I OSK 2867/14

I OSK 2867/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-10-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Niżnik - Dobosz
Joanna Runge - Lissowska
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Rz 247/14 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2014-07-10
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia del. WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 247/14 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., II SA/Rz 247/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę R. S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej.
Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dnia 12 grudnia 2013 r. R. S. (dalej wnioskodawca bądź skarżący) wniósł do Prezesa Sądu Okręgowego w Rzeszowie (dalej Prezes Sądu Okręgowego) o udostępnienie informacji publicznej - przesłanie wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2013 wydanych w sprawach zarejestrowanych w [...] pod symbolem [...]. Wskazał, że żądane informacje mogą zostać zapisane na płycie CD/DVD.
Po ustaleniu, że w sprawach o które zwraca się wnioskodawca należałoby sporządzić blisko 450 stron kserokopii i że część spraw prowadzono przy drzwiach zamkniętych, Prezes Sądu Okręgowego uznał, że w rzeczywistości wnioskodawca wystąpił z żądaniem udostępnienia informacji o charakterze przetworzonym, a to wymaga występowania szczególnie istotnego interesu publicznego. Pismem z 23 grudnia 2013 r. wezwano wnioskodawcę do wykazania w terminie 7 dni, że uzyskanie informacji przetworzonej w żądanym zakresie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W odpowiedzi pismem z 2 stycznia 2014 r. wnioskodawca zakwestionował stanowisko organu, jakoby domagał się uzyskania informacji przetworzonej. Żądane informacje nie wymagają analizowania, segregacji a jedynie anonimizacji. Na poparcie swego stanowiska powołał orzeczenia sądów administracyjnych.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] (dalej decyzja z ... stycznia 2014 r.) Prezes Sądu Okręgowego odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie. W jej uzasadnieniu wskazał, że wstępna kwerenda wykazała, że wniosek dotyczył 37 wyroków, obejmujących 39 stron, przy 31 przypadkach sporządzonych uzasadnień liczących łącznie 390 stron, co przy uwzględnieniu także zalegających w aktach orzeczeń wraz z uzasadnieniami sądu II instancji stanowić miało 450 stron wnioskowanych do udostępnienia dokumentów. W rozpoznawanej sprawie do ustalenia pozostaje, czy żądana informacja publiczna stanowi informację przetworzoną a w związku z tym jej udostępnienie jest możliwe w zakresie w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej udip). Za informacje przetworzone co do zasady uznaje się informacje jakościowo nowe, nieistniejące dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci. Zasada ta nie ma charakteru stałego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyraża się pogląd, że w sytuacji, gdy przedmiotem żądania wniosku są informacje proste, których zakres i rozmiar jest na tyle szeroki, że czynności obowiązanego wymagają zgromadzenia, zanonimizowania i sporządzenia kserokopii wielu stron dokumentów, podjęcia szeregu działań organizacyjnych, zaangażowania środków osobowych, które zakłócają działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań – w konsekwencji oznacza, że żądanie dotyczy w istocie informacji o charakterze przetworzonym. Rozbudowany zakres wniosku i czasochłonność związana z przygotowaniem wnioskowanej informacji, powoduje że w rozpoznawanym przypadku zachodzi przypadek informacji przetworzonej. Uczynienie zadość wnioskowi wymagałoby zgromadzenia akt sądowych (część znajduje się w archiwum), wykonania kserokopii dokumentów, usunięcia danych prawnie chronionych - co poprzedzone musiałoby być wnikliwą analizą treści uzasadnień, w tym wykreślenia nie tylko elementów formalnych, ale także fragmentów co do okoliczności zdarzenia, ze względu na które sąd zarządził odbycie rozprawy przy drzwiach zamkniętych i danych pozwalających na identyfikację danej osoby czy jednostki. Anonimizacja musiałaby skutkować modyfikacją treści uzasadnień w stopniu znacznym. Taka ingerencja w treść uzasadnienia orzeczenia sądowego, przekraczająca typową anonimizację, wymaga zwiększonego nakładu czasowego i znacznej ostrożności, by nie pozbawić dokumentu kompletności i zachować logikę rozumowania sądu. Okoliczności te powodują, że żądana informacja stanowi w istocie informację przetworzoną, a to wymaga zaistnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie została spełniona przesłanka z art. 3 ust. 1 pkt 1 udip. Analiza wniosku z 9 grudnia 2013 r. [prezentata 12 grudnia 2013 r.] i pisma z 2 stycznia 2014 r. nie daje odpowiedzi, czy u podstawy żądania wnioskodawcy leży interes publiczny, czy wyłącznie indywidualny. Wnioskodawca nie wskazał intencji i celu w jakim żądane dane miałyby być udostępnione. Charakter informacji nie wskazuje by były ważne dla szerokiego kręgu potencjalnych odbiorców, bądź pomogłyby w wypełnieniu nałożonych na organy państwa zadań czy też przyczyniły się do poprawy funkcjonowania państwa.
Odwołanie od decyzji z [...] stycznia 2014 r. wniósł R. S. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, że żądane informacje mają charakter informacji przetworzonej, zawnioskował o uchylenie decyzji i nakazanie organowi I instancji udostępnienia żądanej informacji. Powoływane przez organ I instancji orzeczenia sądów administracyjnych zapadły w odmiennym stanie faktycznym. Najbardziej zbliżoną tematycznie jest sprawa o sygn. akt II SA/Łd 684/13.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], znak [...] (dalej decyzja z ... lutego 2014 r.) Prezes Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie (dalej Prezes Sądu Apelacyjnego) utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2014 r., na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 1 udip w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci wszystkich wydanych przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie w latach 2010-2013 wyroków wraz z uzasadnieniami w sprawach zarejestrowanych w [...] pod symbolem [...] (tj. o ochronę dóbr osobistych).
W uzasadnieniu Prezes Sądu Apelacyjnego podał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji informacji prostej i przetworzonej, a każdy przypadek musi być rozpoznawany indywidualnie, przy uwzględnieniu realiów konkretnej sprawy. Podzielając stanowisko organu I instancji, w tym przywołane w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy stwierdził, że informacją publiczną przetworzoną jest również taka informacja, na którą składa się pewna suma informacji prostych i jakkolwiek przywołane tam wyroki zapadły w odmiennych stanach faktycznych, to mają w rozpatrywanej sprawie zastosowanie. Organ zwrócił uwagę na decyzję Prezesa NSA z 21 lipca 2005 r. (Vinf/S0412/7/05), którą utrzymano w mocy decyzję Prezesa WSA w Warszawie z [...] czerwca 2005 r. (nr 5/05) o odmowie udostępnienia wokand tego Sądu z uwagi na brak wykazania przez wnioskującego szczególnie istotnego interesu publicznego w pozyskaniu tych dokumentów na którą składały się zanonimizowane wokandy z poszczególnych posiedzeń sądowych. Podobny pogląd wyraził Prezes Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie w decyzji z [...] stycznia 2013 r. a legalność tego rozstrzygnięcia potwierdził WSA w Rzeszowie wyrokiem z 23.5.2013 r., II SA/Rz 272/13. Organ odwoławczy nie podzielił poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Łodzi z 10.10.2013 r., II SA/Łd 684/13 (dalej wyrok II SA/Łd 684/13) co do oceny wnioskowanej informacji jako informacji prostej. Zdaniem organu II instancji sprawa wnioskodawcy stanowi dobitny przykład nadużywania prawa do informacji publicznej (mając na uwadze kolejne jego wnioski), tym bardziej, że skarżący ma dostęp do internetu i może w interesującym go zakresie korzystać z Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych, bez zakłócania pracy sądów. W odniesieniu do wnioskowanej kategorii spraw (o ochronę dóbr osobistych) anonimizacja orzeczeń i ich uzasadnień nie mogłaby przyjąć prostego technicznego charakteru, gdyż celem uniemożliwienia jakiejkolwiek identyfikacji występujących tam stron postępowania, mogłoby okazać się konieczne usunięcie całych fragmentów, a to prowadziłoby w istocie do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej treści. Wnioskowana informacja ma kwalifikowany charakter, co przy braku wykazania szczególnie istotnego interesu społecznego w jej pozyskaniu, uzasadnia odmowę jej udostępnienia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną powyżej decyzję złożył R. S. Skarżący podtrzymał stanowisko o niezasadnym uznaniu przez orzekające organy, że żądana przez niego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną (a nie prostą). Osoby pozbawione wolności, "wobec oszustw" nie mają dostępu do internetu. Organy obowiązane są udostępniać orzeczenia nieopublikowane w BIP, a on o takie wnosił. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i zobowiązanie organu I instancji do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie wniósł o jej oddalanie, uznając ją za bezzasadną i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
W piśmie procesowym z 20 maja 2014 r. pełnomocnik z urzędu – radca prawny M. S - S, poparła w całości skargę i wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu pisma wskazano, że żądane przez skarżącego informacje nie stanowią informacji przetworzonej, a do udostępnienia takiej informacji muszą być podjęte dodatkowe czynności. Uzyskanie takiej informacji jest możliwe w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego a zatem nie dotyczy wyłącznie interesu wnioskodawcy, lecz sprawa o której chce być poinformowany ma szczególne znaczenie dla funkcjonowania odpowiedniego szczebla organów państwowych i samorządowych. Powołując wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 3.4.2014 r., II SA/Go 127/14 (dalej wyrok II SA/Go 127/14) podała, że Sąd musi każdemu udostępnić orzeczenia i nie ma prawa wymagać wykazania, że ich upublicznienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący wnosił o ujawnienie spraw rejestrowanych pod konkretnym symbolem i ich odnalezienie nie powinno nastręczać trudności, bowiem należałoby dokonać jedynie anonimizacji. Wnioskował o zapis informacji na płycie CD/DVD. Informacja prosta, przez proces anonimizacji, nie zmienia się w informację przetworzoną. Za niezasadne uznano wzywanie skarżącego do wykazania interesu publicznego. Wskazano na naruszenie przepisów zawartych w ustawie o dostępie do informacji publicznej - art. 3 ust. 1 pkt 1 udip i naruszenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu wyrażonej w art. 61 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że z mocy art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Konkretyzacją tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). W trybie tej ustawy i z powołaniem się na art. 61 Konstytucji RP, skarżący domagał się od Prezesa Sądu Okręgowego w Rzeszowie przesłania wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2013 wydanych w sprawach rejestrowanych w [...] pod symbolem [...]. W myśl art. 1 udip każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Na podstawie art. 2 ust. 1 udip każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest obligowany do jej udostępnienia; realizacja tego prawa spoczywa na podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1 udip.
W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej określonej w art. 1 ust. 1 udip. W toku postępowania sporne było to, czy ocena organu, że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną, była uzasadniona. W ocenie Sądu, pogląd organów obu instancji zasługuje na akceptację.
W orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie prezentowany jest konsekwentnie pogląd, że informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, choć jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu obowiązanego. Informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tak zwanej informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego (wyrok NSA z 17.10. 2006 r., I OSK 1347/05, Lex 281369). Ze względu na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki interesu publicznego.
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 udip). Wniosek skarżącego o udostępnienie przez Prezesa Sądu Okręgowego informacji publicznej (przesłanie wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2013 wydanych w sprawach rejestrowanych w [...] pod symbolem [...] - o ochronę dóbr osobistych) zawierał w istocie żądanie wydania informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 udip. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, że na dzień złożenia przez skarżącego wniosku podmiot obowiązany nie dysponował żądaną informacją, a jej wytworzenie wymagało podjęcia dodatkowych działań o znacznym nakładzie pracy i czasochłonnych. Wbrew twierdzeniom skarżącego i jego pełnomocnika, błędnym byłby wniosek, że informacja ta ma charakter prosty, czyli jest informacją dostępną bez potrzeby podejmowania jakichkolwiek działań. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji w sposób dostatecznie klarowny i szczegółowy, przekonując w konsekwencji Sąd do argumentów w nim zawartych, przedstawiono zakres prac koniecznych do zrealizowania wniosku skarżącego (m.in. każde uzasadnienie wymaga wnikliwej analizy, usunięcia danych umożliwiających identyfikację osoby czy jednostki, czy też okoliczności zdarzenia). Trafnie zaakcentowano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w odniesieniu do wnioskowanej kategorii spraw (o ochronę dóbr osobistych) anonimizacja wyroków i ich uzasadnień nie mogłaby przyjąć prostego technicznego charakteru, gdyż celem uniemożliwienia jakiejkolwiek identyfikacji występujących tam stron postępowania, mogłoby okazać się konieczne usunięcie całych fragmentów, co prowadziłoby w istocie do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej treści. W realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji prawidłowo uznały, że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną i zasadnie przyjęły, że skarżący nie wykazał, że otrzymanie przez niego takiej właśnie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd nie podziela zarzutu zawartego w piśmie procesowym z 20 maja 2014 r., jakoby niezasadnie skarżącego wezwano do wykazania interesu publicznego (pismem z 23.12.2013 r.). Wezwanie to usprawiedliwione było żądaniem skarżącego udostępnienia mu informacji przetworzonej.
Zdaniem Sądu, ani pismo skarżącego z 2 stycznia 2014 r., ani wniosek z 12 grudnia 2013 r. (analiza tych pism) nie daje żadnych podstaw do uznania, że po stronie skarżącego występuje przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego. W szczególności nie wyjaśnił on, w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla ochrony tego interesu lub poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej, a więc zwłaszcza Sądu Okręgowego w Rzeszowie czy sądownictwa w ogóle (nie przedstawił w tym względzie żadnych argumentów). Z tych względów należało uznać, że decyzje podjęte w obu instancjach nie naruszyły prawa, zwłaszcza wskazanego przez skarżącego art. 3 ust. 1 pkt 1 udiś.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył R. S., reprezentowany przez radcę pr. M. S - S. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, dalej pusa) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 ppsa przez wadliwą kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji;
II. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP odnośnie dostępu do informacji jako zasady, art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z "2014 r., poz. 782") przez błędną wykładnię przysługującego obywatelowi prawa do informacji jako zasady, prawa konstytucyjnego, obywatelskiego, z pominięciem obowiązku formułowania w sposób wyraźny wszelkich wyjątków od niej, zaś rozstrzygania wątpliwości na rzecz dostępu do niej, jak również przez wadliwe ich zastosowanie i żądanie od wnioskodawcy wykazania okoliczności istotnych dla interesu publicznego i niczym nieuzasadnionego uznania, że wyroki sądowe wraz z uzasadnieniami wydane przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie w latach 2010-2013 i zarejestrowane w [...] pod symbolem [...] (o ochronę dóbr osobistych) są informacją przetworzoną;
III. naruszenie art. 141 § 4 ppsa przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia, w oparciu o błędne przyjęcie, że wyroki Sądu Okręgowego w Rzeszowie w latach 2010-2013 w sprawach zarejestrowanych w [...] pod symbolem [...] (o ochronę dóbr osobistych) są informacją przetworzoną.
Wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku w całości i przekazane sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej przez pełnomocnika procesowego z urzędu w postępowaniu przed sądem I i II instancji i zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków poniesionych w sprawie przez pełnomocnika w postępowaniach sądowych, gdyż nie zostały one pokryte w całości ani w części.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1).
W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania (art. 183 § 2 ppsa).
Zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 pusa oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 ppsa okazał się nieusprawiedliwiony.
Sąd administracyjny I instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi (art. 134 § 1 ppsa) i to sąd I instancji ma obowiązek odnieść się do wszystkich zarzutów skargi, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia badanej sprawy (wyrok NSA z 24.6.2005 r., FSK 2633/04, akceptowany przez J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 346-347, uw. 2, 3).
W doktrynie i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że brak związania sądu I instancji zarzutami i wnioskami skargi nie może być rozumiany jako prawo sądu do pominięcia kwestii podnoszonych przez stronę lub wybiórczego potraktowania zarzutów – przez rozpoznanie tylko niektórych z nich przy jednoczesnym braku odniesienia się do pozostałych. Powinnością sądu – niezależnie od przyjętego kierunku rozstrzygnięcia – jest rozważenie wszystkich zarzutów strony i dokonanie oceny ich zasadności na gruncie danej sprawy (wyrok NSA z 1.4.2008 r., II FSK 291/07, akceptowany przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 571, nb 7).
Wbrew stanowisku Autorki skargi kasacyjnej, Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, w pełni odpowiadającej kryteriom art. 134 § 1 ppsa i art. 1 § 1 i 2 pusa, i należycie odniósł się do wszystkich aspektów sprawy, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy (wyrok NSA z 7.6.2011 r., II OSK 533/11, akceptowany przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, R. Stankiewicza – op. cit. s. 570, nb 3). Charakterystyczne, że uzasadnienie tego zarzutu ogranicza się jedynie do ogólnych uwag, dotyczących trzech płaszczyzn kontroli (na takim poziomie abstrakcji, że uwagi te można odnieść do każdej sprawy sądowoadministracyjnej, w której dochodzi do kontroli decyzji administracyjnej bądź postanowienia - art. 3 § 1 i 2 pkt 1 i 2 ppsa), nie zawiera zaś wskazania jakiegokolwiek konkretnego naruszenia prawa i indywidualizacji zdarzeń, które miałyby mieć miejsce w kontrolowanej sprawie.
Zaskarżony wyrok nie narusza art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28, poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200, poz. 1471; z 2009 r. nr 114, poz. 946) oraz art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 udip (przy czym Autor skargi kasacyjnej omyłkowo wskazał j.t. Dz. U. " 2014 r., poz. 782", który wszedł w życie dopiero 16 kwietnia 2014 r.). Ustrojodawca nie uczynił prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej prawem nieograniczonym, wprowadzając w ust. 3 art. 61 regulację, zgodnie z którą "Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa". Przyznanie obywatelom prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej nie oznacza jego absolutyzacji. Dopuszczalne jest ograniczenie informacji, gdy prawo do uzyskiwania informacji wejdzie w kolizje z innymi zasadami i dobrami chronionymi konstytucyjnie i ustawowo (B. Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, C.H. Beck 2012, s. 371-372, nb 23). W doktrynie trafnie wskazuje się, że osoba wnosząca o ochronę dóbr osobistych, może powołać się zarówno na właściwy przepis Konstytucji RP (art. 38-56), jak i na inny przepis ustawowy, jak i na odpowiednie postanowienie ratyfikowanej przez Polskę umowy międzynarodowej. W szczególności granice między prawem do informacji i wolności wypowiedzi a prawem do prywatności osób publicznych kształtuje tradycja i wyczucie tolerancji w konkretnym społeczeństwie (S. Dmowski w: S. Dmowski, S. Rudnicki, R. Trzaskowski, Kodeks cywilny. Komentarz, Część ogólna, LexisNexis 2014, s. 129-130, uw. 3).
Nie ulega wątpliwości, że sprawy o ochronę dóbr osobistych ze swej istoty wiążą się z ochroną wolności i praw innych osób, w sferze praw szczególnie wrażliwych. Z tej przyczyny niektóre ze spraw, objętych wnioskiem skarżącego, toczyły się z wyłączeniem jawności. Także uzasadnienia spraw, w których nie doszło do wyłączenia jawności, wymagałyby starannej i indywidualnej analizy, dla skutecznego usunięcia danych indywidualizujących strony i okoliczności zdarzeń. Tym zasadniczo różnią się od spraw dotyczących roszczeń przeciwko Skarbowi Państwa za szkody wyrządzone przez zakłady karne (przedmiot wniosku w sprawie kontrolowanej wyrokiem II SA/Go 127/14 i wyrokiem NSA z 30.9.2015 r., I OSK 1764/14, jak i prawomocnym wyrokiem II SA/Łd 684/13 oraz prawomocnym wyrokiem z dnia 29 lipca 2014 r., II SA/Bk 465/14 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku – które nie były poddane kontroli instancyjnej, cbosa).
Art. 3 ust. 1 udip określa przedmiotowy zakres dostępu do informacji publicznej i konkretyzuje katalog uprawnień przysługujących jednostce. Ust. 1 pkt 1 udip w sposób istotny ogranicza prawo dostępu do informacji publicznej, stanowiąc że dostęp do uzyskania informacji przetworzonej jest możliwy w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 73, uw. 1).
Niezasadnie zarzucono wyrokowi naruszenie art. 141 § 4 ppsa. Sąd I instancji starannie i szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Trafnie Wojewódzki Sąd przyjął, że organ I instancji w decyzji z [...] stycznia 2014 r. w sposób dostatecznie klarowny i szczegółowy, przedstawiono zakres prac koniecznych do zrealizowania wniosku skarżącego (m.in. każde uzasadnienie wymaga wnikliwej analizy, usunięcia danych umożliwiających identyfikację osoby czy jednostki, czy też okoliczności zdarzenia). W odniesieniu do spraw o ochronę dóbr osobistych, anonimizacja wyroków i ich uzasadnień nie mogłaby przyjąć prostego technicznego charakteru, gdyż celem uniemożliwienia jakiejkolwiek identyfikacji występujących tam stron postępowania, mogłoby okazać się konieczne usunięcie całych fragmentów, co prowadziłoby w istocie do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej treści. W realiach rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji trafnie uznał, że organy obu instancji prawidłowo oceniły, że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną i zasadnie przyjęły, że skarżący nie wykazał, że otrzymanie przez niego takiej właśnie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela poglądy prawne przedstawione w uzasadnieniach wyroków: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 26.9.2005 r., II SA/Kr 984/05, Lex 869735; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19.12.2005 r., IV SAB/Wr 47/05, Lex 887699; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 22.1.2004 r., II SA/Ka 2633/03, Lex 7201147; NSA z: 5.3.2015 r., I OSK 863/14; 4.8.2015 r., I OSK 1645/14; 13.5.2015 r., I OSK 1313/14, cbosa, akceptowanych przez I. Kamińską, M. Rozbicką-Ostrowską – op. cit., s. 75-79, uw.1; i przedstawicieli doktryny (M. Bernaczyk, M. Jabłońskiego, K. Wygodę, Biuletyn informacji publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005 r., s. 87; J. Drachal, Dostęp do informacji publicznej – rozwój czy stagnacja? – wystąpienie na konferencji zorganizowanej przez Polską Akademię Nauk, Warszawa, 6.6.2006 r.). Żaden z argumentów podniesionych w skardze kasacyjnej nie prowadzi od odmiennej oceny, niż zaprezentowana w zaskarżonym wyroku. W szczególności wyrok NSA z 11.8.2011 r., I OSK 933/11, ONSAiWSA 2012/3/57 dotyczy relacji między art. 1 ust. 2 udip a art. 418a kpk, nie zaś uzyskania informacji przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 udip).
Błędnie skarżący powoływał w skardze argument o nieopublikowaniu wyroków w BIP (k. 3 akt sądowych). Wyroki Sądów powszechnych nie są publikowane w BIP.
Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 ppsa), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), pełnomocnik skarżącego winien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie wniosek wraz z oświadczeniem, o jakim mowa w tym przepisie. W zaskarżonym wyroku brak rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, mimo że Pełnomocnik występował już przed Sądem I instancji i na rozprawie dnia 10 lipca 2014 r. do protokołu złożył stosowny wniosek i oświadczenie (k. 55, 56 akt sądowych). Okoliczność tę zbada referendarz na podstawie właściwego wniosku Pełnomocnika (k. 84 pkt 8 zarządzenia z 24 września 2014 r.).