszczególnych lat, a w przypadku, gdy takowe zostały przeprowadzone to wskazania, ilekroć po udzieleniu świadczenia stwierdzono u płodu wadę i jakie to były wady, Dyrektor wskazał, że celem ustalenia przedmiotowych informacji, konieczne jest zaangażowanie Działu Statystyki i Dokumentacji Medycznej, który posiada dostęp do dokumentacji medycznej z lat 2017 - 2022 pacjentów Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Stanisława Rybickiego, prowadzonej w systemie teleinformatyczny oraz równolegle Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej - Sekcji Archiwizacji posiadającego dostęp do dokumentacji medycznej pacjentów z 2016 r., kiedy to dokumentacja medyczna prowadzona była jedynie w formie papierowej. Przy czym Dyrektor wyjaśnił, że do obowiązków Działu Statystyki i Dokumentacji Medycznej należy również sporządzanie informacji statystycznych, udostępnianie dokumentacji medycznej na rzecz pacjentów Szpitala oraz organów zewnętrznych, a co za tym idzie przygotowanie dokumentacji medycznej do analizy pod kątem zadanych pytań, z tak szerokiego zakresu wymaga wyłączenia co najmniej 2 osób tego działu, co uniemożliwia wykonywanie innych czynności należących do jego obowiązków. Podobnie sytuacja przedstawia się w Dziale Statystyki i Dokumentacji Medycznej - Sekcji Archiwizacji, gdzie obecnie zatrudniona jest jedna osoba. Tym samym konieczność ustalenia pacjentów przyjętych na Oddział Ginekologiczno - Położniczy Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach, a następnie przygotowanie dokumentacji medycznej i dokonanie jej oceny lub jej przekazanie personelowi medycznemu celem dokonania oceny podstaw, w oparciu o które dokonano terminacji ciąży oraz stwierdzenia ewentualnych wad płodu, wymagałoby czasowego, całkowitego wyłączenia pracowników ww. działów z pełnionych przez nich obowiązków, a co za tym idzie prowadziłoby do całkowitego zamrożenia ich pracy. Powyższe dotyczy również personelu medycznego w tym wybranych lekarzy ze specjalizacją z zakresu ginekologii, którzy musieliby zostać zobowiązany do dokonania oceny dokumentacji medycznej w czasie, w którym winni udzielać świadczeń zdrowotnych na rzecz pacjentów Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach. Przedmiotowa okoliczność prowadziłaby tym samym do konieczność zwiększenia obsady lekarskiej na Oddziale Ginekologiczno - Położniczym Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach, tak aby jednocześnie zapewnić bezpieczeństwo pacjentów i sporządzić informację publiczną o dostęp do której wnioskuje Fundacja.
W ocenie Dyrektora, wskazane powyżej okoliczności mają zastosowanie także do pytania nr 4 dotyczącego dostępnych do wykonania i rozliczenia z Narodowym Funduszem Zdrowia procedur, z wyszczególnieniem ilościowym stosowania poszczególnych metod w poszczególnych latach, jednocześnie zaznaczając, że zapytanie dotyczy jedynie stosowanych przez lekarzy procedur, nie szczegółowych opisów przypadków zawartych w dokumentacji medycznej. Przykładowa odpowiedź: "rozszerzenie kanału szyjki macicy w celu zakończenia ciąży - 366 razy, zakończenie ciąży przez wstrzyknięcie domaciczne - 19 razy, podanie preparatu w celu zakończenia ciąży - 657 razy". Albowiem analogicznie jak w przypadku informacji, o których mowa w pytaniach nr 2 i 3 ustalenie wnioskowanych danych zgodnie z żądaniem Fundacji wymaga pozyskania dokumentacji medycznej przez personel Działu Statystyki i Dokumentacji Medycznej oraz personel Działu Statystyki i Dokumentacji Medycznej - Sekcji Archiwizacji, a następnie jej przeanalizowania lub przekazania do przeanalizowania personelowi medycznemu i utworzenia nowego dokumentu zawierającego wszystkie wnioskowane informacje.
Wspomniane powyżej okoliczności mają – zdaniem Dyrektora - zastosowanie również do informacji, którą Szpital winien sporządzić odpowiadając na pytanie 6 w części dot. tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy zatrudnionych przez Wojewódzki Szpital Zespolony im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach obecnie i w przeszłości - lata 2016-2022. Albowiem ustalenie przez Dział Spraw Pracowniczych personelu medycznego Szpitala zatrudnionego w oparciu o umowę o pracę lub umowę kontraktową w latach 2016-2022, a następnie zweryfikowanie jego uprawnień wymaga podjęcia szeregu czynności w tym, ustalenia personaliów osób zatrudnionych (które z uwagi na podstawę zatrudnienia archiwizowane są w odrębnych miejscach). Następnie wymaga, aby personel przedmiotowego Działu pozyskał odpowiednie akta w i oparciu o ich treść dokonał ustaleń co do wykształcenia, a co za tym idzie co do uprawnień zawodowych każdego z lekarzy. Końcowo Dział Spraw Pracowniczych, celem udostępnienie żądanej informacji zobowiązany będzie sporządzić odrębny dokument zawierający wszystkie wnioskowane dane. Tym samym Szpital musiałby wytworzyć na potrzeby Fundacji odrębny dokument.
Mając na uwadze powyższe Dyrektor wskazał, że wykaz poszczególnych czynności, działów zaangażowanych w przygotowanie informacji przetworzonej, osób koniecznych do ich podjęcia oraz czasu przeprowadzenia zobrazowany został w tabeli, w której wskazano, że:
1. zapoznanie się z pismem w tym przydzielenie zadań do działów merytorycznych – Dział Organizacji – liczba osób zaangażowanych to 2 - liczba godzin – 2h;
2. dystrybucja pisma do działów merytorycznych (xero, skan) – Dział Organizacji – liczba osób zaangażowanych to 1- liczba godzin to 40 min;
3. konsultacje nt. zebranego materiału, omówienie z działami możliwości pozyskania danych, poprawności przedstawionych danych – Dział Organizacji – liczba osób zaangażowanych to 2 – liczba godzin to 4h;
4. przygotowanie wstępnej propozycji odpowiedzi – Dział Organizacji – liczba osób zaangażowanych to 1 – liczba godzin to 2h;
5. wyszukanie lekarzy pracujących w latach 2016-2022 (lekarze zatrudnieni na umowę o pracę są ewidencjonowani w systemie informatycznym, natomiast lekarze na umowę kontraktową nie są wprowadzeni w system. Informacji na temat kto wtedy pracował trzeba szukać w wielu zestawieniach oraz w Dziale księgowości sprawdzając komu były wypłacane faktury w tym okresie) – Dział Spraw Pracowniczych – liczba osób zaangażowanych to 2 – liczba godzin to 7h i 35 min;
6. wyszukanie akt w archiwum – Dział Spraw Pracowniczych – liczba osób zaangażowanych to 2 – liczba godzin to 3h i 35 min;
7. dostarczenie akt do działu Spraw Pracowniczych – Dział Spraw Pracowniczych – liczba osób zaangażowanych to 2 – liczba godzin 1h;
8. przeanalizowanie akt osobowych każdego z lekarzy wraz z weryfikacją wykształcenia oraz uprawnień do dokonywania terminacji ciąży w oparciu o obowiązujące przepisy prawa – Dział Spraw Pracowniczych – liczba osób zaangażowanych to 2 – liczba godzi 7 h i 35 min.;
9. spisanie tych danych w odpowiednio do tego utworzony plik – Dział Spraw Pracowniczych – liczba osób zaangażowanych to 2 – liczba godzin to 3 h;
10. odniesienie akt z powrotem do archiwum – Dział Spraw Pracowniczych – liczba osób zaangażowanych to 2 – liczba godzin to 1 h;
11. wyszukanie dokumentacji medycznej z danego oddziału w systemie za rok 2016-2302 teczki zawierające historię choroby. Zapoznanie się z dokumentacją medyczną – Oddziału Ginekologiczno-Położniczego – za rok 2016 – 2302 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej - liczba osób zaangażowanych to 1 osoba – liczba godzin to 20h;
12. wpisanie numerów do systemu i zamówienie historii choroby z Składnicy Akt za rok 2016 – 2302 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – liczba osób zaangażowanych 1 osoba – liczba godzin to 20h;
13. przygotowanie dokumentacji w Składnicy Akt za rok 2016 – 2302 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej - Sekcja Archiwizacji – liczba osób zaangażowanych 1 osoba – liczba godzin to 40 h;
14. zapoznanie się z dokumentacją medyczną – Oddziału Ginekologiczno-Położniczego za rok 2016 - 2302 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej/Personel medyczny Oddziału Ginekologiczno- Położniczego – liczba zaangażowanych osób to 2 osoby – liczba godzin to 80 h;
15. wyszukanie dokumentacji medycznej z danego oddziału w systemie za rok 2017 - 2284 teczki zawierające historię choroby. Zapoznanie się z dokumentacją medyczną – Oddziału Ginekologiczno-Położniczego za rok 2017 – 2284 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 20h;
16. wpisanie numerów do systemu i zamówienie historii choroby z Składnicy Akt za rok 2017 – 2284 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 20h;
17. przygotowanie dokumentacji w Składnicy Akt za rok 2017 – 2284 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej –Sekcja Archiwizacji – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 40h;
18. zapoznanie się z dokumentacją medyczną – Oddziału Ginekologiczno-Położniczego – za rok 2017 – 2284 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej/Personel medyczny Oddziału Ginekologiczno-Położniczego – liczba zaangażowanych osób to 2 osoby – liczba godzin to 80h;
19. wyszukanie dokumentacji medycznej z danego oddziału w systemie za rok 2018 – 2234 teczki zawierające historię choroby. Zapoznanie się z dokumentacją medyczną – Oddziału Ginekologiczno-Położniczego za rok 2018 – 2234 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 20 h;
20. wpisanie numerów do systemu i zamówienie historii choroby z Składnicy Akt za rok 2018 – 2234 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 20h;
21. przygotowanie dokumentacji w Składnicy Akt za rok 2018 – 2234 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – Sekcja Archiwizacji – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 40h;
22. zapoznanie się z dokumentacją medyczną – Oddziału Ginekologiczno-Położniczego za rok 2018 – 2234 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej/Personel medyczny Oddziału Ginekologiczno-Położniczego – liczba zaangażowanych osób to 2 osoby – liczba godzin 80h;
23. wyszukanie dokumentacji medycznej z danego oddziału w systemie za rok 2019 – 2229 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 20h;
24. wpisanie numerów do systemu i zamówienie historii choroby z Składnicy Akt za rok 2019 – 2229 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 20h;
25. przygotowanie dokumentacji w Składnicy Akt za rok 2019 – 2229 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – Sekcji Archiwizacji – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 40 h;
26. zapoznania się z dokumentacją medyczną – Oddziału Ginekologiczno-Położniczego za rok 2019 – 2229 teczki historii choroby – Dział statystyki i Dokumentacji Medycznej/Personel medyczny Oddziału Ginekologiczno-Położniczego – liczba zaangażowanych osób to 2 osoby – liczba godzin to 80h;
27. wyszukiwanie dokumentacji medycznej z danego oddziału w systemie za rok 2020 – 1820 teczki zawierające historię choroby. Zapoznanie się z dokumentacją medyczną – Oddziału Ginekologiczno-Położniczego za rok 2020 – 1820 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 15h;
28. wpisanie numerów do systemu i zamówienia historii choroby z Składnicy Akt za rok 2020 – 1820 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 10h;
29. przygotowanie dokumentacji w Składnicy Akt za rok 2020 – 1820 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – Sekcja Archiwizacji – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 25h;
30. zapoznanie się z dokumentacją medyczną – Oddziału Ginekologiczno-Położniczego za rok 2020 – 1820 teczki historii choroby – Dział statystyki i Dokumentacji Medycznej/Personel medyczny Oddziału Ginekologiczno-Położniczego – liczba zaangażowanych osób to 2 osoby – liczba godzin to 60h;
31. wyszukanie dokumentacji medycznej z danego oddziału w systemie za rok 2021 – 1818 teczki zawierające historię choroby. Zapoznanie się z dokumentacją medyczną – Oddziału Ginekologiczno-Położniczego za rok 2021 – 1818 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 15h;
32. wpisanie numerów do systemu i zamówienie historii choroby z Składnicy Akt za rok 2021 – 1818 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 10h;
33. przygotowanie dokumentacji w Składnicy Akt za rok 2021 – 1818 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – Sekcja Archiwizacji – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 35h;
34. zapoznanie się z dokumentacją medyczną – Oddziału Ginekologiczno-Położniczego za rok 2021 – 1818 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej/Personel medyczny Oddziału Ginekologiczno-Położniczego – liczba zaangażowanych osób to 2 osoby – liczba godzin to 60h;
35. wyszukanie dokumentacji medycznej z danego oddziału w systemie za rok 2022 – 2042 teczki zawierając historię choroby. Zapoznanie się z dokumentacją medyczną – Oddziału Ginekologiczno-Położniczego za rok 2022 – 2042 teczki historii choroby – Dział Statystki i Dokumentacji Medycznej – liczba osób zaangażowanych to 1 osoba – liczba godzin to 15h;
36. wpisanie numerów do systemu i zamówienie historii choroby z Składnicy Akt za rok 2022 – 2042 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji medycznej – liczba osób zaangażowanych to 1 osoba – liczba godzin to 10 h;
37. przygotowanie dokumentacji w Składnicy Akt za rok 2022 – 2042 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej – Sekcja Archiwizacji – liczba zaangażowanych osób to 1 osoba – liczba godzin to 35h;
38. zapoznanie się z dokumentacją medyczną – Oddziału Ginekologiczno-Położniczego za rok 2022 – 2042 teczki historii choroby – Dział Statystyki i Dokumentacji Medycznej/Personel medyczny Oddziału Ginekologiczno-Położniczego – liczba zaangażowanych osób to 2 osoby – liczba godzin to 70h.
W ocenie Dyrektora, ze względu na przetworzony charakter informacji publicznej, koniecznym było wezwanie Fundacji do wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu społecznego. Ponadto Dyrektor nadmienił, iż Wojewódzki Szpital Zespolony im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach zbadał również z urzędu, czy zachodzi przesłanka szczególnej istotności dla interesu społecznego. Tym samym po dokonaniu w oparciu o powyższe z urzędu oceny przesłanek szczególnie istotnego interesu społecznego, uznano, że przedmiotowe przesłanki nie wystąpiły. Tym samym Szpital wezwał Fundację do wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu społecznego pismem z dnia 19 lutego 2024 r., doręczonym dnia 23 lutego 2024 r. zgodnie z treścią, którego Fundacja winna wykazać szczególnie istotny interes społeczny do dnia 29 lutego 2024 r.
W odniesieniu do powyższego Dyrektor dodał, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji Fundacja nie odpowiedziała na wezwanie Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach, a co za tym idzie nie wykazała szczególnie istotnego interesu społecznego.
Odwołując się do orzecznictwa Dyrektor wskazał, że w przypadku podmiotów, które nie zapewniają, iż udzielona im informacja publiczna przetworzona zostanie wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania danego organu państwa, należy przyjąć, iż po ich stronie nie występuje szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający udzielenie im żądanej informacji.
Dyrektor stwierdził zatem, że z powodu braku przesłanki szczególnie istotnego interesu społecznego należało wydać decyzję administracyjną odmawiającej dostępu do wnioskowanej przez Fundację w zakresie pytań zawartych w pkt. 2, 3, 4, 6 (w części dot. tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy zatrudnionych przez Szpital obecnie i w przeszłości - lata 2016-2022) wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 28 lipca 2023 r., informacji publicznej o charakterze przetworzonym.
Końcowo Dyrektor wskazał, że koniecznym było wydanie i doręczenie decyzji administracyjnej na adres wskazany w mailu, tj. ul. [...] w W. i jednocześnie wyjaśnił, że na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. stanowisko zajęły następujące osoby - Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej P. B..
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła Fundacja R. z siedzibą w W., reprezentowana przez członka zarządu, zarzucają naruszenie:
1)art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie żądanych informacji za informacje przetworzone, w sytuacji gdy w ocenie strony skarżącej są to informacje proste. Strona skarżąca dodała, że prowadzi rozległe badania we wskazanym zakresie, zaś wnioski tożsame zostały złożone do wielu szpitali i na podkreślenie zasługuje fakt, iż wiele ze szpitali udzielało stosownych odpowiedzi po kilku dniach; Ponadto strona skarżąca wskazała, że stoi na stanowisku (co wykazuje w uzasadnieniu swojego wniosku), że żądane informacje nie są informacjami przetworzonymi a prostymi. Jednakowoż pomimo tego, z ostrożności procesowej skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu wykazał szczególny interes w uzyskaniu żądanych informacji; wnioskodawca (tj. fundacja) jest organizacją pro-life, z wysoką rozpoznawalnością i na skutek wezwania organu wykazany został szczególny interes;
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez odmowę udzielenia informacji publicznej stronie skarżącej w sytuacji, gdy uprawnienie to wynika wprost z Konstytucji, niewystarczające uzasadnienie odmowy udzielenia informacji publicznej.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto o zobowiązanie przez Sąd organu do udzielenia informacji publicznej w ustawowym terminie zgodnie z wnioskiem Fundacji. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny, a kwestią sporną jest ocena merytoryczna i zasadność zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W ocenie strony skarżącej, żądane informacje nie stanowią informacji przetworzonych tylko informacje proste. Zdaniem strony skarżącej, organ w sposób niewystarczający uargumentował swoje stanowisko, zaś szerokie orzecznictwo oraz poglądy doktryny wskazują na błędne potraktowanie wniosku, skutkujące wydaniem decyzji, która nie powinna zaistnieć w obrocie prawnym. Jak wskazuje się w doktrynie.
W dalszej kolejności strona skarżąca podniosła, że wykonanie prostych czynności technicznych lub arytmetycznych (np. zliczenie ilości decyzji wydanych w określonego typu sprawach czy też ilości faktur wystawionych danemu kontrahentowi) nie jest uważane za przetworzenie informacji publicznej. Czynności takie nie powodują powstania nowej informacji, lecz tylko stanowią pewne jej "obrobienie", tok aby mogła zostać udostępniona wnioskodawcy.
W odniesieniu do powyższego strona skarżąca odwołując się do orzecznictwa wskazała, że informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces przekształcenia, a zatem udostępnienie informacji prostej nie wiąże się z koniecznością wykonania pewnych dodatkowych, ponadprzeciętnych czynności, które z informacji prostych tworzyłyby nową informację. Informacja prosta może być udostępniona od razu w formie, w jakiej jest w posiadaniu zobowiązanego, albo też może być udostępniona wtedy, gdy po pewnych zwykłych, niewymagających większego wysiłku czynnościach może zostać udostępniona. Czynności takie nie powodują powstania nowej informacji, lecz tylko stanowią pewne jej "obrobienie", tak aby mogła zostać udostępniona wnioskodawcy.
W ocenie strony skarżącej, organ w sposób niewystarczający uargumentował swoje stanowisko, jakoby żądane informacje stanowiły informacje przetworzone. Organ nie wskazał przyczyny, dla której uznaje informacje za przetworzone. Jednocześnie strona skarżąca dodała, że inne szpitale, do których zwracała się Fundacja potrafiły w ciągu jednego-dwóch dni odesłać pełny zakres żądanych informacji. Tym samym - zdaniem strony skarżącej - nie można uznać, że w jednym organie możliwe jest udzielenie merytorycznych odpowiedzi na 8 pytań w ciągu dwóch dni roboczych i nie stanowi to wyzwania, a w innym próbuje się wykazać, że informacje proste stanowią informacje przetworzone.
Ponadto odwołując się do orzecznictwa strona skarżąca podniosła, że w istocie każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej zobowiązuje organ do podjęcia czynności przygotowawczych zmierzających do rozpatrzenia wniosku, tj. dokonania jego analizy w celu ustalenia, czy żądana informacja jest informacją publiczną oraz czy organ w ogóle dysponuje taką informacją. Podjęcie tych czynności polega np. przejrzeniu posiadanych przez organ zasobów, w tym dokumentów, rejestrów, ksiąg i odszukania tych dokumentów, dokonania ich selekcji, analizy treści, czy też anonimizacji. Tego rodzaju działania są zwykłymi elementami rozpatrywania danego wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie decydują o tym, czy żądana informacja publiczna jest informacją prostą czy przetworzoną. Zasadniczo również nakład pracy konieczny do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz koszty związane z udzieleniem informacji nie przesądzają o tym, czy dana informacja ma charakter prosty czy przetworzony. Pracochłonność i koszty rozpatrzenia wniosku mogą być podstawą ewentualnego obciążenia wnioskodawcy kosztami udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 15 ust. 1 u.d.i.p.
Strona skarżąca jest zdania, że tabelaryczne zestawienie godzin przedstawione przez organ należy uznać za abstrakcyjne, nieudowodnione i bezpodstawne. Jak zostało wskazane wiele ze szpitali udzielało żądanych informacji bezzwłocznie. Strona skarżąca wyjaśniła, iż podjęła się zliczenie "cyfr" prezentowanych przez organ. Zdaniem organu udzielenie odpowiedzi na kilka prostych pytań (odpowiedzi organów często mieściły się na 1-2 stronach) zajmie ponad 1040 godzin (w przybliżeniu) czyli około 130 dniówek. Strona skarżąca uznała przedstawioną przez organ statystykę za nieprawdziwą, skoro inne szpitale (również większe niż tenże) udzielały tożsamych informacji po kilku dniach. Oczywistym jest również, że szpitale posiadają zinformatyzowane bazy danych, zaś poszukiwanie niezbędnych informacji nie odbywa się "ręcznie" wbrew wątpliwym twierdzeniom organu.
W ocenie strony skarżącej, organowi więcej czasu zajęło na przygotowanie decyzji odmownej, niż zajęłoby udzielenie merytorycznej odpowiedzi na wniosek i udzielenie odpowiedzi.
Zdaniem strony skarżącej, organ zaniechał jednostkowego uzasadnienia, które z informacji, w ocenie organu stanowią informacje proste, a które przetworzone. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca uznała, że organ nie udowodnił i nie wykazał, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną przetworzoną.
Końcowo strona skarżąca podniosła, że w przypadku, gdyby Sąd uznał, że którykolwiek z punktów wniosku może stanowić informację publiczną przetworzoną, strona skarżąca wskazała, że powołuje się wtedy na argumentację przedstawioną uprzednio w korespondencji z organem na etapie postępowania przed organem, z której wynika szczególnie ważny interes publiczny mający na celu uzyskanie żądanych informacji.
W odpowiedzi na tę skargę Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. S. Rybickiego w Skierniewicach wniósł o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej jako: u.d.i.p.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Tym samym nie podpadają pod wskazany tryb informacje, którym nie przysługuje walor informacji publicznych. Według art. 2 ust. 1 u.d.i.p. prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5 ustawy, którego ustęp 2 stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Art. 4 ust. 1 i 2 ustawy wskazuje jakie podmioty zobowiązane są do udostępnienia informacji publicznych. Według art. 4 ust. 1 u.d.i.p. należą do nich:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (art. 17 u.d.i.p.). W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowane przez strony, że informacje objęte wnioskiem skarżącego z dnia 28 lipca 2023 r., wymienione w punktach 2, 3, 4 oraz w części punktu 6 mają charakter informacji publicznej a Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostepnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.
Istotą sporu pozostaje natomiast zasadność zakwalifikowania żądanej przez skarżącego informacji publicznej jako informacji przetworzonej.
Ustawa nie zawiera definicji "informacji przetworzonej". Należy zatem wskazać, że w judykaturze reprezentowany jest pogląd, zgodnie z którym o tym, czy daną informację należy traktować jako przetworzoną, a nie prostą, nie może decydować pracochłonność konieczna do jej wytworzenia, czy udostępnienia (wyrok NSA z dnia 19 marca 2013 r., I OSK 2875/12, CBOSA), a więc charakteru takiej informacji nie mogą zmienić ewentualne trudności podmiotu wykonującego zadania publiczne w udostępnieniu informacji (wyrok NSA z 14 września 2012 r., I OSK 1292/12, CBOSA). Zbiór szeregu informacji prostych, nawet gdy ich zebranie powoduje konieczność wykonania pewnych działań przez angażujących pracowników i środki zobowiązanego, nie powoduje, że informacje proste przekształcają się w informację przetworzoną. Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa jakościowo informacja. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację. Drugi pogląd reprezentowany w orzecznictwie i doktrynie wskazuje, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie podmiotu zobowiązanego środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (wyrok NSA z 6 października 2011 r., I OSK 1199/11; wyrok NSA z 7 maja 2012 r., I OSK 416/12, CBOSA).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd, że termin "informacji publicznej przetworzonej" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obejmuje takie informacje, których przedstawienie w sposób żądany przez wnioskodawcę co do zasady wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych może być traktowana jako informacja przetworzona, jednakże istotnym elementem musi być związana z ich pozyskaniem wysokość nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonność czy też liczba zaangażowanych pracowników (wyrok NSA z 26 marca 2024 r., III OSK 1474/22, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2024 r., IV SA/Wr 94/24, CBOSA).
Wypada w tym miejscu przypomnieć, że art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zobowiązując w przypadku informacji przetworzonej do wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w istocie ogranicza dostęp do takiej informacji. W każdym zatem przypadku zastosowania tego ograniczenia obowiązkiem organu jest wykazanie, że żądana informacja jest informacją przetworzoną.
W kontrolowanej sprawie, we wniosku z dnia 28 lipca 2023 r. skarżący zawarł żądanie o udzielenie informacji czy w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach dokonuje się terminacji ciąży w przypadkach określonych w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na powyższe pytanie skarżący wnosił m.in. o udzielenie informacji odnośnie:
- liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, z wyszczególnieniem poszczególnych lat, począwszy od roku 2016, a skończywszy na roku 2022 z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 – obecnie uchylone), (pkt 1 wniosku);
- liczby przeprowadzonych aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki z wyszczególnieniem poszczególnych lat,(pkt 2 wniosku);
-. w przypadkach aborcji ze względu na zdiagnozowane problemy psychiczne matki - ile razy stwierdzono wady u poczętego dziecka i jakie to były wady? Z wyszczególnieniem poszczególnych lat, (pkt 3 wniosku);
- dostępnych do wykonania i rozliczenia z Narodowym Funduszem Zdrowia procedur, z wyszczególnieniem ilościowym stosowania poszczególnych metod w poszczególnych latach, jednocześnie zaznaczając, że zapytanie dotyczy jedynie stosowanych przez lekarzy procedur, nie szczegółowych opisów przypadków zawartych w dokumentacji medycznej. Przykładowa odpowiedź: "rozszerzenie kanału szyjki macicy w celu zakończenia ciąży - 366 razy, zakończenie ciąży przez wstrzyknięcie domaciczne - 19 razy, podanie preparatu w celu zakończenia ciąży - 657 razy", (pkt 4 wniosku).
Nie budzi wątpliwości Sądu, że uwzględnienie tak sformułowanego wniosku wymaga dokonania czynności polegających w swej istocie na wydobyciu i odpowiednim zestawieniu posiadanych przez organ informacji zawartych w materiałach źródłowych. Zatem kluczowym zagadnieniem dla ustalenia czy mamy do czynienia z informacją przetworzoną jest ustalenie stopnia koniecznego zaangażowania po stronie organu, znaczącej czasochłonności czy też liczby skierowanych do realizacji tego zadania pracowników. W realiach kontrolowanej sprawy wymaga to wykazania, jak znaczną ilość materiałów źródłowych należy poddać analizie, aby ustalić liczbę przeprowadzonych aborcji spełniających kryteria, o które pyta skarżący. Punktem wyjścia jest zatem łączna liczba aborcji przeprowadzonych w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach w latach 2016 – 2022.
Z lektury wniosku z 28 lipca 2023 r. w sposób nie budzący wątpliwości wynika bowiem, że pytania zawarte w punktach 2, 3 i 4 tegoż wniosku dotyczą świadczeń, o których mowa w punkcie 1. Innymi słowy udzielenie odpowiedzi na pytania 2,3 i 4 wymaga dokonania analizy takiej liczby przypadków, jaka wymieniona jest w odpowiedzi na pierwsze z pytań – czyli pytania o ogólną liczbę aborcji przeprowadzonych we wskazanym okresie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazuje, że celem ustalenia przedmiotowych informacji konieczne jest zaangażowanie Działu Statystyki i Dokumentacji Medycznej, który posiada dostęp do dokumentacji medycznej z lat 2017 – 2022 oraz Sekcji Archiwizacji należącej do tego samego działu, posiadającej dostęp do dokumentacji z roku 2016, która prowadzona była wyłącznie w formie papierowej. Organ określa także liczbę godzin oraz pracowników, których zaangażowanie byłoby niezbędne dla przeanalizowania wszystkich przypadków terminacji ciąży we wnioskowanym okresie oraz przygotowania na podstawie tej analizy odpowiedzi żądanej przez skarżącego. Z tabelarycznego wykazu będącego częścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przenalizowanie wszystkich tych przypadków i przygotowanie odpowiedzi wymagałoby zaangażowania pracowników łącznie na kilkaset godzin. Nie można jednakże nie zauważyć, że konieczność zbadania dokumentacji medycznej dotyczy jedynie przypadków przerwania ciąży, tymczasem w zaskarżonej decyzji brak informacji o liczbie takich zabiegów a tym samym o liczbie świadczeń, których dokumentacja medyczna wymagałaby analizy, dotarcia do informacji i jej przetworzenia. Wskazana przez organ liczba godzin i konieczność zaangażowania pracowników pozostaje zatem gołosłowna. Dane przedstawione w tabeli w zaskarżonej decyzji nie są możliwe do zweryfikowania, a liczba godzin przypisana do poszczególnych czynności nie ma cech wiarygodności. Dotyczy to w szczególności pozycji w tabeli związanych ściśle z analizą dokumentacji medycznej. W pozycjach od 11 do 34 tabeli organ podaje liczbę teczek historii choroby. Są to liczby w większości przypadku około 2 tysięcy teczek historii choroby. Organ nie wyjaśnia jednakże w jakim celu miałyby być przygotowywane a następnie analizowane wszystkie teczki historii choroby Oddziału Ginekologiczno – Położniczego za każdy rok z lat 2016 - 2022, zważywszy, że żądane informacje dotyczą jedynie świadczeń przerwania ciąży. Oznacza to konieczność ustalenia czy w danym roku takie świadczenia w ogóle były wykonywane a następnie przygotowania i zapoznania się z historią choroby jedynie tych świadczeń.
Dla dokonania oceny, czy organ sprostał obowiązkowi wykazania, że informacje żądane w punktach 2, 3 i 4 wniosku stanowią informacje przetworzone, należy także zwrócić uwagę, że w aktach sprawy znajdują się fragmenty sprawozdań typu MZ-29 za lata 2016 -2022. W dziale 10A każdego z tych sprawozdań zawarta jest informacja o liczbie wykonanych w danym roku przerwań ciąży. Według informacji zawartych w powyższych sprawozdaniach, liczba przerwań ciąży w latach 2016-2022 w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach wynosi "0". Z akt sprawy wynika ponadto, że 11 marca 2024 r. organ udzielił odpowiedzi na punkt pierwszy wniosku z 28 lipca 2023 r. podając, że w latach 2016 – 2022 nie udzielono świadczenia przerwania ciąży, w tym opartego na przypadkach określonych w art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 – obecnie uchylone) ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Natomiast w zaskarżonej decyzji organ nie podaje liczby przeprowadzonych aborcji (podczas gdy tych właśnie zabiegów dotyczą pytania skarżącego), wskazuje natomiast na konieczność zapoznania się z kilkunastoma tysiącami teczek historii choroby, Oddziału Położniczo-Ginekologicznego od roku 2016 do 2022. W konsekwencji nie jest możliwym zweryfikowanie rzetelności danych podanych w tabelarycznym wykazie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach nie wykazał, aby udostępnienie skarżącemu informacji, których dotyczą pytania 2, 3 i 4 wniosku z 28 lipca 2023 r. wymagało takiego zaangażowania środków osobowych, nakładów oraz czasochłonności, aby informacje te, będące sumą informacji prostych, zakwalifikować jako informacje przetworzone.
Odnośnie informacji żądanej punkcie 6 wniosku w części dotyczącej imion i nazwisk oraz tytułów naukowych i specjalizacji lekarzy zatrudnionych przez Szpital, mających kwalifikacje do wykonywania świadczeń przerwania ciąży, trzeba w pierwszej kolejności powiedzieć, że również w tym przypadku pytanie dotyczy informacji będących w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, których pozyskanie wymaga zapoznania się z dokumentacją źródłową. W konsekwencji, do podstawowych elementów pozwalających na ustalenie, czy jest to informacja przetworzona, należy liczba lekarzy, których imiona, nazwiska oraz tytułu naukowe i specjalizacje organ winien ustalić. Należy w tym miejscu wskazać, że stosownie do §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22 stycznia 1997 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych lekarzy, uprawniających do dokonania przerwania ciąży oraz stwierdzania, że ciąża zagraża życiu lub zdrowiu kobiety lub wskazuje na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu (Dz.U. z 1997 r. Nr 9 poz. 49), przerwania ciąży może dokonać, z zastrzeżeniem ust. 2, lekarz posiadający pierwszego stopnia specjalizację w zakresie położnictwa i ginekologii, lub tytuł specjalisty w zakresie położnictwa i ginekologii. Według § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne, w celu uzyskania pierwszego stopnia specjalizacji w zakresie położnictwa i ginekologii, dokonuje przerwania ciąży w obecności i pod kierunkiem lekarza uprawnionego do dokonywania przerwania ciąży, o którym mowa w ust. 1. Udzielenie odpowiedzi na pytanie dotyczące lekarzy uprawnionych do wykonywania świadczenia przerwania ciąży wymaga zatem ustalenia danych lekarzy wymienionych w przywołanych powyżej przepisach rozporządzenia – tj. lekarzy posiadających specjalizację lub tytuł specjalisty oraz odbywających szkolenie specjalizacyjne w zakresie położnictwa i ginekologii. Należy przy tym zauważyć, że liczba lekarzy specjalistów o specjalności położnictwo i ginekologia wg stanu na 31 grudnia każdego z lat objętych wnioskiem powinna być wykazana w sprawozdaniu MZ-29. Liczba ta jest zatem znana organowi. Dążąc do ustalenia, czy przedmiotowa informacja jest informacją przetworzoną, organ winien w pierwszej kolejności oszacować liczbę lekarzy o tej specjalności oraz lekarzy odbywających szkolenie specjalizacyjne. Wobec niezawarcia takich danych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie jest możliwa kontrola przez Sąd rzetelności wykazu, z którego wynika, że dwóch pracowników Działu Spraw Pracowniczych potrzebuje 7 godzin i 35 minut na "wyszukanie lekarzy", 3 godzin i 35 minut na "wyszukanie akt w archiwum", 1 godziny na przeniesienie akt z archiwum do Działu Spraw Pracowniczych a następnie łącznie 10 godzin i 35 minut na to, aby z każdej teczki akt spisać imię i nazwisko, specjalizację i tytuł naukowy lekarza. Przeniesienie akt osobowych między archiwum i Działem Spraw Pracowniczych, według organu wymaga każdorazowo pracy dwóch osób przez godzinę. Należy podkreślić, że liczba godzin oraz pracowników wskazywana w decyzji nie poddaje się kontroli wobec braku danych na temat liczby lekarzy i wynikającej z niej ilości dokumentów, które musiałyby zostać zbadane. Ponadto organ informuje, że dane lekarzy zatrudnionych na podstawie umowy o pracę są ewidencjonowane w systemie informatycznym, jednakże nie podaje w ilu przypadkach konieczne jest wydobycie akt z archiwum w formie papierowej, a ile danych pozyskiwanych jest z systemu informatycznego i jaki ma to wpływ na czasochłonność czynności.
Wobec powyższego Sąd ustalił, że Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach nie wykazał, aby przedmiotowa informacja publiczna stanowiła informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.; w szczególności, aby jej przygotowanie było zdeterminowane szerokim zakresem wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia znacznej liczby dokumentów i takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Kluczowe znaczenie ma bowiem ilość dokumentów wymagających analizy, której organ w zaskarżonej decyzji w sposób wiarygodny nawet w przybliżeniu nie określił.
W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję, Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Skierniewicach dopuścił się mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszeń przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które to przepisy, z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p., mają zastosowanie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W sprawie naruszono art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., który wymaga, aby organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a., stanowiącego, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji winno być sporządzone w taki sposób, by możliwym było poznanie toku rozumowania organu i kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem własnych ustaleń w sprawie, ale poddaje ocenie poprawność ustaleń poczynionych przez organ. Motywy wydania decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Tak sporządzone uzasadnienie daje bowiem również rękojmię, że organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. W konsekwencji należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja została wydana także z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni oceną prawną zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu wyroku, a wydane rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z wymogami określnymi w art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec powyższego Sąd w punkcie 1 wyroku uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a) i c) p.p.s.a..
O kosztach postępowania Sąd postanowił w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
dj