II SA/Ol 540/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2023-10-05
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamilinia energetycznaprzebudowacel publicznyograniczenie korzystaniaplan miejscowyrokowaniaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę właścicieli nieruchomości na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu przebudowy linii energetycznej.

Skarżący kwestionowali decyzję zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z ich nieruchomości w celu przebudowy linii energetycznej, zarzucając m.in. błędne ustalenie charakteru inwestycji i brak rokowań. Sąd administracyjny uznał, że przebudowa istniejącej linii energetycznej stanowi inwestycję celu publicznego, zgodną z planem miejscowym. Stwierdzono również, że przeprowadzone zostały próby rokowań, które nie doprowadziły do porozumienia, co uzasadniało wydanie decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi A. P. i M. B. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących w celu przebudowy istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów o gospodarce nieruchomościami, błędne ustalenie charakteru inwestycji (budowa/przebudowa/remont) oraz brak skutecznych rokowań z inwestorem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że przebudowa linii energetycznej jest inwestycją celu publicznego, zgodną z planem miejscowym. Sąd podkreślił, że art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami obejmuje również przebudowę istniejących inwestycji celu publicznego. Stwierdzono, że przeprowadzone zostały próby rokowań, które nie przyniosły porozumienia, co zgodnie z orzecznictwem pozwala na wydanie decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Sąd uznał również, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przebudowa istniejącej linii energetycznej, która stanowi obiekt budowlany, może być uznana za inwestycję celu publicznego, nawet jeśli nie jest to budowa od podstaw.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje również przebudowę istniejącej inwestycji celu publicznego, jeśli przekracza ona zwykłe prace konserwatorskie czy remontowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1-3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 50 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 2 § pkt 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.g.n. art. 6 § pkt 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 3 § 3a

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przebudowa istniejącej linii energetycznej jest inwestycją celu publicznego. Inwestycja jest zgodna z planem miejscowym. Przeprowadzono rokowania, które nie doprowadziły do porozumienia. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa.

Odrzucone argumenty

Organ nie ustalił, czy planowana inwestycja jest budową, przebudową czy remontem. Brak rokowań pomiędzy inwestorem a właścicielami nieruchomości. Naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego. Organ nie określił czasu, w którym ma nastąpić ograniczenie korzystania z nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac przebudowa już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. nie budzi wątpliwości fakt, że wnioskowana inwestycja - polegająca na przebudowie istniejącej linii napowietrznej [...] - stanowi inwestycję celu publicznego. obowiązek przeprowadzenia rokowań nie oznacza konieczności osiągnięcia wspólnego, zgodnego stanowiska.

Skład orzekający

Piotr Chybicki

przewodniczący

Bogusław Jażdżyk

sprawozdawca

Tadeusz Lipiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego, w szczególności przebudowy linii energetycznych, oraz wymogów proceduralnych (rokowania, zgodność z planem miejscowym)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przebudowy istniejącej linii energetycznej i ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n. Interpretacja przepisów o planowaniu przestrzennym i k.p.a. może być szersza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem własności i realizacją inwestycji celu publicznego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Przebudowa linii energetycznej na Twojej działce? Sąd wyjaśnia, kiedy właściciel musi ustąpić.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 540/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /sprawozdawca/
Piotr Chybicki /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 6 pkt 2, art. 124 ust. 1-3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 503
art. 2 pkt 5, art. 50 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Dnia 5 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 roku sprawy ze skargi A. P. i M. B. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości – oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta [...] (organ I instancji) decyzją z 13 lutego 2023 r., po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. Oddział w [...] (dalej jako: "inwestor") z 5 października 2022 r., ograniczył sposób korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w Gminie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków, jako działka nr [...] obręb [...], stanowiącej własność M. B. i A. B. (dalej jako: "strona", "skarżący") - poprzez udzielenie zezwolenia dla inwestora, na przebudowę istniejącej linii napowietrznej [...]..
Wskazano, że planowane prace będą polegały na wymianie przewodów typu AFL-6 35mm2 o łącznej długości 62 m, na przewody typu BLL-T 50mm2 o długości 62 m oraz przebudowie słupa pełniącego funkcję narożną na żerdziach żelbetonowych typu ŻN 10, na słup pełniący funkcję narożną na żerdzi wirowanej typu E o wysokości 13,5 m po uprzednim demontażu istniejących przewodów na części przedmiotowej nieruchomości. Zezwolenia udzielono zgodnie z uchwałą NR [...] Rady Gminy z dnia 21 lutego 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części południowo-zachodniej miejscowości [...] Gmina [...]. Planowana powierzchnia zajęcia części nieruchomości na działce nr [...] na czas wykonywania robót wynosi 566 m² - pas technologiczny, natomiast obszar trwałego ograniczenia niezbędny do prawidłowej eksploatacji linii napowietrznej będzie wynosił 221 m². Zaznaczono, że w pasie technologicznym nie należy wznosić budynków, sadzić drzew i krzewów, urządzać stałych składów, magazynów. W strefie eksploatacji nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości sieci kablowej linii elektroenergetycznej w czasie eksploatacji.
W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że planowana inwestycja zgodna jest z uchwałą NR [...] Rady Gminy z dnia 21 lutego 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części południowo-zachodniej miejscowości [...] Gmina [...]. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego teren obejmujący nieruchomość oznaczony jest symbolem ML-2 - zabudowa letniskowa. Na terenie objętym niniejszym planem, tj. na wskazanej działce przebiega napowietrzna linia energetyczna SN 15 kV, która zdaniem wnioskodawcy wymaga natychmiastowej przebudowy w celu uniknięcia istotnych problemów z pokryciem zapotrzebowania na energię elektryczną i jej bezprzerwową dostawę. Zdaniem inwestora linia energetyczna jest w złym stanie oraz jej wyeksploatowanie ulega ciągłemu pogłębianiu, co się z tym wiąże istnieje zagrożenie występowania awarii spowodowanych m.in. zerwaniem przewodów. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu dotyczącymi całego obszaru objętego planem ustala się zaopatrzenie w energię elektryczną zgodnie z warunkami dysponenta sieci. W dalszych ustaleniach planu w odniesieniu do terenu oznaczonego jako ML-2 w § 10 ust. 3 pkt 1 ustala się niezbędne sieci i urządzenia infrastruktury technicznej. Jak wynika z powyższego zapisy planu miejscowego dotyczące zaopatrzenia w energię elektryczną są bardzo ogólne i pozostawiają dość dużą swobodę w ich interpretowaniu.
W tej sytuacji organ uznał, że przy tak sformułowanych zapisach planu w kwestii sieci elektroenergetycznych, należy wziąć pod uwagę fakt, iż planowana przebudowa dotyczy już istniejącej linii napowietrznej SN15 kV. Jak wynika ze złożonego wniosku planowane prace nie spowodują zmiany położenia linii elektroenergetycznej. W związku z tym należy uznać, iż planowana przebudowa linii elektroenergetycznej w żaden sposób nie zmieni dotychczasowego charakteru nieruchomości oraz sposobu jej użytkowania przez właścicieli.
Stwierdzono, że w aktach przedmiotowej sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające przeprowadzenie negocjacji pomiędzy inwestorem a właścicielami nieruchomości, które to negocjacje są kolejnym z warunków wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.
Organ I instancji zwrócił uwagę, że pismem z 07.11.2022 r. wezwał pełnomocnika firmy [...] Sp. z o. o., do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy treścią wniosku, a załącznikiem graficznym dołączonym do wniosku. Pismem z 16.11.2022 r. wnioskodawca udzielił szczegółowych odpowiedzi na zagadnienia dotyczące planowanej inwestycji, dołączył poprawiony załącznik graficzny oraz aktualne pełnomocnictw S. R.. Wnioskodawca poinformował, iż napięcie, długość i przebieg linii napowietrznej nie ulegną zmianie. Jednocześnie pełnomocnik poinformował, że planowana przebudowa składa się z 6 etapów i obejmuje swoim zasięgiem kilka miejscowości na trasie [...]. Celem planowanej przebudowy jest wymiana słupów oraz przewodów na niepełnoizolowane, po uprzednim demontażu istniejących przewodów i urządzeń, m.in. na terenach zadrzewionych.
Od przedmiotowej decyzji odwołanie złożyli skarżący. Zarzucili, że organ nie ustalił, czy planowana inwestycja jest budową, przebudową czy remontem oraz błędnie przyjął, że miały miejsce rokowania pomiędzy właścicielami nieruchomości a inwestorem, oraz że naruszył art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W ocenie skarżących, wystąpiła niezgodność między wnioskowanym zezwoleniem na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej a udzielonym zezwoleniem na przebudowę istniejącej linii. Ponadto organ I instancji nie wskazał czasu, w którym ma nastąpić ograniczenie korzystania z nieruchomości.
Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z 17 kwietnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że nie budzi wątpliwości organu, że przedmiotowa inwestycja jest celem publicznym, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Inwestycja zaś jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części południowo-zachodniej miejscowości [...], gmina [...], uchwalonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy z 21 lutego 2003 r.
Organ odwoławczy podkreślił również, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wynika jednoznacznie, że inwestor podejmował próby polubownego uzyskania zgody na wykonanie prac związanych z przebudową linii elektroenergetycznej, które zakończyły się niepowodzeniem. W aktach sprawy znajdują się zaproszenia do rokowań z 22 lipca 2022 r. oraz z 16 sierpnia 2022 r., zawierające propozycje zawarcia porozumienia w sprawie warunków korzystania z nieruchomości w zakresie prac związanych z założeniem i przeprowadzeniem przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej. Strony korespondowały ze sobą ponadto w celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących charakteru i przebiegu inwestycji.
Podkreślono, że w decyzji z 13 lutego 2023 r. organ I instancji wskazał na czym będzie polegało ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Ponadto przebieg inwestycji przez działkę nr [...] obr. [...] został przedstawiony na załączniku graficznym, mapie w skali 1:500, stanowiącej integralną część decyzji. Stwierdzono, że skorzystanie przez organ administracji publicznej z rozwiązania tego rodzaju, tj. załącznika mapowego określającego przebieg inwestycji jest dopuszczalne w orzecznictwie sądów administracyjnych.
W ocenie Wojewody zebrany materiał dowodowy nie budzi również wątpliwości co do planowanych prac. Zgodnie z treścią wniosku inwestora z 5 października 2022 r., zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżących obejmuje zezwolenie na wykonanie robót związanych z przebudową istniejącej linii napowietrznej [...]. Zgodnie z treścią pisma pełnomocnika inwestora z 16 listopada 2022 r., planowane prace podzielone zostały na sześć etapów i obejmują swoim zasięgiem kilka miejscowości na trasie [...]. Celem przebudowy jest wymiana przewodów na niepełnoizolowane oraz wymiana słupa rozkracznego na dwóch żerdziach na słup na jednej żerdzi. Tym samym zmniejszy się pas niezbędny do eksploatacji linii napowietrznej.
W ocenie Wojewody zebrane w sprawie dowody stanowią wyczerpujący materiał umożliwiający wydanie przez organ I instancji decyzji z 13 lutego 2023 r.
Skargę na decyzję Wojewody wywiedli skarżący, zarzucając:
- naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, co skutkowało błędną oceną okoliczności sprawy;
- naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1996 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędne zastosowanie.
Zdaniem skarżących organ wydał decyzję obejmującą inny zakres niż wnioskowany przez inwestora, nie ustalając czy planowana inwestycja jest budową, przebudową czy też remontem linii energetycznej. Sam wnioskodawca natomiast nie przygotował w sposób należyty dokumentacji dotyczącej planowanej inwestycji. Skarżący stwierdzili, że organ wydający zaskarżoną decyzję dokonał interpretacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na korzyść inwestora, spółki energetycznej. Ponadto organ nie określił czasu, niezbędnego do wykonania planowanych przez inwestora prac. W ocenie skarżących pomiędzy stronami nie doszło też do rokowań.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2325 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przechodząc do meritum sprawy podnieść należy, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344, dalej jako: u.g.n.), starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl art. 124 ust. 2 u.g.n. udzielenie zezwolenia następuje z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Stosownie zaś do 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1 tego artykułu. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. (por. wyrok NSA z 31 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2618/16; wyrok WSA w Poznaniu z 7 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1102/17, dostępne w CBOSA). Jednocześnie należy podkreślić, że wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem, a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość (por. wyrok WSA w Białymstoku z 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 692/12, dostępne w CBOSA).
W związku z tym, że decyzje wydawane na podstawie art. 124 u.g.n. naruszają interes właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie prawa własności, ustawodawca dopuścił możliwość ich wydawania jedynie w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 567/10, dostępne w CBOSA).
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie budzi wątpliwości fakt, że wnioskowana inwestycja - polegająca na przebudowie istniejącej linii napowietrznej [...] - stanowi inwestycję celu publicznego.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503, dalej jako: u.p.z.p.), inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. Ze wskazanego przepisu wynika, że kluczową przesłanką do zastosowanie tej regulacji jest bezsporne ustalenie, że w danej sprawie mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego. Definicję tego pojęcia zawiera art. 2 pkt 5 u.p.z.p., zgodnie z którym "inwestycją celu publicznego" są działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Jeżeli inwestycja ma na celu dostarczenie odbiorcom na terytorium gminy energii elektrycznej, to mieści się w zadaniach własnych gminy i prowadzi do zaspokojenia potrzeb i interesów części społeczności lokalnej. NSA podkreślił, mając na względzie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i zrównoważonego rozwoju (art. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 2 u.p.z.p. i w zw. z art. 3 pkt 50 ustawy - Prawo ochrony środowiska), że kwestia braku dostępu do energii elektrycznej może być rozpatrywana z perspektywy konstytucyjnej zasady równości (art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP), ponieważ aktualnie jej pozbawienie (brak dostępu) może mieć charakter "wykluczający" w ramach normalnego funkcjonowania stosunków społeczno-gospodarczych także na szczeblu lokalnej wspólnoty samorządowej. NSA wskazał, że art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uzależnia istnienia celu publicznego od ilości odbiorców energii elektrycznej. Mowa w nim jest o budowie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Inwestycja omawianego typu ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości (zob. wyrok NSA z 20 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2713/17 oraz wyrok NSA z 12 października 2016 r., sygn. akt I OSK 3417/15, dostępne w CBOSA).
Nadmienić należy, że - jak wskazał inwestor - planowana inwestycja nie dotyczy tylko części linii energetycznej znajdującej się na wskazanych nieruchomościach, ale stopniowo obejmie swoim zasięgiem znacznie większy obszar, gdyż planowana jest przebudowa istniejącej linii [...] na trasie [...]. Z pisma z 16 listopada 2022 r. (akta adm.) pełnomocnika inwestora wynika, że planowane prace podzielone zostały na sześć etapów i obejmują swoim zasięgiem kilka miejscowości na trasie [...]. Wskazana inwestycja jest więc z pewnością inwestycją celu publicznego.
Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie uwzględniać wcześniejsze ustalenia planu miejscowego i umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Organy wskazały konkretnie, że planowane prace będą polegały na wymianie przewodów typu AFL-6 35 mm² o łącznej długości 62 m, na przewody typu BLL-T 50mm² o długości 62 m oraz przebudowie słupa pełniącego funkcję narożną na żerdziach żelbetonowych typu ŻN 10, na słup pełniący funkcję narożną na żerdzi wirowanej typu E o wysokości 13,5 m po uprzednim demontażu istniejących przewodów na części przedmiotowej nieruchomości. Niewątpliwie z opisu zaplanowanych prac wynika, że przedsięwzięcie polegać będzie na przebudowie już istniejącej linii napowietrznej. Charakter oraz zakres planowanych prac nie budzą wątpliwości, dlatego też za niezasadny należy uznać zarzut skarżących dotyczący naruszenia art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1996 r. o gospodarce nieruchomościami, z uwagi na nieustalenie charakteru planowanej inwestycji. Jeszcze raz należy podkreślić, że charakter planowanej inwestycji nie budzi wątpliwości. Słusznie również w tym kontekście dostrzegł organ odwoławczy, że w świetle art. 3 pkt 3a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), obiekt liniowy stanowi obiekt budowlany. Oznacza to, że linia energetyczna stanowi obiekt budowlany jako całość. Z tej perspektywy należy więc oceniać prace wykonywane na obiekcie liniowym. Jeżeli zatem roboty budowlane prowadzone są w stosunku do całego obiektu, a tylko realizowane są etapami w stosunku do poszczególnych jego fragmentów i de facto efektem tych robót będzie demontaż całej linii przesyłowej (lub znacznej jej części) i zastąpieniu jej nową substancją, to tym samym nie można takich robót kwalifikować jako remontu, lecz jako przebudowę.
Dodać również należy, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. nie formułuje wymogu określenia terminu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z prowadzonymi pracami inwestycyjnymi. Nie są zatem uzasadnione zarzuty skarżących dotyczące braku określenia przez organ czasu, w którym ma nastąpić ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.
Nie można również podzielić zarzutu skarżących dotyczącego wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w zakresie innym niż przedstawiony we wniosku inwestora. Wskazać należy, że organ I instancji po zapoznaniu się z aktami sprawy uznał, że wniosek został złożony w sposób budzący wątpliwości organu co do ważnych kwestii planowanej inwestycji. Pismem z 7 listopada 2022 r. organ wezwał pełnomocnika firmy [...] Sp. z o. o. działającej w imieniu inwestora, do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy treścią wniosku, a załącznikiem graficznym dołączonym do wniosku. Organ analizując dokumenty zwrócił uwagę, że w opisie załącznika graficznego widnieje zapis "Budowa elektroenergetycznej linii napowietrznej SN 15 kV", który to zapis jest niespójny ze złożonym wnioskiem o przebudowę istniejącej linii napowietrznej. Poprosił o wyjaśnienie czy zmianie ulegnie położenie słupa nr [...], gdyż takiej informacji nie było w części opisowej wniosku natomiast załącznik graficzny przedstawiał zmianę położenia słupa. Organ poprosił również wnioskodawcę o wyjaśnienie czy w związku z planowanymi pracami inwestycyjnymi na nieruchomości, ulegną zmianie parametry techniczne przebudowywanej linii napowietrznej. Czy planowana inwestycja obejmie swoim zasięgiem tylko teren [...], czy są to prace etapowe, które będą dotyczyły większego obszaru tj. inne miejscowości na trasie linii [...]. Pismem z 16 listopada 2022 r. inwestor udzielił szczegółowych odpowiedzi na zagadnienia dotyczące planowanej inwestycji, dołączył poprawiony załącznik graficzny. Poinformował, że napięcie, długość i przebieg linii napowietrznej nie ulegną zmianie. Wskazał, że ze względu na dostosowanie wysokości linii do aktualnych standardów inwestora oraz do norm polskich w sprawie najmniejszej odległości przewodów od ziemi min. 6.1 m n.p.t .- wysokość linii ulegnie zmianie. Poinformował, że zmianie ulegnie rodzaj słupa na niniejszej nieruchomości, posadowiony zostanie słup na jednej żerdzi, która zostanie zaprojektowana w miejscu jednej z istniejących żerdzi, tak aby nie zmienić przebiegu linii napowietrznej. Stwierdzono także, że planowana przebudowa składa się z 6 etapów i obejmuje swoim zasięgiem kilka miejscowości na trasie [...]. Celem planowanej przebudowy jest wymiana słupów oraz przewodów na niepełnoizolowane, po uprzednim demontażu istniejących przewodów i urządzeń, m.in. na terenach zadrzewionych. Poinformowano również, że w wyniku wykonanej przebudowy zmniejszy się pas potrzebny do eksploatacji tejże linii napowietrznej.
Ponadto organy prawidłowo uznały, że w przedmiotowej sprawie przebieg planowanej inwestycji jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego przyjętego uchwałą NR [...] Rady Gminy z dnia 21 lutego 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części południowo-zachodniej miejscowości [...] Gmina [...]. Stosownie do zapisów tego planu miejscowego teren obejmujący przedmiotową nieruchomość oznaczony jest symbolem ML-2 - zabudowa letniskowa, gdzie dopuszcza się niezbędne sieci i urządzenia infrastruktury technicznej (§ 10, pkt 3 planu). Przebieg istniejącej linii [...] odzwierciedlony jest na rysunku stanowiącym załącznik graficzny do planu, na którym to rysunku oznaczono przebieg linii energetycznej przez działkę nr [...]. Zgodnie z treścią planu, zaopatrzenie w energię elektryczną realizowane jest zgodnie z warunkami dysponenta sieci. Co istotne, inwestycja dotyczy już istniejącej linii napowietrznej, a jak wynika ze złożonego wniosku planowane prace nie spowodują zmiany położenia linii elektroenergetycznej. W ocenie inwestora, będącego profesjonalnym podmiotem w dziedzinie energetyki, linia energetyczna jest w złym stanie oraz jej wyeksploatowanie ulega ciągłemu pogłębianiu, co się z tym wiąże istnieje zagrożenie występowania awarii spowodowanych m.in. zerwaniem przewodów. Zgodzić się należy, że analiza uregulowań planu miejscowego potwierdza, że jego zapisy dotyczące zaopatrzenia w energię elektryczną są bardzo ogólne i pozostawiają dość dużą swobodę w ich interpretowaniu. Z całą pewnością natomiast planowane prace inwestycyjne przez inwestora są zgodne z ustaleniami tego planu miejscowego.
Podnieść należy również, że sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko jednolicie prezentowane w orzecznictwie, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia rokowań ani ich formy, podjęcie których jest niezbędne do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Pojęcie to występuje w prawie cywilnym (choć obecnie zastąpione terminem "negocjacje"), gdzie oznacza przygotowania do zawarcia umowy. Celem rokowań jest zawarcie umowy, które następuje po osiągnięciu porozumienia co do wszystkich jej składników. Rokowania polegają na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie, zgodnie z posiadaną wiedzą i wolą. Moment rozpoczęcia rokowań należy wiązać z chwilą, w której jedna ze stron wystąpi do drugiej strony z inicjatywą zawarcia określonej umowy poprzez złożenie oświadczenia wyrażającego wolę zawarcia umowy. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w ten sposób, nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie ich przeprowadzenia, oprócz obowiązku zainicjowania rokowań poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zatem być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w sytuacji, gdy - w ocenie którejkolwiek ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1703/17; wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 1723/15, dostępne w CBOSA).
Analiza znajdującej się w aktach sprawy korespondencji prowadzonej pomiędzy pełnomocnikiem spółki a skarżącymi prowadzi do wniosku, że w sprawie prowadzone były pomiędzy stronami rokowania, które nie przyniosły skutku (pisma: z 6 czerwca 2020 r., 1 lipca 2020 r., 29 marca 2022 r., 31 marca 2022 r., 21 kwietnia 2022 r., 11 kwietnia 2022 r., 26 maja 2022 r., 13 września 2022 r., 20 września 2022 r.). Wymiana korespondencji poprzedzona była zaproszeniem do rokowań w sprawie założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (pisma z 22 lipca 2022 r. oraz z 16 sierpnia 2022 r.). Prowadzone rokowania nie doprowadziły do zawarcia porozumienia pomiędzy inwestorem a skarżącymi. Wyjaśnić trzeba w tym miejscu, że obowiązek przeprowadzenia rokowań nie oznacza konieczności osiągnięcia wspólnego, zgodnego stanowiska. Brak wypracowania wspólnego stanowiska, np. z uwagi na niereagowanie właściciela nieruchomości na pisma przedsiębiorstwa przesyłowego, musi skutkować uznaniem braku zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie prac na ich gruncie. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym razie, nigdy nie można byłoby wszcząć postępowania zmierzającego do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 298/15; z 24 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 970/17; z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1375/17; wyrok WSA w Olsztynie z 14 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 634/21, dostępne w CBOSA).
Należy zatem uznać, że prawidłowo organy obydwu instancji uznały, że w sprawie zostały przeprowadzone rokowania, które nie doprowadziły jednak do zgody właścicieli nieruchomości. Przy czym, nie jest rzeczą organów ani sądu oceniać, czy warunki zaproponowane przez inwestora były dla właścicieli do przyjęcia. To bowiem nie podlega rozstrzygnięciu w zakresie orzekania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Rolą organów jest wyłącznie ustalenie, czy rokowania w ogóle się odbyły i czy w ich wyniku doszło między stronami do porozumienia. Co więcej, również kwestie takie, jak dobra albo zła wiara inwestora czy ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia, pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego (wyrok NSA z 14 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 358/21, dostępny w CBOSA).
Nie zasługuje również na aprobatę zarzut powołania się przez inwestora na nieobowiązujący już akt prawny, czyli rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów utraciło moc w dniu 1 stycznia 2020 r. W niniejszej sprawie nie były bowiem badane poziomy pół elektromagnetycznych.
W ocenie sądu nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Z akt sprawy wynika, że organ nie uchybił przepisom proceduralnym i przeanalizował wszystkie okoliczności, które były istotne i niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Interpretując powyższe przepisy należy zauważyć, że ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Tym samym, organy nie są zobowiązane do dokonywania czynności nieistotnych dla skonkretyzowania praw i obowiązków danego podmiotu. Uwaga ta dotyczy również przepisu art. 77 § 1 k.p.a., będącego uszczegółowieniem zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. W praktyce oznacza to konieczność zgromadzenia i analizy dokumentów, które pozwolą na wydanie rozstrzygnięcia. Natomiast pozyskiwanie dowodów ponad ten wymóg, nie jest już obowiązkiem organów administracji publicznej, podobnie jak zastępowanie stron w dążeniu do polubownego załatwienia spraw związanych z wyznaczeniem pasa gruntu podlegającego zajęciu na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz ustaleniem odszkodowania za to zajęcie (por. wyrok NSA z 21 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1109/17, dostępny w CBOSA).
W świetle powyższych rozważań należy uznać, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. W sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny. Dlatego nie może być mowy o naruszeniu, wskazywanych w skardze, przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI