I OSK 2846/12

I OSK 2846/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-11-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska
Janusz Furmanek
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 23 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.
Dz.U. 2006 nr 104 poz 711
art. 70c, art. 70d
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego  oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia del NSA Janusz Furmanek Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 832/12 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 832/12) oddalił skargę J. M. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
J. M. wnioskiem z dnia 7 września 2009 r. wystąpił do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej jako: GIODO) o nakazanie w drodze decyzji administracyjnej przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a w szczególności usunięcia jego danych osobowych zawartych w opublikowanym w Monitorze Polskim z 16 lutego 2007 r. (M. P. Nr 11, poz. 110) Raporcie o działaniach żołnierzy i pracowników WSI oraz wojskowych jednostek organizacyjnych realizujących zadania w zakresie wywiadu i kontrwywiadu wojskowego przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o Wojskowych Służbach Informacyjnych w zakresie określonym w art. 67 ust. 1 pkt 1-10 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 711, ze zm., dalej jako: Przepisy wprowadzające) oraz innych działaniach wykraczających poza sprawy obronności państwa i bezpieczeństwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmówił uwzględnienia powyższego wniosku. Decyzja ta wobec braku odwołania uprawomocniła się w dniu 26 stycznia 2010 r.
W dniu 14 czerwca 2011 r. J. M. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 23 grudnia 2009 r. wskazując, "iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, to jest ze względu na przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, o których stanowi art. 156 § 1 pkt 1 oraz pkt 4 k.p.a. (...)".
GIODO decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że jest z urzędu zobligowany do zbadania czy w sprawie nie zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.). Zdaniem organu decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r., wbrew twierdzeniom skarżącego nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 18 ust. 1 pkt 6 oraz art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.). Jakkolwiek GIODO był uprawniony do rozpatrzenia skargi J. M., inicjującej postępowanie zakończone ww. decyzją, to jednak z uwagi na charakter Raportu, nie przysługiwały mu kompetencje z art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy, bowiem nie mógł nakazać usunięcia danych osobowych z treści dokumentu, opublikowanego w dzienniku urzędowym "Monitor Polski". Raport ten stanowi akt władczy Prezydenta, a podstawę prawną jego opublikowania stanowił przepis prawa rangi ustawowej (art. 70c ust. 3 Przepisów wprowadzających). Udostępnienie danych w ww. Raporcie znajduje oparcie w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, zgodnie z którym przetwarzanie danych jest dopuszczalne, jeżeli jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Natomiast ewentualne uzupełnienie Raportu jest możliwe wyłącznie w trybie przewidzianym w art. 70d Przepisów wprowadzających.
Organ nie zgodził się też ze skarżącym, że decyzja z dnia 23 grudnia 2009 r. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), bowiem Ministrowi Obrony Narodowej służy status strony niniejszego postępowania (art. 28 k.p.a.). Organ podkreślił przy tym, że Ministrowi Obrony Narodowej podlegają co do zasady zarówno Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, jak i Szef Służby Wywiadu Wojskowego (art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego) - tj. organy, które zostały zobligowane ustawą Przepisy wprowadzające do uzupełnienia Raportu po zakończeniu działalności Komisji Weryfikacyjnej, jeżeli pojawią się nowe okoliczności, które powinny zostać objęte Raportem lub wpływają na jego treść (art. 70d ust. 3 Przepisów wprowadzających). Organ zaznaczył jednocześnie, że z powyższym stanowiskiem zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1426/09, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1477/10, gdyż ustalenia organu w zakresie uczynienia Ministra Obrony Narodowej stroną postępowania w sprawie przetwarzania danych osobowych w związku z publikacją Raportu nie zostały w żadnej mierze przez ww. sądy zakwestionowane.
Poza tym organ uznał, że w sprawie nie zachodzą pozostałe przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a.
Od powyższej decyzji J. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że chybione jest twierdzenie organu o legalności przetwarzania jego danych w Raporcie wobec uchylenia przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt K 51/07 art. 70a ust. 2 pkt 1 ustawy - Przepisy wprowadzające.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia 9 grudnia 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał w całości swoje wcześniejsze stanowisko.
J. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie w całości decyzji GIODO z dnia [...] marca 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r.
GIODO w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
WSA w Warszawie wspomnianym na wstępie wyrokiem oddalił skargę J. M. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji administracyjnych, który stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji.
Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia przez organ art. 18 ust. 1 pkt 6 i art. 43 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, co do interpretacji tych przepisów. Zdaniem WSA Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie był uprawniony, aby w trybie art. 18 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy nakazać usunięcie danych osobowych skarżącego z Raportu, który został opublikowany przez Prezydenta RP w dzienniku urzędowym "Monitor Polski", a podstawę prawną jego opublikowania stanowił przepis prawa rangi ustawowej tj. art. 70c ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego. WSA przyznał, że GIODO nie jest uprawniony do ingerowania w treść aktów wydanych na podstawie obowiązujących przepisów przez inne organy oraz że w sprawie wystąpiła przesłanka legalizująca przetwarzanie danych osobowych skarżącego, o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Wprowadzanie ewentualnych zmian w ww. Raporcie uregulowane zostało w trybie odrębnym przewidzianym w art. 70d ustawy Przepisy wprowadzające, zgodnie z którym jeżeli nowe okoliczności, które powinny zostać objęte Raportem lub wpływają na jego treść, zostaną ujawnione w toku działalności SKW lub SWW po zakończeniu działalności Komisji Weryfikacyjnej, uzupełnienie Raportu sporządzane jest odpowiednio przez Szefa SKW lub Szefa SWW, niezwłocznie po ujawnieniu nowych okoliczności. Stąd też zdaniem Sądu I instancji nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 23 grudnia 2009 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nawiązując do kwestii związanych z powoływanym przez skarżącego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt K 51/07, w którym Trybunał stwierdził niekonstytucyjność art. 70a ustawy z 9 czerwca 2006 r. Przepisów wprowadzających w zakresie, w jakim przepis ten pomija określone regulacje, Sąd I instancji podzielił pogląd organu, że Trybunał w uzasadnieniu tego wyroku wskazał, iż Raport z chwilą wydania postanowienia o jego podaniu do wiadomości publicznej stał się aktem władczym dotykającym autonomii informacyjnej oraz prawa do ochrony dobrego imienia określonych imiennie osób, wymienionych w tym dokumencie. Publikacja raportu Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej wywołała zaś nieodwracalne skutki dla osób objętych raportem. Konsekwencją natomiast stwierdzenia niekonstytucyjności wymienionych wyżej przepisów ustawy jest otwarcie drogi do dochodzenia odszkodowań z tytułu ewentualnych szkód niemajątkowych i majątkowych wyrządzonych zastosowaniem niekonstytucyjnej regulacji prawnej.
WSA w Warszawie uznał ponadto, że organ prawidłowo ocenił, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Postępowanie, w którym doszło do wydania kwestionowanej decyzji, zainicjowane zostało wnioskiem J. M. z dnia 7 września 2009 r. skierowanym do GIODO. Stroną tego postępowania był zatem niewątpliwie J. M. Organ w toku tego postępowania, w ramach realizacji swoich ustawowych uprawnień, mógł natomiast w trybie art. 14 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowym żądać pisemnych lub ustnych wyjaśnień od każdego podmiotu posiadającego w jego ocenie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Z tego względu organ miał prawo zwrócić się o wyjaśnienia do Ministra Obrony Narodowej. Zwrócenie się o wyjaśnienia do tego właśnie organu, jak wskazał GIODO, uzasadnione było tym, iż zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 709 ze zm.) Ministrowi Obrony Narodowej podlegają zarówno Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, jak i Szef Służby Wywiadu Wojskowego, czyli organy, które po zakończeniu działalności Komisji Weryfikacyjnej, są zobowiązane w trybie uregulowanym w art. 70d ustawy Przepisy wprowadzające, do uzupełnienia Raportu, w przypadku ujawnienia nowych okoliczności, które powinny zostać objęte Raportem lub wpływają na jego treść. Wystąpienie o wyjaśnienia do Ministra Obrony Narodowej i potraktowanie go jako strony tego postępowania, nie może być zatem, zdaniem Sądu I instancji, ocenione jako kwalifikowane naruszenie prawa, gdyż miało swoje oparcie w przepisach prawa.
Od opisanego wyroku skargę kasacyjną złożył J. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego polegające na niewłaściwym zastosowaniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) polegającym na uznaniu, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r. nie narusza prawa w sposób rażący, mimo iż treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że wspomniana decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polega na uznaniu iż:
1. prowadzenie przez organ przedmiotowej sprawy administracyjnej bez udziału administratora danych jako strony nie skutkuje wydaniem przez organ decyzji z dnia 23 grudnia 2009 r. z rażącym naruszeniem prawa w szczególności przepisu art. 28, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 35, art. 7 ust. 1 pkt 4, art. 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych w zw. z art. 70c ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego.
2. decyzja z dnia 23 grudnia 2009 r. nie narusza prawa w sposób rażący, mimo iż treść decyzji pozostaje w oczywistej i rażącej sprzeczności z treścią przepisu art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie danych osobowych.
3. decyzja z dnia 23 grudnia 2009 r. nie narusza prawa w sposób rażący mimo, iż treść decyzji pozostaje w oczywistej i rażącej sprzeczności z treścią przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych w zw. z art. 70a ust. 2 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające oraz w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 czerwca 2008 r. (sygn. akt K 51/07, punkt 6a wyroku).
4. decyzja z dnia 23 grudnia 2009 r. nie narusza prawa w sposób rażący, mimo iż treść decyzji pozostaje w oczywistej i rażącej sprzeczności z treścią przepisu art. 70d ustawy Przepisy wprowadzające w zw. z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 i pkt 6 ustawy o ochronie danych osobowych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie uwzględnił obowiązku wzięcia w nim udziału przez administratora przetwarzanych danych tj. Prezydenta RP. Prezydent wydając, na podstawie przepisu art. 70c ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające, postanowienie z dnia 16 lutego 2007 r. o opublikowaniu Raportu w "Monitorze Polskim" (MP nr 11 poz. 110) oraz decydując o jednoczesnym opublikowaniu Raportu w formie zbioru cyfrowego w formacie "PDF" na stronie internetowej (www.prezydent.pl), przyjął na siebie wszystkie przewidziane prawem obowiązki administratora danych. W szczególności Prezydent RP jako administrator danych w przedmiotowej sprawie jest oczywistym adresatem decyzji administracyjnej, o której stanowi przepis art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie danych osobowych. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną Minister Obrony Narodowej został przez organ uznany za stronę postępowania, ale w innym charakterze niż administrator danych.
Skarżący podał, że stanowisko organu i Sądu I instancji polegające na przyjęciu, że GIODO nie posiada uprawnień do nakazania usunięcia danych osobowych skarżącego z Raportu jest rażąco niezgodne z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych i art. 51 ust. 4 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego postawienie takiej tezy pozbawia go możliwości ochrony prawnej szczególnie w sytuacji gdy dane osobowe są publikowane w dzienniku urzędowym.
Strona skarżąca zauważyła, że przepisem prawnym legalizującym przetwarzanie danych osobowych w przedmiotowej sprawie w świetle art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, był art. 70a ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające. Tymczasem przepis ten stracił atrybut legalności wraz z ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 czerwca 2008 r. (sygn. akt K 51/07).
Pełnomocnik skarżącego stwierdził ponadto, że wskazany przez Sąd I instancji art. 70d ustawy Przepisy wprowadzające nie dotyczy kwestii związanych z wprowadzeniem ewentualnych zmian w Raporcie, a jedynie możliwość jego uzupełnienia w określonych warunkach. Wskazał, że uprawienia wynikające z art. 70d ustawy Przepisy wprowadzające i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych stanowią niezależne od siebie środki prawne, a wniosek skarżącego opierał się na tej drugiej podstawie prawnej.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Sąd ten, w odróżnieniu od Sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy z punktu widzenia stanu prawnego, który legł u podstaw zaskarżonego orzeczenia. Bada natomiast zasadność przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zakres kontroli jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), NSA mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodzą.
Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w nadzwyczajnym trybie umożliwiającym wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej, określonym w art. 156 i nast. ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, a jego uruchomienie jest uzależnione od wystąpienia ściśle określonych kwalifikowanych wad prawnych decyzji, określonych w ustawie. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego celem nie jest rozpoznanie sprawy ponownie, co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Stwierdzenie nieważności decyzji następuje w sytuacji, gdy weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (ex tunc). Celem i istotą postępowania wyjaśniającego prowadzonego w postępowaniu nadzwyczajnym przez organ nadzoru, jest ustalenie, czy weryfikowana decyzja ostateczna wydana została w okolicznościach i warunkach wskazujących na istnienie którejkolwiek z przesłanek (podstaw) nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
W niniejszej sprawie skarżący od początku postępowania wskazywał na dwie przyczyny nieważności decyzji tj. rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) oraz skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.),
Po pierwsze w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, który przyjął, że decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2009 r. nie jest dotknięta wadą w postaci rażącego naruszenia prawa.
Należy zauważyć, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, działając w stanie prawnym i w stanie faktycznym istniejącym w dacie wydania weryfikowanego w postępowaniu nadzwyczajnym rozstrzygnięcia, zobligowany jest do zbadania, czy z materiału dowodowego wynika, że do takiego, rażącego naruszenia prawa doszło i na czym ono polegało. "Rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę naruszenia norm prawnych, w związku z czym utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest zasadne. Naruszenie bowiem przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.
Skarżący wskazał, że decyzja GIODO z dnia [...] grudnia 2009 r. rażąco narusza art. 18 ust. 1 pkt 6 oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, a także art. 70 a ust. 2 pkt 1 i art. 70 d ustawy Przepisy wprowadzające. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy w przypadku naruszenia przepisów ustawy GIODO nakazuje w formie decyzji administracyjnej usunięcie danych osobowych. Z kolei art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy legalizuje przetwarzanie danych osobowych w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W ocenie skarżącego GIODO odmawiając uwzględnienia wniosku o usunięcie jego danych z "Raportu o działaniach żołnierzy i pracowników WSI oraz wojskowych jednostek organizacyjnych realizujących zadania w zakresie wywiadu i kontrwywiadu wojskowego przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o Wojskowych Służbach Informacyjnych", naruszył w sposób rażący wskazane wyżej przepisy.
Zdaniem NSA stanowisko strony wnoszącej skargę kasacyjną nie jest usprawiedliwione.
Należy podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku, że przetwarzanie danych osobowych skarżącego znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Podstawę prawną opublikowania Raportu stanowił przepis prawa rangi ustawowej tj. art. 70c ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające.
Ponadto jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, GIODO nie ma uprawnień do ingerowania w treść wspomnianego Raportu, który został opublikowany w urzędowym dzienniku "Monitor Polski". Tryb wprowadzania zmian w tym dokumencie został ściśle określony w art. 70d ustawy Przepisy wprowadzające. Przepisy tej ustawy wskazują także na organy uprawione do zmiany treści Raportu. Wbrew twierdzeniom skarżącego ten szczególny tryb ma zastosowanie również dla zmian Raportu polegających na usunięciu określonych danych. W związku z tym GIODO zasadnie uznał, że nie może wnikać w treść dokumentów i aktów prawnych opublikowanych w przepisanym trybie. Stąd też z uwagi na treść art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 70c ustawy Przepisy wprowadzające, a także mając na względzie charakter prawny dokumentu ujawniającego dane osobowe skarżącego, należy stwierdzić, że GIODO odmawiając zastosowania środka prawnego określonego w art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie danych osobowych nie naruszył prawa w stopniu rażącym umożliwiającym stwierdzenie nieważności weryfikowanej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał także, że decyzja GIODO nie narusza w stopniu rażącym art. 28, art. 9 i art. 10 k.p.a. związku z art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 35, art. 7 ust. 1 pkt 4, art. 3 ustawy o ochronie danych osobowych. Naruszenia tych przepisów wnoszący skargę kasacyjną dopatruje się w pomięciu w postępowaniu prowadzonym przez GIODO administratora danych, którym w jego ocenie był Prezydent RP.
Należy zauważyć, że GIODO może prowadzić postępowanie zarówno z urzędu, jak też na wniosek strony. W przypadku postępowania wszczynanego na wniosek w pierwszej kolejności organ prowadzi postępowanie wyjaśniające. Stroną takiego postępowania jest wnioskodawca. Udział w postępowaniu innych podmiotów, w tym również organów administracji publicznej czy administratora danych ma walor jedynie dowodowy i opiniodawczy. W związku z tym nawet gdyby przyjąć, zgodnie ze wskazaniami skarżącego, że Prezydent RP był administratorem danych w niniejszej sprawie, to pominięcie go w postępowaniu wyjaśniającym jako uczestnika na prawach strony, nie stanowiło rażącego naruszenia art. 28 k.p.a. Stroną postępowania był bowiem J. M., któremu organ prowadzący postępowanie udzielał stosownych informacji o istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych, a także zapewnił czynny udział w postępowaniu, a zatem nie naruszył zasad określonych w art. 9 i 10 k.p.a.
Wskazać trzeba jednocześnie, że niezawiniony brak udziału w postępowaniu strony postępowania jest przesłanką do ewentualnego wznowienia postępowania określoną w art. 145 § pkt 4 k.p.a., a nie do stwierdzenia nieważności decyzji. Natomiast decyzja będąca przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu została wydana w trybie nieważnościowym.
Nie może przynieść również oczekiwanego skutku argument wnoszącego skargę kasacyjną o uznaniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisów ustawy Przepisy wprowadzające (wyrok z dnia z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt K 51/07). Zgodnie z art. 145 a k.p.a., gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, zainteresowana strona może żądać wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę o wznowienie, w takiej sytuacji, wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Niemniej jednak należy przyznać rację Sądowi I instancji, który posługując się argumentacją zaprezentowaną w uzasadnieniu wspomnianego orzeczenia Trybunału stwierdził, że Raport z chwilą wydania postanowienia o podaniu do wiadomości publicznej stał się aktem władczym dotykającym autonomii informacyjnej oraz prawa do ochrony dobrego imienia określonych imiennie osób, wymienionych w tym dokumencie. Publikacja raportu Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej (M. P. z 2007 r. Nr 11, poz. 110) wywołała zaś nieodwracalne skutki dla osób objętych raportem. Konsekwencją natomiast stwierdzenia niekonstytucyjności wymienionych wyżej przepisów ustawy jest otwarcie drogi do dochodzenia odszkodowań z tytułu ewentualnych szkód niemajątkowych i majątkowych wyrządzonych zastosowaniem niekonstytucyjnej regulacji prawnej. Stwierdzenie niekonstytucyjności art. 70a ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające nie miało wpływu na treść decyzji GIODO odmawiającej uwzględnienia wniosku skarżącego o podjęcie działań przez GIODO w związku z przetwarzaniem danych osobowych skarżącego, gdyż jak wskazano wyżej do podjęcia takich działań GIODO nie był uprawniony w ramach przysługujących mu środków prawnych.
Zasadnie również Sąd I instancji przyjął, że decyzja GIODO nie była dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Przepis ten obejmuje sytuację, kiedy decyzja jest skierowana do podmiotu, który w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. W niniejszej sprawie decyzja z dnia 23 grudnia 2009 r. została prawidłowo skierowana do J. M., a zatem nie było podstaw do stwierdzenia jej nieważności na tej podstawie. Brak skierowania takiej decyzji do podmiotu, który w ocenie skarżącego powinien być stroną postępowania, nie uzasadnia natomiast stwierdzenia nieważności decyzji. W tym sensie przesłankę tę należy rozumieć pozytywnie, a nie negatywnie. Jak wskazano wyżej brak udziału w postępowaniu podmiotu będącego stroną jest okolicznością umożliwiającą wznowienie postępowania.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych należy pamiętać, iż wskazane przepisy prawa są przepisami ustrojowymi, które bezpośrednio nie odnoszą się do żadnej z dwóch podstaw kasacyjnych opisanych w treści art. 174 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się, że w określonych sytuacjach możliwe jest jednak powołanie tych przepisów w zarzutach kasacyjnych. Zgodnie z art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl natomiast § 2 kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd I instancji nie naruszył żadnego z tych przepisów, ponieważ skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym wymierzył sprawiedliwość w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianych przepisów ustrojowych nie może być uznany za uzasadniony.
Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.